Báo cáo bài tập lớn môn học kỹ thuật lập trình hướng Đối tượng Đề bài bài toán quản lý mượn trả sách thư viện

Quản lý khách hàng: o Thêm, hiển thị, tìm kiếm khách hàng theo mã.. Lưu trữ dữ liệu: o Lưu danh sách khách hàng vào file nhị phân .dat.. o Phương thức:  Thêm, hiển thị, tìm kiếm, lưu/đọ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

BÁO CÁO BÀI TẬP LỚN Môn học: KỸ THUẬT LẬP TRÌNH HƯỚNG ĐỐI TƯỢNG

Đề bài: “Bài toán quản lý mượn trả sách thư viện”

Giảng viên giảng dạy: Nguyễn Thành Huy Sinh viên thực hiện: Nguyễn Công Vinh

Phan Minh Trí

Trần Ngô Tú Anh

Lớp: 2410A07

Hà Nội, ngày 14 tháng 4 năm 2025

I.Xác định và mô tả bài toán:

Yêu cầu chức năng:

1 Quản lý khách hàng:

o Thêm, hiển thị, tìm kiếm khách hàng theo mã

o Lưu trữ thông tin: mã KH, họ tên, địa chỉ, số điện cũ, số điện mới

2 Tính toán hóa đơn:

o Tự động tính số điện sử dụng: Số điện mới - Số điện cũ

o Tính tiền điện theo đơn giá cố định (3.000 VND/kWh)

o In hóa đơn với mã hóa đơn tự động (HD + mã KH)

3 Lưu trữ dữ liệu:

o Lưu danh sách khách hàng vào file nhị phân .dat

o Đọc dữ liệu từ file để tiếp tục làm việc

Yêu cầu phi chức năng:

1 Áp dụng OOP:

o Kế thừa: Lớp KhachHang kế thừa từ lớp trừu tượng Nguoi.

o Đa hình: Lớp HoaDon triển khai interface IHoaDon (phương

thức tinhTienDien() và inHoaDon())

o Đóng gói: Các thuộc tính được khai báo private và truy cập

qua getter

2 Xử lý ngoại lệ:

o Kiểm tra đầu vào (ví dụ: số điện không âm)

o Xử lý lỗi khi đọc/ghi file (sử dụng try-catch)

Các lớp và thành phần chính:

1 Lớp Nguoi (Abstract):

o Thuộc tính: hoTen, diaChi.

o Phương thức trừu tượng: hienThiThongTin().

2 Lớp KhachHang (Kế thừa Nguoi):

o Thuộc tính mở rộng: maKhachHang, soDienCu, soDienMoi.

o Phương thức:

 hienThiThongTin(): Hiển thị thông tin và tạo hóa đơn

3 Lớp HoaDon (Implement IHoaDon):

o Thuộc tính: khachHang, soDienSuDung, maHoaDon.

o Phương thức:

 tinhTienDien(): Tính tiền điện dựa trên số điện sử dụng

 inHoaDon(): In thông tin hóa đơn

4 Lớp QuanLyKhachHang:

o Thuộc tính: danhSach (ArrayList<KhachHang>).

o Phương thức:

 Thêm, hiển thị, tìm kiếm, lưu/đọc file

5 Lớp Main:

o Phương thức main(): Hiển thị menu và xử lý lựa chọn người dùng.

II.Xác định Sơ đồ lớp của bài toán

III.Mô tả thuật toán-các thao tác nghiệp vụ cần xử lý

1 Thuật toán nhập thông tin khách hàng

 Mục đích: Thêm khách hàng mới vào danh sách.

 Các bước:

1 Yêu cầu người dùng nhập số lượng khách hàng

2 Với mỗi khách hàng:

 Nhập mã khách hàng (kiểm tra trùng lặp).

 Nhập tên, địa chỉ.

 Nhập số điện cũ và số điện mới (đảm bảo số điện mới ≥ số

điện cũ)

3 Tạo đối tượng KhachHang và thêm vào ArrayList<KhachHang>

 Xử lý nghiệp vụ:

o Kiểm tra tính hợp lệ của dữ liệu (ví dụ: số điện không âm)

o Đảm bảo mã khách hàng là duy nhất

2 Thuật toán hiển thị danh sách khách hàng và hóa đơn

 Mục đích: Hiển thị thông tin khách hàng và hóa đơn tương ứng.

 Các bước:

1 Duyệt qua từng phần tử trong ArrayList<KhachHang>

2 In thông tin khách hàng sử dụng toString()

3 Tạo đối tượng HoaDon từ KhachHang và gọi inHoaDon()

 Xử lý nghiệp vụ:

o Kiểm tra danh sách có rỗng không

o Định dạng đầu ra cho dễ đọc (ví dụ: thêm tiêu đề, phân cách)

3 Thuật toán tìm kiếm khách hàng theo mã

 Mục đích: Tìm kiếm và hiển thị thông tin khách hàng dựa trên mã.

 Các bước:

1 Nhập mã khách hàng từ người dùng.

2 Duyệt danh sách ArrayList<KhachHang>

3 So sánh mã khách hàng với giá trị nhập vào

4 Nếu tìm thấy, hiển thị thông tin và hóa đơn

5 Nếu không, thông báo "Không tìm thấy"

 Xử lý nghiệp vụ:

o Xử lý trường hợp mã không tồn tại

o Phân biệt chữ hoa/chữ thường (nếu cần)

4 Thuật toán lưu và đọc dữ liệu từ file

 Lưu dữ liệu:

1 Mở luồng ghi (ObjectOutputStream)

2 Ghi đối tượng ArrayList<KhachHang> vào file quanLyTienDien.dat

3 Đóng luồng và thông báo thành công

 Đọc dữ liệu:

1 Mở luồng đọc (ObjectInputStream)

2 Đọc đối tượng từ file và ép kiểu về ArrayList<KhachHang>

3 Đóng luồng và thông báo thành công

 Xử lý nghiệp vụ:

o Kiểm tra file tồn tại trước khi đọc

o Xử lý ngoại lệ ClassNotFoundException (nếu cấu trúc lớp thay đổi)

5 Thuật toán tính tiền điện (HoaDon)

 Mục đích: Tính toán số tiền điện phải trả.

 Công thức:

Tiền điện = (Số điện mới - Số điện cũ) * Đơn giá

(Hiện tại: Đơn giá mặc định là 3000 đồng/kWh)

 Xử lý nghiệp vụ:

o Áp dụng các mức giá theo bậc thang (ví dụ: 0-50 kWh: 2000đ, 51-100 kWh: 2500đ, )

o Làm tròn số tiền (nếu cần).

6 Xử lý ngoại lệ và kiểm tra dữ liệu

 Kiểm tra dữ liệu nhập:

o Số điện phải là số nguyên dương

o Số điện mới ≥ số điện cũ

o Mã khách hàng không được trùng

 Xử lý ngoại lệ:

o InputMismatchException: Khi nhập sai kiểu dữ liệu (ví dụ: nhập chữ vào số)

o FileNotFoundException: Khi file không tồn tại

o IOException: Lỗi đọc/ghi file

IV.Cài đặt bài toán

1.Class Nguoi

package quanlytiendien;

import java.io.Serializable;

public abstract class Nguoi implements Serializable {

protected String hoTen;

protected String diaChi;

public Nguoi(String hoTen, String diaChi) {

this.hoTen = hoTen;

this.diaChi = diaChi;

}

public Nguoi() {

}

public String getHoTen() {

return hoTen;

}

public String getDiaChi() {

return diaChi;

}

public abstract void hienThiThongTin();

}

2.Class KhachHang

package quanlytiendien;

import java.io.Serializable;

public class KhachHang extends Nguoi implements Serializable {

private static final long serialVersionUID = 1L;

private String maKhachHang;

private int soDienCu;

private int soDienMoi;

public KhachHang() {

super();

}

public KhachHang(String hoTen, String diaChi, String maKhachHang, int soDienCu, int soDienMoi) {

super(hoTen, diaChi);

this.maKhachHang = maKhachHang;

this.soDienCu = soDienCu;

this.soDienMoi = soDienMoi;

}

public String getMaKhachHang() {

return maKhachHang;

}

public int getSoDienCu() {

return soDienCu;

}

public int getSoDienMoi() {

return soDienMoi;

}

@Override

public String toString() {

return "Mã Khách Hàng: " + maKhachHang + "\n" +

"Họ Tên: " + hoTen + "\n" +

"Địa Chỉ: " + diaChi + "\n" +

"Số Điện Cũ: " + soDienCu + "\n" +

"Số Điện Mới: " + soDienMoi;

}

@Override

public void hienThiThongTin() {

System.out.println(this.toString());

}

}

3.Class HoaDon

package quanlytiendien;

import java.io.Serializable;

public class HoaDon implements IHoaDon, Serializable {

private static final long serialVersionUID = 1L;

private KhachHang khachHang;

private int soDienSuDung;

private String maHoaDon;

public HoaDon(KhachHang khachHang) {

this.khachHang = khachHang;

this.soDienSuDung = khachHang.getSoDienMoi() -

khachHang.getSoDienCu();

this.maHoaDon = "HD_" + khachHang.getMaKhachHang(); }

@Override

public double tinhTienDien() {

double donGia = 3000;

return soDienSuDung * donGia;

}

@Override

public void inHoaDon() {

System.out.println(this.toString());

}

@Override

public String toString() {

return "Mã Hoá Đơn: " + maHoaDon + "\n" +

"Số Điện Sử Dụng: " + soDienSuDung + "\n" +

"Tiền Điện: " + tinhTienDien() + " Đồng";

}

}

4.Class IHoaDon

package quanlytiendien;

public interface IHoaDon {

void inHoaDon();

double tinhTienDien();

}

5.Class QuanLyKhachHang

package quanlytiendien;

import java.util.ArrayList;

import java.util.Scanner;

import java.io.*;

public class QuanLyKhachHang {

private ArrayList<KhachHang> danhSach;

public QuanLyKhachHang() {

danhSach = new ArrayList<>();

}

Scanner sc = new Scanner(System.in);

public void nhapThongTinKhachHang() {

System.out.print("Nhập Số Lượng Khách Hàng: ");

int soLuong = sc.nextInt();

sc.nextLine();

for (int i = 0; i < soLuong; i++) {

System.out.println("NHẬP THÔNG TIN KHÁCH HÀNG " + (i + 1)); System.out.print("Nhập Mã Khách Hàng: ");

String maKhachHang = sc.nextLine();

System.out.print("Nhập Tên Khách Hàng: ");

String hoTen = sc.nextLine();

System.out.print("Nhập Địa Chỉ: ");

String diaChi = sc.nextLine();

System.out.print("Nhập Số Điện Cũ: ");

int soDienCU = sc.nextInt();

System.out.print("Nhập Số Điện Mới: ");

int soDienMoi = sc.nextInt();

sc.nextLine();

KhachHang khachHang = new KhachHang(hoTen, diaChi, maKhachHang, soDienCU, soDienMoi);

danhSach.add(khachHang);

}

}

public void hienThiThongTinKhachHang() {

System.out.println("=====DANH SÁCH KHÁCH HÀNG=====");

for (KhachHang khachHang : danhSach) {

System.out.println(khachHang.toString());

HoaDon hoaDon = new HoaDon(khachHang);

hoaDon.inHoaDon();

System.out.println(" -");

}

}

public void timKhachHang() {

System.out.print("Nhập Mã Khách Hàng Để Tìm: ");

String maKhachHang = sc.nextLine();

boolean timKiem = false;

for (KhachHang khachHang : danhSach) {

if (khachHang.getMaKhachHang().equals(maKhachHang)) {

System.out.println(khachHang.toString());

HoaDon hoaDon = new HoaDon(khachHang);

hoaDon.inHoaDon();

timKiem = true;

break;

}

}

if (!timKiem) {

System.out.println("Không tìm thấy khách hàng với mã: " +

maKhachHang);

}

}

public void luuFile(String tenFile) {

try (ObjectOutputStream file = new ObjectOutputStream(new FileOutputStream(tenFile))) {

for (KhachHang khachHang : danhSach) {

HoaDon hoaDon = new HoaDon(khachHang);

file.writeObject(khachHang);

file.writeObject(hoaDon);

}

System.out.println("Đã Lưu File");

} catch (IOException x) {

x.printStackTrace();

}

}

public void docFile(String tenFile) {

try (ObjectInputStream file = new ObjectInputStream(new

FileInputStream(tenFile))) {

boolean hasData = false;

while (true) {

try {

KhachHang khachHang = (KhachHang) file.readObject(); HoaDon hoaDon = (HoaDon) file.readObject();

danhSach.add(khachHang);

System.out.println(khachHang.toString());

hoaDon.inHoaDon();

hasData = true;

} catch (ClassNotFoundException | EOFException e) {

break;

}

}

if (!hasData) {

System.out.println("Không có dữ liệu khách hàng trong file.");

} else {

System.out.println("Đọc file thành công.");

}

} catch (IOException x) {

System.out.println("Có lỗi xảy ra khi đọc file: " + x.getMessage());

}

}

}

6.Class Main

package quanlytiendien;

import java.util.Scanner;

public class Main {

public static void main(String[] args) {

Scanner sc = new Scanner(System.in);

QuanLyKhachHang qlKH = new QuanLyKhachHang();

while (true) {

System.out.println("===== MENU QUẢN LÝ TIỀN ĐIỆN ====="); System.out.println("1 Nhập thông tin khách hàng");

System.out.println("2 Hiển thị danh sách khách hàng và hóa đơn"); System.out.println("3 Tìm khách hàng theo mã");

System.out.println("4 Lưu thông tin khách hàng vào file");

System.out.println("5 Đọc thông tin khách hàng từ file");

System.out.println("6 Thoát");

System.out.print("Chọn chức năng (1-6): ");

int luaChon = sc.nextInt();

sc.nextLine();

switch (luaChon) {

case 1:

qlKH.nhapThongTinKhachHang();

break;

case 2:

qlKH.hienThiThongTinKhachHang();

break;

case 3:

qlKH.timKhachHang();

break;

case 4:

qlKH.luuFile("quanLyTienDien.dat");

break;

case 5:

qlKH.docFile("quanLyTienDien.dat");

break;

case 6:

System.out.println("Thoát!");

return;

default:

System.out.println("Lựa chọn không hợp lệ Vui lòng chọn lại.");

break;

}

}

}

}

Test Case 1: Nhập thông tin khách hàng

Mô tả: Nhập thông tin cho 2 khách hàng

Dữ liệu nhập:

Nhập Số Lượng Khách Hàng: 2

Nhập Mã Khách Hàng: KH01

Nhập Tên Khách Hàng: Nguyen Van A

Nhập Địa Chỉ: 123 ABC

Nhập Số Điện Cũ: 100

Nhập Số Điện Mới: 150

Nhập Mã Khách Hàng: KH02

Nhập Tên Khách Hàng: Tran Thi B

Nhập Địa Chỉ: 456 DEF

Nhập Số Điện Cũ: 200

Nhập Số Điện Mới: 250

Test Case 2: Hiển thị danh sách khách hàng và hóa đơn

Kết quả mong đợi:

=====DANH SÁCH KHÁCH HÀNG=====

Mã Khách Hàng: KH01

Họ Tên: Nguyen Van A

Địa Chỉ: 123 ABC

Số Điện Cũ: 100

Số Điện Mới: 150

Mã Hoá Đơn: HD_KH01

Số Điện Sử Dụng: 50

Tiền Điện: 150000.0 Đồng

Mã Khách Hàng: KH02

Họ Tên: Tran Thi B

Địa Chỉ: 456 DEF

Số Điện Cũ: 200

Số Điện Mới: 250

Mã Hoá Đơn: HD_KH02

Số Điện Sử Dụng: 50

Tiền Điện: 150000.0 Đồng

Test Case 3: Tìm khách hàng theo mã

 Mã Khách Hàng: KH01

 Kết quả mong đợi:

Mã Khách Hàng: KH01

Họ Tên: Nguyen Van A

Địa Chỉ: 123 ABC

Số Điện Cũ: 100

Số Điện Mới: 150

Mã Hoá Đơn: HD_KH01

Số Điện Sử Dụng: 50

Tiền Điện: 150000.0 Đồng

Test Case 4: Lưu thông tin vào file

 Tên file: khachhang.dat

 Kết quả mong đợi:

Đã Lưu File

Test Case 5: Đọc thông tin từ file

 Tên file: khachhang.dat

 Kết quả mong đợi:

Đọc file thành công

Mã Khách Hàng: KH01

Họ Tên: Nguyen Van A

Địa Chỉ: 123 ABC

Số Điện Cũ: 100

Số Điện Mới: 150

Mã Hoá Đơn: HD_KH01

Số Điện Sử Dụng: 50 Tiền Điện: 150000.0 Đồng

Mã Khách Hàng: KH02

Họ Tên: Tran Thi B

Địa Chỉ: 456 DEF

Số Điện Cũ: 200

Số Điện Mới: 250

Mã Hoá Đơn: HD_KH02

Số Điện Sử Dụng: 50 Tiền Điện: 150000.0 Đồng