Từ kinh nghiệm thực tiễn và kiến thức đã học trong khóa bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp Giáo viên Tiểu học, Thầy/Cô hãy rút ra bài học để phát triển chuyên môn và phát triển đơn vị công tác của mình Don vi cong tac: Ha Noi Chuyên đề: Năng lực thích ứng với sự thay đổi trong hoạt động nghề nghiệp của giáo viên tiểu học
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
======
BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN TIỂU HỌC K4.2025
BÀI THU HOẠCH CUỐI KHÓA
Họ và tên:
Ngày sinh:
Nơi sinh:
Đơn vị công tác:
STT: 01HN
HÀ NỘI – 2025
Trang 2BÀI THU HOẠCH CUỐI KHÓA
Đề bài: Từ kinh nghiệm thực tiễn và kiến thức đã học trong khóa bồi dưỡng theo tiêu chuẩn
chức danh nghề nghiệp Giáo viên Tiểu học, Thầy/Cô hãy rút ra bài học để phát triển chuyên môn và phát triển đơn vị công tác của mình
MỞ ĐẦU
Khóa bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên tiểu học là một hoạt động nghiên cứu - đào tạo thiết thực và có ý nghĩa đối với mỗi giáo viên Trong bối cảnh chương trình giáo dục phổ thông mới và những thay đổi nhanh chóng về chuyển đổi
số, vai trò của giáo viên tiểu học ngày càng được nhấn mạnh như một tâm điểm quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục
Sau khi hoàn thành khóa học, bản thân tôi đã tự đánh giá lại quá trình hoạt động chuyên môn, nhận thấy nhiều giá trị thiết thực trong việc phát triển bản thân, đồng thời xác định rõ những hướng đi cần đề ra để phát triển đơn vị công tác Trong số 8 chuyên đề đã
học, tôi chọn chuyên đề 8 "Năng lực thích ứng với sự thay đổi trong hoạt động nghề nghiệp của giáo viên tiểu học" để nghiên cứu sâu và viết bài thu hoạch Đây là chuyên đề
mang tính thực tiễn và thời sự cao, bởi giáo viên hiện nay đang đối mặt với nhiều thay đổi
từ chương trình, nội dung, phương pháp dạy học đến cách thức đánh giá và quản lý lớp học Việc nâng cao năng lực thích ứng không chỉ giúp giáo viên thực hiện tốt nhiệm vụ giảng dạy mà còn góp phần phát triển bản thân, hội nhập với môi trường giáo dục hiện đại
và đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp trong giai đoạn mới
Trang 3NỘI DUNG
1 KẾT QUẢ THU HOẠCH ĐƯỢC TỪ CHUYÊN ĐỀ NĂNG LỰC THÍCH ỨNG VỚI SỰ THAY ĐỔI TRONG HOẠT ĐỘNG NGHỀ NGHIỆP CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
1.1 Giới thiệu tổng quan về các chuyên đề của khóa học và chuyên đề Năng lực thích
ứng với sự thay đổi trong hoạt động nghề nghiệp của giáo viên tiểu học
Khóa bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên tiểu học bao gồm
8 chuyên đề có tính hệ thống, liên kết chặt chẽ và bổ trợ cho nhau Các chuyên đề trải dài
từ quản lý nhà nước về giáo dục, chính sách phát triển đội ngũ, phát triển năng lực nghề nghiệp cho đến các kỹ năng thích ứng trong bối cảnh chuyển đổi số Mỗi chuyên đề đều mang lại những kiến thức thiết thực và cập nhật, giúp giáo viên nâng cao năng lực, hoàn thiện bản thân để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
Chuyên đề 1: Quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông
Chuyên đề 2: Xu thế phát triển giáo dục phổ thông trên thế giới, chiến lược phát triển giáo dục phổ thông ở Việt Nam
Chuyên đề 3: Các quy định của pháp luật về chính sách phát triển đội ngũ giáo dục phổ thông
Chuyên đề 4: Phát triển năng lực nghề nghiệp của giáo viên tiểu học
Chuyên đề 5: Năng lực hỗ trợ đồng nghiệp trong phát triển chuyên môn giáo dục tiểu học Chuyên đề 6: Năng lực tự học và nghiên cứu khoa học, ứng dụng nghiên cứu kết quả khoa học trong giáo dục học sinh tiểu học
Chuyên để 7: Chuyển đổi số trong hoạt động dạy học và giáo dục học sinh tiểu học
Chuyên đề 8: Năng lực thích ứng với sự thay đổi trong hoạt động nghề nghiệp của giáo viên tiểu học
Trong bài thu hoạch này, tôi tập trung phân tích chuyên đề 8: “Năng lực thích ứng
với sự thay đổi trong hoạt động nghề nghiệp của giáo viên tiểu học”
Trang 41.2 Cơ sở lý luận và thực tiễn của chuyên đề Năng lực thích ứng với sự thay đổi trong
hoạt động nghề nghiệp của giáo viên tiểu học
1.2.1 Cơ sở lý luận
Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 định nghĩa, năng lực là thuộc tính cá
nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người huy động tổng hợp các kiến thức, kỹ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí,… thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết quả mong muốn trong những điều kiện cụ thể Còn thích ứng là sự thay đổi nhận thức, thái
độ và hành vi của chủ thể một cách chủ động, tích cực để đáp ứng yêu cầu và điều kiện mới của môi trường nh m đạt được mục đích đặt ra
Như vậy, trên cơ sở tâm lí học phát triển năng lực thích ứng nghề là quá trình hình thành những đặc điểm tâm lí, nhân cách cơ bản phù hợp và đáp ứng những yêu cầu luôn luôn thay đổi của nghề Còn trên cơ sở xã hội học tác giả cho r ng phát triển năng lực thích ứng nghề chính là việc cá nhân tạo ra những hành vi, ứng xử đáp ứng mọi yêu cầu của môi trường và hoạt động nghề nghiệp Hành vi, ứng xử đó rất linh hoạt và mới mẻ, thậm chí có khả năng thay đổi môi trường đặc điểm của nghề, tạo ra giá trị mới cho xã hội, khẳng định
vị thế xã hội của cá nhân (theo nghiên cứu về phát triển năng lực thích ứng nghề, tác giả Dương Thị Nga)
Xét về đặc điểm lao động giáo viên tiểu học trong bối cảnh đổi mới giáo dục, giáo
viên tiểu học là lực lượng trực tiếp thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới – một chương trình hướng đến phát triển năng lực và phẩm chất người học, với sản phẩm lao
động là nhân cách mỗi trẻ em Hoạt động của người giáo viên gồm có: hoạt động dạy, hoạt
động giáo dục, hoạt động tự hoàn thiện chuyên môn, nghiệp vụ và hoạt động xã hội Vậy
người giáo viên tiểu học là phải đa năng, dạy nhiều môn học, đòi hỏi tính khoa học, tính nghệ thuật và tính sáng tạo Do đó, họ phải không ngừng cập nhật kiến thức chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học, đánh giá học sinh một cách toàn diện và phù hợp với từng
cá nhân
Thêm vào đó, giáo viên tiểu học còn phải làm việc trong môi trường thường xuyên thay đổi như: thay sách giáo khoa, cập nhật công nghệ thông tin, đổi mới kiểm tra đánh giá
Trang 5theo Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT, chuyển từ dạy học truyền thụ sang tổ chức hoạt động học tập Những thay đổi này đòi hỏi người giáo viên không chỉ có năng lực chuyên môn,
mà còn cần năng lực linh hoạt, chủ động thích nghi, biết thay đổi tư duy nghề nghiệp để đáp ứng yêu cầu mới
Trong quá trình này, vai trò của năng lực thích ứng trong phát triển nghề nghiệp
giáo viên và vô cùng quan trọng Theo các lý thuyết phát triển nghề nghiệp (như của Donald
Super hay Ginzberg), khả năng thích ứng là yếu tố cốt lõi để cá nhân phát triển bền vững trong công việc Với giáo viên tiểu học, năng lực thích ứng giúp họ chuyển hóa nhanh chóng các yêu cầu từ chương trình mới thành kế hoạch dạy học hiệu quả; ứng dụng công nghệ vào dạy học, quản lý lớp học và đánh giá học sinh; xử lý linh hoạt các tình huống sư phạm phát sinh trong môi trường lớp học đa dạng; chủ động học tập suốt đời, cập nhật kiến thức mới để không bị tụt hậu trước sự đổi mới liên tục
1.2.2 Cơ sở thực tiễn
Trong những năm gần đây, nền giáo dục Việt Nam liên tục đổi mới cả về nội dung, phương pháp và cách thức tổ chức dạy học nh m bắt kịp xu thế phát triển của thế giới và đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong nước Một trong những bước ngoặt quan trọng là việc triển
khai Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 theo định hướng phát triển phẩm chất và
năng lực người học, trong đó cấp tiểu học là nền tảng đầu tiên và giữ vai trò vô cùng quan trọng Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu cao đối với năng lực nghề nghiệp nói chung và năng lực thích ứng với sự thay đổi nói riêng của giáo viên tiểu học
Cùng với đó, các văn bản chỉ đạo như Thông tư số 28/2020/TT-BGDĐT quy định
về Điều lệ Trường tiểu học và Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT ban hành chuẩn nghề nghiệp
giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông, đều nhấn mạnh đến yêu cầu giáo viên cần có năng lực thích ứng với đổi mới, sáng tạo, biết điều chỉnh phương pháp dạy học phù hợp với bối cảnh
và đối tượng học sinh Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy yêu cầu về năng lực thích ứng không còn là lựa chọn, mà đã trở thành tiêu chí bắt buộc trong hành nghề giáo dục hiện đại
Tuy nhiên, thực tế cho thấy năng lực thích ứng của một bộ phận giáo viên tiểu học còn nhiều hạn chế Một số giáo viên gặp khó khăn khi tiếp cận công nghệ mới, thay đổi
Trang 6phương pháp dạy học hoặc thích nghi với các yêu cầu mới của chương trình giáo dục Có trường hợp giáo viên bị động trước thay đổi, thiếu chủ động trong học tập và cập nhật kiến thức chuyên môn Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng đội ngũ giáo dục tiểu học nói chung và sự phát triển nghề nghiệp của giáo viên nói riêng
Xuất phát từ thực tiễn đó, nâng cao năng lực thích ứng với sự thay đổi trong hoạt động nghề nghiệp của giáo viên tiểu học là một yêu cầu cấp thiết giúp giải quyết những khó khăn và thách thức trong bối cảnh hiện nay Đây không chỉ là giải pháp góp phần thực hiện hiệu quả chương trình giáo dục phổ thông mới, mà còn là động lực quan trọng để phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu của thời đại mới
1.3 Kết quả thu hoạch về kiến thức và kỹ năng từ chuyên đề
Trong quá trình học tập chuyên đề 8: “Năng lực thích ứng với sự thay đổi trong
hoạt động nghề nghiệp của giáo viên tiểu học”, tôi đã thu nhận được những kết quả tích
cực về cả mặt kiến thức lý luận và kỹ năng thực tiễn, cụ thể như sau:
1.3.1 Về kiến thức:
Thứ nhất, tôi hiểu rõ và nắm vững các khái niệm cốt lõi như: năng lực, phẩm chất, thích ứng, năng lực nghề nghiệp, năng lực thích ứng nghề Tôi đã hiểu sâu sắc khái niệm
“năng lực thích ứng nghề” – một năng lực đặc thù, vừa mang tính phổ quát, vừa thể hiện những đặc điểm riêng biệt trong nghề dạy học Đây là khả năng chủ động, tích cực của người giáo viên trong việc huy động kiến thức, kỹ năng, phẩm chất để điều chỉnh nhận thức, hành vi, thái độ phù hợp với điều kiện nghề nghiệp đang thay đổi
Thứ hai, tôi nhận thức sâu sắc về vai trò trung tâm và tính đặc thù trong hoạt động nghề nghiệp của giáo viên tiểu học Trong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục phổ thông, người giáo viên không chỉ là người giảng dạy mà còn là nhà tổ chức, nhà giáo dục, người hỗ trợ phát triển năng lực toàn diện cho học sinh
Thứ ba, tôi đã được trang bị những hiểu biết nền tảng về yêu cầu năng lực và phẩm chất của người giáo viên tiểu học trong giai đoạn hiện nay Cụ thể là: năng lực chuyên môn (dạy học, giáo dục, đánh giá, tự học, sử dụng CNTT,…), phẩm chất đạo đức nghề nghiệp (yêu nghề, yêu trẻ, tận tụy, trách nhiệm,…) Tôi hiểu r ng việc phát triển năng lực thích
Trang 7ứng không chỉ là một yêu cầu nhất thời, mà là yêu cầu thường xuyên, liên tục trong suốt
sự nghiệp giáo dục
Thứ tư, tôi nắm bắt được xu hướng phát triển giáo dục hiện đại, như dạy học tích hợp, dạy học phân hóa, giáo dục trải nghiệm, sử dụng công nghệ trong dạy học (E-learning, Blended-learning,…), tiếp cận được những kinh nghiệm quốc tế trong công tác bồi dưỡng giáo viên của các quốc gia như Pháp, Phần Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc Từ đó, tôi hiểu được yêu cầu cấp thiết phải cập nhật kiến thức thường xuyên, chủ động học hỏi và rút ra được nhiều bài học quý giá cho quá trình tự học, tự rèn luyện và phát triển nghề nghiệp của bản thân
1.3.2 Về kỹ năng
Song song với việc tiếp thu các kiến thức lý luận, quá trình học tập chuyên đề đã giúp tôi phát triển đồng bộ nhiều kỹ năng nghề nghiệp quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác giảng dạy và giáo dục trong thực tiễn
Trước hết, tôi rèn luyện được kỹ năng tự học và tự bồi dưỡng chuyên môn một cách
có hệ thống Tôi nhận thức rõ tầm quan trọng của việc học tập suốt đời đối với nghề dạy học, từ đó biết cách xây dựng kế hoạch tự học cá nhân, lựa chọn nội dung và phương pháp phù hợp với thực tế công việc, đồng thời chủ động cập nhật kiến thức, đổi mới tư duy và phương pháp dạy học theo hướng hiện đại
Từ nền tảng đó, tôi phát triển kỹ năng thích ứng với các thay đổi về nội dung và phương pháp giảng dạy, nhất là khi thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 Tôi biết linh hoạt điều chỉnh hoạt động dạy học theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh; vận dụng hiệu quả các hình thức như dạy học tích hợp, phân hóa, dạy học theo
dự án, dạy học trải nghiệm… để nâng cao tính thực tiễn, tăng cường sự chủ động, sáng tạo cho học sinh tiểu học
Bên cạnh đó, tôi nâng cao rõ rệt kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức dạy học Tôi biết khai thác và sử dụng thành thạo các công cụ hỗ trợ dạy học như phần mềm thiết kế bài giảng, hệ thống quản lý lớp học trực tuyến, các ứng dụng đánh giá học sinh theo thời gian thực… Qua đó, tôi có thể tổ chức linh hoạt các hoạt động học tập
Trang 8phù hợp với hình thức học trực tuyến, học kết hợp, đồng thời tạo ra môi trường học tập đa dạng, hấp dẫn, phù hợp với xu thế chuyển đổi số
Tiếp theo, tôi phát triển kỹ năng xử lý tình huống sư phạm và giải quyết vấn đề phát sinh trong thực tiễn dạy học, đặc biệt là trong môi trường lớp học có nhiều đối tượng học sinh khác nhau Tôi có khả năng quan sát, phân tích tình huống cụ thể, từ đó đưa ra những giải pháp sư phạm phù hợp, góp phần đảm bảo môi trường giáo dục an toàn, tích cực, tôn trọng sự khác biệt của người học
Đồng thời, tôi cũng hoàn thiện kỹ năng hợp tác và làm việc nhóm trong tổ chuyên môn, biết tham gia tích cực vào sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học Tôi có thể phối hợp cùng đồng nghiệp xây dựng bài giảng, phân tích hoạt động học của học sinh, chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy và cùng nhau cải tiến nội dung, phương pháp nh m nâng cao chất lượng dạy học
Cuối cùng, tôi nhận thức rõ vai trò của giáo viên trong xã hội hiện đại và rèn luyện
kỹ năng phát triển nghề nghiệp gắn với yêu cầu thực tiễn và nhu cầu xã hội Tôi biết cách kết nối các nguồn lực học tập, khai thác tri thức từ cộng đồng giáo dục, đồng thời xây dựng
lộ trình phát triển nghề nghiệp bền vững, phù hợp với bối cảnh đổi mới giáo dục và hội nhập quốc tế
1.4 Đánh giá về ý nghĩa/giá trị của hệ thống kiến thức, kỹ năng thu nhận được
Chuyên đề “Năng lực thích ứng với sự thay đổi trong hoạt động nghề nghiệp của giáo viên tiểu học” mang ý nghĩa thiết thực, đáp ứng sát với yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục hiện nay, đặc biệt là trong bối cảnh thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018
Trước hết, nội dung chuyên đề đã giúp tôi nhận thức đúng đắn và đầy đủ về vai trò then chốt của năng lực thích ứng trong quá trình phát triển nghề nghiệp giáo viên Đây là một trong những năng lực cần thiết nhất để giáo viên tiểu học đáp ứng kịp thời với các thay đổi về mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức và công nghệ giáo dục
Trang 9Việc hiểu sâu sắc cấu trúc, biểu hiện và cơ sở phát triển năng lực thích ứng nghề đã giúp tôi xác định rõ những yếu tố cần trau dồi và rèn luyện trong hành trình nghề nghiệp,
từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục học sinh
Tôi đánh giá cao giá trị thực tiễn của chuyên đề khi nội dung không chỉ dừng lại ở
lý luận mà còn chỉ rõ những thay đổi cụ thể trong hoạt động nghề nghiệp của giáo viên tiểu học, như: chuyển vai trò từ người truyền thụ kiến thức sang người tổ chức hoạt động học,
áp dụng dạy học tích hợp – phân hóa – trải nghiệm, làm chủ công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học
Ý nghĩa sâu sắc của chuyên đề còn thể hiện ở việc nâng cao năng lực tự học, tự bồi dưỡng và học tập suốt đời, điều này đặc biệt quan trọng trong thời đại giáo dục số, nơi mà kiến thức và công nghệ luôn thay đổi nhanh chóng
Bên cạnh đó, chuyên đề giúp tôi hiểu rõ thách thức và cơ hội của nghề giáo viên tiểu học trong bối cảnh toàn cầu hóa, từ đó có thái độ chủ động, tích cực để đổi mới bản thân, đóng góp vào sự phát triển của nhà trường và ngành giáo dục Những bài học kinh nghiệm quốc tế được nêu trong chuyên đề (Pháp, Phần Lan, Hàn Quốc ) đã tạo cho tôi cái nhìn đa chiều và khát vọng vươn lên, hội nhập để trở thành một giáo viên không ngừng học hỏi và thích ứng
Chuyên đề mang lại ý nghĩa lý luận sâu sắc, giá trị thực tiễn cao và có tác động trực tiếp đến tư duy, hành động nghề nghiệp của tôi Đây là nền tảng quan trọng giúp tôi xây dựng kế hoạch phát triển chuyên môn, nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay và trong tương lai
2 KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG CỦA BẢN THÂN SAU KHÓA BỒI DƯỠNG
2.1 Yêu cầu của hoạt động nghề nghiệp đối với bản thân
Tôi là giáo viên đã từng công tác tại một trường công lập thuộc ngoại thành Hà Nội Tôi đảm nhiệm công việc chủ nhiệm lớp và trực tiếp giảng dạy các môn học ở khối lớp 4 Ngoài ra, tôi cũng tham gia sinh hoạt chuyên môn tổ khối, tích cực đóng góp ý kiến trong các cuộc họp chuyên đề và phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh trong công tác giáo dục toàn diện
Trang 10Để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đạt chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên, bản thân tôi cần đáp ứng các yêu cầu sau:
Không ngừng cập nhật tri thức, đổi mới phương pháp giảng dạy, đặc biệt theo hướng phát triển năng lực học sinh;
Có khả năng vận dụng công nghệ thông tin và các công cụ số vào dạy học và giáo dục;
Có tư duy mở, linh hoạt, thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng về chương trình, môi trường học tập, đặc điểm học sinh;
Biết tự học, tự nghiên cứu và chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp;
Tham gia tích cực vào các hoạt động tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn thường xuyên
và liên tục
2.2 Kế hoạch hoạt động của cá nhân sau khi tham gia khóa bồi dưỡng nhằm đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp
Sau khi tham gia khóa học, tôi đề ra kế hoạch hoạt động như sau:
Về chuyên môn: Xây dựng kế hoạch bài dạy theo định hướng phát triển năng lực, đổi mới phương pháp và kỹ thuật dạy học, lồng ghép các hoạt động rèn kỹ năng sống, kỹ năng thích ứng cho học sinh
Về công nghệ: Chủ động sử dụng các phần mềm, nền tảng hỗ trợ giảng dạy trực tuyến
và trực tiếp; xây dựng bài giảng điện tử, sử dụng video minh họa, trò chơi học tập để tăng cường hứng thú học tập cho học sinh
Về nghiên cứu khoa học: Lựa chọn đề tài nghiên cứu nhỏ từ thực tiễn giảng dạy như: ứng dụng công nghệ trong rèn kỹ năng học tập tích cực, phương pháp dạy học phân hóa trong lớp đông học sinh… để triển khai thực nghiệm
Về phát triển năng lực bản thân: Đăng ký tham gia các lớp tập huấn chuyên đề nâng cao chuyên môn, kỹ năng mềm, kỹ năng công nghệ; tích cực học hỏi đồng nghiệp và tham gia diễn đàn giáo viên
Về hỗ trợ đồng nghiệp: Sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn đồng nghiệp trẻ trong tổ khối trong các hoạt động chuyên môn, tạo nên môi trường làm việc tích cực
và phát triển