+Mạch từ điợc làm bằng các lá thép kỹ thuật điện ghép lại với nhau taoh thành lõi thép hình trụ rỗng, giữa các lá thép được phủ sơn cách điện, mặt trong của lõi thép được xẽ rãnh để đặt
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐẠO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG
KHOA ĐIỆN- ĐIỆN TỬ
BÁO CÁO SỐ 4
Điều khiển động cơ điện xoay chiều không đồng bộ ba pha
Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn Đoàn Quyết
Sinh viên thực hiện: Trần Việt Hoàng
Mã số sinh viên: 62130648
Trang 21 CẤU TẠO CỦA MÁY ĐIỆN KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA.
-Gồm hai phần chính: Phần tĩnh (Stator) và phần quay (Rotor)
a.Phần tĩnh (Stator): gồm các bộ phận là mạch từ và dây quấn
+Mạch từ điợc làm bằng các lá thép kỹ thuật điện ghép lại với nhau taoh thành lõi thép hình trụ rỗng, giữa các lá thép được phủ sơn cách điện, mặt trong của lõi thép được xẽ rãnh để đặt nộ dây quấn
+ Bộ dây quán gồm có 3 cuộn dây ax,by,cz đặt lệch nhau một góc 120 độ trong không gian ba cuộn dây có thể được đặt theo kiểu sao hoặc tam giác
b.Phần quay (Rotor): ở đây có 2 loại là “rôto lồng sóc và roto dây quấn”, Gồm lõi thép, dây quấn và trục máy
Roto lồng sóc: gồm lõi thép hình trụ, được làm bằng các lá thép kỹ thuật điện ghép lại với nhau và được gắn trên trục quay, mặt trên của lõi thép được phay rãnh để đặt các thanh dẫn bằng đồng hoặc nhôm, hai dduaafu thanh dẫn dược nối với hai vành đồng hoặc nhôm được gọi là vòng ngắn mạch
2 KHỞI ĐỘNG ĐỘNG CƠ BA PHA KHÔNG ĐỒNG BỘ.
- Khi khởi động động cơ phải thỏa mãn sáu yêu cầu:
- Nguồn cung cấp điện:
+Điện áp: Đảm bảo rằng điện áp đưa vào động cơ phải nằm trong giới hạn được quy định và phù hợp với thông số điện áp định mức của động cơ
+Tần số: Tần số của nguồn điện ba pha cần phải tương thích với tần số định mức của động cơ Một sự phù hợp trong tần số đảm bảo rằng động cơ khởi động một cách
ổn định
Trang 3-Bảo vệ quá dòng và quá tải: Cần phải cài đặt các thiết bị bảo vệ quá dòng và quá tải
để ngăn ngừng mạch điện và bảo vệ động cơ khỏi thiệt hại trong trường hợp quá tải hoặc quá dòng
-Loại hình khởi động: Sử dụng các phương pháp khởi động thích hợp, chẳng hạn như khởi động trực tiếp, khởi động bằng tụ bù, khởi động giới hạn dòng khởi động, khởi động mềm hoặc biến tần
-Thời gian khởi động: Đảm bảo thời gian khởi động đủ để động cơ đạt tốc độ định mức và sẵn sàng cho tải hoạt động
-Bảo vệ động cơ: Sử dụng các thiết bị bảo vệ bổ sung như bảo vệ nhiệt độ động cơ, cắt điện khi có sự cố, và các thiết bị bảo vệ khác để đảm bảo an toàn cho động cơ -Kiểm tra và theo dõi: Thực hiện các kiểm tra và theo dõi định kỳ trên động cơ và hệ thống điều khiển để đảm bảo rằng chúng hoạt động ổn định và không có sự cố bất ngờ sảy ra
a Khởi động trực tiếp:
- Khởi động trực tiếp là đấu các cuộn dây stato của động cơ vào mạng điện một cách trực tiếp Khỉ khởi dộng dộng cơ lồng sóc, dòng điện khởi động tăng lên từ 5 đến 7 lần dòng điện định mức.khi tốc độ động cơ tăng dần thì Imm giảm giần, khi tốc độ động cơ ổn định thì Imm=Idm
- Phương pháp khởi động này thường dùng cho những động cơ có công suất nhỏ hơn
10kw, mở máy trong điều kiện không tải
- Đóng cầu dao CD đóng điện cho toàn mạch Nhấn nút ấn M, dòng điện chạy qua công-tắc-tơ K, làm công tắc tơ K hoạt động Công tắc tơ K đóng các
Trang 4tiếp điểm động lực cho phép dòng điện chạy vào động cơ M, động cơ M hoạt động Đồng thời tiếp điểm thường mở K đóng lại duy trì dòng điện cho công tắc tơ K Lúc này ta có thể thôi nhấn nút ấn M
- Khi nhấn nút ấn D, công tắc tơ K mất điện sẽ trả các tiếp điểm về trạng thái ban đầu, động cơ ngừng hoạt động
b Khởi động gián tiếp.
Khởi động gián tiếp là phương pháp khởi động giúp giảm dòng khởi động, từ đó tránh gây sụt áp
- Khởi động gián tiếp bằng phương pháp mắc điện trở phụ nối tiếp với mạch stato + Do có điện trở mắc nối tiếp nên dòng mở máy của động cơ giảm đi, nằm trong giá trị cho phép Mômen mở máy của động cơ cũng giảm đi
+ Phương pháp này có thể áp dụng cho cả động cơ rôto lồng sóc lẫn động cơ rôto dây quần:
+ Ưu điểm là thiết kế đơn giản, chi phí thấp, động cơ tăng tốc từ từ khi hoạt động, hệ
số công suất cao
+ Nhược điểm có mômen mở máy thấp không phù hợp cho các loại động cơ chịu tải lớn và các điện trở tiêu hao năng lượng nên tính kinh tế không cao
- Khởi động gián tiếp bằng phương pháp mắc điện trở phụ ở mạch rô to
+ Phương pháp này chỉ sử dụng cho động cơ rôto dây quấn vì điện trở mở máy ở mạch ngoài mắc nối tiếp với cuộn dây rôto cho phép giảm dòng điện mở máy của động cơ, momen mở máy cũng giảm đi
Trang 5+ Ngoài ra còn có phương pháp mắc không đối xứng điện trở phụ ở mạch rôto Phương pháp này thường dùng để giảm tốc độ động cơ đưa động cơ về tốc độ thấp trước khi dừng nhằm đảm bảo dừng chính xác
- Khởi động giản tiếp bằng phương pháp đổi nổi sao - tam giác:
+sử dụng đối với động cơ, trong điều khiện làm việc bình thường các cuộn dây Stator hình tam giác
+ Phương pháp này làm giảm điện áp đặt vào stato vì khi nối tam giác, điện áp đặt vào mỗi cuộn dây của stato: Uđm=U, còn khi nối sao thì điện áp giảm căn 3 lần: Up=
Ud /căn3
- Khởi động gián tiếp bằng phương pháp dùng máy biến áp tự ngẫu Phương pháp này được dùng để đặt một điện áp thấp vào động cơ khi khởi động nhằm giảm điện áp Vì điện áp khởi động máy thấp nên dòng điện và mômen khởi động giảm là một ví dụ
về mạch điện mở máy động cơ bằng các dùng biến áp tự ngẫu
+Ưu điểm: sơ dồ sơn gian, dễ vận hành
+ Nhược điểm: Mmm giảm căn 3 lần so với mở máy trược tiếp
3 ĐẢO CHIỀU ĐỘNG CƠ KHÔNG ĐỒNG BỘ BA PHA.
-Để đảo chiều động cơ không đồng bộ ba pha, cần phải đảo chiều quay của từ trường quay do stato tạo ra Muốn vậy, chỉ cần đảo hai pha bất kỳ trong ba pha của nguồn cấp cho stato
Trang 6Khi nhấn nút ấn MT, công tắc tơ K được cấp nguồn làm động cơ quay theo chiều thuận Khi đó không thể nhấn nút ấn MN để đảo chiều quay vi tiếp điểm thường đóng K1-9 đã được mở ra khóa chéo mạch Để động cơ hoạt động theo chiều nghịch cần dừng động cơ trước
Khi muốn đảo chiều quay động cơ, nhấn nút ấn D để động cơ ngừng hoạt động, rồi nhấn nút ấn MN để động cơ hoạt động theo chiều ngược lại