Sáng kiến một số phương pháp nâng cao kĩ thuật, kĩ năng nhằm phát triển và rèn luyện sức nhanh và nâng cao thành tích trong chạy cự ly ngắn cho học s

TRƯỜNG THCS THỤY AN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP NÂNG CAO KĨ THUẬT, KĨ NĂNG NHẰM PHÁT TRIỂN VÀ RÈN LUYỆN SỨC NHANH VÀ NÂNG CAO THÀNH TÍCH TRONG CHẠY CỰ LY NGẮN CHO HỌ

TRƯỜNG THCS THỤY AN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP NÂNG CAO KĨ THUẬT, KĨ NĂNG NHẰM PHÁT TRIỂN

VÀ RÈN LUYỆN SỨC NHANH VÀ NÂNG CAO THÀNH TÍCH TRONG CHẠY CỰ LY NGẮN CHO HỌC SINH THCS”

Họ và tên tác giả: Nhữ Thị Hồng Vân

Đơn vị công tác: Trường THCS Thụy An - Ba Vì - Hà Nội Chức vụ: Giáo viên

Năm 2025

I ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1 Tính cấp thiết 1

2 Mục tiêu 1

3 Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu: 2

II NỘI DUNG 3

1 Thực trạng 3

2 Thuận lợi: 3

3 Khó khăn: 3

4 Nguyên nhân 4

5 Giải pháp 5

6 Hiệu quả: 14

III KẾT LUẬN 15

1 Kết quả đạt được 15

2 Kiến nghị, đề xuất: 15

1 Tính cấp thiết

Trong công cuộc xây dựng và đổi mới để phát triển đất nước thì Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọng và quan tâm thích đáng đối với thể dục thể thao Theo Chỉ thị số 36/CT-TW của Ban bí thư trung ương Đảng đã xác định “TDTT là một

bộ phận quan trọng trong chính sách phát triển xã hội của Đảng và Nhà nước nhằm bồi dưỡng và phát huy tính dân chủ của con người ”, đồng thời chỉ rõ “Công tác TDTT phải đóng góp phần tích cực, nâng cao sức khỏe, trí tuệ, giáo dục nhân cách, đạo đức, có lối sống lành mạnh, phong phú tinh thần đời sống của nhân dân, nâng cao năng xuất lao động cho xã hội và sức chiến đấu của lực lượng vũ trang”

Giáo dục thể chất trong nhà trường phổ thông thì điền kinh là một bộ môn

cơ bản rất phong phú và đa dạng gồm nhiều phân môn khác nhau như: chạy, nhảy, ném, đẩy… là môn thể hiện đầy đủ các yếu tố nhanh nhẹn, khỏe mạnh và khéo léo và tâm lý muốn khẳng định mình so với tập thể của học sinh và nền tảng phát triển các tố chất thể lực làm cơ sở cho các môn thể thao khác, ngoài ra thi tập luyện chạy cự li ngắn còn giúp các em có sức khỏe tốt, dẻo dai có khả năng chống lại mệt mỏi khi học tập, lao động, luyện tập thể dục thể thao, vì vậy nó có một vị trí vô cùng quan trọng đối với các em học sinh ở lứa tuổi THCS

Chạy cự ly ngắn là nội dung đơn giản cần ít phương tiện và dụng cụ để tiến hành, chạy cự ly ngắn 60 m đòi hỏi phải chạy với tốc độ rất cao cho nên người tập luyện phải xuất phát thật nhanh, tăng tốc độ thật nhanh trong chạy lao sau xuất phát để có tốc độ cao nhất và cố gắng duy trì cho tới đích Dạy học

kĩ thuật, kĩ năng nhằm phát triển và rèn luyện sức nhanh trong chạy cự ly ngắn cho học sinh chính là quá trình rèn luyện để góp phần phát triển toàn diện và thể chất cho các em

2 Mục tiêu

- Hướng dẫn học sinh thực hiện đúng các kỹ thuật cơ bản trong chạy cự ly ngắn, từ đó giảm sai sót và tối ưu hóa hiệu quả động tác

- Thực hiện các bài tập chuyên biệt nhằm tăng sức mạnh, sức nhanh và khả

năng phản ứng của học sinh, đặc biệt trong các tình huống đòi hỏi sự bứt phá

- Giúp học sinh nâng cao thành tích chạy thông qua việc luyện tập có định

hướng và đo lường kết quả định kỳ

- Tạo môi trường tập luyện vui tươi, tích cực, nhằm xây dựng cho học sinh

niềm yêu thích môn học và động lực duy trì rèn luyện thể thao lâu dài

3 Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu:

Học sinh khối 6 – Trường THCS Thụy An Năm Học 2024 – 2025

II NỘI DUNG

1 Thực trạng

Thực tế giảng dạy môn giáo dục thể chất ở các trường THCS vấn đề dụng

cụ, sân bãi còn đơn giản nhưng để có được thành tích trong luyện tập và thi đấu thì giáo viên phải hướng dẫn học sinh tuân thủ nghiêm túc các nguyên tắc, từ đó giúp các em nắm bắt được và thực hiện các kỹ thuật động tác được chính xác, thuần thục

Khi học tập rèn luyện chạy cự li ngắn đa số học sinh không chịu khó luyện tập hoặc luyện tập không được tích cực, không tự giác Học sinh chưa hiểu hết được vị trí và tầm quan trọng của sức bền trong đời sống và học tập Vì vậy vấn

đề đặt ra là phát huy tính tự giác, tích cực để nâng cao kĩ thuật, kĩ năng nhằm phát

triển và rèn luyện sức nhanh và nâng cao thành tích trong chạy cự ly ngắn cho học sinh khối 6 trường THCS là rất cần thiết

2 Thuận lợi:

- Được sự chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường và được sự giúp đỡ của tổ chuyện môn cũng như sự đóng góp các ý kiến từ các đồng đồng nghiệp tạo điều kiện cho bản thân học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn

- Đơn vị thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn như: Chuyên

đề về đổi mới phương pháp dạy học tích cực……

- Cơ sở vật chất nhà trường đầy đủ để phục vụ cho công tác giảng dạy

- Bản thân tôi là một giáo viên nhiệt tình, có trách nhiệm, tâm huyết với nghề, có tinh thần đoàn kết, luôn cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

- Luôn nghiên cứu kĩ các kiến thức, kỹ năng và các phương pháp phát triển sức nhanh

3 Khó khăn:

- Còn tồn tại một số học sinh coi nhẹ môn học này dẫn đến ý thức học tập chưa cao, chưa tự giác trong học tập làm ảnh hưởng đến chất lượng của bộ môn

- Thực tế có một số phụ huynh học sinh chưa thực sự quan tâm nhiều đến việc học của con em mình

- Thời gian dành cho nội dung chạy cự li ngắn không nhiều do vậy việc phân nhóm tập luyện và hướng dẫn cụ thể cho từng em là rất khó

- Năm học 2024 - 2025 là năm học mà toàn ngành giáo dục đang tiếp tục

có những đổi mới về cách dạy, cách học để tiếp cận SGK chương trình mới nên cần thiết phải thay đổi tư duy và cách dạy theo hướng mới, đồng thời giáo viên phải thường xuyên học hỏi để nâng cao hiệu quả dạy học

4 Nguyên nhân

Kĩ năng, kĩ thuật chạy cự li ngắn của học sinh chưa tốt, các em chưa hiểu được lợi ích và tác dụng của sức nhanh trong đời sống và cả quá trình học tập của các em Cho nên các em chưa hứng thú với môn học

Qua thực tế giảng dạy bộ môn GDTC tại trường THCS Thụy AN, đặc

biệt là qua theo dõi quá trình tập luyện của các em học sinh, tôi thấy rõ thành tích trong quá trình học tập nội dung chạy cự li ngắn của các em không như mong muốn, nguyên nhân phần lớn là do các em chưa có thể lực tốt, chưa nắm vững kỹ năng rèn luyện sức nhanh, chưa biết cách phối hợp nhịp nhàng các kỹ năng chạy cự li ngắn

* Bảng kết quả khảo sát đầu học kì I của học sinh khối 6

Năm học 2024 – 2025:

Lớp

Tổng

số

Số lượng đạt Tỉ lệ đạt

%

Số lượng chưa đạt

Tỉ lệ chưa đạt

%

26

17

0

5

10

15

20

25

30

BIỂU ĐỒ THỐNG KÊ TRƯỚC KHI ÁP DỤNG ĐỀ TÀI

Đạt Chưa đạt

5 Giải pháp

Để giúp học sinh đạt kết quả cao hơn rèn luyện chạy cự li ngắn thiết nghĩ, trong quá trình giảng dạy, người giáo viên cần phải làm thế nào giúp học sinh rèn luyện để có thể lực tốt, lĩnh hội được kiến thức một cách đầy đủ, nắm vững

kỹ thuật kỹ năng, thực hành thuần thục tôi có giải pháp khắc phục tối ưu nhất như sau

a Giải pháp 1: Cũng cố lại kiến thức (tâm lý) và phân tích một số hiện

tượng thường gặp trong khi tập luyện, thi đấu và cách sử lí cho học sinh

b Giải pháp 2: Hướng dẫn một số bài tập khơi động, kĩ thuật, kĩ năng, một

số điều luật trong chạy cư li ngắn cho các em học sinh

c Giải pháp 3: Lựa chọn các bài tập một số bài tập bổ trợ phát triển sức

nhanh và trò chơi một cách hợp lý vào các tiết học

d Giải pháp 4: Chia nhóm, giới tính và phân loại học sinh

e Giải pháp 5: Tập luyện trên lớp, ngoài giờ và kết hợp thi đấu

*Cách thức thực hiện

a Giải pháp 1: Cũng cố lại kiến thức (tâm lý), một số bài tập khởi động,

kĩ thuật, kĩ năng, chạy cư li ngắn cho các em học sinh

- Củng cố lại kiến thức (tâm lý) chạy cư li ngắn cho các em học sinh

Cần làm cho các em học sinh hiểu được vị trí, tầm quan trọng, lợi ích và tác dụng khi các em tham gia học tập rèn luyện sức nhanh Phải đưa ra những ví

dụ cụ thể trong thực tiễn đời sống hàng ngày giúp các em học sinh tiếp thu và khắc sâu được kiến thức đã học một cách tốt hơn

Ví dụ 1: Khi tham gia học tập rèn luyện có được sức khỏe tốt sẽ giúp các em ngồi

học hoặc tham gia làm bất cứ một công việc gì sẽ lâu mệt mỏi hơn, nó còn giúp cho các em phòng tránh được một số bệnh liên quan đến hệ tuần hoàn và hô hấp; đặc biệt là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất để phòng chống bệnh béo phì Giúp cho các em tăng trưởng được chiều cao và nâng cao được sự phối hợp nhịp nhàng của các cơ quan nội tạng …

Hình ảnh: Béo phì có thể do không

hoạt động thể thao thường xuyên hoặc và hoạt động thể dục thể thao không hợp lý

* Phân tích một số hiện tượng thường gặp trong khi tập luyện, thi đấu và cách

xử lí cho học sinh:

+ Hiện tượng chuột rút: Là hiện tượng thường gặp trong tập luyện TDTT,

do cơ co quá mức không thể duỗi ra được “ Chuột rút” thường xuất hiện ở các cơ sau cẵng chân và bàn chân, cơ bụng Để hạn chế hiện tượng này, cần khởi động

kĩ và trong khi tập luyện không nên nghỉ trong các lần tập quá lâu làm cho cơ thể

về trạng thái bình thường, rồi mới tập tiếp Khi bị “chuột rút, cần xoa bóp, day,

ấn tay vào chỗ bị chuột rút Nếu có được sự hiểu biết về huyệt, có thể bấm vào các huyệt để giải quyết vấn đề

+ Choáng ngất và cách khắc phục: Khi chạy cự li trung bình, do phải

gắng sức kéo dài nên có thể sảy ra hiện tượng choáng ngất, đặc biệt là khi rút về đích và sau khi đã qua đích Để tránh hiện tượng trên, sau khi về đích tuyệt đối không dừng lại đột ngột, cần giảm tốc độ, đi hoặc chạy nhẹ nhàng kết hợp với hít thở sâu và thực hiện thả lỏng để cơ thể trở về trạng thái bình thường

Nếu có bạn bị choáng, ngất cần đưa ban vào chõ thoáng, mát, lấy khăn ướt đặt lên trán sau đó tìm người giúp đỡ

b Giải pháp 2 Hướng dẫn một số bài tập khơi động, kĩ thuật, kĩ năng, một số điều luật trong chạy cư li ngắn cho các em học sinh

* Hướng dẫn một số bài tập khởi động trước khi luyện tập chạy cư li ngắn cho các em học sinh

- Trong khi khởi động, nhiệt độ bên trong các cơ tăng lên, hệ thống cơ vừa

co bóp mạnh mẽ mà cũng vừa được thư giãn Hiện tượng căng cơ dẫn đến những chấn thương không đáng có được đẩy lùi Không riêng chỉ ở cơ khớp cũng được

“bôi trơn”, cử động của khớp dễ dàng hơn so với trước khi bắt đầu tập luyện hoặc thi đấu chính thức

- Các nguyên tắc khởi động không được quên

+ Chạy nhẹ nhàng khỏng 5 - 10 phút (các dạng bài tập này giúp cho các nhóm cơ vận động cũng như làm nóng người)

+ Khoảng thời gian thích hợp để ép cơ là sau khi đã khởi động nóng người Lúc này nhiệt độ các cơ được tăng lên và cơ sẽ dễ vận động hơn với các mạch máu đang dễ dàng lưu thông trong từng búi cơ Bởi thế, nên tập những bài thể dục nhẹ nhàng trước khi căng cơ Nên nhớ rằng việc khởi động phải tuân thủ từ từ, lần lượt từng cơ, từng khớp một

* Hướng dẫn một số kĩ thuật chạy cư li ngắn cho các em học sinh

- Trước khi bước vào học chạy cự li ngắn giáo viên cần nhắc lại một số kiến thức, kỹ năng cơ bản đã học (kỹ thuật bước chạy, cách thở trong khi chạy,cách đo mạch trước và sau vận động …….) nêu những yêu cầu đòi hỏi học sinh cần biết

sâu hơn và cần luyện tập một cách nghiêm túc, tích cực mới hoàn thành được

- Khi cho học sinh tập luyện giáo viên cần tập trung vào rèn luyện cho các

em kỹ thuật bước chạy, cách thở trong khi chạy , cách phân phối sức khi chạy, các động tác hồi tĩnh sau chạy và cách đo mạch ……

Ví dụ 1:

* Giáo viên hướng dẫn học sinh kĩ thuật xuất phát cao và chạy lao sau xuất phát:

- Kĩ thuật xuất phát cao

Trong nội dung của chạy cự li ngắn, động tác xuất phát giúp cho người chạy nhanh chóng đạt được tốc độ tối đa

- Khẩu lệnh: “Vào chỗ”, “sẵn sàng”, “Chạy!”

+ “Vào chỗ": Học sinh bước đến vị trí xuất phát, bàn chân trước (chân thuận) đặt sát mép phía sau vạch xuất phát, bàn chân sau đặt cách gót bàn chân trước 15-20 cm

+ “Sẵn sàng”: Khuỵu hai gối, thân trên hơi ngả ra trước Chân trước chạm đắt bằng nửa trước bàn chân, chân sau kiễng gót Tay khác bên với chân thuận để

ở phía trước

+ “Chạy!”: Đồng thời đạp mạnh hai chân và chuyển nhanh chân sau ra trước Nỗ lực đưa cơ thề rời vị trí xuất phát với tốc độ cao nhất

Hình ảnh: Kĩ thuật xuất phát cao

Hình ảnh: Học sinh thực hiện kĩ thuật xuất phát cao

- Chạy lao sau xuất phát

Sau khi rời vị trí xuất phát, người chạy bước vào giai đoạn chạy lao:

+ Duy trì độ ngả thân trên ra trước

+ Nỗ lực đạp mạnh chân kết hợp tăng dần tốc độ và độ dài cùa bước chạy + Giảm dần độ ngả thân trên ra trước theo mức độ tăng dần tốc độ chạy

Hình ảnh: Kĩ thuật chạy lao

sau xuất phát

Hình ảnh: Học sinh thực hiện kĩ thuật chạy lao sau xuất phát

* Giáo viên hướng dẫn học sinh kĩ thuật chạy giữa quảng

Nội dung chạy giữa quãng là một trong bốn giai đoạn của chạy cự li ngắn gồm (xuất phát, chạy lao sau xuất phát, chạy giữa quãng, chạy về đích); đây là giai đoạn duy trì tốc độ cao nhất đã đạt được sau khi xuất phát và chạy lao

-Tư thế thân người và hoạt động của tay khi chạy giữa quãng:

+ Phần của thân trên hơi ngả ra trước, đầu thẳng, mắt nhìn thẳng ra phía trước + Hai tay luân phiên chuyền động: Chếch vào trong khi ra trước, chếch ra ngoài khi ra sau

* Giáo viên hướng dẫn học sinh kĩ thuật chạy về đích

Về đích là giai đoạn cuối của cự li chạy, học sinh phải nỗ lực để duy trì tốc độ cao nhất, ở bước cuối cùng phải gập thân nhanh ra phía trước khi vượt qua vạch đích

Sau khi về đích: Học sinh không được dừng lại đột ngột mà chạy chậm dần chuyền thành đi bộ sau đó kết hợp thả lỏng

Hình ảnh: Chạy về đích và cách

đánh đích bằng ngực

* Hướng dẫn phối hợp các giai đoạn của kĩ thuật chạy cự li ngắn

- Phối hơp các giai đoạn là nhiệm vụ

quan trọng để hoàn chỉnh kĩ thuật chạy

cự li ngắn (60 m)

- Để nâng cao thánh tích chạy 60 m cần

thường xuyên tập lặp lại các bài tập kĩ

thuật, bài tập thể lực và khắc phục

những sai sót trong thực hiện kĩ thuật

- Thở trong luyện tập chạy cự li ngắn

+ Trong khi chạy: Hít vào, thở ra

nhanh, mạnh bằng cả mũi và miệng

+ Sau khi chạy: Hít thở sâu, kết

hợp thả lỏng tay, chân và thân mình

* Giới thiệu một số điều luật trong chạy cho các em học sinh

- Khi chuẩn bị xuất phát:

+ Học sinh phải đứng phía sau vạch xuất phát

+ Các bộ phận của cơ thề không được chạm vào vạch xuất phát

+ Không xuất phát trước hiệu lệnh (tiếng còi, tiếng hô ) của trọng tài

- Trong các đợt thi có cự li chạy dưới và đến 400 m (cự li ngắn);

+ Vận động viên phải chạy theo ô chạy riêng

+Tất cả các ô chạy phải có độ rộng bẳng nhau với độ rộng tối thiểu là 1,22

m (± 0,01 m)

- Mỗi vận động viên phải chạy đúng ở chạy của mình từ khi xuất phát cho tới khi về đích

c Giải pháp 3: Lựa chọn các bài tập một số bài tập bổ trợ phát triển sức nhanh và trò chơi một cách hợp lý vào các tiết học:

Việc lựa chọn ra các bài tập bổ trợ hợp lý trước khi bước vào luyện tập sẽ giúp làm nóng cơ thể Bên cạnh đó còn giúp hỗ trợ cho các nhóm cơ hoạt động

một cách tối ưu nhất Từ đó tăng sức bền và cải thiện thành tích cho người tập

+ Lựa các cácbài tập bổ trợ hợp lý còn giúp cho học sinh nhằm phát triển khả năng phối hợp vận động đảm bảo tính liên tục, giúp học sinh xây dựng được biểu tượng từng phần, dần dần hình thành được biểu tượng toàn vẹn nắm vững được yếu lĩnh kĩ thuật, từ dễ đến khó, từ đơn gian đến phức tạp, từ đơn lẽ đến hoàn chỉnh

+ Việc lựa chọn các bài tập bổ trợ hợp lý để chuyển đổi từ động tác này sang động tác khác, giúp tạo ra các cảm giác không gian, giúp cho học sinh tăng khối lượng luyện tập mà không gây ra các chấn thương trong quá tình tập luyện

+ Ví dụ: Lựa chọn một số bài tập bổ trợ một cách hợp lý vào các tiết học:

Chạy bước nhỏ, Chạy nâng cao đùi; Chạy gót chạm mông, xuất phát mặt hướng chạy; xuất phát vai hướng chạy; xuất phát lưng hướng chạy; chống tay xuất phát chạy; chạy biến tốc

- Lựa chọn những trò chơi một cách hợp lý vào các tiết học cụ thể:

+ Sử dụng các trò chơi sau phần khởi động song của các tiết dạy hợp lý nhằm tạo bầu không khí vui vẻ thoải mái giúp cho học sinh có khả năng bắt đầu hoặc tiếp tục tiếp thu bài có hiệu quả, tạo sẽ được hứng thú và phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh

+ Ví dụ: Lựa chọn một số trò chơi vào phần khởi động của các tiết dạy:

Kết bạn; bịt mắt bắt dê Lò cò đồng đội; Gành cờ

Hình ảnh: trò chơi khởi động “Kết

bạn”

Hình ảnh: trò chơi khởi động “bịt mắt bắt dê”