Sáng kiến một số biện pháp rèn kỹ năng sử dụng bàn phím và luyện gõ 10 ngón cho học sinh lớp 3

Họ và tên Ngày tháng năm sinh Nơi công tác Chức danh Trình độ chuyên môn Tên sáng kiến Đào Thị Tư Hằng 29-01-1989 Trường Tiểu học Phong Vân Giáo viên Đại học Một số biện pháp rèn

UBND HUYỆN BA VÌ

TRƯỜNG TIỂU HỌC PHONG VÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Tên sáng kiến:

“Một số biện pháp rèn kỹ năng sử dụng bàn phím và

luyện gõ 10 ngón cho học sinh lớp 3”

Lĩnh vực : Tin học Tác giả : Đào Thị Tư Hằng Đơn vị công tác : Trường Tiểu học Phong Vân Chức vụ : Giáo viên

Năm học: 2024 - 2025

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gửi: Hội đồng xét duyệt SKKN huyện Ba Vì

Họ và tên

Ngày tháng năm sinh

Nơi công tác Chức

danh

Trình độ chuyên môn

Tên sáng kiến

Đào Thị Tư Hằng

29-01-1989

Trường Tiểu học Phong Vân

Giáo viên Đại học

Một số biện pháp rèn kỹ năng sử dụng bàn phím và luyện gõ 10 ngón cho học

sinh lớp 3

1 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Tin học

2 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 20/09/2024

3 Mô tả bản chất của sáng kiến:

Tin học là môn học đòi hỏi học sinh phải có nhiều kỹ năng, phải vận dụng linh hoạt nhiều phương pháp học tập.Cho nên giáo viên phải luôn tìm tòi, hướng dẫn và định hướng lựa chọn cho các em phương pháp học tập hiệu quả nhất

Để có thể học môn Tin học chuyên sâu hơn thì ngay từ đầu chương trình học điều cơ bản nhất là các em phải biết được cấu tạo của máy tính và thao tác

sử dụng các bộ phận của máy tính Tuy nhiên đối với học sinh lớp 3 các em còn quá nhỏ, lại là năm đầu tiên các em được tiếp cận môn Tin học nên giai đoạn hướng dẫn sử dụng máy tính đối với các em mất rất nhiều thời gian và công sức

Vì vậy đòi hỏi người giáo viên trực tiếp giảng dạy Tin học phải đổi mới phương pháp giảng dạy tạo cho các em hứng thú và đưa các em tiếp cận kiến thức một cách đơn giản nhất mà mang lại hiệu quả cao

Dù làm gì, sử dụng vào mục đích gì đi chăng nữa thì khi sử dụng máy tính

bộ phận bàn phím là bộ phận các em sẽ phải sử dụng nhiều nhất Nhưng thực tế trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy khi ngồi làm việc với máy tính các em còn lúng túng, khi thao tác với bàn phím một số em chưa nhớ được các chữ và nút chức năng của bàn phím, nhiều em gõ bàn phím còn sử dụng 2 ngón tay, thao tác cực kỳ chậm, nhiều em vừa gõ vừa nhìn xuống bàn phím nên thường sai nội dung, chính tả Việc hình thành một thói quen cho học sinh Tiểu học thì rất nhanh nhưng khi thói quen đã được hình thành thì rất khó để thay đổi Nhận

thức được điều đó tôi thấy cần phải định hướng cho các em hình thành một thói quen hợp lý ngay từ lúc bắt đầu học

Xuất phát từ những lý do trên tôi tìm tòi và nghiên cứu: “Một số biện pháp rèn kỹ năng sử dụng bàn phím và luyện gõ 10 ngón cho học sinh lớp 3”

nhằm mục đích hình thành cho các em kỹ năng rất quan trọng này, uốn nắn sửa chữa những thói quen không tốt khi làm việc với máy tính ngay từ khi các em bước đầu làm quen với nó

5 Các biện pháp chủ yếu của sáng kiến:

- Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của giáo viên

- Biện pháp 2: Học sinh hiểu được các lợi ích khi gõ bàn phím bằng 10 ngón và ngồi đúng tư thế

- Biện pháp 3: Dạy học lý thuyết gắn liền với thực hành

- Biện pháp 4: Sử dụng trò chơi học tập trong môn Tin học

- Biện pháp 5: Sử dụng hình ảnh, đồ dùng trực quan để giúp học sinh ghi nhớ, nắm vững cách gõ

- Biện pháp 6: Xây dựng kế hoạch bài dạy phù hợp

- Biện pháp 7: Xây dựng nhóm bạn cùng học tốt

- Biện pháp 8: Phối kết hợp với phụ huynh học sinh

- Biện pháp 9: Khen ngợi, khích lệ và động viên học sinh

6.Về khả năng áp dụng của sáng kiến

Sau thời gian áp dụng sáng kiến vào trong thực tế giảng dạy Tôi nhận thấy rằng việc áp dụng sáng kiến vào trong thực tế là hết sức cần thiết để rèn kỹ năng

sử dụng bàn phím và nâng cao kỹ năng gõ bàn phím bằng 10 ngón cho học sinh tiểu học Không những vậy, sáng kiến cũng có thể áp dụng rộng rãi trong các trường tiểu học

7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến

Việc áp dụng sáng kiến: “Một số biện pháp rèn kỹ năng sử dụng bàn phím và luyện gõ 10 ngón cho học sinh lớp 3.” là hết sức cần thiết Để đạt

được điều đó, giáo viên cần kiên trì, quyết tâm thực hiện từng bước và liên tục

trong suốt quá trình giảng dạy

- Không ngừng học hỏi ở công nghệ AI, sách tham khảo bồi dưỡng, học hỏi

đồng nghiệp, tham khảo tài liệu trên mạng Internet để nâng cao tay nghề

- Luôn tìm tòi sáng tạo, tìm ra những phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, nhằm nâng cao chất lượng dạy học

8 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả và theo ý kiến của tổ chức, cá nhân đã tham gia áp dụng sáng kiến lần đầu, kể cả áp dụng thử (nếu có) theo các nội dung sau:

Sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp rèn kỹ năng sử dụng bàn phím và luyện gõ 10 ngón cho học sinh lớp 3.” đã thể hiện được rất hiệu quả

Qua thời gian áp dụng sáng kiến trên, với sự nổ lực hết mình của bản thân

đã đem lại những kết quả khả quan nhất định Học sinh đã phát triển dần năng lực gõ bàn phím bằng mười ngón và bắt đầu hứng thú hơn đối với môn học Điều này thể hiện ở mức độ hiểu bài, thái độ tích cực của học sinh và mức độ hứng thú đối với môn học Đa số học sinh nắm được các quy tắc, tư thế khi ngồi

gõ mười ngón, kỹ năng thực hành thành thạo Từ đó tiết dạy cũng trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn, tạo được nhiều hứng thú cho học sinh trong quá trình tiếp thu bài

Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật

và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật

Phong Vân, ngày 25 tháng 3 năm 2025

PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ

I.Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến:

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, việc sử dụng máy tính

đã trở thành một kỹ năng cơ bản và quan trọng Việc giúp học sinh lớp 3 rèn luyện kỹ năng gõ bàn phím từ sớm không chỉ hỗ trợ các em trong việc học tập, làm bài tập trên máy tính mà còn giúp nâng cao khả năng tư duy, phản xạ nhanh

Gõ 10 ngón tay giúp học sinh làm quen với bàn phím, giảm thiểu sự thoải mái khi phải thực hiện các tác vụ máy tính, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho việc học tập trực tuyến và các kỹ năng công nghệ trong tương lai Hơn nữa, việc rèn luyện 10 ngón tay còn rèn luyện khả năng tập trung, chiến đấu và phát triển các kỹ năng vận động tinh tế cho học sinh Từ đó, các em sẽ tự tin hơn trong công việc sử dụng máy tính, chủ động hơn trong quá trình học tập và nghiên cứu

Để có thể học môn Tin học chuyên sâu hơn thì ngay từ đầu chương trình học điều cơ bản nhất là các em phải biết được cấu tạo của máy tính và thao tác

sử dụng các bộ phận của máy tính Tuy nhiên đối với học sinh lớp 3 các em còn quá nhỏ, lại là năm đầu tiên các em được tiếp cận môn Tin học nên giai đoạn hướng dẫn sử dụng máy tính đối với các em mất rất nhiều thời gian và công sức

Vì vậy đòi hỏi người giáo viên trực tiếp giảng dạy Tin học phải đổi mới phương pháp giảng dạy tạo cho các em hứng thú và đưa các em tiếp cận kiến thức một cách đơn giản nhất mà mang lại hiệu quả cao

Dù làm gì, sử dụng vào mục đích gì đi chăng nữa thì khi sử dụng máy tính

bộ phận bàn phím là bộ phận các em sẽ phải sử dụng nhiều nhất Nhưng thực tế trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy khi ngồi làm việc với máy tính các em còn lúng túng, khi thao tác với bàn phím một số em chưa nhớ được các chữ và nút chức năng của bàn phím, nhiều em gõ bàn phím còn sử dụng 2 ngón tay, thao tác cực kỳ chậm nhiều em vừa gõ vừa nhìn xuống bàn phím nên thường sai nội dung, chính tả Việc hình thành một thói quen cho học sinh Tiểu học thì rất nhanh nhưng khi thói quen đã được hình thành thì rất khó để thay đổi Nhận thức được điều đó tôi thấy cần phải định hướng cho các em hình thành một thói quen hợp lý ngay từ lúc bắt đầu học

Xuất phát từ những lý do trên tôi tìm tòi và nghiên cứu: “Một số biện pháp rèn kỹ năng sử dụng bàn phím và luyện gõ 10 ngón cho học sinh lớp 3”

nhằm mục đích hình thành cho các em kỹ năng rất quan trọng này, uốn nắn sửa chữa những thói quen không tốt khi làm việc với máy tính ngay từ khi các em bước đầu làm quen với nó

II Mục tiêu của sáng kiến:

- Giúp học sinh lớp 3 làm quen và sử dụng thành thạo bàn phím máy tính

- Rèn luyện kỹ năng gõ 10 ngón đúng kỹ thuật, nhanh và chính xác

- Hình thành thói quen gõ bàn phím khoa học, hỗ trợ tốt cho quá trình học tập và phát triển kỹ năng công nghệ thông tin

III Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu

1.Thời gian nghiên cứu:

- Sáng kiến tiến hànhnghiên cứu trong năm học 2024-2025

2 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng khảo sát nghiên cứu học sinh khối lớp 3 năm học 2024-2025 trường Tiểu học Phong Vân với tổng 106 học sinh

a Nhà trường: Nhà trường tạo điều kiện trang bị cơ sở vật chất, mua sắm,

cải tạo sửa chữa máy tính, nối mạng Internet để phục vụ cho việc dạy và học môn Tin học

b Giáo viên: Giáo viên được đào tạo các kiến thức cơ bản và liên tục

tham gia các khóa học nâng cao về Tin học để đáp ứng yêu cầu cho dạy và học môn Tin học trong bậc Tiểu học

c Học sinh: Tin học là môn học trực quan, sinh động giúp học sinh khám

phá các lĩnh vực mới nên kích thích tính tò mò và sự hứng thú trong quá trình học tập, nhất là đối với các tiết thực hành

2 Khó khăn

a Nhà trường: Về cơ sở vật chất phục vụ việc học cho học sinh như: số

lượng máy còn ít (20 máy), số lượng học sinh khối lớp 3 là 37 em/lớp dẫn đến 2 đến 2 em ngồi 1 máy vì vậy việc hướng dẫn và quản lý các em rất khó khăn

b Giáo viên: Bản thân tôi đã được đào tạo kiến thức Tin học nhưng chưa

được tham gia nhiều các buổi hội thảo hay sinh hoạt chuyên môn để học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp

c Học sinh: Ở tiểu học, môn Tin học còn là môn mới, tài liệu tham khảo

chưa phổ biến chỉ có bộ sách giáo khoa và sách bài tập nên học sinh chưa có điều kiện để tìm hiểu thêm Bên cạnh đó, trường nằm ở vùng ngoại thành, điều kiện kinh tế còn khó khăn vì vậy rất ít học sinh có máy tính tại nhà, các em chủ yếu tiếp xúc với máy tính ở trường Do đó sự tìm tòi, khám phá máy tính của các

em còn hạn chế việc học tập cũng trở nên chậm chạp và thụ động

3 Khảo sát thực trạng

Ngay từ đầu năm học, tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng 106 em học sinh khối lớp 3 Kết quả khảo sát ở khối lớp 3 tại trường đầu năm 2024 - 2025 như sau:

II Một số biện pháp thực hiên sáng kiến:

Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của giáo viên

Để thực hiện tốt việc luyện tập cho học sinh lớp 3 gõ bàn phím bằng 10 ngón là một vấn đề không dễ Khi dạy cho học sinh lớp 3 thực hành luyện gõ bàn phím bằng 10 ngón tay tôi nhận thấy đa số các em thường không đặt tay đúng vị trí và không gõ đúng các ngón tay theo hướng dẫn của giáo viên mà các

em thường chỉ dùng một ngón trỏ hoặc hai ngón trỏ của hai bàn tay để gõ Qua trao đổi với các giáo viên dạy tin ở trường bạn thì tình trạng này cũng thường xuyên xảy ra

Trong quá trình dạy học: Người giáo viên ngoài năng lực, khả năng sư phạm đã có cần phải luôn tích lũy, rút ra những kinh nghiệm dù rất nhỏ Là một giáo viên có tâm huyết với nghề, tôi chỉ mong sau này mình có thể tìm ra được những phương pháp tốt nhất, phù hợp nhất để truyền thụ kiến thức cho học sinh của mình Bản thân tôi phải tìm tòi học hỏi những kinh nghiệm từ sách báo, tài liệu tham khảo vào chính sau những tiết dạy có như vậy mới có những biện pháp phù hợp hơn, hay hơn, điều đó giúp học sinh thích học bộ môn của mình hơn Muốn vậy giáo viên phải không ngừng học hỏi nâng cao kiến thức, kỹ năng, thao tác thực hành vững vàng

Biện pháp 2: Học sinh hiểu được các lợi ích khi gõ bàn phím bằng 10 ngón và ngồi đúng tư thế:

Việc luyện gõ bàn phím bằng 10 đầu ngón tay tuy không dễ dàng, nhưng tác dụng của nó thì không ai có thể phủ nhận Khi thành thục kỹ năng này, chắc chắn bạn sẽ bổ sung thêm vào quỹ thời gian của mình được một "khoản" khá khá, có thể được dùng vào những việc có ích hơn thay vì mất thời gian cho việc

"mổ cò" như hiện tại

Tư thế ngồi phải thỏa mái, lưng thẳng, mặt đối chính diện vào màn hình

máy tính, tránh, trường hợp ngồi lệch sẽ dẫn đến đau lưng, mỏi cổ và các bệnh

về mắt Tuy nhiên đối với học sinh lớp 3 còn quá nhỏ khó ý thức được việc ngồi

đúng tư thế Hơn nữa nhiều em còn nói chuyện, chạy lung tung, quay lên quay xuống Vì vậy, ngay từ khi học Tin học giáo viên phải nghiêm khắc, quán triệt học sinh trật tự, im lặng, ngồi đúng tư thế khi thực hành.G iáo viên sẽ đi từng nhóm để quan sát học sinh thực hành đồng thời chỉnh lại tư thế ngồi cho phù hợp nếu học sinh thực hiện chưa đúng Ngoài ra, giáo viên yêu cầu nhóm trưởng của các nhóm đã được phân công cùng quan sát bạn nhóm mình nhắc nhở bạn ngồi đúng tư thế hoặc có thể chỉnh sửa lại tư thế ngồi cho bạn,…

Tư thế ngồi thực hành của học sinh

Biện pháp 3: Dạy học lý thuyết gắn liền với thực hành

Trong dạy học có rất nhiều phương pháp hiệu quả nhưng đối với môn Tin

học phương pháp dạy học chủ đạo đó là dạy học lý thuyết gắn liền với thực hành Bởi vì học sinh bậc tiểu học là lứa tuổi có khả năng diễn đạt kém, tâm lý chưa phát triển nên chỉ học lý thuyết suông thì học sinh rất khó hình dung và mau quên Hơn nữa, kiến thức Tin học hiện nay có nhiều đổi mới, xa lạ và nhiều khái niệm trừu tượng đòi hỏi học sinh vừa tìm hiểu vừa vận dụng vào thực hành thì mới hình thành được kĩ năng sử dụng máy tính Chẳng hạn như khi dạy nội dung các thao tác khi sử dụng chuột nếu yêu cầu học sinh trình bày thao tác nháy chuột, nháy đúp chuột, kéo thả chuột,… bằng lý thuyết thì đây là một yêu cầu rất khó ngay cả đối với học sinh học khá Nhưng nếu yêu cầu học sinh lên thực hành thao tác với chuột thì rất nhiều bạn thực hiện được

Vì vậy dạy học lý thuyết gắn liền với thực hành trên máy tính là điều kiện rất quan trọng để học sinh lĩnh hội được tri thức mới, hình thành các kĩ năng sử dụng máy tính cho bản thân Kiến thức ở môn Tin học tiểu học không đòi hỏi cao ở khả năng trình bày lý thuyết suông mà đòi hỏi học sinh phải có kĩ năng thực hành thành thạo, hình thành các thao tác nhanh chóng, chính xác khi bắt đầu làm quen với máy tính Đây là cơ sở, là nền tảng của một người mới bắt đầu học Tin học

Hiện nay, phòng tin học đã có đầy đủ máy móc thiết bị như máy chiếu, máy tính để tiết Tin học có thể thực hiện học tại phòng máy kết hợp song song

giữa lý thuyết và thực hành Chính vì vậy mà học sinh học nội dung nào sẽ được thực hành ngay ở nội dung đó

Nội dung giảng dạy là chương trình sách giáo khoa Tin học lớp 3 Nội

dung rất phù hợp, lôi cuốn học sinh Trong chương I: Máy tính và em, để thực

hiện dạy đạt hiệu quả, ngoài việc thực hiện đúng theo chương trình tôi đã thực hiện như sau:

Ví dụ Bài 10: Bàn phím máy tính: Ở bài học này, học sinh sẽ hiểu rõ về bàn phím cụ thể là:

- Chỉ ra được khu vực chính của bàn phím

- Gọi được tên các hàng phím trong khu vực chính của bàn phím Yêu cầu học sinh quan sát bàn phím máy tính:

+ Để giúp học sinh phân biệt được các khu vực chính của bàn phím trong tiết dạy tôi cho học sinh thảo luận nhóm 4, chỉ ra các khu vực chính của bàn phím rồi trình bày trước lớp Đặc biệt khi thiết kế bài giảng từng khu vực chính tôi để màu sắc khác nhau cho học sinh dễ phân biệt

Bàn phím máy tính

+ Dụng cụ dạy học ở bài này là bàn phím máy tính để hướng dẫn và chỉ trực tiếp cho học sinh biết khu vực chính của bàn phím

Khu vực chính của bàn phím

Sau khi học sinh đã nắm vững được khu vực chính của bàn phím Học sinh quan sát bàn phím mà giáo viên phát để tìm đúng vị trí các hàng phím trong khu vực chính của bàn phím Giáo viên nhận xét và chốt lại kiến thức: khu vực chính của bàn phím có 5 hàng phím: hàng phím số, hàng phím trên, hàng phím

cơ sở, hàng phím dưới Đặc biệt, giúp các em phát hiện hai phím đặc biệt là hai phím có gai: phím F và phím J

Để các em nhớ được các hàng phím, ngoài cách cho các em quan sát , thực hành bàn phím tại phòng máy thì tôi cũng hướng dẫn các em về nhà tận dụng những bàn phím bị hư không dùng được nữa để luyện gõ các hàng phím Đặc biệt để giúp các em nhớ được tên các phím trong từng hàng phím của khu vực chính bàn phím tôi đã hướng dẫn các em về nhà tự vẽ bàn phím hoặc tự làm bàn phím máy tính Và nhờ sự thông minh, khéo léo học sinh đã làm được bàn phím

và ghi nhớ được các vị trí các phím rất tốt

Bàn phím các em tự làm Bài 11: Cách đặt ngón tay gõ phím

Học sinh đã phân biệt được khu vực chính và vị trí của các hàng phím trên bàn phím Tiếp theo giáo viên sẽ hướng dẫn các em cách đặt tay, cách gõ các phím trên các hàng phím và nắm được tầm quan trọng của việc gõ 10 ngón trong soạn thảo văn bản

* Tập gõ các phím ở hàng phím cơ sở

Giáo viên hướng dẫn và thực hiện mẫu cho học sinh quan sát cách đặt tay

và cách gõ trên bàn phím cơ sở

Các bước đặt tay trên bàn phím như sau:

- Tại hàng cơ sở, em hãy đặt ngón trỏ của tay trái lên phím F (phím có gai), các ngón còn lại đặt lên các phím A, S, D như trong hình minh họa

- Đặt ngón trỏ của tay phải lên phím có gai J, các ngón còn lại đặt lên các phím K, L, ;

* Tập gõ các phím ở hàng trên:

- Yêu cầu học sinh quan sát các phím ở hàng phím trên Giáo viên hướng dẫn và làm mẫu cho học sinh quan sát

- Các ngón tay vẫn đặt lên các phím xuất phát ở hàng cơ sở

- Cách gõ: Các ngón tay sẽ vươn ra để gõ các phím hàng trên Sau khi gõ xong một phím, phải đưa ngón tay về phím xuất phát tương ứng ở hàng cơ sở

Cách gõ các phím hàng cơ sở

Cách gõ các phím ở hàng trên

* Tập gõ các phím ở hàng phím dưới

- Yêu cầu học sinh quan sát các phím ở hàng phím dưới Giáo viên hướng dẫn và làm mẫu cho học sinh quan sát

- Các ngón tay vẫn đặt lên các phím xuất phát ở hàng cơ sở

Cách gõ: Các ngón tay sẽ đưa xuống để gõ các phím ở hàng dưới Sau khi

gõ xong một phím, phải đưa ngón tay trở lại phím xuất phát tương ứng ở hàng cơ sở

Cách gõ các phím ở hàng phím dưới

* Tập gõ các phím ở hàng phím số

- Yêu cầu học sinh quan sát các phím ở hàng phím số Giáo viên hướng dẫn và làm mẫu cho học sinh quan sát

- Các ngón tay vẫn đặt lên các phím xuất phát ở hàng cơ sở

- Cách gõ: Mối ngón tay sẽ vươn ra để gõ các phím số Sau khi gõ xong một phím, phải đưa ngón tay về phím xuất phát tương ứng ở hàng cơ sở

Đối với kỹ năng gõ 10 ngón thì phần thực hành đóng vai trò rất quan trọng, vì vậy khi các em đã hiểu được vấn đề thì giáo viên sẽ cho học sinh các

nhóm cùng luyện gõ bàn phím với phần mềm Rapid typing

Biện pháp 4: Sử dụng trò chơi học tập trong môn Tin học

1 2 3 4 5 6 7 8 9