Bài tập nhóm môn kế toán tài chính iii chủ Đề bài tập nhóm Đề bài b

1.Điểm giống nhau giữa kế toán hợp nhất theo VAS và IAS/IFRS - Nguyên tắc hợp nhất: Cả VAS và IFRS đều yêu cầu lập báo cáo tài chính hợp nhất đểphản ánh tình hình tài chính, kết quả kinh

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN

BÀI TẬP NHÓM MÔN: KẾ TOÁN TÀI CHÍNH III CHỦ ĐỀ BÀI TẬP NHÓM: ĐỀ BÀI B

Nhóm lớp tín chỉ: 242ACT14A11 Giảng viên hướng dẫn: Ths Nguyễn Thị Bình

Nhóm sinh viên thực hiện: Nhóm 8

Hà Nội, ngày 07 tháng 05 năm 2025

3 Nguyễn Thị Khánh Linh 25A4021436 Thành viên

4 Nguyễn Minh Trang 25A4021112 Thành viên

MỤC LỤC

BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG NHÓM

LỜI CAM ĐOAN

LỜI MỞ ĐẦU

ĐỀ BÀI B 1

NỘI DUNG BÀI TẬP 2

I CÂU HỎI 1 2

1 Điểm giống nhau giữa kế toán hợp nhất theo VAS và IAS/IFRS 2

2 Điểm khác nhau giữa kế toán hợp nhất theo VAS và IAS/IFRS 2

II CÂU HỎI 2 8

1 Ví dụ minh họa 8

2 Các bước thực hiện 10

III CÂU HỎI 3 14

1 Hợp đồng ngoại thương là gì? 14

2 Quy trình về xử lý hoạt động nhập khẩu ủy thác? 15

3 Ví dụ minh họa 17

IV CÂU HỎI 4 19

1 Thách thức đối với người làm kế toán hiện nay 19

2 Kế toán viên cần chuẩn bị những gì 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO

BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG NHÓM

STT Họ và tên Mã sinh viên Công việc Đánh giá Mức độ hoàn

thành

Thu Uyên

25A4021131 - Nhóm trưởng: Phân

công nhiệm vụ chocác thành viên trongnhóm, lập báo cáo kếtquả hoạt động nhóm

- Tìm hiểu câu 1: Nêuđiểm giống và khácnhau giữa kế toán hợpnhất theo VAS vàIAS/IFRS?

- Tổng hợp file Word

Hoàn thànhtốt côngviệc, tíchcực đónggóp ý kiếnxây dựngbài Phânchia côngviệc hợp lý,

hỗ trợ cácthành viênkhác

Hoàn thànhcông việcđược giaođúng hạn,tích cựcđóng góp ýkiến, có ýthức hoạtđộng nhóm

Hoàn thànhcông việcđược giaođúng hạn,tham gianhận xét,chỉnh sửabài củanhóm

100%

hoạ cụ thể quy trìnhlập Bảng Cân đối kếtoán hợp nhất theo dữliệu tự giả định

đúng hạn,tích cực hỗtrợ nhómtrong quátrình làmviệc

Cho ví dụ minh hoạ cụthể với dữ liệu tự giảđịnh

Hoàn thànhcông việcđược giaođúng hạn,tham giađóng góp ýkiến sôi nổi,tích cựcnghiên cứubài

Cho ví dụ minh hoạ cụthể với dữ liệu tự giảđịnh

Hoàn thànhcông việcđược giaođúng thờihạn, tíchcực trongcác buổihọp nhóm

100%

LỜI CAM ĐOAN

Nhóm chúng em xin chân thành cảm ơn cô Nguyễn Thị Bình đã tận tình hướng dẫn,truyền đạt kiến thức và tạo điều kiện thuận lợi để chúng em hoàn thành Bài tập nhóm môn Kếtoán tài chính III Những bài giảng sâu sắc, sự hỗ trợ nhiệt tình của cô đã giúp chúng em hiểu

rõ hơn về các nghiệp vụ kế toán phức tạp, từ đó áp dụng vào bài tập một cách hiệu quả.Chúng em cũng xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến Ban Chủ nhiệm Khoa Kế toán – Kiểm toán đãxây dựng chương trình học chất lượng, tạo môi trường học tập chuyên nghiệp để sinh viênnhư chúng em có cơ hội phát triển kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp

Trong quá trình thực hiện bài tập nhóm, chúng em đã phân chia công việc công bằng,hợp lý, hỗ trợ nhau để tìm hiểu, thu thập tài liệu và vận dụng kiến thức được giảng dạy đểlàm bài Nhóm chúng em xin cam kết: bài tập nhóm được thực hiện nghiêm túc, dựa trên kiếnthức đã học và tìm hiểu từ các nguồn tài liệu uy tín, không sao chép từ các nhóm khác hoặc

sử dụng tài liệu không trích dẫn nguồn gốc Chúng em xin chịu trách nhiệm hoàn toàn về tínhchính xác và trung thực của các số liệu, phân tích trong bài

Một lần nữa, chúng em xin chân thành cảm ơn cô và khoa đã đồng hành cùng chúng emtrong quá trình học tập!

LỜI MỞ ĐẦU

Toàn cầu hóa kinh tế đã tạo ra làn sóng hội nhập mạnh mẽ, khiến các giao dịch tàichính xuyên biên giới trở thành hoạt động thường nhật của doanh nghiệp đa quốc gia Trongbối cảnh đó, việc xử lý các nghiệp vụ kế toán liên quan đến tỷ giá hối đoái và hợp nhất báocáo tài chính đã trở thành thách thức không nhỏ, đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc cả về lý thuyếtlẫn thực tiễn Những con số trên báo cáo tài chính giờ đây không đơn thuần phản ánh tìnhhình kinh doanh, mà còn là cơ sở vững chắc để nhà quản lý đưa ra các quyết định chiến lượcmang tính toàn cầu

Trước xu thế hội tụ các chuẩn mực kế toán quốc tế, Việt Nam đang từng bước hoànthiện hệ thống kế toán theo hướng hòa hợp với IFRS, tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức cho cácdoanh nghiệp trong nước Chính sự chuyển đổi này đã làm nổi bật tầm quan trọng của việcnắm vững các nguyên tắc kế toán quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực hợp nhất báo cáo tài chính

và xử lý chênh lệch tỷ giá

Nhận thức được ý nghĩa thiết thực đó, nhóm chúng em thực hiện bài tập này với mụctiêu: phân tích quy trình hợp nhất báo cáo tài chính theo VAS 25 và IFRS 10 nghiên cứuphương pháp xử lý chênh lệch tỷ giá trong các giao dịch quốc tế, ứng dụng lý thuyết vào tìnhhuống thực tế tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Thông qua quá trình nghiên cứu, chúng em không chỉ tích lũy được kiến thức chuyênmôn quý báu mà còn phát triển kỹ năng làm việc nhóm, tư duy phản biện và khả năng giảiquyết vấn đề - những hành trang không thể thiếu cho sự nghiệp kế toán - kiểm toán trongtương lai Bài tập này thực sự là cơ hội để chúng em đưa kiến thức từ giảng đường thànhnăng lực thực tiễn, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nghề nghiệp trong bối cảnhhội nhập toàn cầu

ĐỀ BÀI BCâu 1 Nêu điểm giống và khác nhau giữa kế toán hợp nhất theo VAS và IAS/IFRS?

Câu 2 Cho ví dụ minh hoạ cụ thể quy trình lập Bảng Cân đối kế toán hợp nhất theo dữ liệu

tự giả định

Công ty mẹ nắm giữ 70% vốn cổ phần của công ty con BCTC hợp nhất được thực hiện sau 4năm kể từ ngày hợp nhất kinh doanh Một số giao dịch chính: Đánh giá lại tài sản khi hợpnhất kinh doanh, giao dịch bán hàng nội bộ, phải thu/phải trả nội bộ, giảm giá trị lợi thếthương mại

Câu 3 Trình bày khái quát về hợp đồng ngoại thương Và quy trình xử lý hoạt động nhập khẩu uỷ thác Cho ví dụ minh hoạ cụ thể với dữ liệu tự giả định để làm rõ quy trình và cách

xử lý tỷ giá trong hoạt động nhập khẩu uỷ thác với điều khoản giao hàng theo giá CIF

Câu 4 Để áp dụng chuẩn mực KTQT về công cụ tài chính ở Việt Nam, theo nhóm:

- Thách thức với người làm kế toán hiện nay?

- Kế toán viên cần chuẩn bị những gì?

NỘI DUNG BÀI TẬP

I CÂU HỎI 1

Câu 1 Nêu điểm giống và khác nhau giữa kế toán hợp nhất theo VAS và IAS/IFRS?

1.Điểm giống nhau giữa kế toán hợp nhất theo VAS và IAS/IFRS

- Nguyên tắc hợp nhất: Cả VAS và IFRS đều yêu cầu lập báo cáo tài chính hợp nhất đểphản ánh tình hình tài chính, kết quả kinh doanh và dòng tiền của nhóm công ty như một thựcthể kinh tế duy nhất

- Yêu cầu hợp nhất: Công ty mẹ phải hợp nhất các công ty con nếu có quyền kiểm soát(theo định nghĩa từng chuẩn mực)

- Loại trừ giao dịch nội bộ: Cả hai hệ thống đều yêu cầu loại bỏ giao dịch nội bộ, bao gồmdoanh thu, chi phí, lợi nhuận chưa thực hiện

- Điều chỉnh chính sách kế toán: Nếu các công ty con áp dụng chính sách kế toán khác vớicông ty mẹ, phải điều chỉnh lại để nhất quán

2.Điểm khác nhau giữa kế toán hợp nhất theo VAS và IAS/IFRS

- Bảng cân đối kế toán;

- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh;

- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ;

- Thuyết minh báo cáo tài chính

5 cấu phần:

- Bảng cân đối kế toán;

- Báo cáo lãi lỗ và thu nhập toàn diện khác;

- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ;

- Báo cáo thay đổi vốn chủ sở hữu;

- Thuyết minh báo cáo tài chính

tối đa là 15 tháng cho chỉ năm tài

chính đầu tiên (áp dụng cho doanhnghiệp mới thành lập):  Đượcphép kéo dài tối đa 15 tháng (kể

từ ngày được cấp Giấy chứngnhận đăng ký doanh nghiệp đếnngày kết thúc năm tài chính đầutiên).  

   - Ví dụ:  DN thành lập ngày01/10/2024, năm tài chính đầutiên có thể kết thúc vào

Theo IAS 1 (Trình bày Báo cáo tàichính) của IFRS:

1 Yêu cầu cơ bản:

- Đơn vị phải lập BCTC ít nhất hàngnăm (niên độ tiêu chuẩn là 12 tháng)

Doanh nghiệp phải tuân thủ hệ

thống tài khoản được quy định sẵn

của Bộ Tài chính để ghi nhận các

giao dịch

Đơn vị phải sử dụng mẫu báo cáo

tài chính chuẩn do Bộ Tài chính

quy định

Các bổ sung, sửa đổi về hệ thống

tài khoản hay biểu mẫu phải được

sự chấp thuận của Bộ Tài chính

IFRS không quy định về cấu trúc hoặcđịnh dạng của hệ thống tài khoản và biểumẫu của báo cáo tài chính

VAS chưa áp dụng hoàn toàn khái

niệm về đồng tiền chức năng

Đồng tiền kế toán mặc định là

VNĐ

- Ngoại tệ cần được chuyển đổi

sang VND khi trình bày cho báo

cáo tài chính để nộp cho cơ quan

có thẩm quyền của Việt Nam

Đơn vị ghi nhận các giao dịch của mìnhbằng đồng tiền chức năng ( nghĩa là sửdụng đồng tiền của môi trường kinh tếchính mà đơn vị báo cáo hoạt động).Nếu ghi nhận một đồng tiền khác vớiđồng tiền chức năng, đơn vị cần áp dụngphương pháp chuyển đổi của IAS 21

Giá trị

hợp lý

Chủ yếu vẫn dựa vào giá gốc Tuy

nhiên, trong một số trường hợp

vẫn cần phải xác định giá trị hợp

lý trong các trường hợp sau:

- Hợp nhất kinh doanh đối với

tài sản được mua và nợ phải trả

- Trao đổi các tài sản phi tiền tệ

- Giao dịch hoán đổi cổ phiếu:

cổ phiếu nhận được được xác định

theo giá trị hợp lý tại ngày hoán

đổi

- Khi mua tài sản cố định hoặc

hàng tồn kho cùng với vật tư hoặc

phụ tùng thay thế để sử dụng

trong tương lai, giá trị hợp lý của

vật tư hoặc phụ tùng thay thế

được xác định và ghi nhận riêng

Giá có thể nhận được khi bán một tài sảnhoặc giá chuyển nhượng một khoản nợphải trả trong một giao dịch tự nguyện có

tổ chức giữa các bên tham gia thị trườngtại ngày xác định giá trị

Để xác định giá trị hợp lý, doanh nghiệpcần tuân thủ các bước sau:

1 Xác định Đối tượng Đo lường

- Tài sản hoặc nợ phải trả cụ thể cầnđịnh giá

2 Phương pháp Định giá (Áp dụng chotài sản phi tài chính)

lẻ - Phương pháp chi phí: Giá thay thế

hoặc tái tạo

3 Xác định Thị trường Mục tiêu

- Thị trường chính (nơi giao dịch phổbiến nhất) hoặc thị trường thuận lợi nhất(nếu không có thị trường chính)

4 Kỹ thuật Định giá và Dữ liệu Đầu vào

- Sử dụng các kỹ thuật phù hợp (như

mô hình DCF, so sánh thị trường)

- Phân loại dữ liệu đầu vào theo 3 cấp

độ của hệ thống phân cấp giá trị hợp lý

VAS hiện hành không có chuẩn

mực riêng về công cụ tài chính

tương tự IFRS 9 (ghi nhận, đo

lường, phân loại)

Các quy định liên quan nằm rải

rác trong:

- Thông tư 200/2023/TT-BTC(cho doanh nghiệp)

- Quyết định NHNN (cho ngân hàng)

48/2001/QĐ-Theo IFRS 9, công cụ tài chính được ghinhận khi doanh nghiệp trở thành một bêntham gia hợp đồng và ghi nhận theo giátrị hợp lý

Phân loại dựa trên mô hình kinh doanh

- Fair Value Through Profit or Loss(FVTPL): Các công cụ còn lại (bao gồmcông cụ phái sinh)

- Nợ phải trả tài chính: Đo lườngtheo amortized cost, trừ khi thuộc nhómFVTPL

- Công cụ vốn: Luôn đo lường theofair value, thay đổi ghi nhận vào P&Lhoặc OCI tùy chọn

Suy giảm

giá trị

công cụ

tài chính

VAS không áp dụng ECL mà dựa

trên các quy định của Thông tư

Cách tính lỗ dự kiến:

- Dự phòng phải thu khó đòi:

- Dự phòng đầu tư dài hạn: Chỉ

trích lập khi công ty con/liên

doanh thua lỗ liên tục

- Giai đoạn 1 (Rủi ro tín dụng chưa tăngđáng kể) → Trích lập ECL 12 tháng (tổnthất có thể xảy ra trong 12 tháng tới)

- Giai đoạn 2 (Rủi ro tăng mạnh) →Trích lập ECL trọn đời (tổn thất dự kiếntrên toàn bộ vòng đời công cụ)

- Giai đoạn 3 (Tài sản đã suy giảm rõràng) → Ghi nhận lỗ ngay vào báo cáokết quả kinh doanh (P&L)

- Đánh giá thường xuyên: Doanhnghiệp phải xem xét rủi ro tín dụng mỗi

kỳ báo cáo, không đợi đến khi nợ quáhạn

- Khoản vay/nợ phải trả bằng

ngoại tệ không được đánh giá lại

chênh lệch tỷ giá nếu đã dùng

công cụ phòng ngừa

- Không cần chứng minh hiệu

quả hay phân loại phức tạp như

IFRS

Yêu cầu chặt chẽ:

- Phải chứng minh mối quan hệ phòngngừa rủi ro giữa công cụ phái sinh (vd:hợp đồng kỳ hạn) và khoản mục cần bảo

vệ (vd: khoản phải thu bằng USD)

- Hiệu quả phòng ngừa phải được đánhgiá định kỳ (ví dụ: 80–125%)

3 loại phòng ngừa:

1 Phòng ngừa rủi ro giá trị hợp lý

→ Bảo vệ biến động giá của tài sản/nợ(vd: lãi suất thay đổi ảnh hưởng đến tráiphiếu)

2 Phòng ngừa rủi ro dòng tiền →Bảo vệ dòng tiền trong tương lai (vd:doanh nghiệp xuất khẩu dùng hợp đồng

kỳ hạn để ổn định thu nhập)

3 Phòng ngừa rủi ro đầu tư ròng

ở nước ngoài → Bảo vệ chênh lệch tỷgiá khi hợp nhất BCTC công ty con nướcngoài

Trình

bày và

thuyết

minh

Thông tư 210 (tương tự IAS

32/IFRS 7): Từng yêu cầu trình

bày và thuyết minh về công cụ tài

chính, nhưng không bắt buộc áp

dụng từ 2015

IFRS 7 yêu cầu:

- Thuyết minh chi tiết về rủi ro tíndụng, rủi ro thị trường (lãi suất, tỷ giá,giá cả)

BCTC Hiện tại: Doanh nghiệp chỉ cần

công bố cơ bản theo Thông tư

200, không yêu cầu phân tích rủi

ro sâu như IFRS

- Giải trình cách đo lường ECL (suygiảm giá trị), ảnh hưởng của thay đổi rủi

ro tín dụng

- Công bố thông tin về hedge accounting(loại phòng ngừa, hiệu quả, tác động đếnP&L/OCI)

TSCĐ vô

hình

- Các khoản chi phí trả trước:

Được phép phân bổ tối đa 3 năm

với các chi phí như: Chi phí thành

lập; chi phí đào tạo, quảng cáo

trước khi đi vào hoạt động; chi

phí nghiên cứu; chi phí chuyển

địa điểm

→ Xem như tài sản vô hình hoặc

chi phí trả trước dài hạn

- Quyền sử dụng đất: Tài sản cố

định vô hình (nếu dùng lâu dài);

Chi phí trả trước dài hạn (nếu thời

hạn ngắn)

- Các khoản chi phí trả trước: Khôngcho phép phân bổ các chi phí như: Chiphí thành lập doanh nghiệp; chi phí đàotạo, quảng cáo trước hoạt động; chi phínghiên cứu (trừ giai đoạn phát triển nếu

đủ điều kiện); chi phí chuyển dịch địađiểm

→ Các chi phí này phải ghi nhận ngayvào kỳ phát sinh, không được "treo" vàphân bổ dần

- Quyền sử dụng đất: Quyền sử dụngđất có thời hạn → Xử lý như tài sản thuê(Right-of-Use Asset); Quyền sử dụngđất vĩnh viễn → Xem như tài sản cốđịnh hữu hình (Nhà cửa, máy móc)

Bất động

sản đầu

tư

- BĐS đang xây dựng không

được xem là BĐS đầu tư cho đến

khi hoàn thành và đưa vào sử

dụng

- Trước đó, hạch toán như TSCĐ

đang xây dựng dở dang

- Bắt buộc ghi nhận theo mô hình

giá gốc (không được chọn giá trị

hợp lý), khấu hao (nếu áp dụng)

và ghi nhận lỗ khi có suy giảm giá

trị

- Bất động sản (BĐS) đang xây dựng

để sau này làm BĐS đầu tư (cho thuê,chờ tăng giá) được coi là BĐS đầu tưngay từ đầu

- Áp dụng mô hình đo lường đã chọn(giá gốc hoặc giá trị hợp lý) cho toàn bộBĐS đầu tư

 Lựa chọn 1: Mô hình giá gốcghi nhận theo giá vốn, trừ hao mòn (nếucó), lãi/lỗ chỉ ghi nhận khi bán

 Lựa chọn 2: Mô hình giá trịhợp lý định giá lại hàng năm theo thịtrường, chênh lệch ghi vào lãi/lỗ (P&L)

Suy giảm

giá trị tài

sản

Không có chuẩn mực riêng về suy

giảm giá trị (không tương đương

Áp dụng một phần:

BĐS đầu tư không khấu hao, chỉ

kiểm tra suy giảm Nếu có lỗ →

ghi giảm nguyên giá

có thể thu hồi → Ghi lỗ vào Báo cáo lãi

lỗ (trừ trường hợp đánh giá lại theo IAS16)

Điều chỉnh khấu hao: Sau ghi nhận lỗ,khấu hao được tính lại dựa trên giá trịmới

Thuê tài

sản

Thuê tài chính: Chuyển giao rủi

ro/lợi ích sở hữu → Bên đi thuê

Bên cho thuê: Phân loại thuê tàichính/thuê hoạt động

Dự phòng Dự phòng hoàn nguyên môi

trường: Ghi nhận ngay vào chi

Các yêu cầu của VAS về doanh

thu tương tự IAS 18, nhưng đã

được cập nhật phù hợp với IFRS

15 từ 01/2018 thông qua Thông tư

không áp dụng IFRS 15, mà theo

hướng dẫn của VAS 14 về

chuyển giao rủi ro và lợi ích

- Doanh thu từ chương trình

khách hàng thân thiết, trong đó

khoản tiền nhận trước được ghi

nhận là doanh thu hoãn lại

- Doanh thu từ hợp đồng xây

- Đánh giá chuyển giao quyền kiểm soáttheo thời gian; nếu không, ghi nhận tạithời điểm chuyển giao Số tiền và thờiđiểm có thể khác VAS

- Yêu cầu cung cấp nhiều thông tin địnhtính và định lượng chi tiết trong báo cáo

mẹ có quyền kiểm soát khi nắmtrên 50% quyền biểu quyết, có thể

bổ nhiệm hoặc bãi nhiệm thànhviên Hội đồng Quản trị, có quyền

bỏ phiếu quyết định, và có thể sửađổi Điều lệ công ty con, hoặcthông qua thỏa thuận với nhà đầu

tư khác

Nhà đầu tư kiểm soát bên được đầu tưkhi họ chịu rủi ro hoặc hưởng lợi từ cáclợi ích khả biến và có khả năng tác độngđến các khoản lợi ích đó qua quyền chiphối Việc kiểm soát đòi hỏi quyền chiphối và chịu rủi ro liên quan đến sự thayđổi của lợi ích Các bước xác định kiểmsoát gồm: xác định bên được đầu tư, cáchoạt động liên quan, quyết định thựchiện các hoạt động đó và đánh giá xemnhà đầu tư có kiểm soát hay không

lệ tài sản thuần có thể xác định vàgiá trị hợp lý tại thời điểm muaban đầu

Đối với báo cáo tài chính hợp nhất, khimua dưới 100% cổ phần công ty con,bên mua có thể chọn đo lường NCI theotừng giao dịch, dựa trên:

- Giá trị hợp lý vào ngày mua, gồm phầnlợi thế thương mại hoặc lợi nhuận khimua giá rẻ dành cho NCI; hoặc

- Lợi ích tương ứng của chủ sở hữu dựatrên giá trị tài sản thuần có thể xác định,chỉ liên quan đến lợi ích kiểm soát

Lợi thế thương mại âm ghi nhậnvào thu nhập ngay sau đánh giá

Lợi thế thương mại không khấu hao,nhưng phải kiểm tra suy giảm giá trị ítnhất hàng năm hoặc khi có dấu hiệu suygiảm

II CÂU HỎI 2

Câu 2 Cho ví dụ minh hoạ cụ thể quy trình lập Bảng Cân đối kế toán hợp nhất theo dữ liệu

tự giả định Công ty mẹ nắm giữ 70% vốn cổ phần của công ty con BCTC hợp nhất đượcthực hiện sau 4 năm kể từ ngày hợp nhất kinh doanh Một số giao dịch chính: Đánh giá lại tàisản khi hợp nhất kinh doanh, giao dịch bán hàng nội bộ, phải thu/phải trả nội bộ, giảm giá trịlợi thế thương mại