Báo cáo seminar chuyên ngành dh21hd nlu

Quy trình trích ly tinh dầu bằng phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước .... Quy trình trích ly tinh dầu bằng phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước .... − Phương pháp chưng cất lôi cu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP.HCM KHOA CÔNG NGHỆ HÓA HỌC VÀ THỰC PHẨM

3 Bạch Thị Bích Ngân (P&G Việt Nam)

4 Nguyễn Văn Phước (ĐH Nguyễn Tất Thành)

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2024

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên nhóm em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến Quý Thầy Cô đã hướng dẫn và giảng dạy em trong môn học “Seminar Chuyên Ngành” này Trong quá trình học tập em đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ, hướng dẫn tận tình, tâm huyết của Thầy Cô Thầy Cô đã giúp em tích lũy thêm nhiều kiến thức để có cái nhìn sâu sắc và hoàn thiện hơn trong học tập cũng như trong cuộc sống

Có lẽ kiến thức là vô hạn mà sự tiếp nhận kiến thức của bản thân mỗi người luôn tồn tại những hạn chế nhất định Do đó trong quá trình hoàn thành bài báo cáo này, chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận được sự góp ý đến từ Quý Thầy Cô để bài báo cáo được hoàn thiện hơn

Kính chúc Quý Thầy Cô có nhiều sức khỏe, hạnh phúc, thành công trên con đường sự nghiệp giảng dạy và truyền đạt tri thức cho thế hệ mai sau

TP.HCM, ngày 28 tháng 06 năm 2024

Sinh viên thực hiện

Lê Quang Duy

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC HÌNH ẢNH v

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU vii

BÀI 1: CHƯNG CẤT TINH DẦU QUY MÔ PHÒNG THÍ NGHIỆM 1

1.1 Tổng quan về chưng cất 1

1.1.1 Khái niệm và nguyên tắc của chưng cất 1

1.1.2 Một số phương pháp chưng cất phổ biến 1

1.1.3 Chưng cất lôi cuốn hơi nước 2

1.2 Tổng quan về tinh dầu 4

1.2.1 Khái quát về tinh dầu 4

1.2.2 Các loại tinh dầu phổ biến hiện nay 4

1.2.3 Một số phương pháp sản xuất tinh dầu 5

1.3 Tổng quan về tiêu và tinh dầu hạt tiêu đen 5

1.3.1 Tiêu 5

1.3.2 Tinh dầu hạt tiêu đen 7

1.4 Thực hành 7

1.4.1 Dụng cụ và hóa chất 7

1.4.2 Cách tiến hành 8

1.5 Báo cáo kết quả 9

1.5.1 Đánh giá cảm quan và thể tích của tinh dầu thu được 9

1.5.2 Hiệu suất thu tinh dầu 10

1.6 Nhận xét và đánh giá 10

1.7 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 11

1.7.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 11

1.7.2 Nhận định của bản thân về bài học 12

BÀI 2: CHƯNG CẤT TINH DẦU QUY MÔ PILOT 13

2.1 Tổng quan về quy mô pilot 13

2.2 Chưng cất tinh dầu quy mô pilot 13

2.3 Tổng quan về sả chanh và tinh dầu sả chanh 15

2.4 Thực hành 16

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Chương 1

Hình 1 1 Phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước trực tiếp 3

Hình 1 2 Hệ thống chưng cất lôi cuốn hơi nước gián tiếp 3

Hình 1 3 Hạt tiêu đen 6

Hình 1 4 Cấu trúc hóa học của Piperine 6

Hình 1 5 Tinh dầu hạt tiêu đen – Thương hiệu Hoa Thơm Cỏ Lạ 7

Hình 1 6 Quy trình trích ly tinh dầu bằng phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước 8

Hình 1 7 Cân 50g tiêu (trái) và xay nhỏ (phải) 8

Hình 1 8 Quá trình chưng cất lôi cuốn hơi nước 9

Hình 1 9 Tinh dầu tiêu thu được sau quá trình chưng cất ở quy mô phòng thí nghiệm 9

Chương 2 Hình 2 1 Sơ đồ nguyên lý hoạt động của hệ thống chưng cất tinh dầu quy mô pilot 13

Hình 2 2 Sả chanh 15

Hình 2 3 Cấu trúc hóa học của Citral A (trái) và Citral B (phải) 16

Hình 2 4 Thiết bị chưng cất tinh dầu quy mô pilot Bộ môn Hợp chất thiên nhiên – Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM 16

Hình 2 5 Sả được cắt khúc (trái) sau đó xay nhỏ (phải) 17

Hình 2 6 Hỗn hợp tinh dầu và nước 17

Hình 2 7 Tinh dầu sả chanh thu được sau quá trình chưng cất ở quy mô pilot 18

Chương 3 Hình 3 1 Tinh dầu được ứng dụng trong sản xuất mỹ phẩm (trái) và thực phẩm (phải) 21

Hình 3 2 Phản ứng xà phòng hóa 22

Hình 3 3 Phôi xà phòng glycerin trắng đục (trái) và trong suốt (phải) 23

Hình 3 4 Sáp thơm (trái) và nến thơm (phải) 23

4.2.3 Vận chuyển 32

4.2.4 Thông tin 32

4.2.5 Địa điểm 32

4.3 Một số thuật ngữ trong chuỗi cung ứng và các dạng dự án 33

4.3.1 Một số thuật ngữ 33

4.3.2 Các dạng dự án 34

4.4 Quản lý chất lượng 34

4.4.1 Chất lượng là gì? 34

4.4.2 7 công cụ quản lý chất lượng 35

4.5 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 35

4.5.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 35

4.5.2 Nhận định của bản thân về bài học 36

BÀI 5: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC 37

5.1 Tổng quan về xử lý nước 37

5.1.1 Xử lý nước 37

5.1.2 Chất lượng của nước 37

5.1.3 Một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng của nước 38

5.2 Công nghệ xử lý nước 38

5.2.1 Công nghệ xử lý nước cấp 39

5.2.2 Công nghệ xử lý nước thải 41

5.3 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 43

5.3.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 43

5.3.2 Nhận định của bản thân về bài học 43

ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU CHUYÊN NGÀNH 44

1 Định hướng nghiên cứu về tinh dầu và phát triển các sản phẩm từ tinh dầu 44

2 Định hướng nghiên cứu về chuỗi cung ứng 44

3 Định hướng nghiên cứu về công nghệ xử lý nước 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 46

Hình 3 5 Các loại phôi xà phòng được sử dụng 24

Hình 3 6 Khối lượng các phôi xà phòng ở mỗi cốc 24

Hình 3 7 Nấu chảy phôi, bổ sung bơ cacao, tạo màu và hương 25

Hình 3 8 Rót khuôn tạo hình dạng xà phòng 25

Hình 3 9 Xà phòng thu được 26

Chương 4 Hình 4 1 Quy trình của một chuỗi cung ứng từ nhà cung cấp tới khách hàng 29

Hình 4 2 Sơ đồ của một chuỗi cung ứng 30

Hình 4 3 5 yếu tố chính thúc đẩy chuỗi cung ứng 31

Hình 4 4 Hiệu quả vận chuyển ở các tuyến đường khác nhau 32

Hình 4 5 Ví dụ cách đặt tên 1 mã SKU cho 1 sản phẩm 33

Hình 4 6 7 công cụ quản lý chất lượng (7 QC Tools) 35

Chương 5 Hình 5 1 Các chất có trong nước 37

Hình 5 2 Nước nhiễm Mn, kim loại nặng (trái) và nước bị nhiễm sắt, phèn (phải) 38

Hình 5 3 Xử lý nước cấp bằng phương pháp cơ học 39

Hình 5 4 Quy trình xử lý nước thải bằng công nghệ MBBR 42

Hình 5 5 Quy trình xử lý nước thải bằng công nghệ AAO 42

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Chương 1

Hình 1 1 Phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước trực tiếp 3

Hình 1 2 Hệ thống chưng cất lôi cuốn hơi nước gián tiếp 3

Hình 1 3 Hạt tiêu đen 6

Hình 1 4 Cấu trúc hóa học của Piperine 6

Hình 1 5 Tinh dầu hạt tiêu đen – Thương hiệu Hoa Thơm Cỏ Lạ 7

Hình 1 6 Quy trình trích ly tinh dầu bằng phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước 8

Hình 1 7 Cân 50g tiêu (trái) và xay nhỏ (phải) 8

Hình 1 8 Quá trình chưng cất lôi cuốn hơi nước 9

Hình 1 9 Tinh dầu tiêu thu được sau quá trình chưng cất ở quy mô phòng thí nghiệm 9

Chương 2 Hình 2 1 Sơ đồ nguyên lý hoạt động của hệ thống chưng cất tinh dầu quy mô pilot 13

Hình 2 2 Sả chanh 15

Hình 2 3 Cấu trúc hóa học của Citral A (trái) và Citral B (phải) 16

Hình 2 4 Thiết bị chưng cất tinh dầu quy mô pilot Bộ môn Hợp chất thiên nhiên – Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM 16

Hình 2 5 Sả được cắt khúc (trái) sau đó xay nhỏ (phải) 17

Hình 2 6 Hỗn hợp tinh dầu và nước 17

Hình 2 7 Tinh dầu sả chanh thu được sau quá trình chưng cất ở quy mô pilot 18

Chương 3 Hình 3 1 Tinh dầu được ứng dụng trong sản xuất mỹ phẩm (trái) và thực phẩm (phải) 21

Hình 3 2 Phản ứng xà phòng hóa 22

Hình 3 3 Phôi xà phòng glycerin trắng đục (trái) và trong suốt (phải) 23

Hình 3 4 Sáp thơm (trái) và nến thơm (phải) 23

4.2.3 Vận chuyển 32

4.2.4 Thông tin 32

4.2.5 Địa điểm 32

4.3 Một số thuật ngữ trong chuỗi cung ứng và các dạng dự án 33

4.3.1 Một số thuật ngữ 33

4.3.2 Các dạng dự án 34

4.4 Quản lý chất lượng 34

4.4.1 Chất lượng là gì? 34

4.4.2 7 công cụ quản lý chất lượng 35

4.5 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 35

4.5.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 35

4.5.2 Nhận định của bản thân về bài học 36

BÀI 5: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC 37

5.1 Tổng quan về xử lý nước 37

5.1.1 Xử lý nước 37

5.1.2 Chất lượng của nước 37

5.1.3 Một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng của nước 38

5.2 Công nghệ xử lý nước 38

5.2.1 Công nghệ xử lý nước cấp 39

5.2.2 Công nghệ xử lý nước thải 41

5.3 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 43

5.3.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 43

5.3.2 Nhận định của bản thân về bài học 43

ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU CHUYÊN NGÀNH 44

1 Định hướng nghiên cứu về tinh dầu và phát triển các sản phẩm từ tinh dầu 44

2 Định hướng nghiên cứu về chuỗi cung ứng 44

3 Định hướng nghiên cứu về công nghệ xử lý nước 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 46

4.2.3 Vận chuyển 32

4.2.4 Thông tin 32

4.2.5 Địa điểm 32

4.3 Một số thuật ngữ trong chuỗi cung ứng và các dạng dự án 33

4.3.1 Một số thuật ngữ 33

4.3.2 Các dạng dự án 34

4.4 Quản lý chất lượng 34

4.4.1 Chất lượng là gì? 34

4.4.2 7 công cụ quản lý chất lượng 35

4.5 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 35

4.5.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 35

4.5.2 Nhận định của bản thân về bài học 36

BÀI 5: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC 37

5.1 Tổng quan về xử lý nước 37

5.1.1 Xử lý nước 37

5.1.2 Chất lượng của nước 37

5.1.3 Một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng của nước 38

5.2 Công nghệ xử lý nước 38

5.2.1 Công nghệ xử lý nước cấp 39

5.2.2 Công nghệ xử lý nước thải 41

5.3 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 43

5.3.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 43

5.3.2 Nhận định của bản thân về bài học 43

ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU CHUYÊN NGÀNH 44

1 Định hướng nghiên cứu về tinh dầu và phát triển các sản phẩm từ tinh dầu 44

2 Định hướng nghiên cứu về chuỗi cung ứng 44

3 Định hướng nghiên cứu về công nghệ xử lý nước 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 46

− Phương pháp chưng cất phân đoạn: Đây là một bước dùng để tách các chất bay

hơi ra khỏi một hỗn hợp thông qua sự khác biệt nhiệt độ sôi của các chất có trong hỗn hợp

− Phương pháp chưng cất hỗn hợp đẳng phí: Đây là ứng dụng lâu đời và nhiều

nhất trong phương pháp chưng cất

− Phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước: Thông qua sự khuếch tán và lôi cuốn

hơi nước của những hợp chất hữu cơ có trong tinh dầu khi tiếp xúc với hơi nước

ở nhiệt độ cao

1.1.3 Chưng cất lôi cuốn hơi nước

Chưng cất lôi cuốn hơi nước là 1 phương pháp truyền thống để tách tinh dầu từ các nguyên liệu thực vật thô có mùi thơm Phương pháp này đang được sử dụng rộng rãi nhất, thích hợp để chiết các thành phần dễ bay hơi, ít hòa tan trong nước Đây là phương pháp duy nhất thu được tinh dầu nguyên chất do không sử dụng hóa chất Phương pháp chưng cất lôi cuốn tinh dầu bằng hơi nước dựa trên nguyên lý của quá trình chưng cất một hỗn hợp không tan lẫn vào nhau là nước và tinh dầu Khi hỗn hợp được gia nhiệt, hai chất đều bay hơi Nếu áp suất của hơi nước cộng với áp suất của tinh dầu bằng áp suất của môi trường thì hỗn hợp sôi, và tinh dầu được lấy ra cùng với hơi nước Phương pháp này có ưu điểm giúp tránh được việc phải đun nóng hỗn hợp lên một nhiệt độ quá cao có thể phá hủy một hay nhiều cấu tử trong hỗn hợp [1]

a) Chưng cất lôi cuốn hơi nước trực tiếp

Nguyên liệu và nước được cho vào cùng một thiết bị, đun sôi, nước bay hơi sẽ lôi cuốn theo hơi tinh dầu, sau đó làm lạnh ngưng tụ hơi, ta sẽ thu được tinh dầu sau khi phân ly tách nước

2.4.1 Dụng cụ và hóa chất 16

2.4.2 Cách tiến hành 16

2.5 Báo cáo kết quả 18

2.6 Nhận xét và đánh giá 18

2.7 So sánh chưng cất tinh dầu ở quy mô phòng thí nghiệm và quy mô pilot 19

2.8 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 19

2.8.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 19

2.8.2 Nhận định của bản thân về bài học 20

BÀI 3: PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM ỨNG DỤNG TỪ TINH DẦU 21

3.1 Khái quát về phát triển sản phẩm 21

3.2 Một số ứng dụng của tinh dầu trong phát triển sản phẩm 21

3.3 Tổng quan về xà phòng 22

3.3.1 Khái quát về xà phòng 22

3.3.2 Công dụng của xà phòng 22

3.3.3 Phôi xà phòng 23

3.4 Thực hành 23

3.4.1 Dụng cụ và hóa chất 24

3.4.2 Cách tiến hành 24

3.5 Báo cáo kết quả 26

3.6 Nhận xét và đánh giá 26

3.7 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 27

3.7.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 27

3.7.2 Nhận định của bản thân về bài học 28

BÀI 4: CHUỖI CUNG ỨNG 29

4.1 Tổng quan về chuỗi cung ứng 29

4.1.1 Định nghĩa chuỗi cung ứng 29

4.1.2 Sơ đồ của chuỗi cung ứng 29

4.1.3 Vai trò của chuỗi cung ứng 31

4.2 Các yếu tố chính trong hoạt động của chuỗi cung ứng 31

4.2.1 Sản xuất 31

4.2.2 Tồn kho 32

BÀI 1: CHƯNG CẤT TINH DẦU QUY MÔ PHÒNG THÍ NGHIỆM 1.1 Tổng quan về chưng cất

1.1.1 Khái niệm và nguyên tắc của chưng cất

❖ Khái niệm

Chưng cất là quá trình chuyển chất lỏng thành hơi rồi ngưng tụ thành lỏng Để chuyển chất lỏng thành hơi, tiến hành đun sôi chất lỏng đó Chất lỏng sôi khi áp suất hơi của nó bằng áp suất bên ngoài Khi áp suất bên ngoài giảm thì nhiệt độ sôi của chất giảm [1]

❖ Nguyên tắc [2]

Phương pháp này được thực hiện dựa trên nguyên tắc: Thành phần các chất đem

đi chưng cất khi bay hơi sẽ khác với thành phần của chúng khi tồn tại ở trong dung dịch lòng Do đó, khi đun nóng hỗn hợp chất lỏng đó, chất nào có nhiệt độ sôi thấp hơn sẽ có thể được chuyển thành hơi sớm hơn và số lượng nhiều hơn Khi gặp không khí lạnh, hơi sẽ ngưng tụ lại thành dạng lòng và chứa chủ yếu những chất có nhiệt độ sôi thấp hơn

Khi đun nóng, chất lòng sẽ bắt đầu bay hơi từ hồn hợp của chúng Hơi nóng sẽ được làm nguội và sau đó sẽ ngưng tự trở lại thành dạng chất lỏng Trong phòng thi nghiệm, thông thường sử dụng ống sinh hàn để có thế ngưng tụ hơi trở thành chất lỏng Mỗi thành phần của chất lỏng sau khi được tách ra khỏi nhau từ trong hôn hợp ban đầu dựa vào nhiệt độ sôi của chúng khi đem đi chưng cất được gọi là một phân đoạn

1.1.2 Một số phương pháp chưng cất phổ biến [3]

Quá trình chưng cất đặc biệt ở chỗ sử dụng năng lượng làm phương triện trợ giúp

để tách thông qua những phương pháp sau đây:

− Phương pháp tách hỗn hợp được lặp lại nhiều lần: Nồng độ của chất cần phải

tách có thể sẽ được tiếp tục nâng cao bằng cách chưng cất lại phần cất Khi nhiệt

độ sôi khác nhau càng lớn thì cần phải dùng càng ít lần chưng cất để đạt đến một nồng độ nhất định

BÀI 1: CHƯNG CẤT TINH DẦU QUY MÔ PHÒNG THÍ NGHIỆM 1.1 Tổng quan về chưng cất

1.1.1 Khái niệm và nguyên tắc của chưng cất

❖ Khái niệm

Chưng cất là quá trình chuyển chất lỏng thành hơi rồi ngưng tụ thành lỏng Để chuyển chất lỏng thành hơi, tiến hành đun sôi chất lỏng đó Chất lỏng sôi khi áp suất hơi của nó bằng áp suất bên ngoài Khi áp suất bên ngoài giảm thì nhiệt độ sôi của chất giảm [1]

❖ Nguyên tắc [2]

Phương pháp này được thực hiện dựa trên nguyên tắc: Thành phần các chất đem

đi chưng cất khi bay hơi sẽ khác với thành phần của chúng khi tồn tại ở trong dung dịch lòng Do đó, khi đun nóng hỗn hợp chất lỏng đó, chất nào có nhiệt độ sôi thấp hơn sẽ có thể được chuyển thành hơi sớm hơn và số lượng nhiều hơn Khi gặp không khí lạnh, hơi sẽ ngưng tụ lại thành dạng lòng và chứa chủ yếu những chất có nhiệt độ sôi thấp hơn

Khi đun nóng, chất lòng sẽ bắt đầu bay hơi từ hồn hợp của chúng Hơi nóng sẽ được làm nguội và sau đó sẽ ngưng tự trở lại thành dạng chất lỏng Trong phòng thi nghiệm, thông thường sử dụng ống sinh hàn để có thế ngưng tụ hơi trở thành chất lỏng Mỗi thành phần của chất lỏng sau khi được tách ra khỏi nhau từ trong hôn hợp ban đầu dựa vào nhiệt độ sôi của chúng khi đem đi chưng cất được gọi là một phân đoạn

1.1.2 Một số phương pháp chưng cất phổ biến [3]

Quá trình chưng cất đặc biệt ở chỗ sử dụng năng lượng làm phương triện trợ giúp

để tách thông qua những phương pháp sau đây:

− Phương pháp tách hỗn hợp được lặp lại nhiều lần: Nồng độ của chất cần phải

tách có thể sẽ được tiếp tục nâng cao bằng cách chưng cất lại phần cất Khi nhiệt

độ sôi khác nhau càng lớn thì cần phải dùng càng ít lần chưng cất để đạt đến một nồng độ nhất định

Hình 3 5 Các loại phôi xà phòng được sử dụng 24

Hình 3 6 Khối lượng các phôi xà phòng ở mỗi cốc 24

Hình 3 7 Nấu chảy phôi, bổ sung bơ cacao, tạo màu và hương 25

Hình 3 8 Rót khuôn tạo hình dạng xà phòng 25

Hình 3 9 Xà phòng thu được 26

Chương 4 Hình 4 1 Quy trình của một chuỗi cung ứng từ nhà cung cấp tới khách hàng 29

Hình 4 2 Sơ đồ của một chuỗi cung ứng 30

Hình 4 3 5 yếu tố chính thúc đẩy chuỗi cung ứng 31

Hình 4 4 Hiệu quả vận chuyển ở các tuyến đường khác nhau 32

Hình 4 5 Ví dụ cách đặt tên 1 mã SKU cho 1 sản phẩm 33

Hình 4 6 7 công cụ quản lý chất lượng (7 QC Tools) 35

Chương 5 Hình 5 1 Các chất có trong nước 37

Hình 5 2 Nước nhiễm Mn, kim loại nặng (trái) và nước bị nhiễm sắt, phèn (phải) 38

Hình 5 3 Xử lý nước cấp bằng phương pháp cơ học 39

Hình 5 4 Quy trình xử lý nước thải bằng công nghệ MBBR 42

Hình 5 5 Quy trình xử lý nước thải bằng công nghệ AAO 42

2.4.1 Dụng cụ và hóa chất 16

2.4.2 Cách tiến hành 16

2.5 Báo cáo kết quả 18

2.6 Nhận xét và đánh giá 18

2.7 So sánh chưng cất tinh dầu ở quy mô phòng thí nghiệm và quy mô pilot 19

2.8 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 19

2.8.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 19

2.8.2 Nhận định của bản thân về bài học 20

BÀI 3: PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM ỨNG DỤNG TỪ TINH DẦU 21

3.1 Khái quát về phát triển sản phẩm 21

3.2 Một số ứng dụng của tinh dầu trong phát triển sản phẩm 21

3.3 Tổng quan về xà phòng 22

3.3.1 Khái quát về xà phòng 22

3.3.2 Công dụng của xà phòng 22

3.3.3 Phôi xà phòng 23

3.4 Thực hành 23

3.4.1 Dụng cụ và hóa chất 24

3.4.2 Cách tiến hành 24

3.5 Báo cáo kết quả 26

3.6 Nhận xét và đánh giá 26

3.7 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 27

3.7.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 27

3.7.2 Nhận định của bản thân về bài học 28

BÀI 4: CHUỖI CUNG ỨNG 29

4.1 Tổng quan về chuỗi cung ứng 29

4.1.1 Định nghĩa chuỗi cung ứng 29

4.1.2 Sơ đồ của chuỗi cung ứng 29

4.1.3 Vai trò của chuỗi cung ứng 31

4.2 Các yếu tố chính trong hoạt động của chuỗi cung ứng 31

4.2.1 Sản xuất 31

4.2.2 Tồn kho 32

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1 1 Dụng cụ và hóa chất cho chưng cất tinh dầu tiêu đen quy mô phòng thí nghiệm 8

Bảng 2 1 Dụng cụ và hóa chất cho chưng cất tinh dầu sả chanh quy mô pilot 16

Bảng 3 1 Dụng cụ và hóa chất cho phát triển sản phẩm (xà phòng) ứng dụng tinh dầu 24

Bảng 5 1 Tiêu chuẩn đánh giá của COD 38

4.2.3 Vận chuyển 32

4.2.4 Thông tin 32

4.2.5 Địa điểm 32

4.3 Một số thuật ngữ trong chuỗi cung ứng và các dạng dự án 33

4.3.1 Một số thuật ngữ 33

4.3.2 Các dạng dự án 34

4.4 Quản lý chất lượng 34

4.4.1 Chất lượng là gì? 34

4.4.2 7 công cụ quản lý chất lượng 35

4.5 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 35

4.5.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 35

4.5.2 Nhận định của bản thân về bài học 36

BÀI 5: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC 37

5.1 Tổng quan về xử lý nước 37

5.1.1 Xử lý nước 37

5.1.2 Chất lượng của nước 37

5.1.3 Một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng của nước 38

5.2 Công nghệ xử lý nước 38

5.2.1 Công nghệ xử lý nước cấp 39

5.2.2 Công nghệ xử lý nước thải 41

5.3 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 43

5.3.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 43

5.3.2 Nhận định của bản thân về bài học 43

ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU CHUYÊN NGÀNH 44

1 Định hướng nghiên cứu về tinh dầu và phát triển các sản phẩm từ tinh dầu 44

2 Định hướng nghiên cứu về chuỗi cung ứng 44

3 Định hướng nghiên cứu về công nghệ xử lý nước 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 46

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1 1 Dụng cụ và hóa chất cho chưng cất tinh dầu tiêu đen quy mô phòng thí nghiệm 8

Bảng 2 1 Dụng cụ và hóa chất cho chưng cất tinh dầu sả chanh quy mô pilot 16

Bảng 3 1 Dụng cụ và hóa chất cho phát triển sản phẩm (xà phòng) ứng dụng tinh dầu 24

Bảng 5 1 Tiêu chuẩn đánh giá của COD 38

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1 1 Dụng cụ và hóa chất cho chưng cất tinh dầu tiêu đen quy mô phòng thí nghiệm 8

Bảng 2 1 Dụng cụ và hóa chất cho chưng cất tinh dầu sả chanh quy mô pilot 16

Bảng 3 1 Dụng cụ và hóa chất cho phát triển sản phẩm (xà phòng) ứng dụng tinh dầu 24

Bảng 5 1 Tiêu chuẩn đánh giá của COD 38

Hình 3 5 Các loại phôi xà phòng được sử dụng 24

Hình 3 6 Khối lượng các phôi xà phòng ở mỗi cốc 24

Hình 3 7 Nấu chảy phôi, bổ sung bơ cacao, tạo màu và hương 25

Hình 3 8 Rót khuôn tạo hình dạng xà phòng 25

Hình 3 9 Xà phòng thu được 26

Chương 4 Hình 4 1 Quy trình của một chuỗi cung ứng từ nhà cung cấp tới khách hàng 29

Hình 4 2 Sơ đồ của một chuỗi cung ứng 30

Hình 4 3 5 yếu tố chính thúc đẩy chuỗi cung ứng 31

Hình 4 4 Hiệu quả vận chuyển ở các tuyến đường khác nhau 32

Hình 4 5 Ví dụ cách đặt tên 1 mã SKU cho 1 sản phẩm 33

Hình 4 6 7 công cụ quản lý chất lượng (7 QC Tools) 35

Chương 5 Hình 5 1 Các chất có trong nước 37

Hình 5 2 Nước nhiễm Mn, kim loại nặng (trái) và nước bị nhiễm sắt, phèn (phải) 38

Hình 5 3 Xử lý nước cấp bằng phương pháp cơ học 39

Hình 5 4 Quy trình xử lý nước thải bằng công nghệ MBBR 42

Hình 5 5 Quy trình xử lý nước thải bằng công nghệ AAO 42

2.4.1 Dụng cụ và hóa chất 16

2.4.2 Cách tiến hành 16

2.5 Báo cáo kết quả 18

2.6 Nhận xét và đánh giá 18

2.7 So sánh chưng cất tinh dầu ở quy mô phòng thí nghiệm và quy mô pilot 19

2.8 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 19

2.8.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 19

2.8.2 Nhận định của bản thân về bài học 20

BÀI 3: PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM ỨNG DỤNG TỪ TINH DẦU 21

3.1 Khái quát về phát triển sản phẩm 21

3.2 Một số ứng dụng của tinh dầu trong phát triển sản phẩm 21

3.3 Tổng quan về xà phòng 22

3.3.1 Khái quát về xà phòng 22

3.3.2 Công dụng của xà phòng 22

3.3.3 Phôi xà phòng 23

3.4 Thực hành 23

3.4.1 Dụng cụ và hóa chất 24

3.4.2 Cách tiến hành 24

3.5 Báo cáo kết quả 26

3.6 Nhận xét và đánh giá 26

3.7 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 27

3.7.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 27

3.7.2 Nhận định của bản thân về bài học 28

BÀI 4: CHUỖI CUNG ỨNG 29

4.1 Tổng quan về chuỗi cung ứng 29

4.1.1 Định nghĩa chuỗi cung ứng 29

4.1.2 Sơ đồ của chuỗi cung ứng 29

4.1.3 Vai trò của chuỗi cung ứng 31

4.2 Các yếu tố chính trong hoạt động của chuỗi cung ứng 31

4.2.1 Sản xuất 31

4.2.2 Tồn kho 32

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Chương 1

Hình 1 1 Phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước trực tiếp 3 Hình 1 2 Hệ thống chưng cất lôi cuốn hơi nước gián tiếp 3 Hình 1 3 Hạt tiêu đen 6 Hình 1 4 Cấu trúc hóa học của Piperine 6 Hình 1 5 Tinh dầu hạt tiêu đen – Thương hiệu Hoa Thơm Cỏ Lạ 7 Hình 1 6 Quy trình trích ly tinh dầu bằng phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước 8 Hình 1 7 Cân 50g tiêu (trái) và xay nhỏ (phải) 8 Hình 1 8 Quá trình chưng cất lôi cuốn hơi nước 9 Hình 1 9 Tinh dầu tiêu thu được sau quá trình chưng cất ở quy mô phòng thí nghiệm 9

Chương 2

Hình 2 1 Sơ đồ nguyên lý hoạt động của hệ thống chưng cất tinh dầu quy mô pilot 13 Hình 2 2 Sả chanh 15 Hình 2 3 Cấu trúc hóa học của Citral A (trái) và Citral B (phải) 16 Hình 2 4 Thiết bị chưng cất tinh dầu quy mô pilot Bộ môn Hợp chất thiên nhiên – Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM 16 Hình 2 5 Sả được cắt khúc (trái) sau đó xay nhỏ (phải) 17 Hình 2 6 Hỗn hợp tinh dầu và nước 17 Hình 2 7 Tinh dầu sả chanh thu được sau quá trình chưng cất ở quy mô pilot 18

Chương 3

Hình 3 1 Tinh dầu được ứng dụng trong sản xuất mỹ phẩm (trái) và thực phẩm (phải) 21 Hình 3 2 Phản ứng xà phòng hóa 22 Hình 3 3 Phôi xà phòng glycerin trắng đục (trái) và trong suốt (phải) 23 Hình 3 4 Sáp thơm (trái) và nến thơm (phải) 23

Hình 3 5 Các loại phôi xà phòng được sử dụng 24 Hình 3 6 Khối lượng các phôi xà phòng ở mỗi cốc 24 Hình 3 7 Nấu chảy phôi, bổ sung bơ cacao, tạo màu và hương 25 Hình 3 8 Rót khuôn tạo hình dạng xà phòng 25 Hình 3 9 Xà phòng thu được 26

Chương 4

Hình 4 1 Quy trình của một chuỗi cung ứng từ nhà cung cấp tới khách hàng 29 Hình 4 2 Sơ đồ của một chuỗi cung ứng 30 Hình 4 3 5 yếu tố chính thúc đẩy chuỗi cung ứng 31 Hình 4 4 Hiệu quả vận chuyển ở các tuyến đường khác nhau 32 Hình 4 5 Ví dụ cách đặt tên 1 mã SKU cho 1 sản phẩm 33 Hình 4 6 7 công cụ quản lý chất lượng (7 QC Tools) 35

Chương 5

Hình 5 1 Các chất có trong nước 37 Hình 5 2 Nước nhiễm Mn, kim loại nặng (trái) và nước bị nhiễm sắt, phèn (phải) 38 Hình 5 3 Xử lý nước cấp bằng phương pháp cơ học 39 Hình 5 4 Quy trình xử lý nước thải bằng công nghệ MBBR 42 Hình 5 5 Quy trình xử lý nước thải bằng công nghệ AAO 42

4.2.3 Vận chuyển 32 4.2.4 Thông tin 32 4.2.5 Địa điểm 32 4.3 Một số thuật ngữ trong chuỗi cung ứng và các dạng dự án 33 4.3.1 Một số thuật ngữ 33 4.3.2 Các dạng dự án 34 4.4 Quản lý chất lượng 34 4.4.1 Chất lượng là gì? 34 4.4.2 7 công cụ quản lý chất lượng 35 4.5 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 35 4.5.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 35 4.5.2 Nhận định của bản thân về bài học 36

BÀI 5: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC 37

5.1 Tổng quan về xử lý nước 37 5.1.1 Xử lý nước 37 5.1.2 Chất lượng của nước 37 5.1.3 Một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng của nước 38 5.2 Công nghệ xử lý nước 38 5.2.1 Công nghệ xử lý nước cấp 39 5.2.2 Công nghệ xử lý nước thải 41 5.3 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 43 5.3.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 43 5.3.2 Nhận định của bản thân về bài học 43

ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU CHUYÊN NGÀNH 44

1 Định hướng nghiên cứu về tinh dầu và phát triển các sản phẩm từ tinh dầu 44

2 Định hướng nghiên cứu về chuỗi cung ứng 44

3 Định hướng nghiên cứu về công nghệ xử lý nước 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 46

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Chương 1

Hình 1 1 Phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước trực tiếp 3 Hình 1 2 Hệ thống chưng cất lôi cuốn hơi nước gián tiếp 3 Hình 1 3 Hạt tiêu đen 6 Hình 1 4 Cấu trúc hóa học của Piperine 6 Hình 1 5 Tinh dầu hạt tiêu đen – Thương hiệu Hoa Thơm Cỏ Lạ 7 Hình 1 6 Quy trình trích ly tinh dầu bằng phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước 8 Hình 1 7 Cân 50g tiêu (trái) và xay nhỏ (phải) 8 Hình 1 8 Quá trình chưng cất lôi cuốn hơi nước 9 Hình 1 9 Tinh dầu tiêu thu được sau quá trình chưng cất ở quy mô phòng thí nghiệm 9

Chương 2

Hình 2 1 Sơ đồ nguyên lý hoạt động của hệ thống chưng cất tinh dầu quy mô pilot 13 Hình 2 2 Sả chanh 15 Hình 2 3 Cấu trúc hóa học của Citral A (trái) và Citral B (phải) 16 Hình 2 4 Thiết bị chưng cất tinh dầu quy mô pilot Bộ môn Hợp chất thiên nhiên – Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM 16 Hình 2 5 Sả được cắt khúc (trái) sau đó xay nhỏ (phải) 17 Hình 2 6 Hỗn hợp tinh dầu và nước 17 Hình 2 7 Tinh dầu sả chanh thu được sau quá trình chưng cất ở quy mô pilot 18

Chương 3

Hình 3 1 Tinh dầu được ứng dụng trong sản xuất mỹ phẩm (trái) và thực phẩm (phải) 21 Hình 3 2 Phản ứng xà phòng hóa 22 Hình 3 3 Phôi xà phòng glycerin trắng đục (trái) và trong suốt (phải) 23 Hình 3 4 Sáp thơm (trái) và nến thơm (phải) 23

− Phương pháp chưng cất phân đoạn: Đây là một bước dùng để tách các chất bay

hơi ra khỏi một hỗn hợp thông qua sự khác biệt nhiệt độ sôi của các chất có trong hỗn hợp

− Phương pháp chưng cất hỗn hợp đẳng phí: Đây là ứng dụng lâu đời và nhiều

nhất trong phương pháp chưng cất

− Phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước: Thông qua sự khuếch tán và lôi cuốn

hơi nước của những hợp chất hữu cơ có trong tinh dầu khi tiếp xúc với hơi nước

ở nhiệt độ cao

1.1.3 Chưng cất lôi cuốn hơi nước

Chưng cất lôi cuốn hơi nước là 1 phương pháp truyền thống để tách tinh dầu từ các nguyên liệu thực vật thô có mùi thơm Phương pháp này đang được sử dụng rộng rãi nhất, thích hợp để chiết các thành phần dễ bay hơi, ít hòa tan trong nước Đây là phương pháp duy nhất thu được tinh dầu nguyên chất do không sử dụng hóa chất Phương pháp chưng cất lôi cuốn tinh dầu bằng hơi nước dựa trên nguyên lý của quá trình chưng cất một hỗn hợp không tan lẫn vào nhau là nước và tinh dầu Khi hỗn hợp được gia nhiệt, hai chất đều bay hơi Nếu áp suất của hơi nước cộng với áp suất của tinh dầu bằng áp suất của môi trường thì hỗn hợp sôi, và tinh dầu được lấy ra cùng với hơi nước Phương pháp này có ưu điểm giúp tránh được việc phải đun nóng hỗn hợp lên một nhiệt độ quá cao có thể phá hủy một hay nhiều cấu tử trong hỗn hợp [1]

a) Chưng cất lôi cuốn hơi nước trực tiếp

Nguyên liệu và nước được cho vào cùng một thiết bị, đun sôi, nước bay hơi sẽ lôi cuốn theo hơi tinh dầu, sau đó làm lạnh ngưng tụ hơi, ta sẽ thu được tinh dầu sau khi phân ly tách nước

BÀI 1: CHƯNG CẤT TINH DẦU QUY MÔ PHÒNG THÍ NGHIỆM 1.1 Tổng quan về chưng cất

1.1.1 Khái niệm và nguyên tắc của chưng cất

❖ Khái niệm

Chưng cất là quá trình chuyển chất lỏng thành hơi rồi ngưng tụ thành lỏng Để chuyển chất lỏng thành hơi, tiến hành đun sôi chất lỏng đó Chất lỏng sôi khi áp suất hơi của nó bằng áp suất bên ngoài Khi áp suất bên ngoài giảm thì nhiệt độ sôi của chất giảm [1]

❖ Nguyên tắc [2]

Phương pháp này được thực hiện dựa trên nguyên tắc: Thành phần các chất đem

đi chưng cất khi bay hơi sẽ khác với thành phần của chúng khi tồn tại ở trong dung dịch lòng Do đó, khi đun nóng hỗn hợp chất lỏng đó, chất nào có nhiệt độ sôi thấp hơn sẽ có thể được chuyển thành hơi sớm hơn và số lượng nhiều hơn Khi gặp không khí lạnh, hơi sẽ ngưng tụ lại thành dạng lòng và chứa chủ yếu những chất có nhiệt độ sôi thấp hơn

Khi đun nóng, chất lòng sẽ bắt đầu bay hơi từ hồn hợp của chúng Hơi nóng sẽ được làm nguội và sau đó sẽ ngưng tự trở lại thành dạng chất lỏng Trong phòng thi nghiệm, thông thường sử dụng ống sinh hàn để có thế ngưng tụ hơi trở thành chất lỏng Mỗi thành phần của chất lỏng sau khi được tách ra khỏi nhau từ trong hôn hợp ban đầu dựa vào nhiệt độ sôi của chúng khi đem đi chưng cất được gọi là một phân đoạn

1.1.2 Một số phương pháp chưng cất phổ biến [3]

Quá trình chưng cất đặc biệt ở chỗ sử dụng năng lượng làm phương triện trợ giúp

để tách thông qua những phương pháp sau đây:

− Phương pháp tách hỗn hợp được lặp lại nhiều lần: Nồng độ của chất cần phải

tách có thể sẽ được tiếp tục nâng cao bằng cách chưng cất lại phần cất Khi nhiệt

độ sôi khác nhau càng lớn thì cần phải dùng càng ít lần chưng cất để đạt đến một nồng độ nhất định

4.2.3 Vận chuyển 32 4.2.4 Thông tin 32 4.2.5 Địa điểm 32 4.3 Một số thuật ngữ trong chuỗi cung ứng và các dạng dự án 33 4.3.1 Một số thuật ngữ 33 4.3.2 Các dạng dự án 34 4.4 Quản lý chất lượng 34 4.4.1 Chất lượng là gì? 34 4.4.2 7 công cụ quản lý chất lượng 35 4.5 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 35 4.5.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 35 4.5.2 Nhận định của bản thân về bài học 36

BÀI 5: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC 37

5.1 Tổng quan về xử lý nước 37 5.1.1 Xử lý nước 37 5.1.2 Chất lượng của nước 37 5.1.3 Một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng của nước 38 5.2 Công nghệ xử lý nước 38 5.2.1 Công nghệ xử lý nước cấp 39 5.2.2 Công nghệ xử lý nước thải 41 5.3 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 43 5.3.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 43 5.3.2 Nhận định của bản thân về bài học 43

ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU CHUYÊN NGÀNH 44

1 Định hướng nghiên cứu về tinh dầu và phát triển các sản phẩm từ tinh dầu 44

2 Định hướng nghiên cứu về chuỗi cung ứng 44

3 Định hướng nghiên cứu về công nghệ xử lý nước 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 46

2.4.1 Dụng cụ và hóa chất 16 2.4.2 Cách tiến hành 16 2.5 Báo cáo kết quả 18 2.6 Nhận xét và đánh giá 18 2.7 So sánh chưng cất tinh dầu ở quy mô phòng thí nghiệm và quy mô pilot 19 2.8 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 19 2.8.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 19 2.8.2 Nhận định của bản thân về bài học 20

BÀI 3: PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM ỨNG DỤNG TỪ TINH DẦU 21

3.1 Khái quát về phát triển sản phẩm 21 3.2 Một số ứng dụng của tinh dầu trong phát triển sản phẩm 21 3.3 Tổng quan về xà phòng 22 3.3.1 Khái quát về xà phòng 22 3.3.2 Công dụng của xà phòng 22 3.3.3 Phôi xà phòng 23 3.4 Thực hành 23 3.4.1 Dụng cụ và hóa chất 24 3.4.2 Cách tiến hành 24 3.5 Báo cáo kết quả 26 3.6 Nhận xét và đánh giá 26 3.7 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 27 3.7.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 27 3.7.2 Nhận định của bản thân về bài học 28

BÀI 4: CHUỖI CUNG ỨNG 29

4.1 Tổng quan về chuỗi cung ứng 29 4.1.1 Định nghĩa chuỗi cung ứng 29 4.1.2 Sơ đồ của chuỗi cung ứng 29 4.1.3 Vai trò của chuỗi cung ứng 31 4.2 Các yếu tố chính trong hoạt động của chuỗi cung ứng 31 4.2.1 Sản xuất 31 4.2.2 Tồn kho 32

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1 1 Dụng cụ và hóa chất cho chưng cất tinh dầu tiêu đen quy mô phòng thí nghiệm 8

Bảng 2 1 Dụng cụ và hóa chất cho chưng cất tinh dầu sả chanh quy mô pilot 16

Bảng 3 1 Dụng cụ và hóa chất cho phát triển sản phẩm (xà phòng) ứng dụng tinh dầu 24

Bảng 5 1 Tiêu chuẩn đánh giá của COD 38

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Chương 1

Hình 1 1 Phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước trực tiếp 3 Hình 1 2 Hệ thống chưng cất lôi cuốn hơi nước gián tiếp 3 Hình 1 3 Hạt tiêu đen 6 Hình 1 4 Cấu trúc hóa học của Piperine 6 Hình 1 5 Tinh dầu hạt tiêu đen – Thương hiệu Hoa Thơm Cỏ Lạ 7 Hình 1 6 Quy trình trích ly tinh dầu bằng phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước 8 Hình 1 7 Cân 50g tiêu (trái) và xay nhỏ (phải) 8 Hình 1 8 Quá trình chưng cất lôi cuốn hơi nước 9 Hình 1 9 Tinh dầu tiêu thu được sau quá trình chưng cất ở quy mô phòng thí nghiệm 9

Chương 2

Hình 2 1 Sơ đồ nguyên lý hoạt động của hệ thống chưng cất tinh dầu quy mô pilot 13 Hình 2 2 Sả chanh 15 Hình 2 3 Cấu trúc hóa học của Citral A (trái) và Citral B (phải) 16 Hình 2 4 Thiết bị chưng cất tinh dầu quy mô pilot Bộ môn Hợp chất thiên nhiên – Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM 16 Hình 2 5 Sả được cắt khúc (trái) sau đó xay nhỏ (phải) 17 Hình 2 6 Hỗn hợp tinh dầu và nước 17 Hình 2 7 Tinh dầu sả chanh thu được sau quá trình chưng cất ở quy mô pilot 18

Chương 3

Hình 3 1 Tinh dầu được ứng dụng trong sản xuất mỹ phẩm (trái) và thực phẩm (phải) 21 Hình 3 2 Phản ứng xà phòng hóa 22 Hình 3 3 Phôi xà phòng glycerin trắng đục (trái) và trong suốt (phải) 23 Hình 3 4 Sáp thơm (trái) và nến thơm (phải) 23

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1 1 Dụng cụ và hóa chất cho chưng cất tinh dầu tiêu đen quy mô phòng thí nghiệm 8

Bảng 2 1 Dụng cụ và hóa chất cho chưng cất tinh dầu sả chanh quy mô pilot 16

Bảng 3 1 Dụng cụ và hóa chất cho phát triển sản phẩm (xà phòng) ứng dụng tinh dầu 24

Bảng 5 1 Tiêu chuẩn đánh giá của COD 38

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Chương 1

Hình 1 1 Phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước trực tiếp 3 Hình 1 2 Hệ thống chưng cất lôi cuốn hơi nước gián tiếp 3 Hình 1 3 Hạt tiêu đen 6 Hình 1 4 Cấu trúc hóa học của Piperine 6 Hình 1 5 Tinh dầu hạt tiêu đen – Thương hiệu Hoa Thơm Cỏ Lạ 7 Hình 1 6 Quy trình trích ly tinh dầu bằng phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước 8 Hình 1 7 Cân 50g tiêu (trái) và xay nhỏ (phải) 8 Hình 1 8 Quá trình chưng cất lôi cuốn hơi nước 9 Hình 1 9 Tinh dầu tiêu thu được sau quá trình chưng cất ở quy mô phòng thí nghiệm 9

Chương 2

Hình 2 1 Sơ đồ nguyên lý hoạt động của hệ thống chưng cất tinh dầu quy mô pilot 13 Hình 2 2 Sả chanh 15 Hình 2 3 Cấu trúc hóa học của Citral A (trái) và Citral B (phải) 16 Hình 2 4 Thiết bị chưng cất tinh dầu quy mô pilot Bộ môn Hợp chất thiên nhiên – Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM 16 Hình 2 5 Sả được cắt khúc (trái) sau đó xay nhỏ (phải) 17 Hình 2 6 Hỗn hợp tinh dầu và nước 17 Hình 2 7 Tinh dầu sả chanh thu được sau quá trình chưng cất ở quy mô pilot 18

Chương 3

Hình 3 1 Tinh dầu được ứng dụng trong sản xuất mỹ phẩm (trái) và thực phẩm (phải) 21 Hình 3 2 Phản ứng xà phòng hóa 22 Hình 3 3 Phôi xà phòng glycerin trắng đục (trái) và trong suốt (phải) 23 Hình 3 4 Sáp thơm (trái) và nến thơm (phải) 23

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1 1 Dụng cụ và hóa chất cho chưng cất tinh dầu tiêu đen quy mô phòng thí nghiệm 8

Bảng 2 1 Dụng cụ và hóa chất cho chưng cất tinh dầu sả chanh quy mô pilot 16

Bảng 3 1 Dụng cụ và hóa chất cho phát triển sản phẩm (xà phòng) ứng dụng tinh dầu 24

Bảng 5 1 Tiêu chuẩn đánh giá của COD 38

− Phương pháp chưng cất phân đoạn: Đây là một bước dùng để tách các chất bay

hơi ra khỏi một hỗn hợp thông qua sự khác biệt nhiệt độ sôi của các chất có trong hỗn hợp

− Phương pháp chưng cất hỗn hợp đẳng phí: Đây là ứng dụng lâu đời và nhiều

nhất trong phương pháp chưng cất

− Phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước: Thông qua sự khuếch tán và lôi cuốn

hơi nước của những hợp chất hữu cơ có trong tinh dầu khi tiếp xúc với hơi nước

ở nhiệt độ cao

1.1.3 Chưng cất lôi cuốn hơi nước

Chưng cất lôi cuốn hơi nước là 1 phương pháp truyền thống để tách tinh dầu từ các nguyên liệu thực vật thô có mùi thơm Phương pháp này đang được sử dụng rộng rãi nhất, thích hợp để chiết các thành phần dễ bay hơi, ít hòa tan trong nước Đây là phương pháp duy nhất thu được tinh dầu nguyên chất do không sử dụng hóa chất Phương pháp chưng cất lôi cuốn tinh dầu bằng hơi nước dựa trên nguyên lý của quá trình chưng cất một hỗn hợp không tan lẫn vào nhau là nước và tinh dầu Khi hỗn hợp được gia nhiệt, hai chất đều bay hơi Nếu áp suất của hơi nước cộng với áp suất của tinh dầu bằng áp suất của môi trường thì hỗn hợp sôi, và tinh dầu được lấy ra cùng với hơi nước Phương pháp này có ưu điểm giúp tránh được việc phải đun nóng hỗn hợp lên một nhiệt độ quá cao có thể phá hủy một hay nhiều cấu tử trong hỗn hợp [1]

a) Chưng cất lôi cuốn hơi nước trực tiếp

Nguyên liệu và nước được cho vào cùng một thiết bị, đun sôi, nước bay hơi sẽ lôi cuốn theo hơi tinh dầu, sau đó làm lạnh ngưng tụ hơi, ta sẽ thu được tinh dầu sau khi phân ly tách nước

BÀI 1: CHƯNG CẤT TINH DẦU QUY MÔ PHÒNG THÍ NGHIỆM 1.1 Tổng quan về chưng cất

1.1.1 Khái niệm và nguyên tắc của chưng cất

❖ Khái niệm

Chưng cất là quá trình chuyển chất lỏng thành hơi rồi ngưng tụ thành lỏng Để chuyển chất lỏng thành hơi, tiến hành đun sôi chất lỏng đó Chất lỏng sôi khi áp suất hơi của nó bằng áp suất bên ngoài Khi áp suất bên ngoài giảm thì nhiệt độ sôi của chất giảm [1]

❖ Nguyên tắc [2]

Phương pháp này được thực hiện dựa trên nguyên tắc: Thành phần các chất đem

đi chưng cất khi bay hơi sẽ khác với thành phần của chúng khi tồn tại ở trong dung dịch lòng Do đó, khi đun nóng hỗn hợp chất lỏng đó, chất nào có nhiệt độ sôi thấp hơn sẽ có thể được chuyển thành hơi sớm hơn và số lượng nhiều hơn Khi gặp không khí lạnh, hơi sẽ ngưng tụ lại thành dạng lòng và chứa chủ yếu những chất có nhiệt độ sôi thấp hơn

Khi đun nóng, chất lòng sẽ bắt đầu bay hơi từ hồn hợp của chúng Hơi nóng sẽ được làm nguội và sau đó sẽ ngưng tự trở lại thành dạng chất lỏng Trong phòng thi nghiệm, thông thường sử dụng ống sinh hàn để có thế ngưng tụ hơi trở thành chất lỏng Mỗi thành phần của chất lỏng sau khi được tách ra khỏi nhau từ trong hôn hợp ban đầu dựa vào nhiệt độ sôi của chúng khi đem đi chưng cất được gọi là một phân đoạn

1.1.2 Một số phương pháp chưng cất phổ biến [3]

Quá trình chưng cất đặc biệt ở chỗ sử dụng năng lượng làm phương triện trợ giúp

để tách thông qua những phương pháp sau đây:

− Phương pháp tách hỗn hợp được lặp lại nhiều lần: Nồng độ của chất cần phải

tách có thể sẽ được tiếp tục nâng cao bằng cách chưng cất lại phần cất Khi nhiệt

độ sôi khác nhau càng lớn thì cần phải dùng càng ít lần chưng cất để đạt đến một nồng độ nhất định

4.2.3 Vận chuyển 32 4.2.4 Thông tin 32 4.2.5 Địa điểm 32 4.3 Một số thuật ngữ trong chuỗi cung ứng và các dạng dự án 33 4.3.1 Một số thuật ngữ 33 4.3.2 Các dạng dự án 34 4.4 Quản lý chất lượng 34 4.4.1 Chất lượng là gì? 34 4.4.2 7 công cụ quản lý chất lượng 35 4.5 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 35 4.5.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 35 4.5.2 Nhận định của bản thân về bài học 36

BÀI 5: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC 37

5.1 Tổng quan về xử lý nước 37 5.1.1 Xử lý nước 37 5.1.2 Chất lượng của nước 37 5.1.3 Một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng của nước 38 5.2 Công nghệ xử lý nước 38 5.2.1 Công nghệ xử lý nước cấp 39 5.2.2 Công nghệ xử lý nước thải 41 5.3 Liên hệ thực tiễn và nhận định của bản thân về bài học 43 5.3.1 Liên hệ thực tiễn bản thân 43 5.3.2 Nhận định của bản thân về bài học 43

ĐỀ XUẤT ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU CHUYÊN NGÀNH 44

1 Định hướng nghiên cứu về tinh dầu và phát triển các sản phẩm từ tinh dầu 44

2 Định hướng nghiên cứu về chuỗi cung ứng 44

3 Định hướng nghiên cứu về công nghệ xử lý nước 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 46