Luận văn thạc sĩ dự báo nhu cầu sử dụng Điện thoại di Động tại việt nam và thị phần của viettel Đến 2010 2015

Đỏ là một quá trình gồm nhiều giai đoạn quan trọng như sau: -_ Xử lý chuỗi thời gian kinh Lễ -_ Phát hiện xu thé đối tượng kinh tế -_ Xây dựng hàm xu thé -_ Kiểm dịnh ham xu thé -_ Dự

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

'NGÀNH : QUẢN TRỊ KINH DOANH

DỰ BẢO NHU CẢU SỨ DỤNG ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG TẠI

VIET NAM VA THI PHAN CUA VIETTEL DEN

NAM 2010-2015

TÂM NGỌC HOẠT

HÀ NỘI 2007

LOI CAM DOAN

Toi xin cam đoan đây là luận văn nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng dược ai

công bố trong bất kỳ dễ tài nào khác

Học viên

Lam Ngọc Hoạt

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ ĐỎ THỊ

1 |Iình11 | Lược đồ của phương pháp ngoại suy 2

Các yêu tổ tác động đến nhu cầu sử dụng dich vu

théng tin di déng

4 |Hinh 2.1 | So dé cac sin phim dich vu cia Viettel 35

5 [Hinh2.2 | Đề thị biểu điển thị phần viettel năm 2004 50

6 |Hinh23 | Đề thị biểu điển thị phần viettel năm 2005 51

7 |Hinh24 | Đề thị biểu diễn thị phần viettel năm 2006 32

$ |Hinh25 | Đề thị biểu diễn thị phần viettel năm 2007 32

9 |Hinh26 | Cơ câu doanh thu gủa viettel mobile 58

10 |Hinh2.7 | Téc d6 ting tung GDP qua cdc nim 1995-2008 67

11 |Hinh28 | Cơ cấu ngành Viễn thông Việt Nam 77

2 | tisha Đồ thị biểu diễn chuối số liệu thuê bao di déng 2002-2007 100

Đỏ là một quá trình gồm nhiều giai đoạn quan trọng như sau:

-_ Xử lý chuỗi thời gian kinh Lễ

-_ Phát hiện xu thé đối tượng kinh tế

-_ Xây dựng hàm xu thé

-_ Kiểm dịnh ham xu thé

-_ Dự báo bằng hàm xu thé

a/ Xứ l chuỗi thời gian kinh tễ

Chuỗi thời gian kinh tế biểu hiện là một dãy quan sát theo đặc trưng

thời gian của đối tượng kinh tế, mỗi quan sát là 1 giá trị chuỗi (mức của

chuỗi), các giá trị (mức) của chuỗi có thể biểu diễn bằng số tuyết đối, giá trị

trung bình hoặc số tương đối

Chuỗi thời gian với các điêu kiện của nó cần thiết được xử lý sơ bộ cho

hoàn chỉnh Các trường hợp xây ra

+ Bồ sung chuỗi thời gian: Nếu chuỗi thiểu một gid tri yi nao đó, lúc nảy La xác định giá trị y¡ bố sung bằng trung bình cdng hai giá trị đứng trước

và đứng sau nó

lờ

I Xử jÿ dao động ngẫu nhiên: Không đễ dàng phát hiện ngay được xu

thé †(Ð khi căn cứ vào chuỗi thời gian ban dầu Đổi với những chuỗi có dao

động lớn do ảnh hưởng các yếu tổ ngẫu nhiên thi phải sử dụng các phương pháp san chuỗi thời gian với mục đích tạo ra một chuỗi thời gian mới có

hướng dao động Ổn

định hơn dĩ nhiên chuỗi thời gian tìm được chắc chăn vẫn giữ nguyên xu thể

chuỗi thời gian xuất phát

Các phương pháp san chuỗi thời gian cơ bản thường dùng là

Phương pháp trung bình không có trọng số: Phạm vi áp đụng cho các

chủ quan ở đây là rất lớn Tuy nhiên, đừng lại ở bước phát triển nảy chúng ta

mới hoàn toàn kết luận chuỗi thời gian có khả năng Luân theo một hoặc nhiễu

dang ham xu thé, việc lụa chọn một hảm xu thể tối ưu cần phải qua bước

kiểm định

c/ Xây dựng hàm xu thể

Sau khi phát hiện ra các khả năng về dạng hàm xu thế vấn đề kế tiếp

phải mê tả chuỗi thời gian thông qua các dạng hàm xu thể cụ thể với diều kiện xác định những tham số a¡ của nó với những giá trị bằng số cụ thể Các

phương pháp thưởng được 4p dung để xác định các tham số a¡ là phương pháp

điểm chon và phương pháp tổng bình phương bé nhất, trong đó phương pháp

tổng bình phương bé nhất là phương pháp có đô chính xác cao

* Phương pháp điễm chon:

†3ây là phương pháp đơn giản song lại khắc phục được nhược điểm của phương pháp khác và cũng xác định được các tham số a¡ ở mức độ xắp xỉ

Thương pháp này giá định dang hàm lý thuyết chọn ö bước phát hiện

xu thể, chọn các cặp sé (ti, yi) theo các điều kiện:

Khoảng cách các điểm chọn bằng nhau

~_ Tổng số các diễm chọn bằng tổng số các tham số ai

- Doyêu cầu về độ chính xác mà cần chọn những điểm thực nghiệm

mã đường biểu điễn của hàm xu thé có khả năng đi qua cao nhất Nhận xét: Phương pháp diém chon tuy khống chế được một số dang

hàm đặc biệt như dạng hảm logisic Tuy nhiên vẫn có nhược điểm 1a lãng phí

théng tin va tuy theo cach chọn ban dầu khác nhau của chúng ta sẽ dược các

bộ tham số a¡ khác nhau

* Phương pháp tông bình phương bé nhất

Đây là một trong những phương pháp dược ứng dụng rồng rãi nhất dễ

xác định các tham số của hàm xu thế sức độ chính xác của nó thể hiện ở chỗ

24 Bang 3.9 | Dánh giả công nghệ sử dụng 96

Tác động của việc cải thiện dịch vụ đổi với doanh

nghiệp

26 Bảng 311 | Sể liệu thống kê số thuế bao di động của Việt Nam %

27 Bang 3.12 | Kết quả dự bảo nhu câu theo đường cong parabol 101

28 — Bảng 313 | Kết quả dự bảo nhu cầu theo đường Logarit 104

2 Bang3.14 | Ket qua dy bao nhu cau theo GDP 106

Kết qua dur bao nhu cau theo GDP/ dau người và giá

điện thoại Kêt quá dự báo nhụ câu sử dụng điện thoại đền năm

PHẢNI: CƠ SỞ PHƯƠNG PHÁP LUẬN VẺ DỰ BẢO NHU CẢU

1.1 Dự báo và các phương pháp dự bảo nhu cầu

Dự báo là một thuật ngữ bắt nguồn từ hai chữ Hy Lạp: “PRO-GNOIS”

có nghĩa là “biết trước” nói lên một thuộc tính không thể thiểu của bộ não cơn

người, đé là sự phản ánh vượt trước hình thành trong quá trình phát triển của

nhân loại qua nhiều Thế kỷ Nỏi một vach khác dự báo là sự tiền đoán khoa

học mang tính xác suất, tính phương án trong một khoảng thời gian hữu hạn

về tương lai phát triển của đối tượng kinh tế - xã hội

Du bao 1a khâu quan trọng không thể thiểu trong việc ra quyết dinh No

dự bảo các xu hướng tương lai và trở thành điều căn bản dé lap kế hoạch kinh

đoanh được kinh tế và có hiệu quả

Tĩnh vực dịch vụ Viễn thông có ảnh hưởng lớn dến cuộc sống con

người và các hoạt động kinh tế và nó là một ngảnh có quy mô lớn với các

thiết bị đài hỏi liên tục đầu tư rất nhiều Bởi vậy, điều đặc biệt quan trọng với

ngành này để mở rộng kinh doanh én định và đầu tư thiết bị có hiệu quả phải

đựa vào dự báo nhu câu đài hạn Trong phần nảy sẽ trình bây các bước và các

phương pháp dự báo nhu câu

1.1.1 Phương pháp ngoại suy

Ngoại suy dự báo oó nghĩa là nghiên cứu lịch sử của đối tượng kinh tế

và chuyển tỉnh quy luật cũa nó đã phát hiện dược trong quá khứ và hiện lại

sang tương lai bằng các phương pháp xử lý chuỗi thời gian kinh tế

Nhu vay thực chất của phương pháp ngoại suy là kéo dải quy luật phát

triển của đối tượng dự báo đã có trong quá khử và hiện tại sang tương lai với

giả thiết quy luật đó vẫn còn phát huy tác đụng Ta có lược dé (1.1) của phương pháp ngoại suy như sau:

24 Bang 3.9 | Dánh giả công nghệ sử dụng 96

Tác động của việc cải thiện dịch vụ đổi với doanh

nghiệp

26 Bảng 311 | Sể liệu thống kê số thuế bao di động của Việt Nam %

27 Bang 3.12 | Kết quả dự bảo nhu câu theo đường cong parabol 101

28 — Bảng 313 | Kết quả dự bảo nhu cầu theo đường Logarit 104

2 Bang3.14 | Ket qua dy bao nhu cau theo GDP 106

Kết qua dur bao nhu cau theo GDP/ dau người và giá

điện thoại Kêt quá dự báo nhụ câu sử dụng điện thoại đền năm

chủ quan ở đây là rất lớn Tuy nhiên, đừng lại ở bước phát triển nảy chúng ta

mới hoàn toàn kết luận chuỗi thời gian có khả năng Luân theo một hoặc nhiễu

dang ham xu thé, việc lụa chọn một hảm xu thể tối ưu cần phải qua bước

kiểm định

c/ Xây dựng hàm xu thể

Sau khi phát hiện ra các khả năng về dạng hàm xu thế vấn đề kế tiếp

phải mê tả chuỗi thời gian thông qua các dạng hàm xu thể cụ thể với diều kiện xác định những tham số a¡ của nó với những giá trị bằng số cụ thể Các

phương pháp thưởng được 4p dung để xác định các tham số a¡ là phương pháp

điểm chon và phương pháp tổng bình phương bé nhất, trong đó phương pháp

tổng bình phương bé nhất là phương pháp có đô chính xác cao

* Phương pháp điễm chon:

†3ây là phương pháp đơn giản song lại khắc phục được nhược điểm của phương pháp khác và cũng xác định được các tham số a¡ ở mức độ xắp xỉ

Thương pháp này giá định dang hàm lý thuyết chọn ö bước phát hiện

xu thể, chọn các cặp sé (ti, yi) theo các điều kiện:

Khoảng cách các điểm chọn bằng nhau

~_ Tổng số các diễm chọn bằng tổng số các tham số ai

- Doyêu cầu về độ chính xác mà cần chọn những điểm thực nghiệm

mã đường biểu điễn của hàm xu thé có khả năng đi qua cao nhất Nhận xét: Phương pháp diém chon tuy khống chế được một số dang

hàm đặc biệt như dạng hảm logisic Tuy nhiên vẫn có nhược điểm 1a lãng phí

théng tin va tuy theo cach chọn ban dầu khác nhau của chúng ta sẽ dược các

bộ tham số a¡ khác nhau

* Phương pháp tông bình phương bé nhất

Đây là một trong những phương pháp dược ứng dụng rồng rãi nhất dễ

xác định các tham số của hàm xu thế sức độ chính xác của nó thể hiện ở chỗ

chuỗi số có khả năng Luân theo xu hướng đường thẳng

- Phương pháp trung bình trượt có trọng số: Phạm vi ap dung cho các

chuỗi có xu hướng là đường cong (xu thể phi tuyên)

Loại bố sai số “thô”: Sự xuất hiện của sai số “thê” của chuỗi thời gian

kinh tế dẫn đến việc dự bảo sai lệch xu thể Để khắc phục tỉnh trạng này

người ta sử dụng phương pháp kiểm định thống kế toán

b/ Phat hign xu thé

tây là giai đoạn quyết định kết quả dự háo ngoại suy Vấn để cho rằng

xu thé va dang hàm xu thế tương ứng phải được xác định theo lỗgic nội tại

của đối tượng kinh tế song qua chuỗi thời gian thực nghiệm ta cũng chỉ phân

tích được xu thế trên những nét chung nhất Có nhiêu phương pháp phát hiện

xu thé va chon dang ham xu thể Lương ứng như phương pháp đỗ thị, phương pháp phân tích số liêu quan sát, phương pháp sai phân Tuy nhiên trong lĩnh

vực bưu chính viễn thông thường sử đụng phương pháp đồ thị Nội dung

phương pháp đề thị như sau

Biểu diễn các cặp số (bi y¡) lên hệ trục toa độ sau đó nối liền các điểm trên hệ trục thành một đường gãy khúc liên tục tử đó nhận xét sự phân bỗ các

điểm và so sánh dường biểu diễn thực nghiệm với dường biểu diễn ham số y

= fai, t) thuéng gap trong kinh tế làm cơ sở xác định xu thé va dang ham Lương ứng

- Cac dang hảm f(©) thường gặp trong bưu chính viễn thông,

-— ý att

(Ham mii)

Nhận xét: Việc lựa chọn xu thé theo phương pháp đô thị hoàn toàn phụ

thuộc vào suy lý và kinh nghiệm uủa người nghiên cứu, do vậy sự lựa chọn

chuỗi số có khả năng Luân theo xu hướng đường thẳng

- Phương pháp trung bình trượt có trọng số: Phạm vi ap dung cho các

chuỗi có xu hướng là đường cong (xu thể phi tuyên)

Loại bố sai số “thô”: Sự xuất hiện của sai số “thê” của chuỗi thời gian

kinh tế dẫn đến việc dự bảo sai lệch xu thể Để khắc phục tỉnh trạng này

người ta sử dụng phương pháp kiểm định thống kế toán

b/ Phat hign xu thé

tây là giai đoạn quyết định kết quả dự háo ngoại suy Vấn để cho rằng

xu thé va dang hàm xu thế tương ứng phải được xác định theo lỗgic nội tại

của đối tượng kinh tế song qua chuỗi thời gian thực nghiệm ta cũng chỉ phân

tích được xu thế trên những nét chung nhất Có nhiêu phương pháp phát hiện

xu thé va chon dang ham xu thể Lương ứng như phương pháp đỗ thị, phương pháp phân tích số liêu quan sát, phương pháp sai phân Tuy nhiên trong lĩnh

vực bưu chính viễn thông thường sử đụng phương pháp đồ thị Nội dung

phương pháp đề thị như sau

Biểu diễn các cặp số (bi y¡) lên hệ trục toa độ sau đó nối liền các điểm trên hệ trục thành một đường gãy khúc liên tục tử đó nhận xét sự phân bỗ các

điểm và so sánh dường biểu diễn thực nghiệm với dường biểu diễn ham số y

= fai, t) thuéng gap trong kinh tế làm cơ sở xác định xu thé va dang ham Lương ứng

- Cac dang hảm f(©) thường gặp trong bưu chính viễn thông,

-— ý att

(Ham mii)

Nhận xét: Việc lựa chọn xu thé theo phương pháp đô thị hoàn toàn phụ

thuộc vào suy lý và kinh nghiệm uủa người nghiên cứu, do vậy sự lựa chọn

chuỗi số có khả năng Luân theo xu hướng đường thẳng

- Phương pháp trung bình trượt có trọng số: Phạm vi ap dung cho các

chuỗi có xu hướng là đường cong (xu thể phi tuyên)

Loại bố sai số “thô”: Sự xuất hiện của sai số “thê” của chuỗi thời gian

kinh tế dẫn đến việc dự bảo sai lệch xu thể Để khắc phục tỉnh trạng này

người ta sử dụng phương pháp kiểm định thống kế toán

b/ Phat hign xu thé

tây là giai đoạn quyết định kết quả dự háo ngoại suy Vấn để cho rằng

xu thé va dang hàm xu thế tương ứng phải được xác định theo lỗgic nội tại

của đối tượng kinh tế song qua chuỗi thời gian thực nghiệm ta cũng chỉ phân

tích được xu thế trên những nét chung nhất Có nhiêu phương pháp phát hiện

xu thé va chon dang ham xu thể Lương ứng như phương pháp đỗ thị, phương pháp phân tích số liêu quan sát, phương pháp sai phân Tuy nhiên trong lĩnh

vực bưu chính viễn thông thường sử đụng phương pháp đồ thị Nội dung

phương pháp đề thị như sau

Biểu diễn các cặp số (bi y¡) lên hệ trục toa độ sau đó nối liền các điểm trên hệ trục thành một đường gãy khúc liên tục tử đó nhận xét sự phân bỗ các

điểm và so sánh dường biểu diễn thực nghiệm với dường biểu diễn ham số y

= fai, t) thuéng gap trong kinh tế làm cơ sở xác định xu thé va dang ham Lương ứng

- Cac dang hảm f(©) thường gặp trong bưu chính viễn thông,

-— ý att

(Ham mii)

Nhận xét: Việc lựa chọn xu thé theo phương pháp đô thị hoàn toàn phụ

thuộc vào suy lý và kinh nghiệm uủa người nghiên cứu, do vậy sự lựa chọn

chuỗi số có khả năng Luân theo xu hướng đường thẳng

- Phương pháp trung bình trượt có trọng số: Phạm vi ap dung cho các

chuỗi có xu hướng là đường cong (xu thể phi tuyên)

Loại bố sai số “thô”: Sự xuất hiện của sai số “thê” của chuỗi thời gian

kinh tế dẫn đến việc dự bảo sai lệch xu thể Để khắc phục tỉnh trạng này

người ta sử dụng phương pháp kiểm định thống kế toán

b/ Phat hign xu thé

tây là giai đoạn quyết định kết quả dự háo ngoại suy Vấn để cho rằng

xu thé va dang hàm xu thế tương ứng phải được xác định theo lỗgic nội tại

của đối tượng kinh tế song qua chuỗi thời gian thực nghiệm ta cũng chỉ phân

tích được xu thế trên những nét chung nhất Có nhiêu phương pháp phát hiện

xu thé va chon dang ham xu thể Lương ứng như phương pháp đỗ thị, phương pháp phân tích số liêu quan sát, phương pháp sai phân Tuy nhiên trong lĩnh

vực bưu chính viễn thông thường sử đụng phương pháp đồ thị Nội dung

phương pháp đề thị như sau

Biểu diễn các cặp số (bi y¡) lên hệ trục toa độ sau đó nối liền các điểm trên hệ trục thành một đường gãy khúc liên tục tử đó nhận xét sự phân bỗ các

điểm và so sánh dường biểu diễn thực nghiệm với dường biểu diễn ham số y

= fai, t) thuéng gap trong kinh tế làm cơ sở xác định xu thé va dang ham Lương ứng

- Cac dang hảm f(©) thường gặp trong bưu chính viễn thông,

-— ý att

(Ham mii)

Nhận xét: Việc lựa chọn xu thé theo phương pháp đô thị hoàn toàn phụ

thuộc vào suy lý và kinh nghiệm uủa người nghiên cứu, do vậy sự lựa chọn

24 Bang 3.9 | Dánh giả công nghệ sử dụng 96

Tác động của việc cải thiện dịch vụ đổi với doanh

nghiệp

26 Bảng 311 | Sể liệu thống kê số thuế bao di động của Việt Nam %

27 Bang 3.12 | Kết quả dự bảo nhu câu theo đường cong parabol 101

28 — Bảng 313 | Kết quả dự bảo nhu cầu theo đường Logarit 104

2 Bang3.14 | Ket qua dy bao nhu cau theo GDP 106

Kết qua dur bao nhu cau theo GDP/ dau người và giá

điện thoại Kêt quá dự báo nhụ câu sử dụng điện thoại đền năm

PHẢNI: CƠ SỞ PHƯƠNG PHÁP LUẬN VẺ DỰ BẢO NHU CẢU

1.1 Dự báo và các phương pháp dự bảo nhu cầu

Dự báo là một thuật ngữ bắt nguồn từ hai chữ Hy Lạp: “PRO-GNOIS”

có nghĩa là “biết trước” nói lên một thuộc tính không thể thiểu của bộ não cơn

người, đé là sự phản ánh vượt trước hình thành trong quá trình phát triển của

nhân loại qua nhiều Thế kỷ Nỏi một vach khác dự báo là sự tiền đoán khoa

học mang tính xác suất, tính phương án trong một khoảng thời gian hữu hạn

về tương lai phát triển của đối tượng kinh tế - xã hội

Du bao 1a khâu quan trọng không thể thiểu trong việc ra quyết dinh No

dự bảo các xu hướng tương lai và trở thành điều căn bản dé lap kế hoạch kinh

đoanh được kinh tế và có hiệu quả

Tĩnh vực dịch vụ Viễn thông có ảnh hưởng lớn dến cuộc sống con

người và các hoạt động kinh tế và nó là một ngảnh có quy mô lớn với các

thiết bị đài hỏi liên tục đầu tư rất nhiều Bởi vậy, điều đặc biệt quan trọng với

ngành này để mở rộng kinh doanh én định và đầu tư thiết bị có hiệu quả phải

đựa vào dự báo nhu câu đài hạn Trong phần nảy sẽ trình bây các bước và các

phương pháp dự báo nhu câu

1.1.1 Phương pháp ngoại suy

Ngoại suy dự báo oó nghĩa là nghiên cứu lịch sử của đối tượng kinh tế

và chuyển tỉnh quy luật cũa nó đã phát hiện dược trong quá khứ và hiện lại

sang tương lai bằng các phương pháp xử lý chuỗi thời gian kinh tế

Nhu vay thực chất của phương pháp ngoại suy là kéo dải quy luật phát

triển của đối tượng dự báo đã có trong quá khử và hiện tại sang tương lai với

giả thiết quy luật đó vẫn còn phát huy tác đụng Ta có lược dé (1.1) của phương pháp ngoại suy như sau:

chuỗi số có khả năng Luân theo xu hướng đường thẳng

- Phương pháp trung bình trượt có trọng số: Phạm vi ap dung cho các

chuỗi có xu hướng là đường cong (xu thể phi tuyên)

Loại bố sai số “thô”: Sự xuất hiện của sai số “thê” của chuỗi thời gian

kinh tế dẫn đến việc dự bảo sai lệch xu thể Để khắc phục tỉnh trạng này

người ta sử dụng phương pháp kiểm định thống kế toán

b/ Phat hign xu thé

tây là giai đoạn quyết định kết quả dự háo ngoại suy Vấn để cho rằng

xu thé va dang hàm xu thế tương ứng phải được xác định theo lỗgic nội tại

của đối tượng kinh tế song qua chuỗi thời gian thực nghiệm ta cũng chỉ phân

tích được xu thế trên những nét chung nhất Có nhiêu phương pháp phát hiện

xu thé va chon dang ham xu thể Lương ứng như phương pháp đỗ thị, phương pháp phân tích số liêu quan sát, phương pháp sai phân Tuy nhiên trong lĩnh

vực bưu chính viễn thông thường sử đụng phương pháp đồ thị Nội dung

phương pháp đề thị như sau

Biểu diễn các cặp số (bi y¡) lên hệ trục toa độ sau đó nối liền các điểm trên hệ trục thành một đường gãy khúc liên tục tử đó nhận xét sự phân bỗ các

điểm và so sánh dường biểu diễn thực nghiệm với dường biểu diễn ham số y

= fai, t) thuéng gap trong kinh tế làm cơ sở xác định xu thé va dang ham Lương ứng

- Cac dang hảm f(©) thường gặp trong bưu chính viễn thông,

-— ý att

(Ham mii)

Nhận xét: Việc lựa chọn xu thé theo phương pháp đô thị hoàn toàn phụ

thuộc vào suy lý và kinh nghiệm uủa người nghiên cứu, do vậy sự lựa chọn

24 Bang 3.9 | Dánh giả công nghệ sử dụng 96

Tác động của việc cải thiện dịch vụ đổi với doanh

nghiệp

26 Bảng 311 | Sể liệu thống kê số thuế bao di động của Việt Nam %

27 Bang 3.12 | Kết quả dự bảo nhu câu theo đường cong parabol 101

28 — Bảng 313 | Kết quả dự bảo nhu cầu theo đường Logarit 104

2 Bang3.14 | Ket qua dy bao nhu cau theo GDP 106

Kết qua dur bao nhu cau theo GDP/ dau người và giá

điện thoại Kêt quá dự báo nhụ câu sử dụng điện thoại đền năm

Hình: 1.1 Lược đồ của phương pháp ngoại suy

~ Xử lý giao động ngầm chứa ~ Phương pháp sai phân

Các tiêu chuẩn kiểm định:

Sai số tuyệt đối

1 Điều kiện áp dụng phương pháp

-_ Đối tượng kinh tế đã phát triển tương đối ổn định theo thời gian (có cơ

sở thu thập thông tin lịch sử và phát hiện tính quy luật)

- Những nhân tố ảnh hưởng chung nhất cho sư phát triển đối tương kinh

tế vẫn được duy trì trong 1 khoảng thời gian nào đó trong tương lai

Không có những tác động mạnh từ bên ngoài dẫn tới những bước phát triển nhảy vọt trong quá trình phát triển đối tượng kinh tế

3 Nội dung của phương pháp

chủ quan ở đây là rất lớn Tuy nhiên, đừng lại ở bước phát triển nảy chúng ta

mới hoàn toàn kết luận chuỗi thời gian có khả năng Luân theo một hoặc nhiễu

dang ham xu thé, việc lụa chọn một hảm xu thể tối ưu cần phải qua bước

kiểm định

c/ Xây dựng hàm xu thể

Sau khi phát hiện ra các khả năng về dạng hàm xu thế vấn đề kế tiếp

phải mê tả chuỗi thời gian thông qua các dạng hàm xu thể cụ thể với diều kiện xác định những tham số a¡ của nó với những giá trị bằng số cụ thể Các

phương pháp thưởng được 4p dung để xác định các tham số a¡ là phương pháp

điểm chon và phương pháp tổng bình phương bé nhất, trong đó phương pháp

tổng bình phương bé nhất là phương pháp có đô chính xác cao

* Phương pháp điễm chon:

†3ây là phương pháp đơn giản song lại khắc phục được nhược điểm của phương pháp khác và cũng xác định được các tham số a¡ ở mức độ xắp xỉ

Thương pháp này giá định dang hàm lý thuyết chọn ö bước phát hiện

xu thể, chọn các cặp sé (ti, yi) theo các điều kiện:

Khoảng cách các điểm chọn bằng nhau

~_ Tổng số các diễm chọn bằng tổng số các tham số ai

- Doyêu cầu về độ chính xác mà cần chọn những điểm thực nghiệm

mã đường biểu điễn của hàm xu thé có khả năng đi qua cao nhất Nhận xét: Phương pháp diém chon tuy khống chế được một số dang

hàm đặc biệt như dạng hảm logisic Tuy nhiên vẫn có nhược điểm 1a lãng phí

théng tin va tuy theo cach chọn ban dầu khác nhau của chúng ta sẽ dược các

bộ tham số a¡ khác nhau

* Phương pháp tông bình phương bé nhất

Đây là một trong những phương pháp dược ứng dụng rồng rãi nhất dễ

xác định các tham số của hàm xu thế sức độ chính xác của nó thể hiện ở chỗ

Hình: 1.1 Lược đồ của phương pháp ngoại suy

~ Xử lý giao động ngầm chứa ~ Phương pháp sai phân

Các tiêu chuẩn kiểm định:

Sai số tuyệt đối

1 Điều kiện áp dụng phương pháp

-_ Đối tượng kinh tế đã phát triển tương đối ổn định theo thời gian (có cơ

sở thu thập thông tin lịch sử và phát hiện tính quy luật)

- Những nhân tố ảnh hưởng chung nhất cho sư phát triển đối tương kinh

tế vẫn được duy trì trong 1 khoảng thời gian nào đó trong tương lai

Không có những tác động mạnh từ bên ngoài dẫn tới những bước phát triển nhảy vọt trong quá trình phát triển đối tượng kinh tế

3 Nội dung của phương pháp

1 Đăng 1.1 | Báng kết quả ý kiên của các chuyên gia 21

2 Đảng 12 | Bảng tóm tắt một sô phương pháp dự bảo chỉnh 29

3 Bảng13 | Bảng một số nước có diễu kiện giống Việt Nam 31

Kết quả sân xuất kinh doanh của Viettel qua 3 năm

2002 - 2004 Két qua san xuat kinh doanh cua Victtel qua 3 nam

2005 - 2007

6 Đảng24 | Cơ cầu phát triển thuê bao theo tháng của năm 2007 49

7 Bang 2.5 | Cơ cầu thị phân theo thuế bao và doanh thu năm 2005 | 51

8 Đảng 26 | Cơ cầu tị phần theo thuế bao và doanh thu năm 2006 | 51

g Bảng 2/7 | Cơ cầu thị phân theo thuê bao và doanh thu năm 2007 | 52

Tỏm tắt danh mục dâu tư lắp dặt mới BTS phục vụ

mở rộng mạng lưới nấm 05-07 ở các vùng

12 Bảng2.10 | Cơ cầu dân sô Việt Nam qua các năm 67

13 Bang 211 | Tổng sản phẩm trong nước bình quân đầu người 69

14 Bảng2.12 | Cơ cầu ngành viên thông và các nhà cùng cấp dịchvụ | 72

15 Bảng 213 | Những chỉ số viễn thông của các nước ASBAN 81

16 Bảng 31 | Cạnh tranh trong thị trường di động Việt Nam 89

Mức độ quan trọng của sản phẩm vả dịch vu viễn

thông

18 Đảng 3.4 | Mức chỉ phí viên thông 9

20 — Bảng35 | Đánh giả mức cước dịch vụ viễn thông 94

21 Bang 3.6 | Dánh giá chất lượng dịch vụ kết nội 95

1 Đăng 1.1 | Báng kết quả ý kiên của các chuyên gia 21

2 Đảng 12 | Bảng tóm tắt một sô phương pháp dự bảo chỉnh 29

3 Bảng13 | Bảng một số nước có diễu kiện giống Việt Nam 31

Kết quả sân xuất kinh doanh của Viettel qua 3 năm

2002 - 2004 Két qua san xuat kinh doanh cua Victtel qua 3 nam

2005 - 2007

6 Đảng24 | Cơ cầu phát triển thuê bao theo tháng của năm 2007 49

7 Bang 2.5 | Cơ cầu thị phân theo thuế bao và doanh thu năm 2005 | 51

8 Đảng 26 | Cơ cầu tị phần theo thuế bao và doanh thu năm 2006 | 51

g Bảng 2/7 | Cơ cầu thị phân theo thuê bao và doanh thu năm 2007 | 52

Tỏm tắt danh mục dâu tư lắp dặt mới BTS phục vụ

mở rộng mạng lưới nấm 05-07 ở các vùng

12 Bảng2.10 | Cơ cầu dân sô Việt Nam qua các năm 67

13 Bang 211 | Tổng sản phẩm trong nước bình quân đầu người 69

14 Bảng2.12 | Cơ cầu ngành viên thông và các nhà cùng cấp dịchvụ | 72

15 Bảng 213 | Những chỉ số viễn thông của các nước ASBAN 81

16 Bảng 31 | Cạnh tranh trong thị trường di động Việt Nam 89

Mức độ quan trọng của sản phẩm vả dịch vu viễn

thông

18 Đảng 3.4 | Mức chỉ phí viên thông 9

20 — Bảng35 | Đánh giả mức cước dịch vụ viễn thông 94

21 Bang 3.6 | Dánh giá chất lượng dịch vụ kết nội 95

PHẢNI: CƠ SỞ PHƯƠNG PHÁP LUẬN VẺ DỰ BẢO NHU CẢU

1.1 Dự báo và các phương pháp dự bảo nhu cầu

Dự báo là một thuật ngữ bắt nguồn từ hai chữ Hy Lạp: “PRO-GNOIS”

có nghĩa là “biết trước” nói lên một thuộc tính không thể thiểu của bộ não cơn

người, đé là sự phản ánh vượt trước hình thành trong quá trình phát triển của

nhân loại qua nhiều Thế kỷ Nỏi một vach khác dự báo là sự tiền đoán khoa

học mang tính xác suất, tính phương án trong một khoảng thời gian hữu hạn

về tương lai phát triển của đối tượng kinh tế - xã hội

Du bao 1a khâu quan trọng không thể thiểu trong việc ra quyết dinh No

dự bảo các xu hướng tương lai và trở thành điều căn bản dé lap kế hoạch kinh

đoanh được kinh tế và có hiệu quả

Tĩnh vực dịch vụ Viễn thông có ảnh hưởng lớn dến cuộc sống con

người và các hoạt động kinh tế và nó là một ngảnh có quy mô lớn với các

thiết bị đài hỏi liên tục đầu tư rất nhiều Bởi vậy, điều đặc biệt quan trọng với

ngành này để mở rộng kinh doanh én định và đầu tư thiết bị có hiệu quả phải

đựa vào dự báo nhu câu đài hạn Trong phần nảy sẽ trình bây các bước và các

phương pháp dự báo nhu câu

1.1.1 Phương pháp ngoại suy

Ngoại suy dự báo oó nghĩa là nghiên cứu lịch sử của đối tượng kinh tế

và chuyển tỉnh quy luật cũa nó đã phát hiện dược trong quá khứ và hiện lại

sang tương lai bằng các phương pháp xử lý chuỗi thời gian kinh tế

Nhu vay thực chất của phương pháp ngoại suy là kéo dải quy luật phát

triển của đối tượng dự báo đã có trong quá khử và hiện tại sang tương lai với

giả thiết quy luật đó vẫn còn phát huy tác đụng Ta có lược dé (1.1) của phương pháp ngoại suy như sau:

24 Bang 3.9 | Dánh giả công nghệ sử dụng 96

Tác động của việc cải thiện dịch vụ đổi với doanh

nghiệp

26 Bảng 311 | Sể liệu thống kê số thuế bao di động của Việt Nam %

27 Bang 3.12 | Kết quả dự bảo nhu câu theo đường cong parabol 101

28 — Bảng 313 | Kết quả dự bảo nhu cầu theo đường Logarit 104

2 Bang3.14 | Ket qua dy bao nhu cau theo GDP 106

Kết qua dur bao nhu cau theo GDP/ dau người và giá

điện thoại Kêt quá dự báo nhụ câu sử dụng điện thoại đền năm

chuỗi số có khả năng Luân theo xu hướng đường thẳng

- Phương pháp trung bình trượt có trọng số: Phạm vi ap dung cho các

chuỗi có xu hướng là đường cong (xu thể phi tuyên)

Loại bố sai số “thô”: Sự xuất hiện của sai số “thê” của chuỗi thời gian

kinh tế dẫn đến việc dự bảo sai lệch xu thể Để khắc phục tỉnh trạng này

người ta sử dụng phương pháp kiểm định thống kế toán

b/ Phat hign xu thé

tây là giai đoạn quyết định kết quả dự háo ngoại suy Vấn để cho rằng

xu thé va dang hàm xu thế tương ứng phải được xác định theo lỗgic nội tại

của đối tượng kinh tế song qua chuỗi thời gian thực nghiệm ta cũng chỉ phân

tích được xu thế trên những nét chung nhất Có nhiêu phương pháp phát hiện

xu thé va chon dang ham xu thể Lương ứng như phương pháp đỗ thị, phương pháp phân tích số liêu quan sát, phương pháp sai phân Tuy nhiên trong lĩnh

vực bưu chính viễn thông thường sử đụng phương pháp đồ thị Nội dung

phương pháp đề thị như sau

Biểu diễn các cặp số (bi y¡) lên hệ trục toa độ sau đó nối liền các điểm trên hệ trục thành một đường gãy khúc liên tục tử đó nhận xét sự phân bỗ các

điểm và so sánh dường biểu diễn thực nghiệm với dường biểu diễn ham số y

= fai, t) thuéng gap trong kinh tế làm cơ sở xác định xu thé va dang ham Lương ứng

- Cac dang hảm f(©) thường gặp trong bưu chính viễn thông,

-— ý att

(Ham mii)

Nhận xét: Việc lựa chọn xu thé theo phương pháp đô thị hoàn toàn phụ

thuộc vào suy lý và kinh nghiệm uủa người nghiên cứu, do vậy sự lựa chọn

Hình: 1.1 Lược đồ của phương pháp ngoại suy

~ Xử lý giao động ngầm chứa ~ Phương pháp sai phân

Các tiêu chuẩn kiểm định:

Sai số tuyệt đối

1 Điều kiện áp dụng phương pháp

-_ Đối tượng kinh tế đã phát triển tương đối ổn định theo thời gian (có cơ

sở thu thập thông tin lịch sử và phát hiện tính quy luật)

- Những nhân tố ảnh hưởng chung nhất cho sư phát triển đối tương kinh

tế vẫn được duy trì trong 1 khoảng thời gian nào đó trong tương lai

Không có những tác động mạnh từ bên ngoài dẫn tới những bước phát triển nhảy vọt trong quá trình phát triển đối tượng kinh tế

3 Nội dung của phương pháp

PHẢNI: CƠ SỞ PHƯƠNG PHÁP LUẬN VẺ DỰ BẢO NHU CẢU

1.1 Dự báo và các phương pháp dự bảo nhu cầu

Dự báo là một thuật ngữ bắt nguồn từ hai chữ Hy Lạp: “PRO-GNOIS”

có nghĩa là “biết trước” nói lên một thuộc tính không thể thiểu của bộ não cơn

người, đé là sự phản ánh vượt trước hình thành trong quá trình phát triển của

nhân loại qua nhiều Thế kỷ Nỏi một vach khác dự báo là sự tiền đoán khoa

học mang tính xác suất, tính phương án trong một khoảng thời gian hữu hạn

về tương lai phát triển của đối tượng kinh tế - xã hội

Du bao 1a khâu quan trọng không thể thiểu trong việc ra quyết dinh No

dự bảo các xu hướng tương lai và trở thành điều căn bản dé lap kế hoạch kinh

đoanh được kinh tế và có hiệu quả

Tĩnh vực dịch vụ Viễn thông có ảnh hưởng lớn dến cuộc sống con

người và các hoạt động kinh tế và nó là một ngảnh có quy mô lớn với các

thiết bị đài hỏi liên tục đầu tư rất nhiều Bởi vậy, điều đặc biệt quan trọng với

ngành này để mở rộng kinh doanh én định và đầu tư thiết bị có hiệu quả phải

đựa vào dự báo nhu câu đài hạn Trong phần nảy sẽ trình bây các bước và các

phương pháp dự báo nhu câu

1.1.1 Phương pháp ngoại suy

Ngoại suy dự báo oó nghĩa là nghiên cứu lịch sử của đối tượng kinh tế

và chuyển tỉnh quy luật cũa nó đã phát hiện dược trong quá khứ và hiện lại

sang tương lai bằng các phương pháp xử lý chuỗi thời gian kinh tế

Nhu vay thực chất của phương pháp ngoại suy là kéo dải quy luật phát

triển của đối tượng dự báo đã có trong quá khử và hiện tại sang tương lai với

giả thiết quy luật đó vẫn còn phát huy tác đụng Ta có lược dé (1.1) của phương pháp ngoại suy như sau:

Đỏ là một quá trình gồm nhiều giai đoạn quan trọng như sau:

-_ Xử lý chuỗi thời gian kinh Lễ

-_ Phát hiện xu thé đối tượng kinh tế

-_ Xây dựng hàm xu thé

-_ Kiểm dịnh ham xu thé

-_ Dự báo bằng hàm xu thé

a/ Xứ l chuỗi thời gian kinh tễ

Chuỗi thời gian kinh tế biểu hiện là một dãy quan sát theo đặc trưng

thời gian của đối tượng kinh tế, mỗi quan sát là 1 giá trị chuỗi (mức của

chuỗi), các giá trị (mức) của chuỗi có thể biểu diễn bằng số tuyết đối, giá trị

trung bình hoặc số tương đối

Chuỗi thời gian với các điêu kiện của nó cần thiết được xử lý sơ bộ cho

hoàn chỉnh Các trường hợp xây ra

+ Bồ sung chuỗi thời gian: Nếu chuỗi thiểu một gid tri yi nao đó, lúc nảy La xác định giá trị y¡ bố sung bằng trung bình cdng hai giá trị đứng trước

và đứng sau nó

lờ

I Xử jÿ dao động ngẫu nhiên: Không đễ dàng phát hiện ngay được xu

thé †(Ð khi căn cứ vào chuỗi thời gian ban dầu Đổi với những chuỗi có dao

động lớn do ảnh hưởng các yếu tổ ngẫu nhiên thi phải sử dụng các phương pháp san chuỗi thời gian với mục đích tạo ra một chuỗi thời gian mới có

hướng dao động Ổn

định hơn dĩ nhiên chuỗi thời gian tìm được chắc chăn vẫn giữ nguyên xu thể

chuỗi thời gian xuất phát

Các phương pháp san chuỗi thời gian cơ bản thường dùng là

Phương pháp trung bình không có trọng số: Phạm vi áp đụng cho các

chủ quan ở đây là rất lớn Tuy nhiên, đừng lại ở bước phát triển nảy chúng ta

mới hoàn toàn kết luận chuỗi thời gian có khả năng Luân theo một hoặc nhiễu

dang ham xu thé, việc lụa chọn một hảm xu thể tối ưu cần phải qua bước

kiểm định

c/ Xây dựng hàm xu thể

Sau khi phát hiện ra các khả năng về dạng hàm xu thế vấn đề kế tiếp

phải mê tả chuỗi thời gian thông qua các dạng hàm xu thể cụ thể với diều kiện xác định những tham số a¡ của nó với những giá trị bằng số cụ thể Các

phương pháp thưởng được 4p dung để xác định các tham số a¡ là phương pháp

điểm chon và phương pháp tổng bình phương bé nhất, trong đó phương pháp

tổng bình phương bé nhất là phương pháp có đô chính xác cao

* Phương pháp điễm chon:

†3ây là phương pháp đơn giản song lại khắc phục được nhược điểm của phương pháp khác và cũng xác định được các tham số a¡ ở mức độ xắp xỉ

Thương pháp này giá định dang hàm lý thuyết chọn ö bước phát hiện

xu thể, chọn các cặp sé (ti, yi) theo các điều kiện:

Khoảng cách các điểm chọn bằng nhau

~_ Tổng số các diễm chọn bằng tổng số các tham số ai

- Doyêu cầu về độ chính xác mà cần chọn những điểm thực nghiệm

mã đường biểu điễn của hàm xu thé có khả năng đi qua cao nhất Nhận xét: Phương pháp diém chon tuy khống chế được một số dang

hàm đặc biệt như dạng hảm logisic Tuy nhiên vẫn có nhược điểm 1a lãng phí

théng tin va tuy theo cach chọn ban dầu khác nhau của chúng ta sẽ dược các

bộ tham số a¡ khác nhau

* Phương pháp tông bình phương bé nhất

Đây là một trong những phương pháp dược ứng dụng rồng rãi nhất dễ

xác định các tham số của hàm xu thế sức độ chính xác của nó thể hiện ở chỗ

chuỗi số có khả năng Luân theo xu hướng đường thẳng

- Phương pháp trung bình trượt có trọng số: Phạm vi ap dung cho các

chuỗi có xu hướng là đường cong (xu thể phi tuyên)

Loại bố sai số “thô”: Sự xuất hiện của sai số “thê” của chuỗi thời gian

kinh tế dẫn đến việc dự bảo sai lệch xu thể Để khắc phục tỉnh trạng này

người ta sử dụng phương pháp kiểm định thống kế toán

b/ Phat hign xu thé

tây là giai đoạn quyết định kết quả dự háo ngoại suy Vấn để cho rằng

xu thé va dang hàm xu thế tương ứng phải được xác định theo lỗgic nội tại

của đối tượng kinh tế song qua chuỗi thời gian thực nghiệm ta cũng chỉ phân

tích được xu thế trên những nét chung nhất Có nhiêu phương pháp phát hiện

xu thé va chon dang ham xu thể Lương ứng như phương pháp đỗ thị, phương pháp phân tích số liêu quan sát, phương pháp sai phân Tuy nhiên trong lĩnh

vực bưu chính viễn thông thường sử đụng phương pháp đồ thị Nội dung

phương pháp đề thị như sau

Biểu diễn các cặp số (bi y¡) lên hệ trục toa độ sau đó nối liền các điểm trên hệ trục thành một đường gãy khúc liên tục tử đó nhận xét sự phân bỗ các

điểm và so sánh dường biểu diễn thực nghiệm với dường biểu diễn ham số y

= fai, t) thuéng gap trong kinh tế làm cơ sở xác định xu thé va dang ham Lương ứng

- Cac dang hảm f(©) thường gặp trong bưu chính viễn thông,

-— ý att

(Ham mii)

Nhận xét: Việc lựa chọn xu thé theo phương pháp đô thị hoàn toàn phụ

thuộc vào suy lý và kinh nghiệm uủa người nghiên cứu, do vậy sự lựa chọn

Hình: 1.1 Lược đồ của phương pháp ngoại suy

~ Xử lý giao động ngầm chứa ~ Phương pháp sai phân

Các tiêu chuẩn kiểm định:

Sai số tuyệt đối

1 Điều kiện áp dụng phương pháp

-_ Đối tượng kinh tế đã phát triển tương đối ổn định theo thời gian (có cơ

sở thu thập thông tin lịch sử và phát hiện tính quy luật)

- Những nhân tố ảnh hưởng chung nhất cho sư phát triển đối tương kinh

tế vẫn được duy trì trong 1 khoảng thời gian nào đó trong tương lai

Không có những tác động mạnh từ bên ngoài dẫn tới những bước phát triển nhảy vọt trong quá trình phát triển đối tượng kinh tế

3 Nội dung của phương pháp

Hình: 1.1 Lược đồ của phương pháp ngoại suy

~ Xử lý giao động ngầm chứa ~ Phương pháp sai phân

Các tiêu chuẩn kiểm định:

Sai số tuyệt đối

1 Điều kiện áp dụng phương pháp

-_ Đối tượng kinh tế đã phát triển tương đối ổn định theo thời gian (có cơ

sở thu thập thông tin lịch sử và phát hiện tính quy luật)

- Những nhân tố ảnh hưởng chung nhất cho sư phát triển đối tương kinh

tế vẫn được duy trì trong 1 khoảng thời gian nào đó trong tương lai

Không có những tác động mạnh từ bên ngoài dẫn tới những bước phát triển nhảy vọt trong quá trình phát triển đối tượng kinh tế

3 Nội dung của phương pháp

PHẢNI: CƠ SỞ PHƯƠNG PHÁP LUẬN VẺ DỰ BẢO NHU CẢU

1.1 Dự báo và các phương pháp dự bảo nhu cầu

Dự báo là một thuật ngữ bắt nguồn từ hai chữ Hy Lạp: “PRO-GNOIS”

có nghĩa là “biết trước” nói lên một thuộc tính không thể thiểu của bộ não cơn

người, đé là sự phản ánh vượt trước hình thành trong quá trình phát triển của

nhân loại qua nhiều Thế kỷ Nỏi một vach khác dự báo là sự tiền đoán khoa

học mang tính xác suất, tính phương án trong một khoảng thời gian hữu hạn

về tương lai phát triển của đối tượng kinh tế - xã hội

Du bao 1a khâu quan trọng không thể thiểu trong việc ra quyết dinh No

dự bảo các xu hướng tương lai và trở thành điều căn bản dé lap kế hoạch kinh

đoanh được kinh tế và có hiệu quả

Tĩnh vực dịch vụ Viễn thông có ảnh hưởng lớn dến cuộc sống con

người và các hoạt động kinh tế và nó là một ngảnh có quy mô lớn với các

thiết bị đài hỏi liên tục đầu tư rất nhiều Bởi vậy, điều đặc biệt quan trọng với

ngành này để mở rộng kinh doanh én định và đầu tư thiết bị có hiệu quả phải

đựa vào dự báo nhu câu đài hạn Trong phần nảy sẽ trình bây các bước và các

phương pháp dự báo nhu câu

1.1.1 Phương pháp ngoại suy

Ngoại suy dự báo oó nghĩa là nghiên cứu lịch sử của đối tượng kinh tế

và chuyển tỉnh quy luật cũa nó đã phát hiện dược trong quá khứ và hiện lại

sang tương lai bằng các phương pháp xử lý chuỗi thời gian kinh tế

Nhu vay thực chất của phương pháp ngoại suy là kéo dải quy luật phát

triển của đối tượng dự báo đã có trong quá khử và hiện tại sang tương lai với

giả thiết quy luật đó vẫn còn phát huy tác đụng Ta có lược dé (1.1) của phương pháp ngoại suy như sau:

Đỏ là một quá trình gồm nhiều giai đoạn quan trọng như sau:

-_ Xử lý chuỗi thời gian kinh Lễ

-_ Phát hiện xu thé đối tượng kinh tế

-_ Xây dựng hàm xu thé

-_ Kiểm dịnh ham xu thé

-_ Dự báo bằng hàm xu thé

a/ Xứ l chuỗi thời gian kinh tễ

Chuỗi thời gian kinh tế biểu hiện là một dãy quan sát theo đặc trưng

thời gian của đối tượng kinh tế, mỗi quan sát là 1 giá trị chuỗi (mức của

chuỗi), các giá trị (mức) của chuỗi có thể biểu diễn bằng số tuyết đối, giá trị

trung bình hoặc số tương đối

Chuỗi thời gian với các điêu kiện của nó cần thiết được xử lý sơ bộ cho

hoàn chỉnh Các trường hợp xây ra

+ Bồ sung chuỗi thời gian: Nếu chuỗi thiểu một gid tri yi nao đó, lúc nảy La xác định giá trị y¡ bố sung bằng trung bình cdng hai giá trị đứng trước

và đứng sau nó

lờ

I Xử jÿ dao động ngẫu nhiên: Không đễ dàng phát hiện ngay được xu

thé †(Ð khi căn cứ vào chuỗi thời gian ban dầu Đổi với những chuỗi có dao

động lớn do ảnh hưởng các yếu tổ ngẫu nhiên thi phải sử dụng các phương pháp san chuỗi thời gian với mục đích tạo ra một chuỗi thời gian mới có

hướng dao động Ổn

định hơn dĩ nhiên chuỗi thời gian tìm được chắc chăn vẫn giữ nguyên xu thể

chuỗi thời gian xuất phát

Các phương pháp san chuỗi thời gian cơ bản thường dùng là

Phương pháp trung bình không có trọng số: Phạm vi áp đụng cho các

chủ quan ở đây là rất lớn Tuy nhiên, đừng lại ở bước phát triển nảy chúng ta

mới hoàn toàn kết luận chuỗi thời gian có khả năng Luân theo một hoặc nhiễu

dang ham xu thé, việc lụa chọn một hảm xu thể tối ưu cần phải qua bước

kiểm định

c/ Xây dựng hàm xu thể

Sau khi phát hiện ra các khả năng về dạng hàm xu thế vấn đề kế tiếp

phải mê tả chuỗi thời gian thông qua các dạng hàm xu thể cụ thể với diều kiện xác định những tham số a¡ của nó với những giá trị bằng số cụ thể Các

phương pháp thưởng được 4p dung để xác định các tham số a¡ là phương pháp

điểm chon và phương pháp tổng bình phương bé nhất, trong đó phương pháp

tổng bình phương bé nhất là phương pháp có đô chính xác cao

* Phương pháp điễm chon:

†3ây là phương pháp đơn giản song lại khắc phục được nhược điểm của phương pháp khác và cũng xác định được các tham số a¡ ở mức độ xắp xỉ

Thương pháp này giá định dang hàm lý thuyết chọn ö bước phát hiện

xu thể, chọn các cặp sé (ti, yi) theo các điều kiện:

Khoảng cách các điểm chọn bằng nhau

~_ Tổng số các diễm chọn bằng tổng số các tham số ai

- Doyêu cầu về độ chính xác mà cần chọn những điểm thực nghiệm

mã đường biểu điễn của hàm xu thé có khả năng đi qua cao nhất Nhận xét: Phương pháp diém chon tuy khống chế được một số dang

hàm đặc biệt như dạng hảm logisic Tuy nhiên vẫn có nhược điểm 1a lãng phí

théng tin va tuy theo cach chọn ban dầu khác nhau của chúng ta sẽ dược các

bộ tham số a¡ khác nhau

* Phương pháp tông bình phương bé nhất

Đây là một trong những phương pháp dược ứng dụng rồng rãi nhất dễ

xác định các tham số của hàm xu thế sức độ chính xác của nó thể hiện ở chỗ

chuỗi số có khả năng Luân theo xu hướng đường thẳng

- Phương pháp trung bình trượt có trọng số: Phạm vi ap dung cho các

chuỗi có xu hướng là đường cong (xu thể phi tuyên)

Loại bố sai số “thô”: Sự xuất hiện của sai số “thê” của chuỗi thời gian

kinh tế dẫn đến việc dự bảo sai lệch xu thể Để khắc phục tỉnh trạng này

người ta sử dụng phương pháp kiểm định thống kế toán

b/ Phat hign xu thé

tây là giai đoạn quyết định kết quả dự háo ngoại suy Vấn để cho rằng

xu thé va dang hàm xu thế tương ứng phải được xác định theo lỗgic nội tại

của đối tượng kinh tế song qua chuỗi thời gian thực nghiệm ta cũng chỉ phân

tích được xu thế trên những nét chung nhất Có nhiêu phương pháp phát hiện

xu thé va chon dang ham xu thể Lương ứng như phương pháp đỗ thị, phương pháp phân tích số liêu quan sát, phương pháp sai phân Tuy nhiên trong lĩnh

vực bưu chính viễn thông thường sử đụng phương pháp đồ thị Nội dung

phương pháp đề thị như sau

Biểu diễn các cặp số (bi y¡) lên hệ trục toa độ sau đó nối liền các điểm trên hệ trục thành một đường gãy khúc liên tục tử đó nhận xét sự phân bỗ các

điểm và so sánh dường biểu diễn thực nghiệm với dường biểu diễn ham số y

= fai, t) thuéng gap trong kinh tế làm cơ sở xác định xu thé va dang ham Lương ứng

- Cac dang hảm f(©) thường gặp trong bưu chính viễn thông,

-— ý att

(Ham mii)

Nhận xét: Việc lựa chọn xu thé theo phương pháp đô thị hoàn toàn phụ

thuộc vào suy lý và kinh nghiệm uủa người nghiên cứu, do vậy sự lựa chọn

PHẢNI: CƠ SỞ PHƯƠNG PHÁP LUẬN VẺ DỰ BẢO NHU CẢU

1.1 Dự báo và các phương pháp dự bảo nhu cầu

Dự báo là một thuật ngữ bắt nguồn từ hai chữ Hy Lạp: “PRO-GNOIS”

có nghĩa là “biết trước” nói lên một thuộc tính không thể thiểu của bộ não cơn

người, đé là sự phản ánh vượt trước hình thành trong quá trình phát triển của

nhân loại qua nhiều Thế kỷ Nỏi một vach khác dự báo là sự tiền đoán khoa

học mang tính xác suất, tính phương án trong một khoảng thời gian hữu hạn

về tương lai phát triển của đối tượng kinh tế - xã hội

Du bao 1a khâu quan trọng không thể thiểu trong việc ra quyết dinh No

dự bảo các xu hướng tương lai và trở thành điều căn bản dé lap kế hoạch kinh

đoanh được kinh tế và có hiệu quả

Tĩnh vực dịch vụ Viễn thông có ảnh hưởng lớn dến cuộc sống con

người và các hoạt động kinh tế và nó là một ngảnh có quy mô lớn với các

thiết bị đài hỏi liên tục đầu tư rất nhiều Bởi vậy, điều đặc biệt quan trọng với

ngành này để mở rộng kinh doanh én định và đầu tư thiết bị có hiệu quả phải

đựa vào dự báo nhu câu đài hạn Trong phần nảy sẽ trình bây các bước và các

phương pháp dự báo nhu câu

1.1.1 Phương pháp ngoại suy

Ngoại suy dự báo oó nghĩa là nghiên cứu lịch sử của đối tượng kinh tế

và chuyển tỉnh quy luật cũa nó đã phát hiện dược trong quá khứ và hiện lại

sang tương lai bằng các phương pháp xử lý chuỗi thời gian kinh tế

Nhu vay thực chất của phương pháp ngoại suy là kéo dải quy luật phát

triển của đối tượng dự báo đã có trong quá khử và hiện tại sang tương lai với

giả thiết quy luật đó vẫn còn phát huy tác đụng Ta có lược dé (1.1) của phương pháp ngoại suy như sau: