Cuồng động nhĩ Cuồng động nhĩ atrial flutter là một hình thái nhịp nhanh trên thất khá hay gặp và thờng không tồn tại lâu dài vì có xu hớng chuyển về nhịp xoang hoặc chuyển sang rung nh
Trang 1ĐIỀU TRỊ MỘT SỐ RỐI LOẠN NHỊP
TIM THƯỜNG GẶP
(Kỳ 7)
IV Cuồng động nhĩ
Cuồng động nhĩ (atrial flutter) là một hình thái nhịp nhanh trên thất khá
hay gặp và thờng không tồn tại lâu dài vì có xu hớng chuyển về nhịp xoang hoặc
chuyển sang rung nhĩ
A Triệu chứng lâm sàng
1 Biểu hiện lâm sàng rất khác nhau tuỳ theo bệnh tim thực tổn có sẵn, theo
đáp ứng thất chậm hay nhanh mà bệnh nhân có thể có cảm giác hồi hộp trống
ngực
2 Cuồng nhĩ thờng chỉ tồn tại vài giờ đến vài ngày, ít khi kéo dài hơn vì
sau đó nó sẽ chuyển về nhịp xoang hoặc thành rung nhĩ
B Sinh lý bệnh
Trang 21 Cuồng nhĩ xuất hiện là do vòng vào lại ở nhĩ, thông thờng ở nhĩ phải và
rất ít khi ở nhĩ trái
2 Điển hình nhất là vòng vào lại ở nhĩ phải và đi theo ngợc chiều kim đồng
hồ xuống theo thành tự do của nhĩ phải và lên lại ở vách liên nhĩ
3 Cuồng nhĩ có thể chia làm 2 thể (type): Type I là loại cuồng nhĩ có thể
cắt đợc bằng tạo nhịp nhĩ vợt tần số và tần số nhĩ thờng ở mức 240-340 chu
kỳ/phút khi cha dùng thuốc Type II là loại cuồng nhĩ không cắt đợc bằng tạo nhịp
nhĩ vợt tần số và tần số nhĩ thờng ở mức cao hơn 340-430 chu kỳ/phút
C Điện tâm đồ: Là thăm d ò cơ bản cho phép chẩn đoán cuồng nhĩ
1 Điển hình, ta sẽ thấy mất sóng P và thay bằng sóng F hình răng ca, đều
đặn, rất rõ ở các chuyển đạo sau dới (DII, DIII, aVF)
2 Tần số F từ 240-340 ck/phút, trung bình 300 ck/phút
3 Phức bộ QRS thờng giống nh lúc còn nhịp xoang (không giãn rộng)
4 Tần số thất thờng khá đều và là ớc số so với nhịp nhĩ vì có thể có bloc
2:1; 3:1 Tuy nhiên, đôi khi tần số thất không đều do sự thay đổi mức bloc nhĩ
thất trong cuồng nhĩ
Trang 3Hình 10-2 Cuồng nhĩ 2:1
5 Trong trờng hợp cuồng nhĩ mà có bloc nhĩ thất 2:1 thì đôi khi khó chẩn
đoán do sóng F lẫn với sóng T Khi đó cần thiết làm một số nghiệm pháp làm
chậm đáp ứng thất để làm lộ ra sóng F rõ hơn (ví dụ xoa xoang cảnh, tiêm
Adenosin )
D Điều trị
1 Làm giảm đáp ứng thất:
a Là bớc đầu tiên cần thực hiện cho mọi bệnh nhân cuồng nhĩ, đặc biệt khi
đáp ứng thất nhanh có thể gây ảnh hởng đến huyết động
b Các thuốc có thể dùng là Digitalis loại tiêm, tác dụng nhanh (Cedilanide,
Isolanide), hay một số thuốc chẹn kênh canxi hoặc chẹn bêta giao cảm
c Digitalis nên là thuốc đợc lựa chọn hàng đầu để làm giảm đáp ứng thất
Trang 42 Các thuốc chuyển nhịp và duy trì:
a Thờng dùng các thuốc nhóm IA (Quinidin, Procainamid), IC (Flecainid,
Propafenone) hoặc nhóm III (Amiodaron)
b Thông thờng các thuốc này có tỷ lệ thành công không cao trong chuyển
nhịp nhng rất quan trọng giúp cho sốc điện thành công, vì có một tỷ lệ nhất định
khi sốc điện cuồng nhĩ sẽ trở thành rung nhĩ và nếu không có dùng các thuốc này
trớc thì khó có thể đa về đợc nhịp xoang
3 Chống đông trong cuồng nhĩ nên chỉ định cho những bệnh nhân có nguy
cơ tắc mạch cao (tiền sử tắc mạch, nhĩ trái lớn )
4 Sốc điện chuyển nhịp: là phơng pháp rất có hiệu quả và nên đợc lựa
chọn cho bệnh nhân cuồng nhĩ Thờng dùng năng lợng thấp, bắt đầu từ 50J Một
số trờng hợp sốc điện làm cuồng nhĩ biến thành rung nhĩ, khi đó cần sốc tiếp nh
trong điều trị rung nhĩ để chuyển về nhịp xoang
5 Tạo nhịp nhĩ vợt tần số: Có thể thực hiện bằng điện cực áp trực tiếp vào
thành cơ nhĩ trong khi mổ hoặc đa điện cực qua đờng thực quản Với điện cực qua
đờng thực quản thì cần phải có dòng điện lớn (tới 30 mA), nên có thể gây đau đớn
cho bệnh nhân Thờng dùng cách tạo nhịp tim đập theo máy với tần số nhanh hơn
tần số tim của bệnh nhân khoảng 10 - 20 nhịp để gây ức chế vòng vào lại rồi tắt
máy đột ngột, nhịp xoang của bệnh nhân sẽ đợc tái lập lại
Trang 56 Triệt phá vòng vào lại qua đờng ống thông: Đây là biện pháp hữu hiệu
với tỷ lệ thành công trên 95 % và ít tái phát Trớc tiên dùng các điện cực thăm dò
bản đồ điện học của nhĩ để phát hiện ra vòng vào lại, sau đó định vị và tiến hành
đốt bằng sóng radio cao tần qua một dây điện cực
7 Với một số trờng hợp cuồng nhĩ tồn tại dai dẳng và không đáp ứng với
các phơng pháp điều trị trên, có thể cần phải đốt triệt phá nút nhĩ thất và cấy máy
tạo nhịp vĩnh viễn
