00060000953 thông Điệp khát vọng hòa bình trong tranh cổ Động việt nam thời kì kháng chiến chống mỹ

00060000953 thông Điệp khát vọng hòa bình trong tranh cổ Động việt nam thời kì kháng chiến chống mỹ 00060000953 thông Điệp khát vọng hòa bình trong tranh cổ Động việt nam thời kì kháng chiến chống mỹ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ

TÊN ĐỀ TÀI

THÔNG ĐIỆP KHÁT VỌNG HOÀ BÌNH TRONG TRANH CỔ ĐỘNG

VIỆT NAM THỜI KÌ KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ

-

Chủ nhiệm đề tài: VŨ THỊ KIM HOA

Mã số: CS.2023.14

Thời gian thực hiện: năm 2023

Đơn vị: Viện Đào tạo Báo chí truyền thông

Hà Nội, năm 2023

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

1 Tính cấp thiết của đề tài 3

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 5

3 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài 10

4 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu 11

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn 12

6 Cấu trúc của đề tài 13

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THÔNG ĐIỆP KHÁT VỌNG HÒA BÌNH TRONG TRANH CỔ ĐỘNG 14

1.1 Một số khái niệm cơ bản 14

1.1.1 Thông điệp 14

1.1.2 Khát vọng hòa bình 15

1.1.3 Tranh cổ động 15

1.1.4 Thông điệp Khát vọng hoà bình trong tranh cổ động 17

1.2 Vai trò của thông điệp khát vọng hoà bình trong tranh cổ động 17

1.2.1 Cung cấp thông tin 17

1.2.2 Tác động vào tâm lý công chúng 18

1.2.3 Thay đổi nhận thức, thái độ của công chúng 19

1.2.4 Thay đổi hành vi của công chúng 21

1.3 Tiêu chí đánh giá thông điệp khát vọng hoà bình trong tranh cổ động 22

1.3.1 Căn cứ xác định tiêu chí đánh giá thông điệp 22

1.3.2 Tiêu chí đánh giá thông điệp khát vọng hoà bình trong tranh cổ động 25

1.4 Nội dung và hình thức thể hiện thông điệp khát vọng hòa bình trong tranh cổ động 29

1.4.1 Những nội dung thể hiện thông điệp khát vọng hòa bình trong tranh cổ động 29

1.4.2 Hình thức thể hiện thông điệp khát vọng hòa bình trong tranh cổ

động 31

CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT THÔNG ĐIỆP KHÁT VỌNG HÒA BÌNH 36

TRONG TRANH CỔ ĐỘNG VIỆT NAM THỜI KÌ KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ 36

2.1 Tranh cổ động Việt Nam thời kì kháng chiến chống Mỹ 36

2.1.1 Hoàn cảnh ra đời 36

2.1.2 Giá trị tranh cổ động trong thời kì kháng chiến chống Mỹ 38

2.2 Kết quả khảo sát 40

2.2.1 Những nội dung thể hiện thông điệp khát vọng hòa bình trong tranh cổ động 40

2.2.2 Những hình tượng thể hiện thông điệp khát vọng hoà bình trong tranh cổ động thời kì kháng chiến chống Mỹ 44

CHƯƠNG 3: GIÁ TRỊ CỦA THÔNG ĐIỆP KHÁT VỌNG HÒA BÌNH TRONG TRANH CỔ ĐỘNG THỜI KÌ KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM 58

3.1 Giá trị của thông điệp khát vọng hòa bình trong tranh cổ động thời kì kháng chiến chống Mỹ 58

3.1.1 Thông điệp khát vọng hoà bình mang những thông tin chân thật về cuộc sống và con người Việt Nam 58

3.1.2 Thông điệp khát vọng hoà bình mang đến những nhận thức đúng về cuộc chiến tranh chính nghĩa của dân tộc Việt Nam 62

3.1.3 Thông điệp khát vọng hoà bình mang đến giá trị và sức sống cho tranh cổ động 65

3.2 Bài học kinh nghiệm từ việc xây dựng thông điệp khát vọng hòa bình trong tranh cổ động Việt Nam thời kì kháng chiến chống Mỹ 71

KẾT LUẬN 81

TÀI LIỆU THAM KHẢO 82

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Xuất hiện ở Việt Nam từ những năm 40 của thế kỷ 20, tranh cổ động

gắn liền với lịch sử cách mạng Việt Nam và trở thành một phần quan trọng trong đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân Việt Nam Là một thể loại của nghệ thuật đồ họa trong nghệ thuật tạo hình, dùng hình vẽ và khẩu hiệu làm phương tiện diễn đạt nội dung tư tưởng, ngôn ngữ được sử dụng trong tranh

cổ động có tính biểu tượng, gần gũi và dễ hiểu Trong tranh cổ động, người vẽ

đã dùng phương pháp biểu hiện là những mảng hình, màu sắc, đường nét đơn giản, dễ hiểu nổi bật nhằm nhanh chóng tạo ấn tượng mạnh, sâu, có sức lôi cuốn thúc đẩy người xem hành động theo mục đích mà thông điệp trong đó hướng tới

Thông điệp trong tranh cổ động được đưa đến công chúng qua mầu sắc, đường nét, hình khối, con chữ, Thông điệp đó tác động trực tiếp, mạnh mẽ vào thị giác người xem, hình thành cảm xúc thẩm mỹ, thẩm thấu vào suy nghĩ, góp phần dẫn đến chuyển biến về nhận thức, thái độ và hành vi của công chúng

Trong tranh cổ động các hình tượng đưa ra được x y dựng r ràng, cụ thể, sống động và được cường điệu hóa để phản ánh được tưởng một cách mạnh mẽ, lôi cuốn, hấp dẫn ác hình tượng chủ yếu của tranh cổ động Việt Nam thời ỳ chống covid là hình ảnh bác sĩ, bệnh viện, khử trùng, giãn cách… Hình tượng chủ yếu trong thời kì kháng chiến là những hình ảnh tượng trưng, hái quát cho non sông đất nước, ãnh tụ, phục vụ sản xuất, kháng chiến như hình Quốc kỳ, Đảng kỳ, hình ảnh ác Hồ, anh bộ đội cụ Hồ, người công nh n, nông d n iệt Nam, hoa sen, phương tiện, vũ hí.v.v… Tranh cổ động thường sử dụng ít màu và dùng các màu tươi, mạnh, rực

rỡ, tương phản như các màu đỏ, vàng, lam, màu trắng, màu đen tạo ra được

những ấn tượng mạnh cho người xem

ới nghệ thuật độc đáo và sức ảnh hưởng mạnh mẽ của mình, tranh cổ động hông chỉ à một hình thức tuyên truyền hiệu quả mà còn à một oại hình nghệ thuật độc đáo trong các oại hình nghệ thuật ở iệt Nam

Thời ì háng chiến chống Mỹ à thời ì tranh cổ động phát triển rực rỡ nhất Tranh cổ động uôn uôn có mặt kịp thời để cổ vũ tinh thần nhân dân từ mọi vùng miền tổ quốc Từ mỗi nẻo đường, mỗi bức tường đều có những ời kêu gọi, cổ vũ tinh thần đấu tranh bảo vệ Tổ quốc Nhiều bức tranh đã thực sự gắn bó với đời sống của mỗi người d n Sáng tác tranh cổ động đã trở thành niềm hao hát, thôi thúc và à trách nhiệm tự hào của hầu hết các thế hệ hoạ

sĩ, nhà điêu hắc, nhất là các họa sỹ đồ họa Sáng tác tranh không chỉ để lại một tác phẩm nghệ thuật mà mỗi bức tranh cổ động còn mang trong mình những thông điệp về hoà bình, về đấu tranh bảo vệ đất nước, bảo vệ nền độc lập, bảo vệ chính nghĩa Tranh cổ động úc đó hông chỉ à tranh mà đó còn à tâm huyết là mong muốn cống hiến à ước mơ của các hoạ sĩ về một nềm hoà bình cho dân tộc và cho nhân loại

Tìm hiểu về tranh cổ động, về thông điệp khát vọng hoà bình qua những lời kêu gọi, hiệu triệu, qua những mảng màu hay những hình khối trong bức tranh để hiểu về nghệ thuật tạo hình, nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ đồ hoạ và ngôn ngữ hình ảnh để xây dựng và truyền tải thông điệp một cách hữu hiệu chính là một việc làm cần thiết để ứng dụng những bài học kinh nghiệm đó

sử dụng trong truyền thông hiện tại, thời kì mà tranh cổ động vẫn còn nguyên giá trị động viên, kêu gọi, khuyến khích mọi người trong xã hội cùng hành động Thời kì mà chúng ta có thể ứng dụng công nghệ để lan toả các thông điệp cần thiết bằng nhiều cách thức khác nhau một cách nhanh chóng và hiệu quả

Đề tài “Thông điệp về khát vọng hoà bình trên tranh cổ động Việt Nam

trong thời kì kháng chiến chống Mỹ” vì thế à đề tài cần thiết trong nghiên

cứu tìm hiểu về thông điệp và cách thể hiện thông điệp trong các phương tiện truyền thông trong thời kì hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

2.2 Những công trình nghiên cứu về cổ động và tranh cổ động

Có khá nhiều công trình nghiên cứu về cổ động và tranh cổ động trong thời gian qua Từ năm 1973, cuốn “ ông tác tuyên truyền cổ động” của Tổng cục Thông tin (tài liệu ưu hành nội bộ) đã tập trung đề cập đến vai trò và công tác tuyên truyền cổ động trong đời sống xã hội

Cuốn Công tác thông tin cổ động triển lãm Nxb Hà Nội năm 1997 tập hợp những tư iệu, tài liệu về công tác thông tin - tuyên truyền - cổ động, đúc kết kinh nghiệm nhiều năm qua để từng bước xây dựng hệ thống lý luận khoa học về công tác thông tin cổ động và triển lãm

Cuốn “ ông tác thông tin - cổ động - triển ãm” của tác giả Trần Hữu Tòng, Nxb Hà Nội xuất bản năm 1998 uốn sách đưa ra những kinh nghiệm trong công tác thông tin, cổ động và triển lãm, hệ thống hóa những vấn đề lý luận khoa học, các chuẩn mực hoạt động của công tác thông tin - tuyên truyền

- cổ động cấp thông tin tuyên truyền, tài liệu văn bản

Cuốn: Thông tin cổ động, tác giả Hoàng Quốc Bảo, Nxb Chính trị hành

chính 2013 là cuốn sách nói há ĩ về công tác thông tin cổ động, từ hệ thống khái niệm đến thông tin cổ động trong hoạt động tư tưởng văn hóa tư tưởng của Đảng, chức năng, nhiệm vụ, nguyên tắc, phương ch m của công tác thông tin cổ động, cổ động miệng, cổ động trực quan, tin cổ động chính trị trong chương ổ động trực quan, tác giả có nói đến các hình thức cổ động trực quan trong đó có tranh cổ động nhưng chỉ dừng lại ở phần cơ sở lý luận chung chứ không phân tích cụ thể về một dòng tranh cổ động cụ thể nào Đặc biệt là hông đề cập đến thông điệp trong tranh cổ động

Bộ sách tranh “Sưu tập tranh cổ động ở Bảo tàng qu n đội” của Bảo tàng

qu n đội do Nxb Qu n đội nhân dân xuất bản năm 2002 Phần lớn trong cuốn này chỉ là hình ảnh tác phẩm áp phích cũng như tên tác giả và năm ra đời tác phẩm chứ hông ph n tích r nghĩa của bức tranh mà tác giả muốn gửi gắm được Bảo tàng sưu tầm, tổng hợp và xuất bản

Sách “Tranh cổ động Việt Nam (1945 - 2000)” của Bộ ăn hóa - Thông tin, Cục ăn hóa Thông tin cơ sở xuất bản năm 2002 à cuốn sách tổng hợp những bức tranh qua nhiều giai đoạn của lịch sử đất nước từ 1945 đến 2000 Cuốn “Những tác phẩm quan trọng và vô giá của hội họa Việt Nam và hiện đại (Important and priceless works of ietnamese modern ART)” của tác giả Phan Cẩm Thượng - Nguyễn Anh Tuấn do Nxb Mỹ thuật xuất bản năm

2010 đề cập đến giá trị của các tác phẩm hội hoạ Việt Nam trong đó có đề cập tới các tác phẩm tranh cổ động trong thời kì kháng chiến chống Mỹ

Có một số bài nghiên cứu về tranh cổ động: Bài viết Giá trị lịch sử của

tranh cổ động thời chống Tạp chí ăn hóa nghệ thuật, Số 359 (2014), tác giả

Phạm Phương Linh bàn về giá trị lịch sử của tranh cổ động thời chống Mỹ nhưng hông đề cập đến thông điệp trong dòng tranh này

Bài viết Bàn về tranh cổ động Việt Nam Nguyễn Phan Ngọc, Trần Thị

Thục Phi, Dương Ánh (1977), Trường án bộ thông tin đề cập đến thực trạng tranh cổ động iệt Nam từ 1945 đến thời ì hoà bình thống nhất đất nước Bài viết Ngôn ngữ tạo hình người chiến sĩ trong tranh cổ động thông qua một số tác phẩm tiêu biểu giai đoạn 1945 – 1975 của tác giả Nguyễn Mạnh Tiến, tạp chí Giáo dục nghệ thuật ngày 6/7/2018 bàn về ngôn ngữ tạo hình người chiến sĩ trong tranh cổ động Trong bài viết, tác giả ph n tích há ĩ ưỡng về cách thức tạo hình qua đường nét, tính ước ệ, con chữ để tạo nên hình tượng người chiến sĩ

ài viết: Hình tượng con người trong tranh cổ động iệt Nam từ 1986 đến nay, tác giả Trương Thị Thu Thuỷ, ăn hoá Nghệ thuật; 2022, Tháng 5 -

Số 497 bàn về cách thể hiện hình tượng con người trong tranh cổ động Việt

Nam trong thời ì đổi mới, tác giả đã có những phân tích lý giải thuyết phục

về giá trị tranh cổ động Việt Nam từ 1986 đến 2022 qua việc thể hiện con người Việt Nam trong ao động sản xuất x y đựng đất nước

ài viết: tranh cổ động iệt Nam giai đoạn 1974-1985 của tác giả Đặng Thị Phong Lan ăn hoá Nghệ thuật; 2017 Số 393 - tr 62-65, bàn về nghệ thuật tranh cổ động

Bài viết Sức mạnh của tranh cổ động phòng, chống dịch COVID-19 Tác

giả Nguyễn Mỹ Thanh, Tạp chí ăn hoá Nghệ thuật; 2020 - Tháng 6 - Số

432, bàn về giá trị và hiệu quả của tranh cổ động trong phòng chống dịch covid 19

Luận án tiến sĩ Quản lý tranh cổ động chính trị trong bối cảnh hiện nay

của Triệu Minh L n 2022 đã Phân tích thực trạng quản lý tranh cổ động chính trị ở Việt Nam thời gian qua Xác định định hướng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý của tranh cổ động chính trị trong bối cảnh hiện nay

Luận án tiến sĩ nghệ thuật: Đồ hoạ chữ trong tranh cổ động Việt Nam

giai đoạn 1945-2015, tác giả Nguyễn Thành Nam đã kiến giải giá trị nghệ

thuật đồ họa chữ với vai trò là yếu tố tạo hình trong quá trình biến chuyển phong cách tranh cổ động Việt Nam giai đoạn 1945 - 2015 Phát hiện quy luật cảm thụ thị giác trong thủ pháp tạo hình, giải pháp xử lý bố cục và truyền tải thông điệp màu sắc của đồ họa chữ Nhận định đặc điểm nghệ thuật và luận giải vai trò, nghĩa của tính kế thừa mỹ thuật dân tộc, sự tiếp biến mỹ thuật thế giới của đồ họa chữ trong định hướng thẩm mỹ tranh cổ động Việt Nam giai đoạn này

Luận án tiến sĩ Nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền cổ động ở

các đơn vị cơ sở các binh đoàn chủ lực quân đội nhân dân Việt Nam của Phan

ăn Lương năm 2023 đã nghiên cứu những vấn đề cơ bản về uận, thực tiễn chất ượng công tác tuyên truyền, cổ động Đề xuất giải pháp n ng cao chất ượng công tác tuyên truyền, cổ động ở đơn vị cơ sở các binh đoàn chủ

ực Qu n đội nh n d n iệt Nam hiện nay

Đề tài nghiên cứu khoa học: Tranh cổ động Việt Nam sau đổi mới từ

góc nhìn văn hoá – đề tài cấp bộ Viện Hàn lâm khoa học Việt Nam 2012 – tác

giả Nguyễn Mỹ Thanh bàn về vị trí dòng tranh cổ động trong công tác tuyên truyền trực quan của các cơ quan ban ngành từ góc nhìn văn hoá thời kì sau đổi mới Đề tài tập trung làm rõ Ngôn ngữ đồ họa và sự biểu đạt của tranh cổ động từ sau đổi mới đến nay qua việc đúc ết ại những đặc trưng trong ngôn ngữ tạo hình của tranh cổ động để àm r hơn những ỹ thuật, thủ pháp của ngôn ngữ tạo hình mà người họa sĩ đã ết hợp giữa mỹ thuật truyền thống và

sự sáng tạo cái mới Làm r sự hác biệt của dòng tranh cổ động sau đổi mới

về ỹ thuật sáng tác giúp cho công chúng tiếp nhận dễ dàng và uận giải nghĩa Đề tài cũng đi s u ph n tích những thực hành biểu đạt của tranh cổ động trong đời sống, đó à sự tiếp nhận của người d n với những nội dung tuyên truyền của tranh cổ động chính trị và xã hội, quan điểm sáng tác của họa sĩ …

Như vậy, có thể thấy có há nhiều công trình nghiên cứu về tranh cổ động ở nhiều phương diện hác nhau, các công trình nghiên cứu này không trùng ặp với đề tài của tác giả và à tài iệu tham hảo để tác giả tìm hiểu và nghiên cứu trong công trình của mình

2.2 Những công trình nghiên cứu về thông điệp

Ph n tích thông điệp truyền thông là một phương pháp trong ph n tích nội dung văn bản Mục tiêu của ph n tích thông điệp là cung cấp kiến thức và hiểu biết về hiện tượng được nghiên cứu nhằm thể hiện quan hệ của thông điệp với thực tế ngoài thông điệp đã sản sinh ra thông điệp

Trong suốt những năm nửa đầu thế kỉ 20, phương pháp phân tích thông điệp được sử dụng để nghiên cứu nội dung truyền thông nội dung quảng cáo của các tờ báo tạp chí kịch và phim ảnh được đăng tải và phát hành trên các phương tiện thông tin đại chúng Phương pháp này từng được coi à thước đo

giá trị văn hoá xã hội và rất được coi trọng trong thời kì này Các học giả tiêu biểu cho thời kỳ này à ere son Lazarsfe d Osgood Poo và R K White… Những năm 80 của thế kỷ 20, phương pháp ph n tích thông điệp trở thành công cụ quan trọng trong việc nghiên cứu các chương trình chiến dịch hoạt động quan hệ công chúng thông qua việc thu thập và xử lý các thông tin

về hoạt động này nhằm xác định mức độ lan toả và độ chính xác của các thông tin quan hệ công chúng

Đầu thế kỉ 20, Harold Lasswell trong nghiên cứu của mình đã đưa ra mô hình truyền thông một chiều: Nguồn phát (source - Thông điệp (messgage) - Kênh (channel) - Tiếp nhận (receiver) từ nghiên cứu về ph n tích thông điệp năm 1927 iệc nghiên cứu thông điệp cùng thời được tiến hành theo hai hướng: định ượng và định tính Các tác giả tiêu biểu cho các trường phái theo

hướng định ượng là: Berelson trong cuốn “Content analysis in

communication research (Nghiên cứu phân tích nội dung truyền thông);

Lasswell, Lerner và Pool trong “The Comparative Study of Symbol: An

Introduction” (Đại cương về nghiên cứu so sánh biểu tượng); Berger với

“Media research techniques” (Các kỹ thuật nghiên cứu truyền thông) (1991)

Tiêu biểu cho hướng nghiên cứu theo định tính như: Newbo d trong “The

media book”(2002) (Cuốn sách phương tiện truyền thông) Một số tác giả kết

hợp hai phương pháp để đưa ra một phương pháp nghiên cứu kết hợp: Shoema er, Reese, Neuman… ngoài ra còn có một số tác giả nghiên cứu phương pháp ph n tích thông điệp theo hướng thực nghiệm: như Danie e R Stomberg - Khoa Báo chí và Kỹ thuật truyền thông Trường Đại học bang Colorado Mỹ; Christoph Spurk và Jan Lublinski, (2004)

Ở Việt Nam các nghiên cứu về truyền thông đại chúng như Tạ Ngọc Tấn

truyền thông đại chúng; Nguyễn ăn Dững, Cơ sở lý luận báo chí Nguyễn

ăn Dững và Đỗ Thị Thu Hằng Truyền thông Lý thuyết và Kỹ năng cơ bản

(2012)… đã đề cập đến khái niệm, vị trí của thông điệp trong quy trình truyền

thông và một số vấn đề khác về ĩ năng truyền thông cơ bản…

Dưới góc độ nghiên cứu xã hội học, tác giả Mai Quỳnh Nam có công

trình nghiên cứu “Khảo sát các kênh truyền thông hiện có và tác động của

chúng đối với phụ nữ, trẻ em Việt Nam” (1999) tập trung ph n tích tác động

của các kênh truyền thông đối với phụ nữ và trẻ em qua khảo sát các thông điệp thể hiện qua cá kênh truyền thông

Luận án “Định kiến giới trong các sản phẩm truyền thông trên các

phương tiện truyền thông đại chúng hiện nay” Nguyễn Thị Tuyết Minh

(2011) đã thống ê, ph n tích các thông điệp truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng để tìm hiểu các vấn đề về định kiến giới thể hiện trong đó

Nghiên cứu của Mai Quỳnh Nam trên Tạp chí Xã hội học số 2 năm 2022

“Thông điệp về trẻ em trên báo hình, báo in” tiến hành nghiên cứu nội dung

thông điệp về trẻ em thông qua phân tích các vấn đề iên quan đến trẻ em trên truyền hình và báo in

Luận án tiến sĩ ùi Thị Minh Hải: Thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay (2019) luận án Trên

cơ sở nghiên cứu, khảo sát phân tích và nhận diện thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử ở Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất ượng thông điệp về hôn nh n cơ yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử ở Việt Nam Luận án là một nghiên cứu khá bài bản và công phu về thông điệp và thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử ở Việt Nam

Ngoài ra còn một số bài báo, đề tài nghiên cứu về thông điệp trên các phương tiện truyền thông đại chúng, tuy nhiên không có công trình nào trùng lặp với đề tài nghiên cứu này

3 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài

Trên cơ sở hệ thống hoá những vấn đề lý luận về thông điệp trong tranh

cổ động, đề tài khảo sát thông điệp về khát vọng hoà bình trong tranh cổ động thời kì kháng chiến chống Mỹ, đánh giá, nhận xét về cách thức xây dựng thông điệp từ chất liệu ngôn ngữ đồ hoạ trong tranh cổ động từ đó đưa ra bài học kinh nghiệm cho việc sử dụng chất liệu ngôn ngữ đồ hoạ để xây dựng thông điệp trong tranh cổ động giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ của đề tài

- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận về thông điệp trong tranh cổ động;

- Khảo sát thông điệp về khát vọng hoà bình trong tranh cổ động thời kì kháng chiến chống Mỹ; ph n tích, đánh giá, nhận xét về những thành công hạn chế trong việc xây dựng thông điệp này;

- Đưa ra bài học kinh nghiệm về việc xây dựng thông điệp qua ngôn ngữ

đồ hoạ trong tranh cổ động

4 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cách tiếp cận nghiên cứu

Đề tài sẽ sử dụng mô hình truyền thông một chiều “Ai nói cái gì bằng

kênh nào với ai hiệu ứng như thế nào” (Who (says) What (to) Whom (in) What Channel (with) What Effect)của Haro d Dwight Lasswe cho rằng

phương tiện truyền thông đại chúng có sức ảnh hưởng ớn tới công chúng và

dư uận xã hội và à một yếu tố ảnh hưởng mạnh mẽ trong sự thay đổi hành

Tiếp cận các thuyết truyền thông để ph n tích thông điệp đặt trong sự

tham chiếu dưới các góc độ: thông điệp à một yếu tố quan trọng trong chu trình truyền thông; thông điệp trên tranh cổ động thiết ập dựa trên giá trị nhận thức của hoạ sĩ và chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước; thông điệp phát đi trong tranh cổ động như thế nào sẽ đóng hung trong nhận thức của công chúng; thông điệp có ảnh hưởng ớn đến nhận thức điều iển hành vi của công chúng L thuyết truyền thông giải thích mối quan hệ giữa nhà truyền thông - tác phẩm - công chúng àm căn cứ cho quá trình ph n tích nội dung thông điệp nghiên cứu, nhằm trả ời c u hỏi: thông điệp của vấn đề nghiên cứu trên báo chí hiện à gì? ị trí vai trò và nghĩa của thông điệp này?

Đề tài cũng sử dụng thuyết sử dụng ngôn ngữ đồ hoạ để tiếp cận giải

mã thông điệp trong tranh cổ động

4.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp phân tích nội dung

Phân tích nội dung định lượng:

Nghiên cứu mã hoá và xử lý sản phẩm thông điệp trên tranh cổ động Việt Nam thời kì kháng chiến chống Mỹ dựa trên bộ sưu tập 137 bức tranh

cổ động thời kì kháng chiến chống Mỹ; Bộ sưu tập 200 tranh cổ động Việt Nam tại bảo tàng Cách mạng

Phân tích nội dung định tính

- Tổng hợp phân tích hệ thống và khái quát hóa lý thuyết và các công trình đã đăng tải trên sách áo tạp chí và các công trình nghiên cứu thực tiễn của các tác giả iên quan đến vấn đề nghiên cứu

- Sử dụng phương pháp ph n tích nội dung tài liệu để tìm hiểu nội dung, nghĩa tư tưởng chủ yếu của các tài liệu lý luận, các công trình nghiên cứu có iên quan đến khái niệm, vai trò, tính chất của thông điệp và thông điệp trong tranh cổ động

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

5.1 Ý nghĩa lý luận

- Đề tài là công trình nghiên cứu có tính chất liên ngành góp phần hệ thống hóa những vấn đề lý luận về mặt phương pháp trong nghiên cứu phương tiện truyền thông: tranh cổ động từ góc độ phân tích nghiên cứu và tìm hiểu thông điệp truyền thông

- Nghiên cứu góp phần àm phong phú thêm cho ĩnh vực nghiên cứu truyền thông: nghiên cứu về thông điệp trên tranh cổ động và là tài liệu tham khảo mở ra một hướng nghiên cứu mới cho những nghiên cứu tiếp theo về đề tài này

Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể là tài liệu tham khảo cho những người làm truyền thông trong việc nghiên cứu, học tập về truyền thông và sử dụng đồ hoạ trong việc xây dựng thông điệp trong các tác phẩm truyền thông sau nay

6 Cấu trúc của đề tài

Chi tiết các phần mở đầu và kết luận, phần nội dung của đề tài gồm 3 chương:

hương 1: Một số vấn đề cơ sở lý luận về thông điệp khát vọng hoà bình

trong tranh cổ động

hương 2: Khảo sát thông điệp khát vọng hoà bình trong tranh cổ động

Việt Nam thời kì kháng chiến chống Mỹ

hương 3: bài học kinh nghiệm về việc xây dựng thông điệp trong tranh

cổ động Việt Nam thời kì kháng chiến chống Mỹ

7 Khả năng ứng dụng kết quả nghiên cứu

Bài học về ứng dụng ngôn ngữ đồ hoạ trong thiết kế thông điệp về khát vọng hoà bình trong đề tài có thể được các doanh nghiệp truyền thông tham khảo để ứng dụng trong việc thiết kế áp phích pano nhằm đưa ra thông điệp quảng cáo cho các doanh nghiệp và các sản phẩm của doanh nghiệp nhằm giúp cho doanh nghiệp quảng bá tốt hơn cho sản phẩm và thương hiệu của mình

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THÔNG ĐIỆP KHÁT

VỌNG HÒA BÌNH TRONG TRANH CỔ ĐỘNG

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Thông điệp

Có nhiều cách hiểu về thông điệp hác nhau, có quan điểm cho rằng:

“Thông điệp” là nội dung thông tin được trao đổi từ nguồn phát đến đối

tượng tiếp nhận Thông điệp chính là tâm tư tình cảm, mong muốn, đòi hỏi, ý kiến, hiểu biết, kinh nghiệm sống, tri thức khoa học-kỹ thuật…được mã hoá theo một hệ thống ký hiệu nào đó Hệ thống này phải được cả bên phát và bên nhận cùng chấp nhận và có chung cách hiểu, tức là có khả năng giải mã Tiếng nói, chữ viết, hệ thống biển báo, hình ảnh, cử chỉ biểu đạt của con người được sử dụng để chuyển tải thông điệp [97, tr.8,9] và [34, tr.13] Tác

giả Tạ Ngọc Tấn trong tác phẩm Truyền thông đại chúng (2001)

“Thông điệp được hiểu à thông tin báo chí, có nghĩa à toàn bộ tin tức (bằng ngôn từ và cả hình thức được ghi lại không bằng ngôn từ mà báo chí đem ại cho công chúng, bên cạnh những thông tin thời sự, trong nguồn thông tin của báo chí còn có thông tin cơ bản và bình luận, thông tin nghệ thuật và chính luận Nói cách hác đó à toàn bộ thông điệp mà báo chí mang đến cho

người tiếp nhận; nội dung thông điệp chính là ngữ nghĩa trong văn bản”.

Hay: “thông điệp là nội dung thông tin được trao đổi từ nguồn phát đến đối tượng tiếp nhận Có thể bằng tín hiệu, mã số, lời nói, cử chỉ, thái

độ, chữ viết hoặc bất cứ tín hiệu nào mà con người có thể hiểu được và trình bày một cách có nghĩa.”

Tuy nhiên, các quan điểm này đều thống nhất chung một điểm, thông điệp là một thành tố quan trọng trong quá trình truyền thông

Trong nghiên cứu này, tác giả lựa chọn quan điểm: Thông điệp chính là

tâm tư tình cảm, mong muốn, đòi hỏi, ý kiến, hiểu biết, kinh nghiệm sống, tri thức khoa học-kỹ thuật…được mã hoá theo một hệ thống ký hiệu nào đó Hệ thống này phải được cả bên phát và bên nhận cùng chấp nhận và có chung cách hiểu, tức là có khả năng giải mã

1.1.2 Khát vọng hòa bình

Theo từ điển Tiếng Việt, khát vọng à “mong muốn hướng tới những điều lớn lao, tốt đẹp và được thôi thúc bởi sự trỗi dậy mãnh liệt từ trong trái tim con người” Hòa bình chính là tình trạng không có chiến tranh hay xung đột vũ trang, cướp bóc, bóc lột; à hi con người ta được sống vui vẻ, hạnh phúc một cách hòa thuận mà không có sự đấu đá vì bất cứ lợi ích gì, là khát vọng của toàn nhân loại

Khát vọng hòa bình là mong muốn mãnh liệt về cuộc sống yên bình, vui

vẻ, hạnh phúc

Thông điệp Khát vọng hoà bình à t m tư, mong muốn, à ước mơ à hát hao đạt được nền hoà bình được thể hiện qua nhiều phương tiện và hình thức khác nhau: thể hiện trong phim ảnh, trong tác phẩm văn học nghệ thuật, tác phẩm âm nhạc, hội họa Trong các tác phẩm truyền thông thông điệp

“ hát vọng hòa bình” được thể hiện thông qua hình ảnh, con chữ, âm thanh và những biểu tượng hoà bình

1.1.3 Tranh cổ động

Theo Từ điển tiếng Việt giải nghĩa “ ổ động” à dùng ời nói, sách báo,

tranh ảnh tác động đến tư tưởng, tình cảm của số đông, nhằm lôi cuốn mọi người tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội nhất định (18, tr.8)

Theo Hoàng Quốc Bảo: cổ động à “thông tin, giải thích tập trung vào

mốt sự kiện sự việc cụ thể, thiết thực đang diễn ra trong đời sống xã hội nhằm tạo ra ấn tượng trong một nhóm hay số đông người để cổ vũ động viên họ đi đến hành động” – tr 11 thông tin cổ động- NXB Chính trị hành chính 2013

Tranh cổ động còn có tên gọi hác à tranh đồ họa tuyên truyền trong nghệ thuật tạo hình dùng để tuyên truyền, cổ động, gây ấn tượng mạnh qua hình vẽ và màu sắc, lối thể hiện khái quát cao, gồm hai phần quan hệ thống nhất với nhau: Phần đường nét, hình khối và phần chữ;, nhằm tuyên truyền,

cổ vũ quần chúng hưởng ứng, hành động theo các phong trào chính trị - xã hội

Đ y à một loại hình sản phẩm được làm ra nhằm phục vụ mục đích chính trị, quân sự cho một thể chế chính trị cụ thể, trong một thời điểm và hoàn cảnh nhất định Tranh cổ động thường có nội dung gắn với các sự kiện

xã hội trong một hoàn cảnh, một thời điểm, có nghĩa ớn về chính trị, kinh tế

và văn hóa xã hội

So với tranh quảng cáo thương mại, nếu chỉ nhìn hình thức sẽ thấy tranh

cổ động có rất nhiều có điểm tương đồng Tuy nhiên căn cứ vào tính chất và mục đích của chúng có thể thấy tranh quảng cáo thương mại chủ đề nội dung

đã có sự khác biệt rõ ràng

Thứ nhất, tranh cổ động yêu cầu cao hơn so với tranh quảng cáo, tranh

cổ động xác định rõ mục đích à hướng tới đông đảo quân chúng nhân dân,

àm thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi của họ đến với những hành động vì lợi ích của nhân dân của dân tộc

Là một sản phẩm mỹ thuật được làm ra nhằm phục vụ cho một thể chế chính trị cụ thể, tranh cổ động thường có nội dung gắn với các sự kiện xã hội

trong một hoàn cảnh, một thời điểm nào đó nhằm tham gia thúc đẩy xã hội phát triển

Tranh quảng cáo thương mại cũng sử dụng chất liệu giống như tranh cổ động nhưng thường hướng tới giá trị thương mại, quảng cáo các nhãn hàng, gắn với các chiến dịch quảng cáo, marketing với mục đích thương mại và lợi nhuận Không thúc đẩy người dân tham gia các hoạt động chính trị xã hội mà thúc đẩy họ tiêu tiền cho nhãn hàng quảng cáo Đ y à sự khác biệt về bản chất của hai loại hình này

Như vậy tranh cổ động là một loại tranh nhằm thông tin một cách trực quan ngắn gọn, nhanh chóng, rõ ràng về một nội dung được lựa chọn qua ngôn ngữ đồ họa Từ đó động viên, cổ vũ con người tham gia vào các hoạt động chính trị, xã hội cũng như các ĩnh vực khác của đời sống

Ở nghiên cứu này, chúng tôi định nghĩa tranh cổ động theo Quyết định

số 02/2007/QĐ-BVHTT ngày 06 tháng 2 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin ban hành quy chế tổ chức thi sáng tác tranh cổ động và sử

dụng tranh cổ động để tuyên truyền: “Tranh cổ động à tranh đồ họa, sử dụng màu sắc, đường nét và chữ nhằm định hướng nhận thức, suy nghĩ và hành động của mọi người đối với sự kiện, hoạt động xã hội xảy ra trong một thời điểm nhất định”

1.1.4 Thông điệp Khát vọng hoà bình trong tranh cổ động

Từ các khái niệm trên, tác giả đưa ra quan niệm về thông điệp khát vọng hoà bình trong tranh cổ động như sau:

Thông điệp khát vọng hoà bình trong tranh cổ động à t m tư, mong muốn, à ước mơ à hát hao đạt được nền hoà bình được thể hiện thông qua hình ảnh, con chữ và những biểu tượng hoà bình trong tranh cổ động

1.2 Vai trò của thông điệp khát vọng hoà bình trong tranh cổ động

1.2.1 Cung cấp thông tin

Thông điệp có vai trò cung cấp thông tin cho công chúng Thông điệp

hát vọng hòa bình trong tranh cổ động à thông điệp thường xuất hiện trong thời ì chiến tranh Thông điệp này cung cấp cho người xem mong ước về một nền hòa bình, về cuộc sống bình yên, hông có mất mát đau thương do chiến tranh, hông có vũ hí, hông có chiến tranh

Thông điệp hát vọng hoà bình cung cấp cho người xem những thông tin chung về một d n tộc, một đất nước yêu chuộng hoà bình từ những quyết sách của các nhà ãnh đạo đến chí của cả d n tộc quyết t m bảo vệ nền hoà bình, độc ập tự do cho đất nước

Thông điệp này cũng cung cấp cho người xem những thông tin về một cuộc sống của người d n trong chiến tranh, bên cạnh những bom đạn những mất mát đau thương vẫn có những phút gi y hòa bình của một cuộc sống bình thường, cung cấp cho người xem mơ ước và niềm hạnh phúc của con người trong những gi y phút hoà bình đó qua hình ảnh những em bé, những bà mẹ, những hung cảnh ao động sản xuất tại hậu phương

Thông điệp hát vọng hòa bình trong tranh cổ động còn đem đến cho người xem những hiểu biết về cuộc sống của người d n, những hy sinh mất mát thiếu thốn trong chiến tranh và những nỗ ực của họ trong việc giành ấy nền độc ập tự do

Thông điệp cũng đem đến cho người xem thấy được những hí thế, tinh thần và quyết t m của con người chính nghĩa sẵn sàng hy sinh đánh bại những thế ực g y chiến tranh giành ại hòa bình

Tóm ại, thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động mang đến cho người xem những thông tin há đầy đủ và phong phú về cuộc sống ao động sản xuất chiến đấu của đời sống hiện thực trong chiến tranh gian hổ, từ quan điểm của những nhà ãnh đạo đất nước, đến cuộc sống của người d n trong chiến tranh để từ đó người xem thấy được những hy sinh mất mát trong chiến tranh và những hát vọng có một cuộc sống hoà bình yên ổn

1.2.2 Tác động vào tâm lý công chúng

Tác động vào t m con người à sự hơi dậy những suy nghĩ, cảm xúc,

và hành động của họ theo chiều hướng mà thông điệp mong đợi Thông điệp hát vọng hòa bình trong các bức tranh cổ động có tác động ớn đến t m công chúng ởi trong mỗi con người thiện ương đều hướng đến cuộc sống

an ành bình yên và tốt đẹp Những bức tranh cổ động mang thông điệp hát vọng hòa bình sẽ trùng với mong muốn của số đông người d n trong xã hội,

sẽ tác động đến suy nghĩ, cảm xúc của họ

Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động thường xuyên xuất hiện trên báo chí, treo hoặc vẽ tại những vị trí đông người xuất hiện húng tác động một cách trực quan sinh động đến t m trí của người xem giúp họ có thêm nghị ực, niềm tin vào những điều tốt đẹp trong cuộc sống

ũng có những thông điệp mang thông tin về sự mất mát đau đớn nhưng

có sức tác động mạnh đến t m chí người xem có sức ay động, cảnh báo, răn

đe hay đưa ra các bài học inh nghiệm để công chúng có thể tránh được những điều đáng tiếc có thể xảy ra… Ở một góc độ nhất định, thông tin tiêu cực cũng có những đóng góp cho việc n ng cao nhận thức, song nếu quá ạm dụng các thông tin sự iện, vụ việc tiêu cực sẽ tác động đến t m công chúng trong việc định hướng nhận thức, t m hó ph n biệt chính xác thực trạng của vấn đề mà báo chí đưa ra, dễ g y t m ảo tưởng và nhận thức sai

ầm, thậm chí àm theo các hành động mang tính tiêu cực, điều đó hiến cho

nỗ ực truyền thông hông thể đạt ết quả như mong đợi hính vì vậy, song song với các thông điệp mang tính tích cực, báo chí cũng cần hạn chế những tin bài chứa đựng thông điệp tiêu cực theo cách phiến diện, một chiều Đó à những thông tin hông xuất phát từ các uận chứng hoa học, thiếu sự giải đúng đắn, hoặc hông phù hợp với truyền thống văn hoá và chuẩn mực đạo đức xã hội… àm cho công chúng nhiễu oạn thông tin, hó tiếp cận và định iến sai ệch về vấn đề báo chí truyền thông

1.2.3 Thay đổi nhận thức, thái độ của công chúng

Trong cuộc sống hàng ngày, con người uôn tìm hiểu, hám phá và nhận thực hiện thực của thế giới hách quan bằng nhiều cách thức và phương tiện hác nhau Truyền thông à một trong những phương tiện hữu ích để con người thay đổi nhận thức và thái độ của họ

Trong quá trình truyền thông, chủ thể đưa ra một thông điệp, qua một ênh truyền tải đến hách thể Khách thể truyền thông chính à đối tượng tác động, hướng đến của chủ thể

Thông điệp của chủ thể cần đạt được một số tiêu chí nhất định về t m tiếp nhận, điều iện tiếp nhận, quy uật tiếp nhận để có thể tác động đến nhận thức của công chúng trong một thời gian nhất định Thay đổi nhận thức à giúp công chúng từ chỗ chưa hiểu biết hoặc hiểu biết sai đến chỗ hiểu biết đúng những vấn đề sự việc

Tranh cổ động à một trong những phương tiện đưa con người đến với những nhận thức về cuộc sống một cách có chủ đích và hiệu quả

Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động cung cấp thông tin

về hát vọng hoà bình của d n tộc, để công chúng có những nhận thức đúng

về thực trạng cuộc sống của người d n trong chiến tranh và hát vọng hoà bình của họ Ở một góc độ nào đó thông điệp này đã tác động àm thay đổi nhận thức và thái độ của công chúng về cuộc sống Đ y cũng à yêu cầu đầu tiên của oại hình truyền thông hữu ích này trong đời sống

Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động có vai trò hướng dẫn cộng đồng nhận ra, biết được, hiểu được vấn đề Khi chiến tranh xảy ra, trong

t m trí, con người thường o ắng, mệt mỏi, căng thẳng, sợ hãi và né tránh hoặc hiếu chiến Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động với những thông tin về cuộc sống của con người trong cuộc chiến, về ước mơ một cuộc sống bình yên qua những việc àm bình dị, về những nỗ ực, những cố gắng của người d n vì mục đích hoà bình… Tất cả những thông điệp đó hiến cho mỗi người hiểu biết về cuộc sống, về niềm hy vọng và mơ ước về một

thế giới hoà bình yên ổn và hạnh phúc

Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động cũng mang đến cho công chúng những nhận thức đúng về giá trị của hy sinh mất mát trong cuộc chiến Thay vì o ắng, sợ hãi, trốn chạy, họ dám đối đầu với bom đạn với gian

hổ hy sinh để giành độc ập d n tộc, mang ại bình yên cho nh n d n Ý chí quyết t m và òng dũng cảm của các chiến sĩ, của người d n trong cuộc chiến tranh thể hiện trong tranh cổ động hiến cho công chúng trong thời ì kháng chiến có thêm động ực để cố gắng tham gia sản xuất chiến đấu bảo vệ nền độc ập d n tộc Những công chúng sống trong thời ì hoà bình có thêm những hiểu biết về cuộc sống chiến đấu ao động của thế hệ đi trước để có thái độ đúng đắn về họ

Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động được thể hiện bằng

sự ết hợp giữa hình ảnh và con chữ thể hiện hao hát độc ập tự do, hao hát hoà bình của nh n oại mang đến cho công chúng những nhận thức đúng

về cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước, bảo vệ độc ập tự do mà họ cần phụng

sự Thông điệp này đã góp phần thay đổi nhận thức về tính chính nghĩa của cuộc chiến tranh bảo vệ độc ập d n tộc

Từ chỗ e ngại, o ắng công chúng chuyển sang chủ động tiếp nhận thông tin, thể hiện thái độ tích cực ủng hộ cuộc chiến tranh chính nghĩa bảo vệ độc

ập d n tộc, bảo vệ nh n d n và bảo vệ hoà bình cho nh n oại

1.2.4 Thay đổi hành vi của công chúng

Hoạt động truyền thông thay đổi hành vi công chúng à hoạt động đưa những nội dung thông tin đến các nhóm đối tượng nhằm àm cho các đối tượng chấp nhận thay đổi hành vi và duy trì bền vững hành vi đó Sự thay đổi hành vi bắt đầu sự thay đổi trong nhận thức, thái độ, niềm tin, hệ giá trị, chuẩn mực của cá nh n, nhóm và cộng đồng, hướng tới hành vi chuẩn mực và duy trì bền vững hành vi đó Trình tự thay đổi sẽ đi từ chưa hiểu biết đến hiểu biết,

có iến thức - chấp nhận - có định thay đổi - thực hiện, duy trì hành vi -

tuyên truyền vận động chia sẻ inh nghiệm cho người hác

Trong tranh cổ động, vai trò của thông điệp hát vọng hoà bình được hiểu à việc thiết ập mục đích, mục tiêu truyền thông nhằm thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi của công chúng về cuộc sống chiến đấu của người

d n trong cuộc chiến tranh giành độc ập d n tộc và bảo vệ tổ quốc, qua đó cổ

vũ động viên các chiến sĩ và nh n d n tích cực tham gia sản xuất chiến đấu giành độc ập d n tộc, bảo vệ nền hoà bình cho nh n oại từ đó điều chỉnh hành vi trong cuộc sống

Trong chiến tranh, thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động tác động đến t m công chúng, tạo dựng thế giới quan về nhận thức và tư tưởng

Được dựng trên những địa điểm dễ nhìn, dễ thấy hay đăng tải thường xuyên trên các báo và cập nhật tin tức hàng ngày, tranh cổ động với thông điệp hát vọng hoà bình mang thay đổi nhận thức và thái độ của người d n

về cuộc chiến mà các bức tranh mang đến cho họ hiến họ thay đổi ại hành

vi của mình trước hiện thực đang chứng iến ới những người tham gia cuộc chiến, họ thức hơn về việc cần chiến đấu và bảo vệ nền hoà bình của đất nước họ, với những người ở địa phương, họ thức hơn về việc cần tăng cường sản xuất và sẵn sàng hỗ trợ cho tiền tuyến chiến thắng ẻ thù

1.3 Tiêu chí đánh giá thông điệp khát vọng hoà bình trong tranh cổ động

1.3.1 Căn cứ xác định tiêu chí đánh giá thông điệp

Trong truyền thông thực hiện vận động chính sách, vận động nguồn ực, vận động dư uận, thông điệp cần tu n thủ nguyên tắc gắn với mục tiêu vận động Thông điệp cần mang đặc trưng êu gọi, hích ệ, cổ vũ hành động, cần ngắn gọn, dễ hiểu, chính xác và hoa học; thông điệp phải tạo được niềm tin cho đối tượng và phải mang tính êu gọi, cổ vũ đối tượng thực hiện hành vi

mà chủ thể mong muốn

Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động à thông điệp cung

cấp thông tin nhưng qua đó tác động để thay đổi hành vi của công chúng Đ y

à thông điệp của hoạt động truyền thông có mục đích, có ế nhằm thay đổi

nhận thức, ỹ năng, thái độ tích cực, giúp công chúng thay đổi hành vi Yêu

cầu về thông điệp này cần cần đạt các tiêu chí như : thông điệp phải r ràng,

cụ thể, chính xác, iên quan đến nhu cầu và ợi ích của đối tượng; phù hợp với

nhóm đối tượng; phù hợp với quy tắc và giá trị xã hội, phù hợp với quốc gia,

mang tính định hướng, cũng như cổ vũ hành động

Tiêu chí đánh giá thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động cần

phải dựa vào những căn cứ sau đ y :

ăn cứ đầu tiên để xác định tiêu chí đánh giá thông điệp hát vọng hoà

bình trong tranh cổ động à tu n thủ nguyên tắc hội hoạ trong x y dựng và

sáng tạo tác phẩm: đường nét, hình hối, màu sắc, con chữ, tính chất và bố

cục của tranh cổ động nha: tính hình tượng, tính ch n thực, tính cụ thể, tính

thẩm mỹ và tính động viên thúc giục hành động í dụ tranh cổ động uôn x y

dựng hình tượng từ những hiện tượng cụ thể, sinh động, điển hình, nhận thức

trực tiếp bằng cảm tính: hình tượng lãnh tụ, nhân vật đại diện cho những

thành phần nhất định trong xã hội như người chiến sĩ chiến đấu bảo vệ tổ

quốc, người phụ nữ, người công nhân, nông dân, trí thức, dân tộc thiểu số…

Trong một số trường hợp, tranh cổ động có thể sử dụng c u nói điển hình để

đưa vào tranh ên cạnh đó, hình tượng của tranh cổ động thường gần gũi với

đời sống tinh thần hàng ngày, người xem có thể nhận ra mình và những người

xung quanh mình trong những hình tượng đó Thứ hai à căn cứ vào tư tưởng, chính sách của quốc gia, d n tộc:

Lợi ích của quốc gia, d n tộc uôn được đặt ên hàng đầu nhất à trong

thời ì chiến tranh xảy ra Mặc dù hông mong muốn xảy ra chiến tranh,

nhưng hi tổ quốc m nguy, hi hoà bình bị đe doạ thì quốc gia đó, d n tộc

đó sẽ tìm cách để bảo vệ đất nước mình, d n tộc mình Họ sẽ dùng những oại

hình truyền thông phù hợp để truyền tải tư tưởng đó, chủ trương chính sách

đó đến với người d n của mình để đồng òng bảo vệ đất nước, bảo vệ d n tộc

Để phục vụ ợi ích này, các tác phẩm truyền thông đều phải được thực hiện phục vụ cho ợi ích đó Là một trong những phương tiện truyền thông hữu ích trong chiến tranh, tranh cổ động và thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động được sáng tác với mục đích cổ vũ động viên thúc giục huyến hách người d n trong quốc gia đó hành động vì d n tộc, nên tranh cổ động được sáng tác cũng hông ngoài mục đích đó ó một thực tế à những tác phẩm tranh cổ động với thông điệp hát vọng hoà bình thường à những tác phẩm xuất hiện trong thời ì chiến tranh Thông điệp hát vọng hoà bình

à mong muốn, à t m tư tình cảm à hát hao của con người tới cuộc sống bình yên, nhưng hi đất nước m nguy, hi cuộc sống hoà bình bị phá hoại thông điệp đó phải hướng con người đến những hành động thiết thực để giành độc ập tự do, hoà bình hạnh phúc cho d n tộc Tư tưởng này được thể hiện r ràng trong tranh cổ động

ì vậy, căn cứ x y dựng tiêu chí đánh giá thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động cần căn cứ vào tư tưởng, chủ trương chính sách của quốc gia, của d n tộc đó

Thứ ba, căn cứ vào tình hình thực tế trong thời ì sáng tác tranh cổ động: tranh cổ động thời ì chiến tranh thường hô hào, cổ động, huyến hích người

d n thực hiện nghĩa vụ công d n với quốc gia đó Từ việc huy động sức d n giữ gìn bảo vệ nền hoà bình d n tộc chống ại chủ nghĩa phát xít, chủ nghĩa thực d n, chống ại sự x m ược của các quốc gia bên ngoài đến việc êu gọi ủng hộ chính nghĩa, ủng hộ độc ập d n tộc, tăng gia sản xuất tạo điều iện cho chiến đấu… Thời ì đó, người chiến sĩ ra trận, có cả những người phụ nữ cũng tham gia chiến đấu hoặc phục vụ chiến đấu nơi chiến trường Những người ở ại hậu phương, họ vừa tăng gia sản xuất phục vụ cho chiến trường, vừa tham gia chiến đấu bảo vệ hậu phương, bảo vệ thành quả của công cuộc

ao động sản xuất chiến đấu đó Những người mẹ, những người em tham gia học tập sản xuất… ó cả những mất mát đau thương và òng căm thù giặc…

ác hoạ sĩ đã phản ánh tất cả những thực tế của cuộc sống trong chiến tranh vào sáng tác của mình ể cả những sáng tác tranh cổ động Họ dùng nhiều chất iệu cuộc sống, nhiều biểu tượng, nhiều sắc màu và cảm hứng để thể hiện hát vọng, thể hiện mong muốn một cuộc sống bình yên cho đất nước

Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động vì vậy cũng thể hiện những tư tưởng đó Đ y chính à căn cứ cho tiêu chí đánh giá thông điệp hát

vọng hoà bình trong tranh cổ động

1.3.2 Tiêu chí đánh giá thông điệp khát vọng hoà bình trong tranh

Khi sáng tác các tác phẩm tranh cổ động, các hoạ sĩ thường phải xác định nội dung, mục đích, do của việc sáng tác à gì ởi mục đích tiên quyết được xác định ngay từ ban đầu à cổ vũ động viên, thúc giục người xem thực hiện tốt nhiệm vụ và yêu cầu của quốc gia, d n tộc nên thông điệp trong tranh cổ động phải thực hiện được mục tiêu này

Trong sáng tác tác phẩm tranh cổ động, người hoạ sĩ sẽ phải tính đến các vấn đề trước hi sáng tác: Nội dung tác phẩm đề cập đến vấn đề gì? Tác phẩm hướng tới nhóm công chúng nào, mức độ tác động của tác phẩm đối với công chúng… để ựa chọn thể hiện thông điệp đúng với mục đích đó ởi thông điệp cần phải thể hiện được tư tưởng chủ đề của tác phẩm, thể hiện được nội dung cốt i của tác phẩm

Người hoạ sỹ sẽ phải tính đến một cách cẩn trọng từ cách dùng hình ảnh, đường nét, hình hối, màu sắc và nơi đăng tải để thể hiện tốt nhất thông điệp

đó

Một thông điệp được đánh giá cao phải à thông điệp phải có tính mục đích, có hiệu quả tác động cao và được sự hưởng ứng của cộng đồng

1.3.2.2 Tính tự thân của thông điệp

Một trong những yêu cầu đối với loại hình tranh cổ động là phải mang đặc trưng êu gọi, khích lệ, cổ vũ hành động Vì tranh cổ động là thể loại sản phẩm thực hiện với mục tiêu tuyên truyền vận động, thường xuất hiện trong những hoàn cảnh nhất định như chiến tranh, dịch bệnh hay những hoàn cảnh cần vận động thúc giục con người hành động

Yêu cầu này khiến tranh cổ động cần xây dựng và thể hiện thông điệp

có thể tác động nhằm thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi của công chúng một cách hiệu quả nhất Vì vậy thông điệp cần dễ hiểu, chính xác và khoa học; tác động mạnh và đáp ứng nguyện vọng công chúng và mang lại lợi ích cho cộng đồng Thông điệp phải g y được lòng tin cho công chúng và thực sự thúc đẩy, cổ vũ công chúng thực hiện những hành vi mà tác giả mong muốn Tiêu chí tự thân của thông điệp cần xác định từ những yêu cầu cụ thể như: thông điệp phải r ràng, cụ thể, chính xác; phù hơp và iên quan trực tiếp đến nhu cầu của nhóm công chúng mục tiêu; phù hợp với xã hội, phù hợp với

ợi ích của quốc gia, d n tộc; mang tính định hướng cũng như cổ vũ hành động

ới tranh cổ động, việc sử dụng tốt các chất iệu như hình ảnh, màu sắc, đường nét, hình hối để thể hiện thông điệp tuỳ theo từng nội dung, từng mảng đề tài có thể tạo nên những hiệu ứng bất ngờ với công chúng Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động, hông tách rời hỏi những giá trị mà tranh cổ động mang đến cho công chúng ùng à sử dụng hình ảnh, hình hối màu sắc nhưng tranh cổ động sử dụng thêm nhiều

biểu tượng hắc hoạ hình ảnh hoà bình và hát vọng về hoà bình của d n tộc: hình ảnh hoa, chim, ãnh tụ, phụ nữ, người già, em bé và cờ tổ quốc cùng với những cảnh yên bình uôn xuất hiện trong tranh cổ động ì vậy, tiêu chí đánh giá thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động cần gắn tới việc sử dụng hợp và hài hoà các biểu tượng hoà bình để àm nổi bật nội dung thông điệp

1.3.2.3 Thông điệp phải dựa trên phải dựa trên các quy tắc, giá trị xã hội, bản sắc văn hoá dân tộc

Có khá nhiều hái niệm và quan điểm về văn hoá, tuy nhiên, một cách hiểu há phổ biến: văn hoá được hiểu à tổng thể những giá trị vật chất, tinh thần do con người sáng tạo nên

Giá trị xã hội à giá trị căn bản của con người được xác định dựa trên các tiêu chuẩn của thang bậc xã hội, mọi nhóm xã hội và giai tầng xã hội đều

có bảng giá trị xã hội đặc thù từ đó tạo nên đặc điểm chung trong định hướng giá trị của đạo đức và ối sống

ản sắc văn hoá d n tộc được hiểu à những sắc thái, đặc thù riêng về văn hoá tạo thành nét đẹp đặc trưng của d n tộc đó ản sắc văn hoá d n tộc

có nhiều đặc điểm như: thể hiện nền văn hoá d n tộc, mang tính ế thừa qua nhiều đời, nhiều thế hệ, rất phong phú và được chọn ọc tuỳ vào từng d n tộc

và quá trình phát triển của họ

Chính vì vậy, người hoạ sĩ hi sáng tác các tác phẩm nghệ thuật, muốn tác phẩm đó được công chúng đón nhận thì tác phẩm đó phải phù hợp với công chúng về giá trị xã hội và bản sắc văn hoá của d n tộc đó

Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động vì vậy cũng phải dựa trên những tiêu chí đánh giá phù hợp với giá trị văn hoá, bản sắc văn hoá và giá trị xã hội của d n tộc đó, tránh áp đặt chủ quan định iến, hạ thấp giá trị

nh n phẩm của con người, àm ảnh hưởng đến các giá trị truyền thống tốt đẹp của d n tộc

Do được trưng bày trên những hông gian rộng, tranh cổ động thường

sử dụng đường nét to, hình hối tương phản r nét để công chúng có thể tiếp cận tốt nhất, vì vậy thông điệp trong tranh cổ động thường được thể hiện qua những biểu tượng, qua con chữ, qua những hình tượng biểu trưng

Thông điệp truyền thông có hiệu quả thì ngoài việc phù hợp với ênh truyền thông còn phải đảm bảo phù hợp với nhu cầu và mong muốn của công chúng, nếu người àm truyền thông xác định đúng đối tượng tiếp nhận, biết

ựa chọn thông điệp phù hợp trên một ênh truyền hả dụng thì thông điệp hông chỉ đạt được mục tiêu truyền thông mà còn tạo ra hiệu ứng và sức ảnh hưởng ớn đến dư uận xã hội

Khi sáng tạo các tác phẩm truyền thông, người thực hiện cần xác định r công chúng của mình à ai? Họ sống trong hoàn cảnh nào, điều iện và nhu cầu ra sao, họ có thể tiếp nhận được thông điệp trong hoàn cảnh nào… xác định được đúng công chúng mục tiêu của mình, ựa chọn ênh truyền thông phù hợp thì thông điệp sẽ được được mục tiêu truyền thông, tạo ra hiệu ứng

và sức ảnh hướng ớn đến dư uận xã hội Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động được sáng tác trong thời ì chiến tranh nên công chúng à tất cả người d n trong đất nước đó Tuy nhiên, mỗi người ại thực hiện những công việc hác nhau tuỳ thuộc vào công việc và nhiệm vụ họ cần thực hiện

Người ính tham gia nơi chiến trường, người nông d n trên đồng ruộng, người công nh n trong nhà máy công xưởng họ sống trong những điều iện hác nhau ì vậy cần xác định r đối tượng tiếp nhận để từng nhóm công chúng thông điệp có thể tác động tốt nhất đến họ ì vậy, tính phù hợp cũng à một trong những tiêu chí đánh giá thông điệp hiệu quả

1.4 Nội dung và hình thức thể hiện thông điệp khát vọng hòa bình trong tranh cổ động

1.4.1 Những nội dung thể hiện thông điệp khát vọng hòa bình trong tranh cổ động

1.4.1.1 Ca ngợi đất nước, ca ngợi lãnh tụ

Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động có thể được x y dựng từ những nội dung xuất phát từ thực tế cuộc sống của một quốc gia Tình yêu với quốc gia đó, với ãnh tụ của đất nước đó uôn à đề tài cho những sáng tác của các nghệ sĩ Tranh cổ động cũng à một trong những oại hình sử dụng những đề tài như vậy để thể hiện thông điệp của mình

hủ đề ca ngợi đất nước được thể hiện trong tranh cổ động rất rộng, từ tình yêu đất nước, tình yêu ao động, tình yêu quê hương đến phong tục tập quán, con người, biểu tượng đất nước… Tất cả đều có thể thể hiện trong tranh

cổ động Qua các chủ đề này, người xem có thể thấy mục đích của người sáng tác trong những tác phẩm Đ y cũng à chủ đề được đề cập đến trong nhiều tác phẩm tranh cổ động được sáng tác trong thời ì chiến tranh vì trong chiến tranh, trước những hy sinh mất mát, những gian hổ hó hăn con người thường sẽ nhớ đến những gi y phút yên bình và hát hao gi y phút yên bình

đó trên chính quê hương của mình Nội dung này vì thế được sử dụng để x y dựng thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động

Ngoài ra, hình ảnh người ãnh tụ của đất nước cũng được sử dụng để thể hiện thông điệp này Trong những hoàn cảnh đặc biệt, bản ĩnh, chí, tư cách và phẩm chất của người ãnh đạo trở thành biểu tượng cho đất nước

Trong chiến tranh, chí đấu tranh bảo vệ đất nước, bảo vệ d n tộc của người ãnh đạo và quyết t m giành độc ập d n tộc sẽ à động ực dẫn dắt nh n d n cùng quyết t m thực hiện Ý chí đó được sử dụng trong các sản phẩm truyền thông để thực hiện nhiệm vụ của hoạt động này Tranh cổ động cũng thể hiện nội dung này với mục đích tuyên truyền, vận động, thúc giục người d n thực hiện Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động cũng được x y dựng

từ nội dung về hình ảnh người ãnh tụ như vậy

1.4.1.2 Phản ánh tình hình sản xuất chiến đấu ở hậu phương

Tranh cổ động có huynh hướng hiện thực hoá xã hội, hiện thực phản ánh trong các bức tranh thường à những hiện tượng diễn ra trong đời thực được hái quát hoá thành những biểu tượng Thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động được x y dựng từ những chủ đề về hậu phương: cuộc sống, sinh hoạt, ao động phục vụ cho chiến trường được phản ánh há đầy đủ

và sinh động hính hiện thực cuộc sống của những con người từ hậu phương

đó góp phần thể hiện mạnh mẽ hơn thông điệp hát vọng hoà bình trong từng bức tranh đó ởi hi đất nước xảy ra chiến tranh, mất mát, đau thương, hó hăn gian hổ xảy đến bất cứ nơi nào trên đất nước, tác động đến mọi người

d n trên đất nước Ngay tại hậu phương, những nguy hiểm mất mát vẫn uôn rình rập, những đôi mắt của các em bé, gương mặt của các cụ già, ánh mắt căm thù của bà mẹ ôm trên tay xác đứa con nhỏ… Ngay cả những phút gi y bình yên nhất thì con người vẫn sống trong cảnh giác cao độ trước những nguy cơ bom đạn rập rình

Mong ước về một cuộc sống yên bình vì thế uôn thường trực trong những con người sống trong hoàn cảnh đó

ên cạnh những mất mát đau thương, hiện thực hậu phương quyết t m tăng gia sản xuất chi viện cho chiến trường à một đề tài nổi bật, hình ảnh những người phụ nữ, những bà mẹ, những em nhỏ vẫn ngày đêm vừa sản xuất, vừa học tập vừa đối mặt với chiến tranh vừa iên cường bám trụ thể

hiện chí quyết t m giành độc ập d n tộc Thông điệp hát vọng hoà bình vì thế thể hiện được tinh thần của đất nước đó, của nh n d n d n tộc đó qua những việc àm thường ngày trong đời sống chiến tranh tại hậu phương

X y dựng thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động hông bắt đầu từ những hiện thực xa vời, các hoạ sĩ đã ựa chọn chủ đề, hình ảnh từ những hiện thực cuộc sống đó Đ y chính à nguồn chủ đề phong phú đa dạng giúp cho các hoạ sĩ thành công với dòng tranh này

1.4.1.3 Phản ánh cuộc sống, chiến đấu và ý chí quyết tâm chiến thắng ở tiền tuyến

Trong chiến tranh, cuộc sống, chiến đấu của người chiến sĩ trên mặt trận uôn à đề tài được quan tâm Ý chí chiến đấu của họ à chìa hoá để giành thắng lợi Truyền thông về cuộc sống của người ính nơi tuyến đầu là nhiệm

vụ của các phương tiện truyền thông chủ đạo

Với tranh cổ động, hiện thực cuộc sống chiến đấu của người chiến sĩ nơi chiến tuyến được phản ánh chân thực và đậm nét hơn: tình đồng chí, đồng đội đồng cam cộng khổ trong chiến đấu; đó à tình đoàn ết quân dân - vì nhân dân mà chiến đấu; tình cảm, trách nhiệm với quê hương đất nước, lý tưởng sống cao đẹp phản ánh sức mạnh ý chí chiến đấu không ngại thiếu thốn, hó hăn, gian hổ, luôn có một niềm tin mãnh liệt vào chiến thắng…

ác bức tranh cổ động này tác động mạnh đến người xem, tạo một hí thế mạnh mẽ, sẵn sàng chiến đấu hy sinh cho tổ quốc, động viên toàn d n chiến đấu giành thắng ợi trên chiến trường

Thông điệp khát vọng hoà bình được xây dựng từ những chất liệu ấy, xây dựng từ những giá trị tốt đẹp của mỗi con người trong cuộc sống chiến đấu gian khổ để hy vọng đến một tương ai tốt đẹp hơn

1.4.2 Hình thức thể hiện thông điệp khát vọng hòa bình trong tranh cổ động

1.4.2.1 Thông điệp khát vọng hoà bình trong tranh cổ động được xây

dựng từ hình ảnh phù hợp

Hình ảnh trong tranh cổ động có đặc điểm hái quát, đơn giản, dễ hiểu, dễ nhận ra nội dung dù ở khoảng cách xa Hình tượng, họa tiết trong tranh cổ động cũng cần hái quát, mang tính tượng trưng cao và hấp dẫn với người xem Trừ những trường hợp hình ảnh là các cá nhân tiêu biểu như ãnh tụ, người anh hùng cần tôn vinh… ần khắc hoạ rõ chân dung của những cá nh n đó, còn ại tất cả những hình ảnh trong tranh cổ động đều là những hình ảnh biểu trưng mang dấu ấn của vùng miền, tầng lớp, giới chứ không mang dấu ấn cá nhân cụ thể

Hình ảnh trong tranh cổ động có thể chia thành hình ảnh chính và hình ảnh phụ Hình ảnh chính bao giờ cũng được đặt ở vị trí trung t m chiếm diện tích ớn hơn và nổi bật hơn Hình ảnh phụ có diện tích nhỏ hơn, màu sắc nhẹ,

có tác dụng hỗ trợ hình ảnh chính trong việc thể hiện r chủ đề tác phẩm

ới thông điệp hát vọng hoà bình, những hình ảnh được sử dụng để x y dựng thông điệp à hình ảnh bắt nguồn từ hiện thực cuộc sống ết hợp với những biểu tượng hoà bình như: chim hoà bình, cờ tổ quốc, hoa sen, hình ảnh ãnh tụ, hình ảnh em bé, phụ nữ, hình ảnh àng quê thôn xóm… Tuỳ theo chủ

đề từng tác phẩm mà các hình ảnh được ựa chọn cho phù hợp và hiệu quả hơn

1.4.2.2 Sử dụng bố cục thể hiện thông điệp

ố cục tạo hình à nghệ thuật sắp xếp các đường nét, hình, hối, màu sắc dưới sự tác động của ánh sáng tạo nên một tác phẩm nghệ thuật hấp dẫn; à sự tổng hòa các yếu tố tạo hình và sắp đặt chúng trong huôn hổ của tác phẩm nhằm chuyển tải những đồ sáng tạo của hoạ sĩ tới người xem một cách có hiệu quả Nghệ thuật biểu đạt hông gian à một nghệ thuật tạo nên thành công trong bố cục của tranh cổ động Tranh cổ động thường sử dụng các yếu

tố hình, nét, mảng mang tính gợi nhiều hơn đặc tả

Trong tranh cổ động bố cục à một phần tạo nên thành công của oại hình

truyền thông này Yêu cầu bố cục trong tác phẩm phải r ràng, mạch ạc, dễ hiểu, nêu bật được chủ đề và g y ấn tượng mạnh dễ tiếp nhận dù ở vị trí xa với người tiếp nhận

ố cục được sắp xếp phù hợp và sáng tạo sẽ àm nổi bật đồ của tác giả

và àm nên thành công cho tác phẩm Thông điệp vì thế cũng được x y dựng hiệu quả phù hợp hơn được công chúng tiếp nhận dễ dàng hơn và có sức tác động ớn hơn

1.4.2.3 Sử dụng con chữ thể hiện thông điệp

Phần chữ à một bộ phận của tranh cổ động, chữ àm r nghĩa bổ sung những nội dung mà phần hình chưa thể hiện hoặc chưa àm r được cho chủ

đề của tranh Phần chữ ết hợp hài hoà với hình trong bức tranh và hiến bố cục thêm chặt chẽ hữ hỗ trợ cho hình ảnh cần tuyên truyền, mang tính biểu cảm và diễn đạt được đầy đủ nội dung thông tin trong tác phẩm đồ họa

Nội dung của chữ được sử dụng trong tranh cổ động cần xúc tích, cô đọng, r nghĩa Kiểu dáng chữ phải phù hợp với nội dung và nhịp điệu đường nét của tranh, thưòng à iểu chữ chắc, hỏe, r ràng dễ đọc, dễ nhớ

Nếu hình ảnh trong tranh cổ động mang đến nhiều cảm xúc thì chữ và nội dung các c u từ được sử dụng trong tranh cổ động mang đến cho người xem nội dung thông tin một cách trực tiếp, ngắn gọn và mạnh mẽ

Thông điệp được x y dựng từ con chữ trong tranh cổ động vì thế cũng r ràng, xúc tích và hiệu quả hơn

1.4.2.4 Sử dụng màu sắc thể hiện thông điệp

Màu sắc trong tranh cổ động thường được sử dụng các màu sắc tươi vui, rực rỡ, có độ tương phản mạnh: tương phản về đậm nhạt, tương phản về nóng ạnh; sử dụng các màu nguyên gốc để àm nổi trội giữa nhiều màu sắc hác nhau của hông gian

Màu sắc trong tranh phụ thuộc vào nội dung cần tuyên truyền Tranh cổ động mang chủ đề về chiến đấu thường sử dụng màu đỏ à chủ đạo, gợi cảm

giác mạnh mẽ Màu cam vàng thường được thể hiện trong tranh có đề tài vui tươi, ấm no được mùa Màu tím vàng, am da cam thường được sử dụng trong tranh cổ động về đề tài ca ngợi ãnh tụ, niềm vui sum họp, thống nhất đất nước Màu xanh được dùng nhiều trong đề tài ao động, sản xuất, trồng trọt Thông điệp hát vọng hoà bình được thể hiện bằng nhiều màu sắc hác nhau tuỳ thuộc vào chủ đề được nói đến trong bức tranh: Màu trắng sử dụng

hi vẽ chim hoà bình, màu hồng của hoa sen, màu xanh á, màu vàng hi thể hiện àng quê… Màu sắc cũng à yếu tố quan trọng góp phần x y dựng thông

Tiểu kết

Khát vọng hoà bình à một trong những thông điệp được thể hiện nhiều trong các bức tranh cổ động tại iệt Nam và trên thế giới Tìm hiểu về thông điệp cũng chính à góp phần tìm hiểu về những giá trị về nội dung mà tranh

cổ động đã mang đến cho công chúng hương 1 đã đưa ra được hái niệm hái niệm thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động, vai trò của thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động, các tiêu chí đánh giá thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động, Nội dung và hình thức thể hiện thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động Đ y à những vấn đề

cơ sở uận để hảo sát thông điệp hát vọng hoà bình trong tranh cổ động thời ì háng chiến chống Mỹ trong chương 2

CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT THÔNG ĐIỆP KHÁT VỌNG HÒA BÌNH TRONG TRANH CỔ ĐỘNG VIỆT NAM THỜI KÌ KHÁNG CHIẾN

CHỐNG MỸ 2.1 Tranh cổ động Việt Nam thời kì kháng chiến chống Mỹ

2.1.1 Hoàn cảnh ra đời

Năm 1956, Qu n đội Pháp rút hỏi miền Nam iệt Nam hính quyền Ngô Đình Diệm bác bỏ việc Tổng tuyển cử, tiến hành chính sách “diệt cộng”;

x y dựng qu n đội Ngụy dưới sự bảo trợ của Mỹ

Đảng ta đã xác định r ẻ thù của d n tộc à đế quốc Mỹ và tay sai với chính sách x m ược thực d n mới của chúng Đảng cũng đã vạch ra hai chiến ược cách mạng: giải phóng miền Nam, bảo vệ miền ắc, thống nhất đất nước ới hai chiến ược đó, Đảng đã ãnh đạo nh n d n ổn định, củng cố miền ắc trở thành căn cứ địa vững chắc, à trung t m ãnh đạo cách mạng cả nước

Đảng đã vạch ra được đường ối, phương pháp cách mạng giải phóng miền Nam thể hiện tập trung trong Nghị quyết Trung ương ần thứ 15, về cơ bản đã định ra phương hướng tiến ên của cách mạng miền Nam, giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa giải phóng miền Nam và củng cố, bảo vệ miền

ắc, giữa cách mạng iệt Nam với cách mạng quốc tế và phong trào bảo vệ hòa bình thế giới

Thời ỳ này ở miền ắc, qu n đội ta tập trung thực hiện một số nhiệm

vụ trước mắt, cùng toàn d n hắc phục hậu quả chiến tranh, chấn chỉnh tổ chức, cải tiến trang bị, bước đầu x y dựng theo phương hướng chính quy, hiện đại ông tác huấn uyện qu n sự, diễn tập thực nghiệm và thực binh được đẩy mạnh Trình độ chiến đấu, nghệ thuật qu n sự của qu n đội ta có bước phát triển, tiến bộ mới trên cơ sở tổng ết inh nghiệm, học tập inh nghiệm của bạn và huấn uyện qu n sự

Ở miền Nam, ực ượng vũ trang mới hình thành, quy mô tổ chức của

các đơn vị vũ trang tập trung phổ biến à trung đội, đại đội và một số tiểu đoàn Hình thức tác chiến chủ yếu à du ích, hỗ trợ quần chúng đấu tranh chính trị và nổi dậy đồng hởi

Từ năm 1961 đến giữa năm 1965, nhằm đối phó với chiến ược “ hiến tranh đặc biệt” của Mỹ, Đảng ta đã ịp thời chuyển cuộc đấu tranh cách mạng

ở miền Nam từ hởi nghĩa từng phần ên chiến tranh cách mạng, đánh địch bằng cả qu n sự và chính trị, bằng cả ba mũi giáp công, trên cả ba vùng chiến ược Không ngừng đẩy mạnh chiến tranh giải phóng miền Nam, đồng thời chủ động tổ chức sẵn sàng chiến đấu bảo vệ miền ắc

Từ năm 1965 đến hết năm 1968, Đế quốc Mỹ thi hành chiến ược “ hiến tranh cục bộ”, đưa qu n viễn chinh Mỹ vào tham chiến trên quy mô ớn ở miền Nam, đẩy mạnh hiến tranh phá hoại bằng hông qu n và hải qu n đối với miền ắc

Đảng đã dự iến địch có thể eo thang ên nấc cao hơn và tiến hành đánh phá miền ắc bằng hông qu n và hải qu n hi cuộc chiến tranh đặc biệt bị thất bại Ta tập trung x y dựng ực ượng chủ động phát triển thế trận, chủ động tiến công; vận dụng inh hoạt các phương thức tác chiến, mở hướng tiến công chiến ược chính xác sáng tạo, iên tiếp đánh bại cuộc phản công chiến ược của địch cũng như đánh thắng hông qu n và hải qu n Mỹ trên miền

ắc

Từ năm 1969 đến tháng 1/1973, thực hiện chiến ược “ iệt Nam hóa chiến tranh”, Mỹ từng bước rút qu n ra hỏi miền Nam và ra sức củng cố và tăng cường ngụy qu n, ngụy quyền; chúng tập trung hầu hết ực ượng, thực hiện iên tiếp các ế hoạch bình định, mở hàng vạn cuộc hành qu n càn quét,

sử dụng các phương tiện chiến tranh rất hiện đại ể cả vũ hí hóa học, chiến tranh điện tử và hông qu n chiến ược

uối mùa xu n 1970, ta đã tạo chuyển biến cục diện chiến trường, cục diện cuộc chiến tranh, tiến hành thắng ợi cuộc tiến công chiến ược năm 1972

ở miền Nam và đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại ần thứ hai trên miền ắc

Ta phối hợp chặt chẽ “đánh và đàm”, àm thất bại mưu đồ đàm phán trên thế mạnh của địch, buộc Mỹ phải Hiệp định Pari, rút hết qu n Mỹ, qu n các nước phụ thuộc ra hỏi miền Nam, àm cho so sánh ực ượng thay đổi hẳn,

có ợi cho ta, tạo điều iện cơ bản nhất để tiến ên giành thắng ợi cuối cùng

Đ y à giai đoạn phát triển cao các oại hình chiến dịch với các quy mô nhỏ, vừa và , diễn ra trên các oại địa hình, chủ yếu à rừng núi, thời gian chiến dịch dài, hông gian chiến dịch rộng

Từ năm 1973 đến năm 1975, ta sớm chủ động, tích cực chuẩn bị chiến ược, cả về thế và ực, cả ở miền Nam và miền ắc, tạo được ực ượng ớn nhất và thế trận có ợi nhất để toàn qu n và toàn d n bước vào trận quyết chiến chiến ược cuối cùng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xu n 1975 hiến công oanh iệt của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xu n

1975 đại thắng ết thúc bằng chiến dịch Hồ hí Minh ịch sử, chứng minh đường ối và phương pháp cách mạng của Đảng à hoàn toàn đúng; sự ãnh đạo và chỉ đạo của ộ hính trị và Qu n ủy Trung ương rất chính xác, ịp thời, iên quyết, táo bạo và sắc bén

2.1.2 Giá trị tranh cổ động trong thời kì kháng chiến chống Mỹ

Từ năm 1956 đến năm 1975, đất nước ta tạm thời bị chia cắt làm hai

miền Miền Bắc bắt tay khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng chủ nghĩa

xã hội Miền Nam tiếp tục sự nghiệp cách mạng đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước

Tranh cổ động đã ịp thời cổ vũ động viên hậu phương miền Bắc và tiền tuyến lớn Miền Nam Hàng nghìn bức tranh cổ động đã ra đời thể hiện khí thế quyết tâm một òng theo Đảng, tất cả vì độc lập và thống nhất đất nước

Các hoạ sĩ vẽ tranh cổ động luôn theo sát tình hình thời sự của hậu phương và tiền tuyến để sáng tác kịp thời phục vụ yêu cầu của đất nước Trên

các bức tường, trên đường phố và trên trang nhất của các tờ báo lớn luôn xuất hiện các sáng tác mới nhất của tranh cổ động

Năm 1966, xưởng tranh cổ động trực thuộc Tổng cục Thông tin được thành ập Xưởng đã tập hợp được nhiều họa sĩ chuyên sáng tác tranh cổ động như Thục Phi, Trần Anh inh, Nguyễn Phương Liên, Minh Phương, Dương Ánh Tại đ y, các hoạ sĩ đã tổ chức sáng tác, in ấn, phát hành tranh cổ động trên toàn miền ắc ịp thời phục vụ các nhiệm vụ chính trị của đất nước

Một số tranh tiêu biểu được sáng tác trong thời kì này là: Không có gì

quý hơn độc lập tự do; Giữ lấy quê hương, Miền Nam thi đua thắng lớn; Miền Bắc hạ nhiều máy bay giặc Mỹ…

Nhiều hoạ sĩ đã chuyển hẳn sang sáng tác mảng tranh cổ động, các sáng tác trong thời ì này đều được khai thác từ những sự kiện lớn và mảng đề tài hòa bình thống nhất đất nước, chi viện miền Nam chiến đấu, lên án tội ác của

Mỹ và tay sai Đ y cũng à thời kỳ đỉnh cao của tranh cổ động Việt Nam với nhiều tên tuổi và tác phẩm đã đạt tới những giá trị trên cả hai bình diện: giá trị nghệ thuật và hiệu quả tuyên truyền

Về giá trị, tranh cổ động thời kỳ này đã phản ánh được hiện thực xã hội lúc bấy giờ với nhiều chủ đề được đề cập: Truyền thống dân tộc, Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, quân dân cả nước chiến đấu, thắng lợi của ta thất bại của địch truyền thống dân tộc, Đảng quang vinh, Chủ tịch Hồ hí Minh…

Tranh cổ động phản ánh khí thế chiến đấu, phục vụ chiến đấu của quân dân cả nước, phản ánh niềm tin quyết tâm chiến thắng giặc mỹ giành độc lập dân tộc thống nhất đất nước Các bức tranh cổ động tác động mạnh đến người xem, tạo một khí thế sôi sục, một quyết tâm cao sẵn sàng chiến đấu hy sinh cho Tổ quốc Những bức tranh này đã góp phần động viên toàn quân, toàn dân chiến đấu giành thắng lợi trên chiến trường

Mảng tranh cổ động tuyên truyền vận động binh lính Mỹ, chư hầu và