Bộ tài liệu này gồm 10 bài văn nghị luận xã hội đặc sắc được biên soạn công phu, dành riêng cho học sinh lớp 9 đang ôn luyện thi học kỳ và thi tuyển sinh vào lớp 10. Mỗi bài viết đều có độ dài hơn 800 từ, được trình bày theo đúng bố cục chuẩn: mở bài – thân bài – kết bài, lập luận rõ ràng, ví dụ sinh động và đặc biệt là mang phong cách sáng tạo, cảm xúc và giàu tư duy phản biện. Tuyển tập xoay quanh những vấn đề thiết thực trong đời sống học sinh và xã hội hiện đại, như: lòng yêu nước, thái độ sống tích cực, ước mơ tuổi trẻ, sự vô cảm, trách nhiệm công dân, thói quen đọc sách, lối sống ảo, lòng tự trọng, tình cảm gia đình... Không chỉ là mẫu văn học thuộc, các bài viết còn truyền cảm hứng sống đẹp, rèn luyện kỹ năng viết nghị luận sâu sắc và nhân văn cho học sinh trung học cơ sở.
Trang 110 BÀI VĂN MẪU NGHỊ LUẬN XÃ HỘI LỚP 9
HAY VÀ SÁNG TẠO
I MỤC LỤC
1. Bài 1: Nghị luận về lòng yêu nước của thanh niên Việt Nam
2. Bài 2: Nghị luận về sự kiên trì trong học tập và cuộc sống
3. Bài 3: Nghị luận về lối sống ảo và hệ lụy đối với giới trẻ
4. Bài 4: Nghị luận về thói quen đọc sách và giá trị của tri thức
5. Bài 5: Nghị luận về tình cảm gia đình – nền tảng đạo đức của mỗi con người
6. Bài 6: Nghị luận về thái độ sống tích cực
7. Bài 7: Nghị luận về sự vô cảm trong xã hội ngày nay
8. Bài 8: Nghị luận về vai trò của ước mơ trong tuổi trẻ
9. Bài 9: Nghị luận về vai trò của lòng tự trọng trong cuộc sống
10 Bài 10: Nghị luận về trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với đất nước
Trang 2II CÁC BÀI VĂN MẪU
BÀI 1: Nghị luận về ý chí vượt qua nghịch cảnh
Trong hành trình của đời người, không ai có thể bước đi mà không một lần vấp ngã, không một lần đối mặt với thử thách Giữa những giông tố của cuộc sống, người ta mới thấy được giá trị đích thực của
một phẩm chất quý giá: ý chí vượt qua nghịch cảnh Đó là thứ ánh sáng soi đường, là ngọn lửa thắp lên
trong tâm hồn mỗi con người để không chùn bước trước những gian nan
Ý chí vượt qua nghịch cảnh là khả năng con người không bỏ cuộc khi gặp khó khăn, là sức mạnh nội tại
giúp ta kiên trì theo đuổi mục tiêu dù đường đi lắm chông gai Có ý chí, con người như có một đôi cánh – có thể bay qua thử thách, vượt lên chính mình và chiến thắng số phận Thiếu ý chí, con người dễ gục ngã, dễ buông xuôi và đánh mất cả những cơ hội tưởng chừng ngay trước mắt
Trong thực tế, ý chí chính là yếu tố tạo nên thành công Những vĩ nhân trong lịch sử đều từng đối mặt với thất bại Thomas Edison – nhà phát minh vĩ đại từng nói: “Tôi không thất bại Tôi chỉ tìm ra 10.000 cách không hoạt động.” Nếu không có ý chí thép và sự kiên nhẫn, ông đã không phát minh ra bóng đèn – biểu tượng của ánh sáng văn minh nhân loại Ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người mang trong mình tinh thần vượt qua gian khó vĩ đại Cuộc hành trình tìm đường cứu nước kéo dài ba mươi năm nơi đất khách quê người là minh chứng cho một ý chí sắt đá không khuất phục trước bất kỳ thử thách nào Trong đời sống hiện đại, ý chí càng trở nên cần thiết, nhất là với học sinh – thế hệ đang học tập, rèn luyện để xây dựng tương lai Một học sinh có ý chí sẽ không dễ nản lòng khi gặp bài khó, không dễ bị cám dỗ bởi trò chơi hay mạng xã hội, mà sẽ biết đặt mục tiêu rõ ràng và bền bỉ theo đuổi Trên ghế nhà trường, ý chí không chỉ giúp ta vượt qua kỳ thi, mà còn rèn luyện nhân cách, hình thành bản lĩnh sống Ngược lại, những người dễ buông xuôi, dễ bỏ cuộc, thường bị tụt lại phía sau, sống thụ động và khó thích nghi với những đổi thay của cuộc đời
Tuy nhiên, rèn luyện ý chí không phải là điều dễ dàng Nó đòi hỏi sự kiên nhẫn, lòng tin và cả những lần thất bại Nhưng chính trong thất bại, con người mới học cách đứng lên Mỗi lần vượt qua nghịch cảnh
là một lần ta trưởng thành, mạnh mẽ và bản lĩnh hơn
Học sinh ngày nay có nhiều điều kiện thuận lợi, nhưng cũng không ít thử thách: áp lực học hành, cạnh tranh điểm số, cám dỗ từ mạng xã hội, khủng hoảng tâm lý tuổi mới lớn… Chính vì vậy, rèn luyện ý chí càng quan trọng Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ: hoàn thành bài tập đúng hạn, dậy sớm học bài, đặt ra mục tiêu cho từng ngày… Những hành động nhỏ sẽ tạo nên thói quen lớn, và thói quen sẽ hình thành
ý chí vững vàng
Trang 3Cuộc sống là một hành trình dài Trên hành trình ấy, có lúc nắng ấm, có lúc giông gió Nhưng người có
ý chí thì dù giông gió đến đâu cũng không sợ Bởi họ biết: nghịch cảnh là nơi thử thách – và cũng là nơi khai sinh sức mạnh
BÀI 2: Nghị luận về lòng biết ơn trong cuộc sống hiện đại
Giữa nhịp sống hiện đại đầy vội vã, khi con người ngày càng hướng ngoại, hướng đến vật chất và tiện
nghi, có một giá trị đạo đức truyền thống vẫn luôn lặng lẽ tỏa sáng – đó là lòng biết ơn Lòng biết ơn
không chỉ là nét đẹp tâm hồn, mà còn là cội nguồn nuôi dưỡng nhân cách và sự kết nối giữa con người với nhau trong xã hội
Lòng biết ơn là sự trân trọng và ghi nhớ những điều tốt đẹp mà người khác đã dành cho ta, từ lời dạy
dỗ, hành động giúp đỡ đến sự hy sinh thầm lặng Biết ơn không chỉ thể hiện trong lời nói “cảm ơn”, mà còn nằm trong hành động báo đáp, sống có trách nhiệm và tử tế với người khác
Từ thuở bé thơ, ta đã được nghe những câu tục ngữ đầy sâu sắc: “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ
kẻ trồng cây” Đó là lời nhắc nhở về lòng biết ơn tổ tiên, cha mẹ, thầy cô, những người đã vun đắp cho
ta từ những điều nhỏ nhất Trong kho tàng ca dao Việt Nam, lòng biết ơn không chỉ là đức tính, mà là nền tảng đạo đức để làm người
Trong xã hội hiện đại, lòng biết ơn lại càng có giá trị Khi thế giới ngày một phát triển, con người lại dễ
vô tình quên đi cội nguồn, quên những điều giản dị nhưng thiêng liêng Một đứa trẻ quá quen với sự chăm sóc của cha mẹ sẽ dễ vô tâm với những nếp nhăn, đôi tay gầy và những giấc ngủ thiếu trọn vẹn của mẹ cha Một học sinh được thầy cô nâng đỡ từng ngày mà không ghi nhớ công lao ấy sẽ dễ xem nhẹ những bài học cuộc đời
Biết ơn là nền móng của mối quan hệ con người Người biết ơn là người sống tình nghĩa Biết ơn giúp
ta sống chậm lại để nhìn thấy yêu thương, để trân trọng hiện tại và không quên quá khứ Đó là lý do vì sao mỗi năm, xã hội lại dành những ngày đặc biệt như Ngày Nhà giáo Việt Nam, Ngày Thương binh Liệt sĩ… để tri ân và nhắc nhớ
Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, lòng biết ơn cũng đang dần mai một ở một bộ phận giới trẻ Có những người coi sự giúp đỡ là hiển nhiên, sống ích kỷ, vô cảm với cha mẹ, thầy cô, thậm chí cả với những người
xa lạ Đó là biểu hiện đáng buồn của lối sống thực dụng, thiếu chiều sâu tâm hồn
Vì vậy, mỗi học sinh cần rèn luyện lòng biết ơn từ trong suy nghĩ và hành động Một lời cảm ơn với cha
mẹ, một cử chỉ lễ phép với thầy cô, một lần giúp đỡ bạn bè trong khó khăn – tất cả đều là những biểu
Trang 4hiện đẹp của lòng biết ơn Biết ơn không cần phải thể hiện bằng vật chất lớn lao, mà cần đến từ sự chân thành và tự nguyện
Khi ta biết ơn cuộc đời, ta sẽ sống tích cực hơn Khi ta biết ơn người khác, ta sẽ sống tử tế hơn Và khi lòng biết ơn trở thành một phần trong nhân cách, ta sẽ trưởng thành trong yêu thương và trách nhiệm Hãy sống như những cánh hoa – không phô trương rực rỡ, nhưng luôn hướng về ánh mặt trời – nơi nuôi dưỡng và nâng đỡ sự sống Đó chính là lòng biết ơn: âm thầm, sâu sắc và đầy sức mạnh
Bài 3: Nghị luận về lối sống ảo và hệ lụy đối với giới trẻ
Thế giới hiện đại đang chuyển mình không ngừng dưới bước chân của công nghệ Mạng xã hội, một phát minh vĩ đại, đã giúp con người vượt qua giới hạn không gian và thời gian để kết nối với nhau Nhưng bên cạnh mặt tích cực ấy, một hiện tượng đáng lo ngại đang dần lan rộng, đặc biệt trong giới trẻ – đó
là lối sống ảo Sống trong thế giới ảo quá lâu, nhiều người dần đánh mất sự chân thật, xa rời thực tại và
để lại nhiều hệ lụy đáng buồn
Lối sống ảo là lối sống thiên về thế giới mạng, đề cao hình ảnh và giá trị ảo, coi trọng “like”, “comment”
hơn những mối quan hệ thật ngoài đời Người sống ảo thường dành nhiều thời gian để chỉnh sửa ảnh, khoe mẽ cuộc sống “lung linh” trên mạng xã hội, sống vì cái nhìn và sự ngưỡng mộ của người khác thay
vì sống đúng với bản thân
Thoạt nhìn, sống ảo có vẻ vô hại – nhưng nếu đi quá xa, nó sẽ khiến con người mất cân bằng giữa thật
và ảo, đánh mất sự chân thành trong các mối quan hệ Một số người, vì mải mê theo đuổi hình tượng
trên mạng, trở nên áp lực tâm lý, dễ rơi vào trạng thái lo âu, mặc cảm khi cuộc sống thật không “long
lanh” như ảnh đăng lên Có bạn trẻ đăng ảnh du lịch, món ăn sang chảnh, nhưng thực tế là vay mượn, sống thiếu thực tế để “bằng bạn bằng bè” Có người sống quá lệ thuộc vào mạng xã hội, bỏ bê học tập,
xa cách gia đình, trở nên cô đơn khi không có điện thoại trong tay
Lối sống ảo còn khiến một bộ phận giới trẻ mất đi khả năng giao tiếp thực sự Họ có thể gõ phím nhanh,
bình luận dí dỏm, nhưng lại ngập ngừng khi đối thoại trực tiếp, ngại tiếp xúc, thiếu kỹ năng ứng xử Dần dần, họ tự cô lập bản thân trong thế giới ảo tưởng và đánh mất sự gắn kết xã hội
Đáng nói, lối sống ảo còn là môi trường tiềm ẩn nhiều nguy cơ tiêu cực: lừa đảo, bắt nạt qua mạng, lệch
chuẩn đạo đức Nhiều vụ việc học sinh bị lôi kéo vào các trào lưu nguy hiểm, bị trầm cảm, tự tử vì bị chỉ trích trên mạng, là hồi chuông cảnh tỉnh xã hội
Trang 5Tuy nhiên, không phải ai dùng mạng xã hội cũng sống ảo Điều quan trọng là phải biết giới hạn, sử dụng
mạng một cách thông minh Mạng xã hội có thể là nơi kết nối tri thức, chia sẻ cảm xúc tích cực, xây
dựng cộng đồng tử tế nếu người dùng có nhận thức đúng
Đối với học sinh, cần biết cân bằng giữa thế giới thật và ảo Hãy ưu tiên các mối quan hệ gia đình, bạn
bè thực tế, dành thời gian cho học tập, thể thao, đọc sách… Thay vì chăm chút cho những bức ảnh “sống
ảo”, hãy chăm chút cho hành động thật và trái tim thật Khi ta sống đúng với mình, không cần phô
trương hay khoe khoang, thì sự bình yên và hạnh phúc cũng sẽ tự tìm đến
Mạng xã hội là công cụ – con dao hai lưỡi Ta có thể dùng nó để xây cầu nối, hoặc tự tạo ra bức tường ngăn cách chính mình Hãy tỉnh táo để sống thật trong một thế giới ảo
Bài 4: Nghị luận về thói quen đọc sách và giá trị của tri thức
Có một câu nói nổi tiếng của nhà văn người Nga – Gorki: “Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có
kiến thức mới là con đường sống.” Trong thế giới đang đổi thay từng ngày, giữa guồng quay hối hả và
sự tấn công của thông tin từ mạng xã hội, thì thói quen đọc sách vẫn là một trong những thói quen quý
báu nhất mà con người – đặc biệt là giới trẻ – cần giữ gìn và phát triển
Đọc sách không đơn thuần là hành động lật từng trang giấy Đó là cuộc trò chuyện âm thầm giữa con người với tri thức, với tư tưởng của nhân loại Sách chứa đựng kho tàng kiến thức từ lịch sử, văn học,
khoa học đến kỹ năng sống, đạo lý làm người Khi ta đọc, ta đang mở rộng tâm hồn mình để đón nhận những điều mới mẻ, phong phú và sâu sắc
Thói quen đọc sách giúp rèn luyện tư duy logic, ngôn ngữ và khả năng sáng tạo Người hay đọc sách
thường có vốn từ phong phú, cách diễn đạt linh hoạt, góc nhìn sâu sắc và tinh tế hơn Đặc biệt với học
sinh, đọc sách không chỉ giúp nâng cao điểm số, mà còn nuôi dưỡng tình yêu tri thức, khả năng tự học
và ý thức học tập suốt đời.
Sách còn là người bạn tinh thần trung thành và bền bỉ Khi buồn, sách có thể vỗ về; khi vui, sách có thể đồng hành Có những cuốn sách làm thay đổi cả một cuộc đời, khơi dậy ước mơ và thức tỉnh lý tưởng sống Cuốn "Những tấm lòng cao cả", "Dế mèn phiêu lưu ký", hay "Tuổi thơ dữ dội" không chỉ là tác phẩm văn học – mà là hành trang cảm xúc của bao thế hệ học sinh Việt Nam
Tuy nhiên, hiện nay, nhiều học sinh đang dần lãng quên thói quen đọc sách Một phần vì áp lực học tập, phần khác vì sự hấp dẫn của điện thoại, game, mạng xã hội Nhiều bạn thậm chí chưa từng đọc trọn vẹn một cuốn sách ngoài sách giáo khoa Hệ quả là tư duy nghèo nàn, kỹ năng ngôn ngữ yếu, sự tập trung giảm sút và khó cảm thụ cái đẹp
Trang 6Để khơi lại tình yêu sách, mỗi người cần bắt đầu từ việc nhỏ: mỗi ngày đọc 10–15 phút, chọn sách phù
hợp với lứa tuổi và sở thích Có thể bắt đầu từ truyện ngắn, tản văn, rồi đến sách khoa học, tiểu thuyết,
sách kỹ năng Nhà trường cần xây dựng các góc đọc sách thân thiện, tổ chức ngày hội đọc để lan tỏa
thói quen này Gia đình cũng cần đồng hành bằng cách đọc sách cùng con, tặng sách thay vì vật phẩm giải trí
Học sinh – ở độ tuổi hình thành nhân cách – càng nên rèn thói quen đọc sách để làm giàu tâm hồn, mở rộng tầm nhìn và trưởng thành trong tri thức Bởi vì trong hành trình đi tìm con người lý tưởng, sách chính là người dẫn đường thầm lặng nhưng đáng tin cậy nhất
Tri thức không nằm trên màn hình điện thoại, mà nằm trong từng trang sách, từng dòng chữ Đọc sách
là gieo những hạt giống tốt đẹp cho tâm hồn – và rồi một ngày, ta sẽ gặt hái hoa trái của sự hiểu biết, nhân văn và bản lĩnh sống
Bài 5: Nghị luận về tình cảm gia đình – nền tảng đạo đức của mỗi con người
Trong nhịp sống hối hả và ồn ào của thời đại mới, có những giá trị âm thầm như một dòng chảy êm đềm
mà không phải ai cũng đủ tinh tế để cảm nhận Đó là tình cảm gia đình – thứ tình cảm thiêng liêng, bất
biến, là nơi chốn trở về của mỗi con người, là cái nôi đạo đức nuôi dưỡng nhân cách suốt đời
Gia đình là tổ ấm đầu tiên, nơi ta cất tiếng khóc chào đời, nơi những bàn tay đầu tiên vuốt ve, nâng đỡ,
nơi trái tim ta lần đầu học cách rung động trước yêu thương Tình cảm gia đình là tình cha mẹ dành cho con cái – thầm lặng, rộng lớn như trời biển Là tình anh em gắn bó, chia sẻ ngọt bùi Là tiếng gọi “Mẹ ơi!” mỗi khi ta mệt mỏi Là ánh mắt cha dõi theo phía sau, dẫu con có bước bao xa
Ngạn ngữ phương Tây có câu: “Không ai nghèo khi còn có cha mẹ.” Bởi cha mẹ không chỉ là người sinh
thành, mà còn là điểm tựa tinh thần vững chãi Tình cảm gia đình không thể đo bằng vật chất, bởi nó là thứ thiêng liêng vượt qua cả sự tính toán Mỗi bữa cơm chung, mỗi lời nhắn gửi, mỗi cái ôm dù nhỏ – đều góp phần bồi đắp một tâm hồn khỏe mạnh, một nhân cách tử tế
Tình cảm gia đình là cội rễ đạo đức Một đứa trẻ lớn lên trong yêu thương và sự dạy dỗ đúng đắn sẽ
học được cách yêu thương người khác, sống có trách nhiệm và biết ơn Gia đình là trường học đầu tiên, nơi ta học lễ phép, trung thực, vị tha Khi gốc rễ vững vàng, cây đời mới có thể tỏa bóng trong xã hội Thế nhưng, không phải ai cũng nhận thức đầy đủ giá trị ấy Có người vì mải mê theo đuổi danh lợi mà quên đi cha mẹ già yếu Có bạn trẻ vô cảm, cáu gắt, thậm chí bạo lực với người thân Có những gia đình
đổ vỡ, con cái thiếu thốn tình cảm, dễ trượt vào lối sống lệch lạc Đó là một phần đáng buồn của xã hội hiện đại – nơi các mối quan hệ thật bị đe dọa bởi tốc độ và sự vô cảm
Trang 7Chúng ta – những học sinh đang lớn lên – càng cần biết trân trọng tình cảm gia đình Không cần điều gì
to tát, đôi khi chỉ là lời cảm ơn với mẹ sau bữa cơm, cái ôm với bố sau ngày dài, hay chia sẻ với anh
chị em một câu chuyện nhỏ… là đã nuôi dưỡng mối quan hệ ấy thêm bền chặt Khi yêu thương được
trao đi, nó sẽ quay lại với hình thức trọn vẹn hơn – đó là sự thấu hiểu, gắn bó và niềm tin
Không có tình yêu nào trên đời vô điều kiện như tình cha mẹ Không có nơi đâu chở che ta như mái nhà tuổi thơ Giữa cuộc đời nhiều đổi thay, tình cảm gia đình là thứ duy nhất không bao giờ cạn kiệt – miễn
là ta còn biết nâng niu và gìn giữ
Bài 6: Nghị luận về thái độ sống tích cực
Nếu cuộc sống là một hành trình dài, thì thái độ sống chính là la bàn định hướng ta đi Giữa những bộn
bề, áp lực và biến động, một thái độ sống tích cực không chỉ là nguồn năng lượng giúp ta vững bước,
mà còn là yếu tố quyết định ta là ai trong tương lai
Sống tích cực là lựa chọn cách nhìn lạc quan, chủ động trong mọi tình huống, là tin rằng mình có thể
thay đổi hoàn cảnh chứ không bị hoàn cảnh đánh gục Người sống tích cực luôn nhìn thấy cơ hội trong khó khăn, luôn cố gắng hoàn thiện bản thân thay vì than thân trách phận Họ không ngồi chờ điều tốt đẹp xảy đến, mà tạo ra điều đó bằng nỗ lực và lòng tin
Thái độ tích cực giống như ánh mặt trời chiếu rọi vào tâm hồn Nó không làm ta miễn nhiễm với khổ đau, nhưng giúp ta mạnh mẽ đối mặt Một học sinh tích cực sẽ không chán nản trước điểm kém, mà xem đó là bài học để tiến bộ Một người sống tích cực sẽ biết mỉm cười khi thất bại, bởi họ tin rằng vinh quang chỉ đến với người kiên cường
Thực tế đã chứng minh điều ấy Nick Vujicic – người không tay, không chân – từng bị trầm cảm, từng nghĩ đến cái chết Nhưng bằng thái độ sống tích cực, anh đã trở thành một diễn giả truyền cảm hứng cho hàng triệu người trên thế giới Ở Việt Nam, H’Hen Niê – cô gái người Ê Đê từng bị xem thường vì là
nữ sinh vùng cao, đã vượt qua định kiến, vươn lên trở thành biểu tượng nghị lực Những con người ấy không may mắn hơn chúng ta – nhưng họ mạnh mẽ hơn vì luôn sống tích cực
Tuy nhiên, không phải ai cũng duy trì được thái độ ấy Có người sống tiêu cực, luôn bi quan, đổ lỗi cho hoàn cảnh, ghen tị với người khác Họ dễ rơi vào trầm cảm, tự ti, và lãng phí thời gian quý báu để than vãn Một xã hội tích cực không thể được xây dựng từ những con người tiêu cực
Chúng ta – học sinh – đang ở lứa tuổi hình thành thói quen sống Hãy học cách tích cực từ những việc nhỏ: thức dậy sớm, tự giác học tập, biết động viên người khác, nhìn mặt tốt của vấn đề Khi sống tích
Trang 8cực, ta sẽ tạo ra một vòng tròn tích cực: truyền cảm hứng cho người khác, được yêu mến hơn, và tự tin bước đi
Thái độ sống tích cực không giúp ta tránh khỏi mưa gió – nhưng giúp ta học cách nhảy múa dưới mưa.
Giữa thế giới đầy thử thách, hãy là người luôn giữ trong tim một mặt trời – để chiếu sáng chính mình
và những người xung quanh
Bài 7: Nghị luận về sự vô cảm trong xã hội ngày nay
Một cái ôm đúng lúc có thể cứu lấy một tâm hồn Một ánh mắt quan tâm có thể kéo ai đó khỏi vực thẳm Nhưng nếu xã hội thiếu đi những điều giản dị đó, ta sẽ thấy rõ sự hiện diện của một “căn bệnh” nguy
hiểm mà không cần thuốc men cũng có thể lây lan nhanh chóng – đó là sự vô cảm.
Vô cảm là thái độ dửng dưng, lạnh lùng trước nỗi đau, khó khăn hay cả niềm vui của người khác Người
vô cảm không khóc trước bất công, không xót xa khi ai đó bị tổn thương, không mỉm cười khi thấy một hành động đẹp Tệ hơn, họ xem những điều đó là “không liên quan đến mình”
Xã hội hiện đại càng phát triển, con người càng có xu hướng khép kín Công nghệ giúp kết nối toàn cầu, nhưng cũng dễ đẩy ta xa nhau trong thực tế Mỗi người chúi đầu vào điện thoại, lướt mạng, sống trong
“vùng an toàn ảo” mà quên rằng xung quanh mình vẫn còn người thân, bạn bè và cả những con người đang cần một cái nhìn sẻ chia
Sự vô cảm hiện diện trong lớp học khi học sinh thản nhiên cười đùa trước nước mắt bạn bè Nó hiện diện trên đường phố khi người ta bước qua người bị tai nạn mà không dừng lại Nó có mặt trong gia đình khi cha mẹ không còn lắng nghe con cái, con cái xem thường nỗi vất vả của cha mẹ Đáng buồn thay, nó còn tồn tại ngay cả trong những tình huống con người cần nhau nhất
Sự vô cảm không chỉ là biểu hiện của một cá nhân lạnh lùng mà còn là dấu hiệu xói mòn đạo đức xã hội.
Khi ai cũng chọn im lặng thay vì lên tiếng, ai cũng chọn quay đi thay vì giúp đỡ, thì cái ác, cái sai trái sẽ
có cơ hội sinh sôi Một xã hội văn minh không thể được xây dựng nếu những con người trong đó không quan tâm đến nhau
Tại sao con người trở nên vô cảm? Phải chăng vì họ từng bị tổn thương mà sợ quan tâm? Hay do áp lực mưu sinh khiến họ chai lì cảm xúc? Cũng có thể vì thói quen “ai lo việc nấy” đã ăn sâu Nhưng lý do nào
đi nữa, vô cảm cũng là điều cần được cảnh tỉnh Vì hôm nay ta thờ ơ với người khác, mai kia khi ta gặp khó khăn, cũng có thể chẳng ai dang tay giúp ta
Trang 9Ngược lại với vô cảm là lòng yêu thương, chia sẻ Một lời động viên, một hành động nhỏ, một cái nắm
tay đúng lúc – đôi khi không làm ta mất gì, nhưng có thể cứu lấy người khác Những tấm gương người tốt việc tốt vẫn hiện diện: người trẻ tình nguyện hiến máu, người qua đường cứu người bị tai nạn, học sinh nhường đồ ăn cho bạn nghèo… Họ là minh chứng cho điều giản dị nhưng mạnh mẽ: xã hội cần yêu thương để tồn tại
Là học sinh – những mầm non của xã hội – ta không thể thờ ơ trước vấn đề này Hãy học cách quan tâm
từ những điều nhỏ: hỏi thăm bạn bên cạnh, đứng lên bảo vệ điều đúng, dám nói khi thấy bất công Hãy
để trái tim mình biết rung động, bởi đó là cách để ta giữ lại phần “người” trong “con người”
Vô cảm là lớp băng bao quanh trái tim Chỉ cần một ngọn lửa yêu thương nhỏ, cũng có thể làm tan băng, sưởi ấm không chỉ một người – mà cả cộng đồng Hãy là người nhóm lên ngọn lửa ấy
Bài 8: Nghị luận về vai trò của ước mơ trong tuổi trẻ
Ai đó từng nói rằng: “Tuổi trẻ không có ước mơ giống như trời đêm không có sao.” Quả thực, ước mơ
là ánh sao dẫn đường cho tuổi trẻ – là động lực, là khát vọng, là thứ khiến mỗi ngày trôi qua có ý nghĩa
và tương lai trở nên đáng sống
Ước mơ là khát vọng chân thành nhất trong trái tim con người Đó có thể là ước muốn trở thành bác
sĩ cứu người, là giấc mơ cầm cọ vẽ tương lai, là mong mỏi chạm đến đỉnh cao tri thức Mỗi người có một ước mơ, lớn hoặc nhỏ, nhưng tất cả đều là cánh buồm đưa con người vượt đại dương cuộc sống Tuổi trẻ – khoảng thời gian đẹp nhất của đời người – là lúc ước mơ nảy nở mãnh liệt nhất Ước mơ tạo
ra mục tiêu sống, giúp con người có định hướng, biết nỗ lực và không lãng phí thời gian Người có ước
mơ sẽ không dễ bị cám dỗ, không sống buông thả, bởi họ biết mình cần làm gì cho tương lai
Lịch sử và hiện tại đều chứng minh vai trò kỳ diệu của ước mơ Nếu không có ước mơ, Nguyễn Tất Thành
đã không trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại Nếu không có ước mơ, Nick Vujicic đã không vươn lên giữa khiếm khuyết để truyền cảm hứng cho hàng triệu người Và nếu không có ước mơ, biết bao bạn trẻ nghèo sẽ không đủ dũng khí bước vào giảng đường đại học từ những vùng đất khốn khó
Ước mơ không cần phải hoành tráng Chỉ cần đó là điều khiến trái tim ta rung động, khiến ta muốn cố gắng mỗi ngày Có người ước làm giáo viên, người ước mở tiệm bánh, người ước viết sách, người ước nuôi mèo và sống yên bình – tất cả đều đáng trân trọng
Tuy nhiên, ước mơ nếu chỉ để mơ mộng mà không hành động thì chỉ là… ảo vọng Ước mơ cần được nuôi bằng thực tế: bằng tri thức, sự kiên trì và cả lòng dũng cảm Con đường đi đến ước mơ không bằng
Trang 10phẳng – sẽ có thất bại, có mỏi mệt, có người nghi ngờ Nhưng đó chính là phép thử để lọc ra những người thực sự dám sống cho điều mình tin tưởng
Thật đáng tiếc, hiện nay nhiều bạn trẻ sống không mục tiêu, không ước mơ Họ sống qua ngày, học đối phó, không biết mình đang học để làm gì, sống vì ai Một phần vì áp lực điểm số khiến ước mơ trở thành
xa xỉ, phần khác vì thiếu sự khơi gợi từ gia đình, nhà trường Nhưng chính vì vậy, mỗi người càng phải
tự đặt cho mình một câu hỏi: “Tôi thật sự muốn trở thành ai trong tương lai?”
Là học sinh – chúng ta đang trong giai đoạn quan trọng nhất để hình thành lý tưởng sống Hãy cho phép
mình mơ, và hãy hành động cho ước mơ ấy Hãy đọc nhiều, học hỏi, trải nghiệm, trò chuyện với người
truyền cảm hứng – và quan trọng nhất, đừng bao giờ từ bỏ Ước mơ không dành cho kẻ ngồi yên – mà
là phần thưởng cho người không ngừng tiến bước
Tuổi trẻ sẽ trôi qua, nhưng ước mơ đúng nghĩa sẽ ở lại, nâng đỡ ta suốt đời Hãy biến mỗi ngày trở thành một viên gạch xây nên ước mơ của bạn – để rồi một ngày kia, bạn có thể đứng giữa thế giới, tự hào nói:
“Tôi đã sống một tuổi trẻ đáng giá.”
Bài 9: Nghị luận về vai trò của lòng tự trọng trong cuộc sống
Trong kho tàng đạo đức dân tộc Việt Nam, có những phẩm chất âm thầm mà cao quý, không ồn ào mà
vững bền – một trong số đó là lòng tự trọng Đó không chỉ là nét đẹp trong nhân cách, mà còn là “la bàn
đạo đức” giúp con người sống ngay thẳng, sống có giá trị giữa muôn vàn cám dỗ của cuộc đời
Lòng tự trọng là sự coi trọng bản thân một cách đúng đắn – không phải là tự cao, mà là sự ý thức rõ
ràng về nhân cách, danh dự và giá trị của mình Người có lòng tự trọng luôn biết giữ mình trong sạch, trung thực, biết xấu hổ khi làm điều sai và luôn cố gắng để xứng đáng với sự tôn trọng của người khác
Tự trọng là nền móng làm nên nhân cách Một người có thể không giàu, không giỏi, nhưng nếu có tự trọng, họ vẫn được xã hội quý trọng Bởi chính lòng tự trọng khiến họ sống có trách nhiệm, không vì lợi ích mà đánh mất lương tâm, không vì lợi danh mà làm điều trái đạo lý
Lịch sử dân tộc ta có biết bao tấm gương sáng về lòng tự trọng Nguyễn Trãi, Chu Văn An, Nguyễn Đình Chiểu… là những người dám từ quan, dám phản biện vua chúa để bảo vệ điều đúng, dẫu biết rằng phải
hy sinh danh phận Trong thời hiện đại, vẫn có những người lao công, người bán vé số, người công nhân… dù thu nhập ít ỏi nhưng sống ngay thẳng, không xin xỏ, không gian dối – họ chính là những người mang lòng tự trọng đáng kính nhất