Sáng kiến một số biện pháp nâng cao chất lượng bữa Ăn cho trẻ nhằm hạ tỷ lệ suy dinh dưỡng Ở trường mầm non

Được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường, các cô nuôi đã thường xuyên thay đổi thực đơn theo mùa để đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ giúp cho chất lượng bữa ăn được nâng lên, trẻ ăn ngon

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Tính cấp thiết phải tiến hành sáng kiến

Chất lượng bữa ăn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển toàn diện của trẻ mầm non, đặc biệt trong giai đoạn đầu đời - thời kỳ vàng để hình thành nền tảng thể chất, trí tuệ và sức khỏe lâu dài Hiện nay, tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng hoặc mất cân bằng trong chế độ ăn vẫn còn phổ biến ở một số nơi, dẫn đến nguy cơ suy dinh dưỡng, béo phì hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của trẻ Bên cạnh đó, vấn

đề an toàn thực phẩm trong các bữa ăn tại trường mầm non cũng đang là mối quan ngại lớn, khi các vụ ngộ độc thực phẩm thỉnh thoảng vẫn xảy ra

Bữa ăn của các bé mầm non không chỉ là chuyện no bụng, mà còn là nguồn nuôi dưỡng sức khỏe, trí óc và cả niềm vui mỗi ngày Ở tuổi này, các bé đang lớn nhanh như thổi, cần lắm những bữa ăn ngon, đủ chất để cơ thể khỏe mạnh và đầu óc minh mẫn Thế nhưng, đâu đó vẫn còn những bữa ăn thiếu cân bằng, hoặc tệ hơn là chưa đảm bảo an toàn, khiến cha mẹ không khỏi lo lắng Có bé thì thiếu chất, có bé lại ăn không đúng cách, mà hậu quả thì chẳng ai muốn - từ suy dinh dưỡng đến những vấn đề sức khỏe lâu dài

Để trẻ phát triển tốt về Đức - trí - thể - mĩ, thì chúng ta phải cân đối các chất dinh dưỡng với nhau để chế biến những món ăn đủ cả về chất và lượng, giúp trẻ ăn ngon miệng và ăn hết suất của mình, để tăng cường sức khoẻ, giảm

tỷ lệ suy dinh dưỡng

Nâng cao chất lượng bữa ăn cho các bé lúc này không chỉ là việc cần làm,

mà là việc phải làm ngay Nó giúp các bé lớn lên khỏe mạnh, học hành tốt hơn, đồng thời mang lại sự yên tâm cho bố mẹ và cô giáo Hơn nữa, đây còn là cách

để dạy các bé yêu thích ăn uống lành mạnh từ nhỏ, để mai này lớn lên, các bé sẽ

là những người khỏe mạnh, hạnh phúc

Được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường, các cô nuôi đã thường xuyên thay đổi thực đơn theo mùa để đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ giúp cho chất lượng bữa ăn được nâng lên, trẻ ăn ngon miệng hơn, song bên cạnh đó tôi thấy vẫn còn một số trẻ ăn chưa ngon miệng, chưa ăn hết xuất của mình, số trẻ suy

dinh dưỡng ở trẻ còn cao Điều đó đã thúc đẩy tôi chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ nhằm hạ tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trường mầm non”, giúp trẻ có những bữa ăn ngon, đảm bảo chất lượng, trẻ một cơ thể

khoẻ mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần

2 Mục tiêu của đề tài, sáng kiến

Để trẻ phát triển tốt về thể chất thì chúng ta phải cải thiện chất lượng bữa

ăn cho các bé mầm non, đảm bảo các con được ăn ngon, đủ chất và an toàn Tôi muốn tạo ra những bữa ăn không chỉ đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng để các bé khỏe mạnh, phát triển tốt mà còn khiến các con hào hứng, thích thú mỗi khi đến giờ ăn Bên cạnh đó, tôi cũng mong việc này sẽ giúp các bậc phụ huynh yên tâm hơn khi gửi gắm con em mình, đồng thời hỗ trợ cô giáo và nhà trường trong việc chăm sóc các bé một cách toàn diện

3 Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Thời gian nghiên cứu

Đề tài được thực hiện tại khu Yên Kỳ trường mầm non Phú Sơn, Ba Vì, Hà Nội Thời gian thực hiện: Từ tháng 9 năm 2024 đến tháng 3 năm 2025

* Đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu “Một số biện pháp nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ nhằm hạ tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trường mầm non” ở trường mầm non nơi tôi

đang công tác thuộc huyện Ba Vì

Hơn nữa, qua trò chuyện với các cô giáo và phụ huynh, tỷ lệ trẻ lười ăn vẫn cao, trẻ không hứng thú với thức ăn ở trường Khoa học cũng đã chứng minh, một chế độ ăn tốt không chỉ giúp cơ thể khỏe mà còn tác động tích cực đến tinh thần, khả năng học hỏi của trẻ Từ đó, tôi nghĩ rằng việc nâng cao chất lượng bữa ăn không chỉ là nhu cầu thực tế mà còn là điều cần thiết để các bé có khởi đầu tốt nhất Đề tài này ra đời từ cái tâm của tôi, muốn làm điều gì đó thiết thực

cho các con và cả cộng đồng xung quanh

Bảo đảm cân đối các chất dinh dưỡng cho trẻ ở trường mầm non là rất quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cho trẻ, góp phần giảm tỷ lệ trẻ mắc bệnh thiếu, thừa chất dinh dưỡng để tăng cường sức sức khỏe, hứng thú học tập Như chúng ta đã biết ăn uống là nhu cầu cần thiết hàng ngày, không thể thiếu đối với mỗi con người chúng ta, đặc biệt là trẻ mầm non vì lúc này trẻ đang trong thời gian phát triển mạnh Vì vậy nhu cầu dinh dưỡng rất lớn Nếu ăn thiếu dinh dưỡng trẻ sẽ là người đầu tiên chịu hậu quả của các bệnh về dinh dưỡng như: còi xương, suy dinh dưỡng

Bên cạnh đó căn bệnh béo phì ở trẻ em có xu hướng ngày càng gia tăng và cũng đang xảy ra ở khu vực nông thôn chúng ta, đây cũng là mối quan tâm của nhiều gia đình và nhà trường Xã hội phát triển, kinh tế gia đình đầy đủ hơn nên việc chăm sóc trẻ được quan tâm hơn Tuy nhiên một số bố mẹ vẫn còn suy nghĩ chiều con, cho con ăn những thực phẩm không đảm bảo, nhiều dầu mỡ Thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, đồ ăn nhanh dẫn đến tỷ lệ trẻ béo phì tăng

Vì thế, để đảm bảo chất lượng bữa ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng của trẻ nhằm đáp ứng nhu cầu về năng lượng và các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, điều đó phụ thuộc vào khẩu phần dinh dưỡng thích hợp, ngoài ra còn phụ thuộc vào các kiến thức ăn uống khoa học Khẩu phần ăn cần phải đảm bảo đầy

đủ và cân đối hài hòa năng lượng: Protein - Lipit - Gluxit - Vitamin và khoáng chất Vì vậy chúng ta phải có khẩu phần dinh dưỡng phù hợp với từng lứa tuổi của trẻ mầm non

1.2 Cơ sở thực tiễn

Trường Mầm non Phú Sơn có 01 điểm trường chính và 02 điểm trường phụ với 19 nhóm lớp, 370 học sinh

Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên: 60 đồng chí

Trong những năm gần đây nhà trường có một đội ngũ cán bộ giáo viên và nhân viên giàu kinh nghiệm chăm sóc giáo dục trẻ, đặc biệt đội ngũ nhân viên nuôi dưỡng có chuyên môn tốt trong việc xây dựng thực đơn và kỹ thuật chế biến món ăn nhằm kích thích trẻ ăn ngon miệng hơn Vì thế số trẻ ra lớp ở các

độ tuổi ngày một gia tăng

Về cơ sở vật chất, nhà trường được xây dựng rất khang trang, bếp ăn được xây dựng theo quy trình một chiều, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm Thực đơn hằng ngày được xây dựng khoa học, đầy đủ dinh dưỡng, phù hợp với từng

độ tuổi, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh Các món ăn luôn được thay đổi thường xuyên để kích thích sự ngon miệng, tạo thói quen ăn uống lành mạnh cho trẻ

Trẻ ăn bán trú tại trường là 100%

Bếp được xây dựng kiên cố và sắp xếp theo quy trình bếp một chiều, cơ sở vật chất được bố trí gọn gàng

Vào đầu năm học Ban giám hiệu nhà trường họp ban chi ủy, ban cốt cán để kiểm tra và tìm hiểu các cửa hàng và công ty cung ứng thực phẩm sạch, đảm bảo

vệ sinh an toàn thực phẩm để trường ký hợp đồng cung cấp thực phẩm

Nhà trường đã ký kết hợp đồng thực phẩm với công ty TNHH thực phẩm Đông Dương Foody, một đơn vị có năng lực pháp lý và có đầy đủ giấy tờ vệ sinh an toàn thực phẩm đảm bảo đúng tiêu chuẩn

Nhà cung cấp thực phẩm, đầu năm học tổ chức cho ban giám hiệu, nhân viên y tế và nhân viên nuôi dưỡng đi truy xuất nguồn gốc thực phẩm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm

Nhà trường nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp lãnh đạo tạo điều kiện cho nhân viên nuôi dưỡng được tham dự các lớp tập huấn v à chuyên đề vệ sinh an toàn thực phẩm như: Chuyên đề “Đổi mới xây dựng thực đơn và nâng cao kỹ thuật chế biến món ăn cho trẻ tại cơ sở giáo dục mầm non”

do Sở giáo dục và đào tạo Hà Nội tổ chức tại trường mầm non Vạn Thắng Chuyên

đề bồi dưỡng nghiệp vụ nấu ăn chuyên nghiệp trong trường mầm non do Phòng giáo dục và đào tạo Ba Vì tổ chức tại trường mầm non Thuỵ An

Qua thời gian tập huấn được các thầy cô chỉ bảo tận tình từ lý thuyết cho đến thực hành Tôi nhận thấy được tầm quan trọng của quá trình thay đổi thực đơn hàng ngày và đã đưa vào nhà trường một số thực đơn nhằm kích thích trẻ ăn ngon miệng hơn để giúp giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ

100% cô nuôi đạt chuẩn trình độ đào tạo đạt chuẩn

Phối kết hợp chặt chẽ giữa giáo viên, nhân viên, nhà trường và phụ huynh

để đạt kết quả cao

* Về phía cô nuôi:

Bản thân tôi đã được ban giám hiệu nhà trường quan tâm cử tham gia hội thi nhân viên nuôi dưỡng giỏi cấp huyện

Cô yêu nghề, mến trẻ và luôn tìm tòi học hỏi những kinh nghiệm về chế biến các món ăn, xây dựng thực đơn đảm bảo cân đối các chất hợp lý

Chị em trong tổ yêu nghề, mến trẻ, có đạo đức, có tinh thần trách nhiệm cao, nhiệt tình trong công việc, không ngại khó khăn

Được Ban giám hiệu tận tình giúp đỡ, chỉ đạo sát sao, động viên tinh thần nhờ đó chị em tích cực khắc phục những khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

b Khó khăn:

Hiện nay các cháu theo học ở trường đông, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng, thấp còi, béo phì cao

Thói quen sinh hoạt của trẻ còn chưa đúng

Nhiều trẻ có xu hướng ăn theo sở thích, một số bé không thích nhai, thường ngậm thức ăn lâu hoặc tỏ ra chán ăn

Trẻ đến trường được bố mẹ chiều hay mua quà vặt nên đến bữa trưa trẻ không muốn ăn

Công tác nâng cao chất lượng bữa ăn còn hạn chế

Nhà trường có 3 điểm trường trên toàn xã nên rất khó khăn cho công tác quản lý nuôi dưỡng và chăm sóc giáo dục trẻ

c Khảo sát thực trạng:

Bảng khảo sát theo dõi số trẻ ở khu Yên Kỳ với tổng số trẻ là: 55 trẻ và được đánh giá theo tiêu trí sau:

1.4 Mô tả biện pháp đã biết

Để cải thiện chất lượng bữa ăn, góp phần giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ trong trường mầm non Có rất nhiều biện pháp đã được thực hiện:

- Ứng dụng công nghệ trong quản lý khẩu phần ăn

+ Ưu điểm: Công nghệ giúp tính toán chính xác lượng dinh dưỡng cần thiết

cho từng trẻ dựa trên độ tuổi, cân nặng, và tình trạng sức khỏe Các phần mềm

có thể lưu trữ và phân tích dữ liệu dinh dưỡng, từ đó đưa ra đề xuất điều chỉnh phù hợp nếu trẻ có dấu hiệu suy dinh dưỡng hoặc thừa cân

+ Nhược điểm: Việc mua phần mềm, thiết bị và đào tạo nhân viên sử dụng

công nghệ có thể gây tốn kém

- Cải thiện môi trường ăn uống, tạo thói quen ăn uống lành mạnh

+ Ưu điểm: Không gian ăn uống sạch sẽ, đẹp mắt và thoải mái giúp trẻ có

hứng thú hơn với bữa ăn, từ đó ăn ngon miệng và hấp thu dinh dưỡng tốt hơn

+ Nhược điểm: Việc cải thiện không gian ăn uống cần có kinh phí để nâng

cấp bàn ghế, dụng cụ ăn uống, trang trí không gian

- Xây dựng thực đơn cân đối

+ Ưu điểm: Thực đơn cân đối giúp trẻ nhận đủ các nhóm chất quan trọng (đạm,

tinh bột, chất béo, vitamin và khoáng chất), góp phần phát triển thể chất và trí não

+ Nhược điểm: Mỗi trẻ có khẩu vị khác nhau, có trẻ thích món này nhưng

lại không thích món kia, gây khó khăn trong việc xây dựng thực đơn chung

2 Những biện pháp mới thực hiện đề tài

2.1 Biện pháp 1: Tự học tập và bôi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn

Để chất lượng bữa ăn đươc nâng lên đảm bảo các chất dinh dưỡng thì việc học hỏi để giúp cho kiến thức, chuyên môn nghiệp vụ của bản thân đươc nâng cao là điều rất cần thiết

Trước tình trạng trẻ vẫn con bị suy dinh dưỡng nhiều, bản thân tôi luôn tìm hiểu sách báo, truyền hình, truyền thanh, học hỏi kinh nghiệm của bạn đồng nghiệp trong và ngoài nhà trường cung như thường xuyên truy cập Internet để hiểu thêm về sự phát triển của trẻ cũng như lý do vì sao trẻ vị suy dinh dưỡng

Từ đó có thể đưa ra những biện pháp khắc phục tình trạng trên nhằm nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ ở trường mầm non Nếu con người không có ý thức tự học, tự rèn luyện thì ngày càng trở nên tụt hậu Là cô nuôi trường mầm non, vấn

đề tự học càng quan trọng và cần thiết Bởi nếu không học sẽ không có kiến thức khoa học để áp dụng vào công việc Như vậy, hiệu quả chăm sóc, nuôi dưỡng sẽ không cao Trẻ em đến trường sẽ không được đảm bảo một cách an toàn tuyệt đối, tình trạng suy dinh dưỡng của trẻ sẽ không được cải thiện

Ngay từ đầu năm học dưới sự chỉ đạo của ban giám hiệu nhà trường mà trực tiếp là hiệu phó nuôi dưỡng, bản thân tôi đã tự nghiêm cứu và thực hiện đúng các văn bản chỉ đạo của cấp trên, kế hoạch chăm sóc nuôi dưỡng, đặc biệt chú ý đến tình trạng trẻ suy dinh dưỡng và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm Tham gia đầy đủ các buổi họp hội đồng sư phạm, các buổi tập huấn chuyên môn của nhà trường để nắm bắt được yêu cầu nhiệm vụ của việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ Được sự quan tâm của Phòng giáo dục và đào tạo Ba Vì, ban giám hiệu trường mầm non Phú Sơn bản thân tôi đã được tham gia lớp bồi dưỡng nghiệp vụ

“Nấu ăn chuyên nghiệp trong trường mầm non huyện Ba Vì năm học 2024-2025”

do Phòng giáo dục và đào tạo Ba Vì tổ chức tại trường mầm non Thụy An Ngoài

ra tôi còn được đi dự chuyên đề “Đổi mới xây dựng thực đơn và nâng cao kỹ thuật chế biến món ăn cho trẻ tại cơ sở giáo dục mầm non” do Sở giáo dục và đào tạo Hà

Nội tổ chức tại trường mầm non Vạn Thắng (Minh chứng: Hình ảnh 1)

2.2 Biện pháp 2: Xây dựng thực đơn đảm bảo đủ các chất dinh dưỡng

kết hợp nhiều loại thực phẩm và theo mùa

Việc xây dựng thực đơn khoa học, đa dạng không chỉ giúp trẻ được cung cấp đầy đủ dưỡng chất mà còn tạo hứng thú trong ăn uống, hạn chế tình trạng biếng ăn, suy dinh dưỡng Đặc biệt, sử dụng thực phẩm theo mùa giúp đảm bảo

độ tươi ngon, an toàn và phù hợp với điều kiện thực tế

Đảm bảo đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng

Thực đơn cần đáp ứng đủ 4 nhóm chất thiết yếu cho sự phát triển của trẻ: Chất bột đường (Glucid): Có trong gạo, mì, bún, khoai lang, khoai tây… giúp cung cấp năng lượng chính cho cơ thể

Chất đạm (Protein): Có trong thịt, cá, trứng, sữa, đậu … giúp trẻ tăng trưởng và phát triển cơ bắp

Chất béo (Lipid): Có trong dầu thực vật, mỡ cá, bơ… giúp hấp thu vitamin

Kết hợp nhiều loại thực phẩm để tạo sự phong phú

Tránh lặp lại một món ăn quá thường xuyên, thay vào đó, thực đơn cần luân phiên nhiều nguyên liệu khác nhau để kích thích vị giác của trẻ Ví dụ, nếu hôm nay ăn cá thì ngày mai có thể đổi sang thịt gà, trứng hoặc đậu phụ

Đưa vào thực đơn các món ăn mới lạ, kết hợp các loại thực phẩm một cách sáng tạo nhưng vẫn đảm bảo cân bằng dinh dưỡng

Tăng cường sử dụng thực phẩm giàu canxi như tôm, cua, cá nhỏ để hỗ trợ phát triển chiều cao cho trẻ

Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn có nhiều đường, muối để bảo vệ sức khỏe lâu dài

Lựa chọn thực phẩm theo mùa để đảm bảo an toàn và tươi ngon

Mùa hè: Ưu tiên rau xanh có tính mát như rau ngót, rau dền, mồng tơi, cùng các loại trái cây nhiều nước như dưa hấu, cam, thanh long để giúp trẻ giải nhiệt

Mùa đông: Bổ sung các thực phẩm giàu năng lượng như khoai lang, bắp, các loại hạt, đồng thời tăng cường vitamin C từ cam, quýt, bưởi để phòng bệnh

Sử dụng thực phẩm theo mùa không chỉ đảm bảo độ tươi ngon mà còn giảm chi phí, phù hợp với điều kiện kinh tế của nhà trường và phụ huynh

Xây dựng thực đơn đảm bảo đủ chất dinh dưỡng, kết hợp nhiều loại thực phẩm và theo mùa là biện pháp quan trọng giúp nâng cao chất lượng bữa ăn cho

trẻ Việc thực hiện cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, giáo viên và phụ huynh để đảm bảo trẻ có một chế độ dinh dưỡng khoa học, lành mạnh và phù hợp với điều kiện thực tế

Khi xây dựng thực đơn, cần hiểu rõ giá trị dinh dưỡng và tác dụng của từng loại thực phẩm để lựa chọn những thực phẩm giàu Canxi, Sắt, Vitamin B1 và A

Từ đó, chế biến các món ăn phù hợp, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và cân đối Còn một số thực phẩm như: Rau cần, kinh giới…; gan gà, thịt xông khói, đồ hộp không lựa chọn vì không phù hợp với độ tuổi của trẻ (Minh chứng: Hình ảnh 2)

* Cần xây dựng thực đơn đảm bảo đủ lượng ca lo

Trẻ đến trường từ sáng sớm đến chiều mới về, thời gian trẻ hoạt động vui chơi học tập chủ yếu là ở trường Năng lượng để đáp ứng nhu cầu họat động của trẻ ở trường mầm non một ngày là từ 665 - 676 Kcal/1330 Kcal chiếm 50-55% nhu cầu năng lượng một ngày của trẻ

Vậy nên ở trường trẻ phải có chế độ ăn hợp lý đủ dinh dưỡng cho trẻ, không để trẻ đói và cũng không để trẻ ăn quá nhiều, vì để trẻ đói lâu sẽ bị suy dinh dưỡng còn trẻ thừa chất sẽ bị béo phì

Năng lượng chủ yếu cung cấp cho trẻ là chất đạm như cá thịt trứng, từ bột đường và chất béo, gluxit có nhiều dinh dưỡng trong các loại ngũ cốc, chất béo còn có nhiều trong dầu mỡ và các loại tinh dầu Khi xây dựng thực đơn ta nên chú ý kết hợp giữa 2 loại thực phẩm với nhau để đảm bảo lượng calo 1 ngày cho trẻ, chú ý đến các món ăn đảm bảo đủ lượng calo cho trẻ nhất là chế biến như

băm nhỏ, thái nhỏ, nấu phải nhừ mềm

Chú ý xây dựng thực đơn từng bữa ăn hàng ngày, hàng tuần phù hợp với trẻ

Ngoài ra để thực đơn của nhà trường được xây dựng thay đổi hàng ngày, hàng

tuần chúng ta cần chủ động lên kế hoạch ăn uống cho phù hợp với trẻ

Với định suất là 20.000đ/trẻ/ ngày chúng tôi thường xuyên thay đổi thực đơn để chế biến các món ăn được đa dạng, phong phú giúp trẻ ăn ngon miệng và

ăn hết suất ăn của mình Ngoài ra để tạo nên một bữa ăn ngon nâng cao giá trị dinh dưỡng, chúng ta cần phải quan tâm đến mỗi bữa ăn sao cho đủ định lượng

và chất phù hợp với lứa tuổi của trẻ

Bởi số tiền có hạn nên trong mỗi bữa ăn hằng ngày của trẻ có các loại thực phẩm đắt tiền như: thịt gà, thịt bò, thịt lợn kết hợp với các loại thực phẩm rẻ tiền như đậu phụ các loại rau củ quả theo mùa đảm bảo các chất dinh dưỡng (Minh chứng: Hình ảnh 3)

* Xây dựng thực đơn cân đối tỉ lệ P, L, G

Protein là dưỡng chất quan trọng giúp trẻ phát triển trí tuệ, đồng thời đóng vai trò nền tảng trong việc xây dựng và duy trì các thành phần thiết yếu của cơ thể Protein có trong thịt, cá, trứng, sữa, đậu, lạc, vừng

Lipit là nguồn cung cấp năng lượng những loại thức ăn nhiều lipit có trong dầu ăn, mỡ lợn và các loại quả có nhiều tinh dầu

Gluxit cung cấp năng lượng chủ yếu trong cơ thể Gluxit có nhiều trong gạo, bột mì, miến, đậu, đường

Vì vậy trong bữa ăn hàng ngày ta phải đảm bảo đầy đủ các loại thực phẩm

và cân đối làm sao giữa các chất L, P, G theo tỉ lệ thích hợp của trẻ

Chất đạm (Protit) cung cấp khoảng 15% - 25% năng lượng khẩu phần Chất béo (Lipit) cung cấp khoảng 25% - 35% năng lượng khẩu phần

Chất bột (Gluxit) cung cấp khoảng 45% - 52% năng lượng khẩu phần Đạm có trong động vật rất nhiều nhưng giá thành lại đắt ngược lại đạm có nguôn gốc từ thực vật lại rất rẻ, tiền ăn của các cháu đóng hàng ngày có giới hạn với mức là 20.000/trẻ/ngày trong đó có cả chất đốt Vì vậy, phải biết kết hợp giữa đạm có từ thực vật và đạm có từ động vật Ngoài ra, có thể kết hợp với các món canh giàu đạm như rau ngót, rau mồng tơi… để đảm bảo dinh dưỡng cho cả bữa chính và bữa phụ của trẻ Đồng thời, nên bổ sung các món rán, xào một cách hợp lý để cung cấp đủ Gluxit, giúp cân bằng năng lượng trong ngày

Trẻ ăn ngon miệng hơn và tỷ lệ giữa các chất đạm - đường bột - lipid cân đối hơn xây dựng thực đơn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non giúp trẻ phát triển toàn diện giảm thiểu tình trạng suy dinh dưỡng cũng như tránh được tình trạng béo phì của trẻ

Đây bộ thực đơn đầy đủ các chất dinh dưỡng và đạt hiệu quả cao trong một mà tuần mà trường tôi đã xây dựng và thực hiện trong quá trình tôi nghiên cứu đề tài

Bảng thực đơn cho trẻ tại trường mầm non

THỰC ĐƠN TUẦN LẺ MÙA HÈ NHÓM

BỮA CHÍNH

BỮA CHÍNH CHIỀU

Nhà trẻ

Thứ 2

Thịt bò, thịt lợn hầm

củ quả Canh bí đỏ nấu thịt Thanh long

Mỳ thịt gà

Thứ 3 Đậu phụ non sốt thịt băm Canh

rau ngót nấu cua

Sữa bột pha/ Sữa

chua

Cơm tẻ, Trứng thịt đảo bông, Canh rau ngót nấu thịt Thứ 4

Thịt lợn kho trứng

cút Canh khoai tây cà rốt nấu thịt

Chuối Cháo tôm ngũ sắc

Thứ 5

Thịt gà, thịt lợn nấu

cà ri Canh bí xanh nấu

Thịt lợn, cá chiên sốt

cà chua Canh rau cải nấu thịt

Thứ 3

Đậu phụ non sốt thịt băm Canh rau ngót nấu cua

Bánh bao/Bánh ngô + Sữa bột pha/ Sữa

thịt

Sữa bột pha/ Sữa

chua

Cơm tẻ, Trứng thịt kho Canh khoai tây nấu thịt Thứ 4

Thịt gà, thịt lợn hầm

củ quả Canh rau cải nấu thịt

Thanh long Cháo thịt

Thịt lợn, tôm biển rim mắm Canh rau ngót nấu thịt

tôm

Mỳ thịt lợn

Thứ 3

Thịt lợn đậu phụ sốt

cà chua Canh khoai tây nấu

thịt

Xôi đậu xanh hạt sen/Xôi gấc +Sữa bột pha/ Sữa chua

Thứ 4 Thịt gà, thịt lợn hầm củ quả Canh Cháo thịt gà/Cháo sườn

rau cải nấu thịt

Thứ 5 Trứng thịt đảo bông Canh bí đỏ nấu thịt

Bánh bao/Bánh khoai + Sữa bột pha/

Sữa chua Thứ 6

Thịt lợn, tôm biển rim mắm Canh rau ngót nấu thịt

Phở thịt gà

Kết quả: Và đây là những sản phẩm đã được chế biến từ thực đơn đã xây dựng và trong

hội thi nhân viên nuôi dưỡng giỏi cấp trường và cấp huyện (Minh chứng: Hình ảnh 4)

2.3 Biện pháp 3: Lựa chọn thực phẩm sạch, đảm bảo dinh dưỡng và

an toàn thực phẩm

Thực phẩm không chỉ là nguồn cung cấp năng lượng và chất dinh dưỡng

cho trẻ phát triển, đặc biệt là trẻ mầm non

Vào đầu năm nhà trường tổ chức họp ban giám hiệu và tổ chuyên môn để

thống nhất thực đơn, chế độ ăn uống và ký hợp đồng thực phẩm sạch như: thịt

cá, trứng, sữa, rau, hàng khô… nguồn cung cấp thực phẩm phải có đầy đủ điều

kiện cung cấp thường xuyên, có trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng, đảm

bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, giá cả hợp lý ổn định Thực phẩm được kiểm tra

hàng ngày đảm bảo về chất lượng, đủ về số lượng thì nhân viên mới ký nhận và

chế biến Khi nhận từ nhà cung cấp chúng ta cần lưu ý:

Đối với các loại thịt, tôm, cá phải chọn các loại tươi ngon, không có mùi hôi, mùi lạ

Đối với rau, củ, quả: để bảo vệ sức khỏe, nên chọn rau củ quả đúng mùa

Vì khi trồng và thu hoạch đúng mùa thì dư lượng thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ

thực vật và chất bảo quản sẽ thấp hơn nhiều so với trái vụ

Công ty TNHH Đông Dương là công ty được nhà trường lựa chọn là đơn vị cung cấp thực phẩm tươi sống hàng ngày, đảm bảo rõ nguồn gốc xuất xứ, đảm bảo

chất lượng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm Là đơn vị có uy tín lớn trên địa bàn

huyện Ba Vì, có đầy đủ thủ tục pháp lý, đầy đủ giấy tờ vệ sinh an toàn thực phẩm

Rau củ quả nên được rửa trực tiếp dưới vòi nước chảy để loại bỏ bụi bẩn và

vi khuẩn, không nên cắt nhỏ rồi ngâm nước vì sẽ làm mất đi nhiều chất dinh

dưỡng Đây là nhóm thực phẩm giàu chất xơ và các khoáng chất quan trọng như

sắt, kẽm, magie Rau củ tươi thường có màu sắc tự nhiên, không bị héo úa hay

biến dạng, đảm bảo độ tươi ngon và giá trị dinh dưỡng Cánh lá cứng cáp không

mềm thân cây sẽ nằm thẳng, không sũ xuống là rau mới; lá rau không có lá vàng, sờ

cây rau không nhớt, cuống lá rau phải còn xanh.(Minh chứng: Hình ảnh 5)

Để chọn quả tươi ngon: quan trọng là chọn quả không bị nứt, vỡ không

thủng, không dập nát

Đối với đồ khô: Cần lựa chọn các loại có nhãn mác bao bì, ghi ngày sản

xuất và hạn sử dụng rõ ràng

Đối với gia vị: như nước mắm, bột canh, dầu ăn, nên chọn những hãng sản xuất có uy tín như nước mắm Nam Ngư, bột canh Hải Châu, dầu ăn Neptuyl

2.4 Biện pháp 4: Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm khi chế biến

món ăn cho trẻ

Khi chế biến món ăn cho trẻ thì chung ta cần phải đảm bảo 10 nguyên tắc vàng

Nguyên tắc 1: Chọn thực phẩm an toàn

Nguyên tắc 2: Nấu chín kỹ thức ăn

Nguyên tắc 3: Ăn ngay sau khi nấu

Nguyên tắc 4: Bảo quản cẩn thận các thức ăn đã nấu chín

Nguyên tắc 5: Thức ăn dùng lại sau 5 tiếng nhất thiết phải đun lại thật kỹ Nguyên tắc 6: Tránh ô nhiễm chéo giữa thức ăn chín và sống, với bề mặt bẩn

Nguyên tắc 7: Rửa tay sạch trước khi chế biến thức ăn và sau những lần

gián đoạn để làm việc khác

Nguyên tắc 8: Giữ sạch các bề mặt chế biến thức ăn

Nguyên tắc 9: Che đậy thực phẩm để tránh côn trùng và các động vật khác

Nguyên tắc 10: Sử dụng nguồn nước sạch, an toàn trong chế biến thực

Giáo viên, nhân viên phải được kiểm tra sức khỏe định kỳ, nhân viên nuôi dưỡng

có chứng nhận tập huấn vệ sinh an toàn thực phẩm, đi làm phải đeo khẩu trang, găng tay, mũ áo và đi ủng Hạn chế thấp nhất những mầm bệnh lây lan truyền nhiễm

Người chế biến thực phẩm phải có kỹ thuật chế biến món ăn Đây là khâu rất quan trọng Tùy thuộc vào lứa tuổi của trẻ mà ta có cách chế biến, cắt thái khác nhau Đối với trẻ mẫu giáo có thể chế biến các món ăn to hơn, màu sắc phong phú, đa dạng, hấp dẫn (Minh chứng: Hình ảnh 7)

Trong khi nấu ăn tôi đặc biệt chú ý đến các loại gia vị có thể làm ảnh hưởng tới sức khỏe của các cháu như: ăn hành khô giảm khả năng thiếu máu, hạn chế sử dụng muối thường, mỳ chính, tăng cường ăn nước mắm để bổ sung chất sắt (Minh chứng: Hình ảnh 8)

Phối hợp các loại rau quả có chứa vitamin C để có tác dụng hấp thu chất sắt phòng các bệnh từ đường hô hấp khi chuyển mùa

Tăng cường cho ăn đầy đủ các loại thực phẩm đặc biệt đối với trẻ suy dinh dưỡng thì ăn nhiều tôm, cua, lươn, uống sữa Vì đây là những nguồn thực phẩm cung cấp rất nhiều canxi tốt cho cơ thể của trẻ

Chế biến món ăn theo nguyên tắc một chiều Dụng cụ để chế biến và sử dụng cho các cháu phải được rửa sạch sẽ cất đúng nơi quy định một cách khoa học (Minh chứng: Hình ảnh 9)

Khu vực sơ chế thực phẩm sống phải được đặt cách xa nơi bảo quản và chế biến thức ăn chín Các dụng cụ như dao, thớt, bát đĩa dùng cho thực phẩm sống phải riêng biệt, tuyệt đối không sử dụng chung với thực phẩm đã nấu chín để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm

Hàng ngày quét dọn lau bếp sạch sẽ trước và sau khi nấu Luộc hoặc tráng nước sôi bát, thìa của trẻ (Minh chứng: Hình ảnh 10)

Sau khi sơ chế và nấu xong phải rửa sạch xoong, nồi và các dụng cụ khác Thùng đựng rác phải đậy nắp kín

Sau khi xay thịt xong thì cối xay thịt phải tháo ra rửa sạch và phơi khô

Tủ lạnh phải lau chùi hàng ngày, hàng tuần Thức ăn chín phải để nguội mới cho vào tủ lạnh

Đối với thực phẩm nấu chín, hàng ngày nhân viên nuôi dưỡng cũng lưu mẫu hủy thức ăn đúng định lượng, đúng thời gian, đầy đủ tem lưu mẫu, nhằm phục vụ quá trình điều tra nếu xảy ra ngộ độc thực phẩm

Nguyên tắc lưu mẫu: Đảm bảo 3 đủ:

+ Dụng cụ dùng để lưu mẫu phải đảm bảo sạch sẽ, đã được khử trùng và có nắp đậy kín Mỗi loại thực phẩm cần được đựng trong hộp riêng để tránh lẫn lộn

và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm

+ Định lượng lưu mẫu 200-250g

+ Thời gian lưu mẫu là 24h, mẫu lưu bảo quản ở ngăn mát tủ lạnh

+ Người lưu mẫu cần ghi đầy đủ thông tin gồm tên mẫu, thời gian lấy mẫu, tên người thực hiện và tình trạng niêm phong Nếu xảy ra ngộ độc thực phẩm, mẫu lưu phải được bảo quản nguyên trạng, chỉ được mở khi có sự giám sát của

cơ quan chức năng để phục vụ công tác kiểm tra và xác minh (Minh chứng: Hình ảnh 11)

2.5 Biện pháp 5: Phối hợp với giáo viên trong việc tổ chức giờ ăn cho

trẻ đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm

Nhân viên nuôi dưỡng thường xuyên kết hợp với giáo viên tổ chức giờ ăn cho trẻ đảm bảo đúng định lượng Trước khi ăn chúng tôi giới thiệu tên món rồi động viên trẻ ăn hết xuất, tham kham khảo lắng nghe ý kiến giáo viên, hỏi trẻ để cùng điều chỉnh thực đơn cho phù hợp giúp trẻ được ăn ngon miệng hết xuất (Minh chứng: Hình ảnh 12)

Cùng giáo viên trên lớp tuyên truyền về công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ, giáo dục trẻ bằng nhiều hình thức như: Trò chơi “ Bé tập làm nội trợ”, “ Cô bán hàng giỏi” Phối hợp cùng giáo viên giới thiệu cho trẻ hiểu thêm về việc làm hàng ngày của cô nuôi và động viên trẻ ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng để cho cơ thể khỏe mạnh

Hàng ngày, nhân viên nuôi dưỡng thực hiện tốt công tác truyền thông trên website của nhà trường, công khai thực đơn của trẻ hàng ngày, công tác chăm sóc nuôi dưỡng, các bài viết tuyên truyền về chế độ dinh dưỡng cho trẻ (Minh chứng: Hình ảnh 13)