Chủ Đề cash flow shenanigan no 2 moving cash outflows from the operating section to other sections

Như vậy có thê hiểu một cách khái quát, gian lận báo cáo tài chính là một trong những hành vi gian lận của doanh nghiệp, là việc thực hiện các hành vị không trung thực, không hợp pháp nh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

CƠ SỞ II TẠI THÀNH PHÓ HỎ CHÍ MINH

BÀI TIỂU LUẬN GIỮA KỲ Môn học: Báo cáo Tài chính

Mã lớp: MLóI - Nhóm 02

CHU DE: CASH FLOW SHENANIGAN NO 2: MOVING CASH

OUTFLOWS FROM THE OPERATING SECTION

6 Đặng Quốc Đăng Khoa 2111813038

7 Lưu Việt Thang 2114813025

TP.HCM, tháng 11 năm 2023

BÁNG ĐÁNH GIÁ THÀNH VIÊN

Nhóm

chấm diem

Lên dàn ý cho bài luận;

Kiêm tra và nhận xét bài luận;

Viết phân tích Gian lận

BCTC tại Việt Nam;

Hỗ trợ kiểm tra và nhận xét

phần Tổng quan về gian lận BCTC

BCTC tại Việt Nam;

Hỗ trợ kiểm tra và nhận xét

phần Gian lận BCTC trên thế giới Thành

LỜI CẢM ƠN

Đôi lời gửi đến giảng viên — Cô Nguyễn Ngọc Thụy Vy:

Thông qua kiến thức được tiếp thu trên lớp cùng với quá trình nghiên cứu đề tài tại nhà và những hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của Cô trong quá trình thực hiện bài tiểu luận, nhóm chúng em đã tích lũy được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cũng như được nâng cao về kiến thức chuyên môn để có thê hoàn thành bài tiểu luận một cách

hoàn mỹ nhất có thể

Trong suốt quá trình làm việc nhóm cùng nhau, về mặt chủ quan thì mọi thành viên đều đã bỏ ra không ít nỗ lực, chuyên tâm cho bài tập Tuy nhiên, về mặt khách quan thì

vẫn còn đó một số khiếm khuyết như hạn chế kiến thức, thiếu sót hay một vài điểm

đánh giá chưa khách quan và chính xác Vì vậy, nhóm rất mong nhận được những ý

kiến đóng góp từ Cô đề bài tiêu luận thêm hoàn thiện hơn

Cuối lời, các thành viên nhóm 2 xin trân trọng cảm ơn Cô đã hết lòng vì chúng em trong suốt thời gian học vừa qua Nhờ sự quan tâm, tận tình giúp đỡ cũng như phương pháp dạy học vô cùng hiệu quả của Cô, chúng em mới có điều kiện góp sức xây dựng

bài học, có cơ hội tiếp xúc với những kiến thức mới

Chúc Cô và gia đình luôn khỏe mạnh, hạnh phúc, vui vẻ, càng ngày càng gặt hái

được nhiều hoa thơm trái ngọt trên con đường sự nghiệp và gặp được thật nhiều điều

may mắn trong cuộc sông Chúng em rất mong sẽ có cơ hội được gắn bó cũng như đồng hành cùng Cô trong tương lai sắp tới

Tập thể nhóm 2 TP.HCM, tháng 11 năm 2023

MỤC LỤC

Chương 1: TÔNG QUAN VỀ GIAN LẬN BÁO CÁO TÀI CHÍNH - 1

II? bi 18 1

1.2 DOng vo 6 na 1

ID i0 in i0 in 1

1.2.2 Bên trong doanh nghiñỆp 5-5 5- 2222211232<E<+E E2 2.E< 3 RE krrxerrerre 2 1.3 Các bên liên quan đến gian lận báo cáo tài chính . -.2-52©52©:s2-5z£2 3 1.4 Cách thức gian lận báo cáo tài chínhh - +5 + + ke xxx nh nhưng cry 5 1.4.1 TỔng quan s- 2 2£ ©52+EE+EE£21EEEE92E121152112212112111211112112211211221211211 221 22e2 5 1.4.2 Về dòng tiền - Dịch chuyên dòng tiền ra của hoạt động CFO 6

1.5 Ảnh hưởng -¿- 2-22 ©2++E1222122122112211212112212111121121111111211.11.111 11.11.1121 6 9 1.5.1 Đối với doanh nghiỆp 2-22 ©225S2S22SCS22E22212212212212112112211221 2122 20, 9 RUN? 0/0/18 n4 ÔÒỎ 10 1.5.3 Đối với nhà nước 2-22 ©22+522S22+Ek+214251E2122112112112152112112122112212222 222 10 1.6 Céch thite han Ch6 8n 6 -4dd , H 11

1.6.1 Di v6i cdc doamh nghiép ccccccsceessesseessessssssessssssecsesssessessesssesseseessseseeseeees 11 1.6.2 Đối với các trung gian th6ng tit essesssessesssessesseessecseseessseeseseeees 11 ©0200 2“ .d4AẬ H,HBH 12

Chương 2: GIAN LẬN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TRÊN THÊ GIỚI - 13

2.1 i00) 0 in 13

2.1.1 Giới thiệu doanh nghiệp 2222522 ©222EE+EE22EE£EE2212232222221221222222Xe2 13 2.1.1.1 Lịch sử hình thành 2- 2-22 +22+EE£2E£+EE£EEESEEEEE22E221 2222212212-222 13

2.1.1.2 Quá trình hoạt động - SÀ S212 3211111 11311.211 121111511113 11k r, 13

2.1.2 Tổng quan về hành vi gian lận/Diễn biến -2.25252©2z225z£2 14

VI N9 uốn hố 14

° nh Sẽ 14⁄.H ,H, Ả , 14 S9: 0 0n n (.-AÂ ,ÔỎ 15

2.2.2 Tổng quan về hành vi gian lận/Diễn biến 2-22 2552522222524 16

2.2.4 Cách thức thực hiện - 2-52 +222222 2112212 21421122122112111221211212221 221 22e2 18 2.2.5 Hậu quả ¿- 2-22 ©7<2222S2122192112212211211221211112211211.1121111.111.11 11.1 c0 19

2.2.5.1 Đối với doanh nghiệp .- 2-22 ©22©22©222E££EE£2EE2EE£EEE22E22Ee2Exczxzv, 20

2.2.5.2 Đối với thị trường chứng khoán Nhật Bản . . -225-©52 20 b0 19:0 8n <Q.(((A ,ÔỎ 21

2.2.6.1 Đối với doanh nghiệp .2- 22 ©22©22©222E££EE£2EE2EE£EEE2EE22A222xczxzv, 21

2.2.6.2 Di Voi mha AAU nh 6 -.-.ŒdjAHHH 22

Chương 3: GIAN LẬN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM 23

3.1 Tình hình gian lận báo cáo tài chính tại Việt Nam . .2 52©.25-sz522 23

3.2 Trường hợp gian lận báo cáo tài chính tại Công ty Cô phần Ba Sa 23

3.2.1 Giới thiệu doanh nghiệp 2-22 2522 ©E£2EE+EEE2EEEEEE22E221212212222222e22, 23 3.2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triỀn - 2-22 -2++©s2+x£+zxz2xz22xz 23 3.2.1.2 Tình hình sán xuất kinh doanh -2- 2 2©-s2£+2z£+zx+zxz+zsz+xzzzz 24

3.2.2 Diễn biến 52 S222 SE S228 12211813152581518151111111111812151113111111151115111515122 2252 24 3.2.3 Hậu quả 2-5252+S2+E2+EE2EEEEEEEEEEEEEEEEE21112122111112112112111111 1112122 6 25 3.3 Trường hợp gian lận báo cáo tài chính tại Công ty Cô phần Tập đoàn Thép Tiến

lPU d ,ÔỎ 25 3.3.1 Giới thiệu doanh nghiệp - 2-2222 s+©2222E+2E22EE22X22222212212221221222-2e, 26 3.3.1.1 Lịch sử hình thành và phát triỀn - 2 ©-22s+22z+2x+zxzzzxzzxczzz 26 3.3.1.2 Tình hình sản xuất kinh doanh .2 2-22 ©-22+©2£2z++zxz2zzzzxzzzz 26 3.3.1.3 Tinh hinh tai Chin 0007 - 4A , H.BH, ,., 27 3.3.2 Dit DIM nẽ A ÔỎ 27 3.3.3 HAW ndái 28

3.3.3.1 Ảnh hưởng đối với doanh nghiệp - 2 2 s2 ©2222s+2xz2zz+zxzzzz 28 3.3.3.2 Ảnh hưởng đối với nhà đầu tưr -¿©-2©222©22+2++2xz2zxszxecze¿ 29

3.4 Nguyên nhân dẫn đến tình trạng gian lận báo cáo tài chính tại VN 29

3.4.1 Môi trường kinh tẾ -2+ 22 5++S22SEk+212E12212211221221121122121121 21.221 21e2 29 3.4.1.1 Sự phát triển mạnh mẽ của thị trường vốn tạo nên áp lực cạnh tranh đối với doanh nghiệp để thu hút vốn đầu tư -2 -¿©222222©2222++£xz2zxzzxzcz+2 29 3.4.1.2 Năng lực của doanh nghiệp còn nhiều hạn chế -.2- 222 30 3.4.1.3 Hạn chế về cơ sở pháp lý và công tác giám sát, kiểm soát thông tin tài

KV ƯUN(hI NH((‹<í‹.Ừ. -:ÄÂậHẬàậH)H 31

3.5 Bién phap han ché 1n .dAH, ,H.H,HHHH 33

3.5.1 Déi voi cdc trung gian thong tite ceccccecssessesssessssesesseessteseeseseesseesseeees 33

3.5.2 DOi voi cdc doanh nghiGpe ccsecssecssesssessessssssscssssssssssesssstesssesesseessesseeseeeees 34 3.5.3, DOL VOI Ma NUGC occ cece csesesesecsssesescsesesessesesesescsesesssesssssestscasscssstsssssssesesteees 35

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 52 +52 +223+E+E2E2E2E22EEE2E1E252E222E22225252222252 i

Chuong 1: TONG QUAN VE GIAN LAN BAO CAO TAI CHÍNH

1.1 Dinh nghia

Theo Hiệp hội kế toán công chứng Anh quốc - ACCA, gian lận là những hành

động có chủ ý của một hay nhiều người ở bên trong hoặc bên ngoài một tô chức, nhằm

thực hiện các hành vi gian dối (biên thủ tài sản, làm sai lệch BCTC) với mục đích đem

lại lợi ích cho bản thân người gây ra gian lận một cách bất hợp pháp

Theo Chuẩn mực kiêm toán Việt Nam (VSA) số 240, gian lận là hành vi có ý do

một hay nhiều người trong ban quản trị, ban giám đốc, nhân viên, hoặc bên thứ ba thực

hiện bằng các hành vi gian dối dé thu loi bat chính hoặc bất hợp pháp

Như vậy có thê hiểu một cách khái quát, gian lận báo cáo tài chính là một trong

những hành vi gian lận của doanh nghiệp, là việc thực hiện các hành vị không trung

thực, không hợp pháp nhằm lừa gạt, đối trá để thu được lợi ích cho người thực hiện

hành vi, gây ra thiệt hại cho các doanh nghiệp, tô chức

1.2 Động cơ gian lận

Các hành vi gian lận báo cáo tài chính xảy ra là do người thực hiện hành vi có

các động cơ mạnh mẽ để làm sai lệch báo cáo tài chính, nhằm thu lợi bất chính Các

động cơ ấy có thể xuất phát từ bên ngoài doanh nghiệp hay chính từ bên trong nội bộ

doanh nghiệp Trong phạm vi nghiên cứu, nhóm sẽ đưa ra một số nhận xét và đánh giá

về các động cơ gian lận báo cáo tài chính cả bên trong và bên ngoài doanh nghiệp 1.2.1 Bên ngoài doanh nghiệp

Động cơ gian lận báo cáo tài chính bên ngoài doanh nghiệp chủ yếu đến từ

mong đợi của các cá nhân bên ngoài doanh nghiệp như cô đông, các nhà đầu tư hay từ

sự cạnh tranh của các doanh nghiệp khác trong cùng ngành

Đầu tiên, áp lực từ các cô đông và nhà đầu tư chính, là một trong những tác

nhân ngoại vi pho bién nhat, có khả năng tạo ra động cơ để doanh nghiệp dựa trên đó thực hiện hành vi gian lận báo cáo tài chính của mình Mục đích tại sao động cơ này lại

tôn tại là vì nhằm đáp ứng các kỳ vọng không thực tế và giữ lòng tin từ các cô đông và

nhà đầu tư; theo đó, doanh nghiệp có thể cũng sẽ cảm thấy như bị thúc đây đề tăng cường hiệu suất tài chính một cách không tự nguyện Và việc chạy theo nguyện vọng

không chính đáng của những nhà đầu tư và các cô đông này, cũng như để tạo ra một

hình ảnh tốt hơn về tình hình tài chính cho mình, doanh nghiệp có thé thực hiện hành

vi gian lận báo cáo tài chính của mình

Bên cạnh đó, áp lực từ sự cạnh tranh với các đối thủ trong cùng ngành cũng là

một trong những động cơ có thê dẫn đến hành vi gian lận báo cáo tài chính của doanh

nghiệp Gian lận báo cáo tài chính trong trường hợp này sẽ giúp doanh nghiệp có được

lợi thế về hiệu suất tài chính vượt trội hơn so với các đối thủ khác trong cùng ngành,

đặc biệt là đối với những ngành có sự cạnh tranh khốc liệt thì hành vi này sẽ ngày càng

rõ rệt hơn Và dé thực hiện điều này, một số doanh nghiệp có thê bị chính những người chủ của mình thúc đây đến việc gian lận báo cáo tài chính đề xây dựng nên một hình

ảnh hiệu suất tài chính tốt hơn thông qua việc làm sai lệch thông tin trên báo cáo tài chính của doanh nghiệp mình

Ngoài ra, khi cần vay tín dụng hoặc vay vốn từ các ngân hàng, doanh nghiệp

cũng có thé déi mặt với áp lực về việc đáp ứng các tiêu chí tài chính nhất định Chính

vì điều này, doanh nghiệp có thê cũng sẽ thực hiện gian lận báo cáo tài chính để thỏa

mãn các tiêu chí đó để được nhận tín dụng hoặc vốn từ các bên cấp vốn cho mình

1.2.2 Bên trong doanh nghiệp

Động cơ gian lận báo cáo tài chính từ bên trong doanh nghiệp thường liên quan

đến những lợi ích cá nhân hoặc tô chức mà người thực hiện gian lận có thê đạt được

thông qua việc thay đổi hoặc làm giả mạo thông tin tài chính

Động cơ gian lận đầu tiên chính và phô biến nhất chính là giải quyết áp lực về

tài chính mà doanh nghiệp đang đôi mặt Điều này sẽ liên quan nhiều đến các nhà quản

lý doanh nghiệp, vì bản thân họ buộc phải làm hài lòng những cổ đông trong công ty, cũng như là duy trì hoặc tăng giá trị cô phiếu, nhưng không phải lúc nào điều kiện kinh

doanh cũng thuận lợi như họ mong muốn Vì vậy, họ thường có xu hướng làm đẹp các

số liệu để làm hài lòng các chủ sở hữu, thông qua đó, họ sẽ được lợi như tăng lương,

thưởng hoặc các phúc lợi theo chính sách công ty khi đã đạt được những chỉ tiêu mà cỗ đông đã đưa ra Các công ty cũng có thể tăng doanh thu bằng cách chuyền khoản trái phép từ các khách hàng không tồn tại vào tài khoản ngân hàng và ghi nhận lại khoản

tiền này trong báo cáo tài chính để gia tăng giá trị tài sản của mình Các công ty cũng

có thê ghi tăng tiền lương cho nhân viên trong khi số lượng nhân viên bị cắt giảm để

làm giảm bớt các khoản chi phí không thực tế Và cả hai trường hợp này đều xảy ra với

mục đích tạo ra lợi nhuận cao hơn thực tế

Trái ngược với lợi ích tích cực này, một số Giám đốc hay các Quản lý trong công ty cũng thường có mong muốn chiếm đoạt tiền hoặc tài sản của công ty đề tư lợi

cho bản thân nên họ thường có xu hướng ghi giảm các số liệu liên quan đến những tài

sản đó nhằm mục đích lây cho riêng mình

Ngoài ra, một động cơ gian lận khác đối với các nhà quản lý doanh nghiệp là họ

mong muốn đạt được những khoản thưởng và khen ngợi dựa trên hiệu suất tài chính

Các quản lý có xu hướng gian lận báo cáo nhằm đạt được các kết quả cao về hiệu suất

tài chính này Các công ty có thể gian lận bằng cách thôi phồng doanh thu và giảm

thiểu các chỉ phí để đạt được mục tiêu lợi nhuận và nhận thưởng lớn hơn từ ban lãnh đạo

1.3 Các bên liên quan đến gian lận báo cáo tài chính

Gian lận báo cáo tài chính của doanh nghiệp có thê liên quan đến 3 nhóm đổi

tượng chính là các cá nhân bên trong doanh nghiệp, các đôi tượng bên ngoài nhưng có

liên quan trực tiếp tới doanh nghiệp và nhóm đối tượng ở bên thứ ba

Đối với nhóm đối tượng bên trong công ty, gian lận báo cáo tài chính có thể liên quan đến Giám đốc, bộ phận Tài chính - Kế toán, Kế toán trưởng Giám đốc có liên

quan là vì đây là quản lý của doanh nghiệp vì như đã trình bày ở phần động cơ, với lý

do làm hài lòng những chủ sở hữu công ty để được nhận nhiều lương thưởng và đãi ngộ hơn, cũng như mong muốn thu được những lợi ích cá nhân cho bản thân mình

Giám đốc có thể yêu cầu điều chinh các số liệu trên báo cáo tài chính như tăng doanh thu hoặc giảm chi phí nhằm mục đích thu được lợi nhuận cao hơn làm đẹp báo cáo tài

chính của công ty Và người trực tiếp nhận sự ủy quyền đề thực hiện việc gian lận số liệu trên báo cáo tài chính thường sẽ là Kế toán trưởng nên Kế toán trưởng cũng sẽ là đôi tượng có liên quan nếu xáy ra gian lận báo cáo tài chính Bộ phận Tài chính - Kế toán, đặc biệt là Kế toán trưởng thông thường sẽ thay đổi thông tin tài chính, ghi không

doanh thu hoặc giảm thiểu các khoán chỉ phí Nhóm đối tượng này có thẻ sẽ bị giảm uy

tín hoặc nêu mức độ hậu quả ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động trong tương lai

của công ty thì có thê bị sa thải hoặc phải đối mặt với các mức án hình sự

Nhóm đối tượng thứ hai liên quan đến gian lận báo cáo tài chính là các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp nhưng liên quan trực tiếp tới doanh nghiệp, điển hình là

các nhà đầu tư, các bên cung cấp tín dụng cho doanh nghiệp Nhóm này sẽ không ảnh

hưởng trực tiếp đến việc gian lận báo cáo tài chính của doanh nghiệp nhưng sẽ có

những tác động gián tiếp dẫn tới hiện tượng này Các nhà đầu tư góp vốn như cỗ đông trong công ty thường mong muốn mỗi năm doanh nghiệp làm ăn có lợi nhuận cao để

được chia cô tức Vì vậy, họ thường sẽ gây sức ép lên ban quản lý của công ty đề thúc

đây họ có những chiến lược phát triển phù hợp để đạt được lợi nhuận lớn để thu được

cô tức, sớm nhận đủ số tiền đầu tư góp vốn như ban đầu Điều này dẫn đến tác động gián tiếp lên Ban Giám đốc của công ty trong việc làm đẹp về mặt hình thức cho báo

cáo tài chính, trong khí có thé số liệu trên báo cáo tài chính đó sẽ không thực tế Về các

tổ chức tín dụng cho vay vốn hoặc tín dụng bên ngoài doanh nghiệp như ngân hàng, các trung gian tài chính, họ thường cho vay với lãi suất trả định kỳ Nên họ mong

muốn nhận được lãi hàng kỳ và khả năng doanh nghiệp phải trả hàng kỳ cho nhóm đối

tượng này cao hơn các cô đông do họ không chịu ràng buộc quá nhiều như các cô đông trong việc nhận các quyên lợi về quản lý trong công ty Vì vậy, họ cũng sẽ gây ra các

áp lực nhất định như thu hôi tài sản công ty hoặc siết nợ buộc công ty phải trả lãi theo

như thỏa thuận góp vốn ban đầu

Nhóm đối tượng thứ ba có liên quan đến gian lận báo cáo tài chính là các đối

tượng thuộc bên thứ ba như các Sản Giao dịch Chứng khoán hay Bộ Tài Chính Theo

quy định về bắt buộc hủy niêm yết các mã cô phiếu trên sàn Giao dịch Chứng khoán,

các doanh nghiệp niêm yết sẽ bị hủy niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán nếu xảy ra một trong những vấn đề sau: hoạt động kinh doanh chính bị ngừng từ 1 năm trở lên; công ty thua lỗ 3 năm liên tiếp, tổng số lỗ vượt quá vốn chủ sở hữu trong báo cáo

tài chính gần nhất hay công ty bị thu hồi giấy phép hoạt động/ giấy đăng ký kinh

doanh Điều này cũng có thể gây tác động gián tiếp tới doanh nghiệp trong việc duy trì

tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh đều và không để xảy ra thua lỗ trong ba năm

liên tiếp cũng như không được để công ty bị thu hồi giấy phép hoạt động Vì vậy,

khách quan mà nói, điều này cũng đã tạo cơ hội để doanh nghiệp có động cơ để gian

lận báo cáo tài chính Cụ thể hơn, nếu công ty đã bị thua lễ hai năm liên tiếp, ở năm

thứ ba, công ty có xu hướng sẽ chỉnh sửa số liệu sao cho không được để lỗ trong ba năm liên tiếp, cái sẽ khiên mã cô phiếu công ty bị hủy niêm yết trên sàn Giao dịch

Chứng khoán, điều này sẽ tác động trực tiếp đến giá cô phiếu của công ty và Giám đốc

của công ty

1.4 Cách thức gian lận báo cáo tài chính

1.4.1 Tông quan

Tính đến hết tháng 2/2023, Bộ Tài chính cho biết vốn hóa thị trường chứng

khoán trên 3 sàn HOSE, HNX và UPCOM đạt 5.310 nghìn tỷ đồng, tương đương

55,8% GDP ước tính năm 2022 Qua số liệu trên, ta có thê thấy thị trường vốn của Việt

Nam ngày càng năng động, điều này phải kể đến Nhà nước có những chính sách yêu cầu các Doanh nghiệp phải cung cấp thông tin tài chính đề nhà đầu tư có cái nhìn tổng quan trước khi quyết định đầu tư Thế nhưng cũng không ít đơn vị sử dụng kỹ thuật

gian lận nhằm đánh lừa các nhà đầu tư về hiệu quả tài chính hoặc tình hình kinh tế của công ty đề có thể kêu gọi vốn tốt hơn trên thị trường Do đó gian lận báo cáo tài chính

là thách thức nguy hiểm mà các doanh nghiệp va nhà đầu tư cần ý thức và đề phòng

Các thủ thuật kế toán thường được doanh nghiệp sử dụng khá đa dạng Theo

Howard và cộng sự (2018), có hai cách thức gian lận chính là thao túng lợi nhuận

(earnings manipulation shenanigans) và thao túng dòng tiền (cash flow shenanigans)

Về các thủ thuật thao túng lợi nhuận, có thê kế đến những cách thức như: ghi nhận

trước doanh thu phát sinh trong tương lai, doanh thu áo, các khoản thu nhập bất

thường/một lần cao hơn thực tế, đây chi phí hiện tại sang tương lai, sử dụng nhiều kĩ

thuật khác nhau để giấu lỗ hoặc giấu các chỉ phí lớn Đối với thủ thuật thao túng dòng

tiền sẽ chuyên dòng tiền giữa các hoạt động để tạo ra ảnh hưởng tích cực đối giữa 3

hoạt động chính của doanh nghiệp là hoạt động, đầu tư và tài trợ Doanh nghiệp thường

sẽ chuyền dòng tiền vào từ hoạt động khác sang CFO, chuyên dòng tiền ra trong CFO

như thanh lý tồn kho/bán khoản phải thu dé thôi phông CFO

Qua đây có thê thấy cách thức gian lận BCTC ngày cảng đa dạng và tỉnh vi hơn

biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau từ đơn giản đến phức tạp tương ứng với sự phát triên nền kinh tế Các thủ thuật gian lận cũng được thực hiện một cách sáng tạo nhằm gia tăng hình ảnh tài chính của doanh nghiệp mà không phản ánh đúng về sức

khỏe kinh doanh thực tế Điều này đang đặt ra thách thức lớn cho các cơ quan quán lý

và nhà đầu tư để đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong thông tin tài chính Do

vậy, việc nhận diện được thủ thuật kế toán thường sử dụng sẽ giúp quản lý rủi ro và

giám thiểu ảnh hưởng của cách thức gian lận đối với người sử dụng báo cáo tài chính (nha dau tư, nhà tín dụng, cơ quan nhà nước )

1.4.2 Thao túng dòng tiền - Dịch chuyển dòng tiền ra trong hoạt động CFO sang các hoạt động khác

Thông thường các đơn vị sử dụng một loạt các kỹ thuật tài chính để làm tăng giá

trị dòng tiền, làm đẹp bảng cân đối, và tạo ra ấn tượng tích cực về tình hình tài chính

Trong phạm vi bài báo cáo giữa kỳ của nhóm, chúng em sẽ phân tích chỉ tiết cách thức

mà các doanh nghiệp thường thao túng dòng tiền khi dịch chuyên dòng tiền ra trong

hoạt động CFO sang các hoạt động khác

Ở Việt Nam, thủ thuật thao túng dòng tiền chưa thật sự phô biến tại Việt Nam

như thao túng lợi nhuận Theo thực tế cho thấy, báo cáo lưu chuyên tiền tệ thường

được lập theo dạng gián tiếp (indirect method) nên doanh nghiệp sẽ có thê điều chính

“thoái mái” các khoán mục ở bên trong đòng tiền hoạt động, đầu tư, tài chính miễn là

con số cuối cùng được đáp ứng theo mục đích của nhà quản lý hoặc chủ sở hữu Điều này sẽ gây khó khăn cho các nhà đầu tư hoặc bên thứ 3 như kiêm toán độc lập, các cơ quan nhà nước nhận ra được sự bất hợp lý của các dòng lưu chuyên tiền tương ứng với báo cáo kinh doanh, báng cân đối kế toán và mô hình kinh doanh của doanh nghiệp

Howard và cộng sự (2018) cho biết dich chuyên dòng tiền ra của hoạt động CFO được

sử dụng khá phô biến với bốn kỹ thuật nôi bật sẽ được đề cập sau đây.

Kỹ thuật đầu tiên là thôi phồng CFO thông qua các giao dịch Boomerang (Giải

thích: Thuật ngữ "boomerang” là tạo ra một hiệu ứng “quay lại" (boomerang) "Cao

dich boomerang" là giao dịch hoặc một thương lượng được thực hiện bởi công ty dé làm tăng cường doanh số bán hàng, doanh thu hoặc lợi nhuận một cách giả mạo khiến

giá trị kinh tế của công ty thực sự gia tăng về giá trị) Thông thường, trong giao dịch

boomerang, một công ty có thé ban san pham hoặc dịch vụ cho một đối tác, đồng thời mua hoặc cam kết mua sản phâm hoặc dịch vụ từ chính đối tác đó sau một thời gian

ngắn Từ đó, công ty có thể tạm thời tăng giá trị dòng tiền từ hoạt động kinh doanh Ví

dụ điển hình là công ty Global Crossing - một trong những công ty công nghệ phát triển nhất trong thời kỳ bong bóng dot-eom (1990) Khi ngành công nghiệp công nghệ đôi mặt với sự suy giảm, Global Crossing và các nhà cung cấp viễn thông khác đưa ra

một kế hoạch là bán sản phâm cho nhau và thông qua đó làm tăng doanh sô bán hàng

Tu dd, Global Crossing da ghi nhan số tiền nhận được từ khách hàng như một dòng

tiền từ hoạt động kinh doanh (CFO); tuy nhiên, số tiền mà công ty trả cho cùng một

khách hàng được ghi nhận như một dòng tiền ra từ hoạt động đầu tư (CF)

Kỹ thuật thứ hai là gian lận trong vốn hóa chỉ phí vào tài sản có định Bằng cách

này, các khoản phải chi thường xuyên ở chi phí hoạt động hay chị phí lãi vay được cộng dôn vào dòng tiền chỉ đề đầu tư tài sản có động hoặc xây dựng cơ bản ở dòng tiền

từ hoạt động đầu tư (CFI) Từ đó khiến cho dòng tiền từ hoạt động kinh doanh (CEO)

tạo ra ảnh hưởng tích cực khi bị thôi phông lên, làm cho nhà đầu tư tưởng rằng công ty

đang hoạt động rất tốt và nhà đầu tư kỳ vọng việc công ty sẽ nâng cao năng lực sản xuất và tạo ra dòng tiền trong tương lai khi năm nay công ty đã chỉ tiền cho nhà xưởng,

thiết bị máy móc Ví dụ điển hình được phát hiện ở công ty WorldCom khi kế toán ghi

nhận việc duy trì hạ tầng mạng hàng ngày vào nâng cấp hạ tầng (capital expenditures)

như các dự án đầu tư thực sự WorldCom thay vì ghi nhận các khoản chi này như chi

phí ngay trong kỳ kế toán (CFO) thì công ty ghi nhận sang tài sản (CFI) Qua đây có thê thấy công ty đã vốn hóa chi phí không đúng theo chuẩn mực hướng dẫn nhằm tao

ra một bức tranh tài chính có vẻ đẹp nhưng không hề trung thực và hợp lý về khả năng

sinh lời và tăng trưởng Trên thực tế, doanh nghiệp không có những dự án đầu tư lớn

như đã báo cáo

Kỹ thuật thứ ba là ghi nhận giá vốn hàng bán (COGS) vào dòng tiền từ hoạt động dau tu (CFI) Théng thường, COGS sẽ được ghi nhận là một khoản chi trong

dong tiền từ hoạt động kinh doanh (CEO) ở Báo cáo lưu chuyền tiền tệ Tuy nhiên một vài doanh nghiệp xử lý COGS như là một dòng tiền ra từ hoạt động đầu tư nhằm làm

tăng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh một cách "miễn cưỡng" Netflix đã từng làm

điều này Trước khi kinh doanh ngành dịch vụ truyền hình trực tuyến như hiện nay, Netflix mua các đĩa DVD để cho khách hàng thuê DVD là hàng tồn kho của Netflix nhưng trên Bảng lưu chuyên tiền tệ, Netflix xem việc mua DVD là mua một tài sản vốn

(capital asset) dẫn đến dòng tiền ra này được thê hiện trong dòng tiền từ hoạt động đầu

tư Điều này làm đi chuyên một lượng tiền lớn khi thanh toán cho DVD từ CFO sang

CFI

Kỹ thuật thứ tư là đi chuyên các dòng tiền ra khỏi Bảng lưu chuyên tiền tệ để giám thiểu ảnh hưởng tiêu cực đối với dong tién được báo cáo nhằm tránh bị "đòm ngó" Ví dụ, khi công ty quyết định tài trợ kế hoạch hưu trí cho nhân viên không phải

bằng tiền mặt mà bằng tai san như sữa, bánh Bằng cách này, giá trị tài sản được thêm vào quỹ hưu trí nhưng không hề tác động đến tiền mặt được báo cáo trong Bảng lưu chuyển tiền tệ Từ đó giúp công ty tôi ưu hóa dòng tiền được báo cáo mà không

làm giảm giá trị thực sự của các hoạt động kinh doanh hoặc tài sản có định Tuy nhiên,

lạm dụng cách thức này sẽ tạo ra sự không minh bạch và làm tăng rủi ro cho nhà đầu tư

và người quản lý tài chính

Trên đây là 4 kỹ thuật điện hình được sử dụng nhằm gian lận dòng tiền khi dịch

chuyền dòng tiền ra trong hoạt động CFO sang các hoạt động khác và bên cạnh đó vẫn

còn rất nhiều kỹ thuật nhằm biến đối dòng tiền của doanh nghiệp một cách không minh bạch Đề hiểu rõ hơn về những kỹ thuật gian lận dòng tiền, nhà đầu tư và những người

quản lý tài chính cần liên tục áp dụng các biện pháp giám sát và phân tích chặt chẽ,

cùng với việc theo dõi các thay đối trong bảng cân đôi dòng tiền và thông tin tài chính

của doanh nghiệp

1.5 Ảnh hưởng

Gian lận báo cáo tài chính có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng khi

thông tin không chính xác hoặc không trung thực được đưa ra, các đối tượng sử dụng

thông tin có thể ra quyết định sai lầm, dẫn đến mắt tiền, thiệt hại tài sản và danh tiếng

Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến các nhà đầu tư, ngân hàng và các đôi tượng có quyền

quyết định lớn đôi với doanh nghiệp

1.5.1 Đối với doanh nghiệp

Một trong những ảnh hưởng chính của gian lận báo cáo tài chính đối với doanh

nghiệp là mắt uy tín Điều này có thẻ gây ra thiệt hại lâu dài đối với hình ảnh thương hiệu và khả năng thu hút đầu tư cũng như hỗ trợ tài chính Việc giảm giá trị cô phiếu trên thị trường chứng khoán là một dấu hiệu rõ ràng, và những nhà đầu tư sẽ cảm thấy không an tâm khi đối mặt với doanh nghiệp không minh bạch và trung thực về tình

hình tài chính Khó khăn trong huy động vốn là một hậu quả trực tiếp của mắt uy tín

Ngân hàng và tô chức tài chính có thê đặt ra các điều kiện khắt khe hơn khi doanh

nghiệp cần vay vôn, và chỉ phí vay có thể tăng cao Điều này gây khả năng huy động vôn kém và tạo ra thách thức trong việc duy trì hoạt động kinh doanh Ngoài ra, gian lận tài chính cũng ảnh hưởng đến môi quan hệ trong kinh doanh của doanh nghiệp Mắt niềm tin từ đối tác kinh doanh và khách hàng dẫn đến sự sụt giảm trong doanh số bán hàng và số lượng hợp đồng ký kết Doanh nghiệp có nguy cơ gặp khó khăn trong đàm phán các hợp đồng mới do sự thiếu niềm tin từ phía đối tác Đó cũng chính là lý do dẫn

đến sự sụp đồ của công ty Enron năm 2001, một trong những vụ thất bại tài chính lớn nhất trong lịch sử kinh doanh Cô đông mắt hàng tỷ đô la, nhân viên mắt việc làm và

niềm tin vào công ty và cả hệ thống tài chính chung bị nghi ngờ

Bên cạnh đó, rủi ro pháp lý là một hậu quả không tránh khỏi khi gian lận báo

cáo tài chính được phát hiện Rủi ro này bao gồm khả năng bị kiện từ cổ đông và nhà đầu tư, đối mặt với các biện pháp trừng phạt từ các cơ quan quản lý như Ủy ban Chứng khoán và sàn giao dịch Doanh nghiệp có thê gặp phải việc phái đối mặt với các vụ

kiện lớn, chi phí pháp lý lớn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh của doanh

nghiệp Vụ án gian lận tài chính của công ty Enron đã gây ra các vấn đề pháp lý khi các

10

cô đông khởi kiện Enron và công ty kiểm toán Arthur Andersen dẫn đến việc sụp đồ công ty kiểm toán bấy giờ được xem là “Big 5” của thê giới

1.5.2 Đối với nhà đầu tư

Gian lận báo cáo tài chính có thê đặt nhà đầu tư vào tình thế rủi ro và ảnh hưởng

đáng kê đến nhiều khía cạnh Đầu tiên và quan trọng nhất, nhà đầu tư có thể phái đối

mặt với mắt mát tài chính khi thông tin về lợi nhuận và giá trị công ty bị giá mạo Bên

cạnh đó, gian lận báo cáo tài chính làm mắt lòng tin của nhà đầu tư vào công ty hoặc thị trường Vì khi một công ty bị phát hiện gian lận, nhà đầu tư có thê trở nên hoài nghi

va mat sự tin tưởng vảo thông tin tài chính được cung cấp, dẫn đến việc e ngại đầu tư

trong tương lai

Tam ảnh hưởng của gian lận báo cáo tài chính không chỉ giới hạn ở cá nhân mà còn ảnh hưởng toàn cầu đôi với thị trường tài chính Sự lo ngại có thê lan rộng và tạo

nên sự hoài nghi về tính không chắc chắn và không minh bạch trong hệ thống tài chính

toàn cầu Từ đó khiến độ tin cậy vào thị trường có thê giảm sút, gây khó khăn cho cả

các tô chức tài chính và doanh nghiệp trong việc thu hút vốn và duy trì sự ôn định tài

chính

Đây là một chuỗi các tác động lan truyền mà gian lận báo cáo tài chính gây ra, không chỉ đơn thuần là mắt tiền mà còn là mắt uy tín và niềm tin trong cộng đồng đầu

tư và thị trường tài chính toàn cầu

1.5.3 Đối với nhà nước

Gian lận báo cáo tài chính không chỉ là một vấn đề cấp doanh nghiệp mà cũng

tác động sâu rộng đến nguồn thu ngân sách và khả năng cung cấp dịch vụ công cộng,

hạ tầng của một quốc gia Cụ thé, gian lận báo cáo tài chính thường thôi phông thu

nhập hoặc giảm thiểu lợi nhuận trên báo cáo tài chính nhằm trôn thuế Các hành vi này

có thê dẫn đến chênh lệch trong thuế, khiến công ty hoặc cá nhân trả thuế ít hơn so với

số tiền thực sự phải nộp Khi chênh lệch này xảy ra, ngân sách Nhà nước bị ảnh hưởng,

làm giảm khả năng đầu tư vào các lĩnh vực quan trọng, gây trì trệ trong phát triên cộng

đồng và kinh tế.

11

Hơn nữa, sự thiếu hụt nguồn thu có thể buộc chính phủ phải tăng cường vay nợ

đề đảm bảo cung cấp các dich vụ cơ bản Tăng nợ không chỉ tăng chỉ phí mà còn tạo áp

lực tài chính Điều này có thể dẫn đến tình trạng không ốn định về tài chính và làm

giảm khả năng thu hút đầu tư nước ngoài vì các nhà đầu tư quốc tế sẽ e ngại khi thị

trường vốn của quốc gian không đảm báo tính minh bạch Từ đó, ảnh hưởng lớn đến sự

phát triên toàn điện của quốc gia

1.6 Cách thức hạn chế

Cá nhân, doanh nghiệp và nhà nước đều đóng vai trò quan trọng trong việc hạn

chế gian lận BCTC Cá nhân cần nhận thức và phản kháng, trong khi doanh nghiệp cần

thực hiện thực tiễn minh bạch và hợp tác chặt chẽ với cơ quan kiểm toán Nhà nước có

trách nhiệm thiết lập quy tắc, kiêm soát và tăng cường giáo dục đê nâng cao nhận thức

về hậu quả của gian lận BCTC Các biện pháp cần được thực hiện một cách toàn diện

và chặt chẽ đề xây dựng môi trường tài chính minh bạch và ôn định, giảm nguy cơ gian

lận và bảo vệ lợi ích chung

1.6.1 Đối với các doanh nghiệp

Hệ thống kiểm soát nội bộ là một bước quan trọng trong nỗ lực ngăn chặn gian

lận báo cáo tài chính Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc hạn chế gian lận đòi hỏi sự

kết hợp của nhiều yếu tố khác nhau Ngoài hệ thống kiêm soát nội bộ, sự kiểm soát của

Hội đồng quản trị đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát và đánh giá hiệu quả của hoạt động doanh nghiệp

Chính sách và quy trình minh bạch, cùng với việc công bồ thông tin đầy đủ, tạo điều kiện thuận lợi cho sự kiểm soát và giám sát, giúp giảm khả năng che giấu thông

tin và gian lận Ngoài ra, văn hóa tô chức tích cực và cam kết từ tất cả cấp bậc trong tổ

chức đối với tính trung thực và minh bạch cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc tăng cường khả năng ngăn chặn và phát hiện gian lận Sự kết hợp chặt chẽ giữa các yếu

tố này là chia khóa dé xây dựng một hệ thống thông tin mạnh mẽ và dễ theo dõi

1.6.2 Đối với các trung gian thông tin

Trung gian thông tin là các tổ chức, cá nhân hoặc cơ sở dữ liệu cung cấp và chia

12

tế, giúp hạn chế thông tin bất cân xứng trong nên kinh tế Ví dụ như sự can thiệp của kiểm toán độc lập, đem lại cái nhìn bên ngoài và độc lập, cũng đóng góp vào khả năng phát hiện gian lận Bằng cách chia sẻ thông tin từ nhiều nguồn, trung gian giúp tạo ra một cái nhìn toàn diện về tình hình tài chính, giảm nguy cơ gian lận thông tin Từ đó đóng vai trò trong việc xác nhận chuân mực đạo đức và quy tắc ngành, đảm báo tính

minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp

1.6.3 Đối với nha nước

Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế gian lận báo cáo tài chính

Thứ nhất, Nhà nước cần thực hiện việc thành lập tổ chức quán lý cấp quốc gia, có trách

nhiệm giám sát và quản trị các công ty hoạt động trong quốc gia Tô chức này đóng vai trò chủ đạo trong việc xây dựng và thúc đây các tiêu chuẩn quản trị công ty để đảm bảo tính minh bạch và trung thực trong báo cáo tài chính Thứ hai, Nhà nước cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả giám sát để đảm bảo tuân thủ quản trị công ty của các doanh nghiệp niêm yết Các biện pháp này bao gồm việc tăng cường khả năng giám sát

từ cấp cao đến cấp thấp, đồng thời thúc đây sự minh bạch trong quyết định kinh doanh

và báo cáo tài chính Thứ ba, Nhà nước cần đưa ra chính sách hoàn thiện chế tài xử

phạt đôi với các doanh nghiệp thực hiện hành vi gian lận BCTC, cũng như đổi với

những doanh nghiệp chưa thực hiện đúng các nguyên tắc quản trị công ty Điều này

nhằm tăng cường sự trừng phạt và tạo động lực cho các doanh nghiệp thực hiện quản

trị chính thức và minh bạch Thứ tư, Nhà nước cũng tập trung vào việc nâng cao năng lực quán lý và giám sát thị trường Điều này bao gồm việc cung cấp đảo tạo và tài trợ cho đội ngũ quản lý Nhà nước, đồng thời tăng cường hoạt động thanh, kiêm tra để đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình giám sát hoạt động kinh doanh Những biện pháp này giúp tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh và đáng tin cậy

Tắt cá những nỗ lực này không chỉ giúp hạn chế gian lận trong báo cáo tài chính

mà còn xây dựng nên thị trường vốn tích cực và đáng tin cậy Từ đó đảm bảo sự phát triên bên vững cho các tô chức, nên kinh tê trong nước và trên thê g1ới

trên thị trường dược phẩm Tuy nhiên, đến đầu thế kỷ XXI, doanh nghiệp đã vươn lên

mạnh mẽ trên thị trường dược phẩm, những sản phẩm mà doanh nghiệp sản xuất và

phân phối trở nên phô biến hơn, điển hình là Tiazac (loại thuốc có tác dụng điều trị

chứng tăng huyết áp, đau thắt ngực và một số chứng rối loạn nhịp từn) - một trong những sản phẩm quan trọng của Biovail Corporation Nhờ sự đột phá về công nghệ, quá trình sản xuất của Biovail Corporation trong những năm tiếp theo được mở rộng và nhiều khía cạnh khác của doanh nghiệp cũng được gia tang dang ké

2.1.1.2 Quá trình hoạt động

Quá trình sản xuất trở nên hiệu quả hơn khi doanh nghiệp ngày càng mở rộng quy mô và áp dụng khoa học - công nghệ tiên tiến vào quá trình hoạt động, chăng hạn, doanh nghiệp đã áp dụng công nghệ giải phóng có kiểm soát (controlled release), được

thiết kế nhằm kiểm soát các loại hoạt chất (có trong thuốc trừ sâu, nước hoa, ) ở một

tỷ lệ nhất định và thời điểm xác định, điều này có nghĩa là một lượng nhỏ hoạt chất

được giải phóng ôn định trong thời gian cần thiết, ngoài ra còn được kiêm soát bởi sự thấm thấu, khuếch tán qua màng Biovail Corporation đã kết hợp công nghệ này vào

quá trình gia công dược phẩm, lợi ích công nghệ này mang lại là rất lớn, ví dụ: hiệu

quả cao hơn vì nồng độ hoạt chất tối ưu, cải thiện an toàn nhờ kiểm soát số lượng hoạt

chất Cục Quản lý Thực phâm và Dược phẩm Hoa Kỳ đã cho phép doanh nghiệp này

sử dụng công nghệ này và cấp bằng sáng chế, điều đó thúc đây doanh nghiệp ngày càng phát triển mạnh

Cho đến năm 2010, doanh nghiệp mở rộng méi quan hệ của mình, các nhà lãnh đạo của doanh nghiệp quyết định sáp nhập Valeant Pharmaceuticals International, kết

14

quả là doanh thu của công ty này trở nên vượt trội, và đóng góp nhiều thành công trong

lĩnh vực dược phâm

2.1.2 Tổng quan về hành vi gian lận/Diễn biến

Biovail đã thôi phồng dòng tiền từ các hoạt động (trong giai đoạn trước khi sáp nhập Valeant) bằng cách mua một số bản quyền thuốc nhất định thông qua các giao

dịch không dùng tiền mặt và Biovail trả tiền cho người bán bằng việc phát hành các khoản thanh toán tiền mặt dài hạn trong tương lai Dòng tiền hiện tại không bị ảnh

hưởng vì không có dòng tiền thực tế phát sinh; điều này đã tạo ra một thông tin sai lệch

cho nhà đầu tư về dòng tiền hoạt động kinh doanh của Biovail

2.1.3 Cách thức thực hiện

Biovail mua bản quyền sản xuất thuốc thông qua các giao dịch không dùng tiền

mặt Nghĩa là, thay vì trả tiền mặt tại thời điểm bán, Biovail đã phát hành giấy nợ đài

hạn (IOU) cho người bán, và theo đó công ty sẽ trả tiền cho người bán trong tương lai

Điều này đồng nghĩa với việc tại thời điểm Biovail có được bản quyền sản xuất thuốc,

không có tiền mặt nào được chi ra, như vậy không có tác động đến dòng tiền từ hoạt

động kinh doanh trong Báo cáo lưu chuyên tiền tệ Tiếp theo, khi đến kỳ thanh toán, thay vì ghi nhận khoản thanh toán nợ bằng tiền mặt vào dòng tiền từ hoạt động sản xuất kinh doanh (CFO), Biovail đã ghi nhận các khoản thanh toán này dưới dạng trả nợ

và phân vào đòng tiền từ hoạt động tài chính (CFF) Để hợp thức hóa, công ty có bố

sung thêm thông tin về dòng tiền ở thuyết minh, nhưng họ đã cố ý “giấu” thông tin này

ở những trang cuối cùng nhằm mục đích dé nhà đầu từ khó tìm thấy

Như vậy, với mục đích thôi phồng dòng tiền từ hoạt động sản xuất kinh doanh (CFO), Biovail đã dùng một kỹ thuật thao túng đòng tiền để chuyển dòng tiền từ hoạt

động sản xuất kinh doanh (CFO) sang dòng tiền từ hoạt động tài chính (CFF) Kỹ thuật này được gọi là tài trợ tai khoan no phai tra (Financing of payables) bang cach phat hanh giay ng (Notes payable) cho nha cung cap

2.1.4 Hau qua

Biovail théi phông dòng tiền từ hoạt động kinh doanh so với thực tế và giữ nó ở

mức cao Điều này làm cho nhà đầu tư hiểu nhằm về tình hình kinh doanh của doanh

15

nghiệp đang bền vững Đồng thời việc dòng tiền ra từ CFF cao ở một khía cạnh khiến

nhà đầu tư nêu không có đủ kiến thức sẽ nhằm lẫn về việc Biovail đang đủ khả năng chi trả nợ vay hoặc có chính sách chi tra cổ tức cho nhà đầu tư ở mức tốt Từ đó gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyết định đầu tư của họ

2.1.5 Bài học

Qua trường hợp của Biovail, chúng ta có thê rút ra bài học kinh nghiệm khi xem

xét báo cáo lưu chuyên tiền tệ; trong trường hợp thấy dâu hiệu như dòng tiền từ hoạt động kinh doanh (CEO) luôn tăng ôn định ở mức cao, nhà đầu tư nên thực hiện phân

tích và kiểm tra cần thận về các giao dịch mua bán của doanh nghiệp Việc tìm kiếm

"Thông tin dòng tiền bố sung" là quan trọng và có thể thực hiện được, vì các công ty thường cung cấp thông tin về hoạt động và giao dịch Tuy nhiên, thông tin này đôi khi không được hiển thị ngay sau báo cáo lưu chuyền tiền tệ, mà các công ty sẽ "ân" thông

tin đó trong phần Thuyết minh Ví dụ, Biovail đã cung cấp thông tin chỉ tiết về các giao

dịch mua không sử dụng tiền mặt của họ trong một phân chú thích dòng tiền bố sung xuất hiện sau 30 trang sau báo cáo lưu chuyên tiền tệ Do đó, nhà đầu tư cần chủ động

va can thận khi thực hiện phân tích và lây thông tin từ Báo cáo tài chính

xuất Kế từ đó, công ty trở thành một công ty chuyên sản xuất kính hiển vi và nhiệt kế

Đã từng có thời điểm doanh nghiệp này nắm giữ tới 70% thị phân thiết bị nội soi toàn cầu, ước tính khoảng 2,5 tỷ USD

2.2.1.2 Tình hình hoạt động kinh doanh

Thu nhập ròng cho năm tài chính kết thúc vào ngày 31 tháng 3 năm 2011 là 10,6

16

2001, doanh thu của công ty đã tăng từ 6,16 tỷ USD lên 11,177 tỷ USD trong khi lợi

nhuận tương đối ôn định 462 triệu USD

2.2.1.3 Tình hình tài chính

Trong năm 2011, tổng vôn chủ sở hữu của các cô đông là 3,3 tỷ USD, tông tài

sản của Olympus là 13,3 tỷ USD, bao gồm 2,2 tỷ USD lợi thế thương mại, một tài sản

vô hình

2.2.2 Tổng quan về hành vi gian lận/Diễn biến

Trong những năm 1980, nhiều tập đoàn Nhật Bán, bao gồm cá Olympus, déi

mặt với thách thức tăng lợi nhuận do đồng yên mạnh và sự giảm lợi nhuận từ xuất

khâu Olympus (Toshiro Shimoyama) đã chuyên đối chiến lược sang “Zaiteku” dé tang

lợi nhuận, đây là chiến lược tập trung đầu tư vào các công cụ tài chính phái sinh và rủi

ro đề đối phó với tình hình khó khăn

Tuy nhiên vào năm 1990, bong bóng kinh tế bị vỡ, Olympus phải đối mặt với khoản tôn thất tài chính lớn Từ năm 1990 trở về sau, Olympus nỗ lực phục hồi khoán

lỗ, bắt đầu đầu tư các sản phâm có lợi nhuận cao có rủi ro cao, các sản phâm tài chính rủi ro cung cấp ứng trước lãi suất và trái phiêu có câu trúc rủi ro và phức tạp hơn, và

ton thất tài sản tài chính tăng đáng kê và khoản lỗ chưa thực hiện chồng chất lên gần 669.5 triệu USD vào cuối năm 1990 Vào tháng 6 năm 1993 khi tốn thất tài sản tài

chính bắt đầu gia tăng, Masatoshi Kishimoto (sau đây gọi là "Kishimoto") trở thành

Chủ tịch và có gắng chuyên sang hướng hoạt động kinh doanh công ty theo hướng lành mạnh hơn, nhưng ông lại để vấn đề quản lý danh mục đầu tư tài sản tài chính cho một

bộ phận tài chính và không định hướng tập trung giải quyết vẫn đề liên quan

Năm 1997 — 2009, các khoản lỗ chưa thực hiện liên quan đến danh mục đầu tư

tài chinh cua Olympus dan phinh to hon B6 phan tai chinh céng ty (Yamada va Mori)

đã triên khai kế hoạch chia tách tôn thất để giảm thiêu ảnh hưởng của khoản lỗ chưa thực hiện đối với báo cáo tài chính Kế hoạch này bao gồm việc thành lập và liên kết

với các quỹ đầu tư như quỹ Central Forest Corp, quỹ SG Bond Plus, quỹ G.C New Vision Ventures, L.P (không phái là các đơn vị sẽ hợp nhất vào báo cáo tài chính hợp nhất của Olympus), Olympus thành lập các quỹ đề nhận mua lại tài sản tài chính với