Étude de la traduction de la voix passive du français en vietnamien le cas de l’original « le père goriot » (honoré de balzac) et de la version traduite (xuan duong – maison d’édition hoi nha van 2004)
INTRODUCTION
Raison du choix du sujet
In the era of globalization, international cultures are increasingly integrated into the daily lives of Vietnamese people, with literature being one of the most popular avenues for this integration Vietnamese literature is a rich and vast treasure, and foreign language works significantly contribute to this landscape They allow readers to transcend their Vietnamese perspectives on events and recognize new challenges with an open mind Ultimately, readers can gain unique life experiences through the pages of these books.
To meet the needs of readers, many foreign works are translated into Vietnamese, allowing Vietnamese people to access the literary world without mastering every global language Regardless of whether the source language is French, English, Chinese, or Korean, it is the translator who conveys messages both linguistically and culturally The translator's role is crucial, as no two cultures are entirely identical Therefore, the translator must be proficient in both the source language and their native language, avoiding the pitfalls of literal translation Numerous grammatical phenomena that are either non-existent or rare in Vietnamese present challenges that the professional translator must navigate using their cognitive skills.
The passive voice in Vietnamese remains a topic of linguistic debate, despite its frequent use in various foreign languages Linguists argue against its exploitation in Vietnamese When translating, professional translators strive to capture the essence of the passive voice while de-verbalizing and re-expressing it However, they may still feel hesitant when faced with works rich in passive constructions.
With a straightforward curiosity about the passive voice and a keen awareness of the challenges in translation, I aim to address the question: "How can the passive voice in French be translated into Vietnamese?" This inquiry forms the basis of my university thesis.
In this analysis, I will examine how the voice is treated in the translation of "Le Père Goriot" by Honoré de Balzac, specifically focusing on the work of translator Xuan Duong.
Revue de la littérature
Il existe déjà des études, articles et mémoires linguistiques sur le passif et ses méthodes de traduction, par exemple :
- Dinh, H V (2006) Dạng bị động trong tiếng Pháp và những phương thức biểu đạt tương đương trong tiếng Việt Université des Sciences Sociales et Humaines
- Nguyen, H C., & Bui, T D (2004) Dạng bị động và vấn đề câu bị động trong tiếng Việt (Tiếp theo và hết) Revue scientifique de l’Université Nationale du Vietnam à
The previous studies provided only a glimpse into the methods of translating the passive voice in specific cases, lacking a thorough analysis within a literary work Therefore, building on the excellent research previously mentioned, I aim to explore the various ways to translate the passive voice in a literary context, offering detailed illustrations for both learners and translation enthusiasts.
Objectifs de recherche
My research aims to provide a clear description of the translation of the passive voice in the Vietnamese version of "Le Père Goriot" by Xuan Duong (2004) Through this study, I will explore how the translator interpreted passive elements in the selected excerpt Additionally, I will propose solutions to enhance the existing translation by Xuan Duong and improve the quality of translated texts in general.
Méthodologie de recherche
Given the objectives of my thesis, I will remove passive forms from the selected passage of two versions of "Le Père Goriot," in French and Vietnamese, to create two tabular corpora To analyze the collected data, I have adopted comparative, qualitative, and data interpretation methods, which will be detailed in the second chapter of this thesis.
Plan de recherche
Ma recherche comprend trois parties principales organisées en trois chapitres
The first chapter focuses on the theoretical framework, providing insights into the passive voice and relevant linguistic terms, as well as methods for translating the passive voice from French to Vietnamese.
The second section aims to present the research corpus and methodology, detailing the data collection methods and the analysis and interpretation techniques I employed in my work.
The final chapter focuses on analyzing the corpus and interpreting the results of my research, aiming to answer the posed question It also includes suggestions for improving the translation of the passive voice in the chosen work's translated version Additionally, I offer practical tips to assist novice translators in better translating passive forms in translation exercises.
CADRE THÉORIQUE
Voix passive
1.1 Notion de la voix passive
The passive voice indicates that the subject does not perform the action denoted by the verb in the active form, but rather experiences it (Riegel, Pellat & Rioul, 2009, p 731).
(1.1) Voix active : Cet homme a commis une grande erreur
Voix passive : Une grande erreur a été commise par cet homme
Only non-pronominal direct transitive verbs can be transformed into the passive voice Conversely, if a sentence lacks a direct object, it cannot be converted to passive voice.
(1.2) Le chien obéit à son maợtre → Son maợtre est obội à par le chien
The passive voice emphasizes the patient (the one undergoing the action), the outcome of the action, a state, or an event As such, it is frequently used in journalistic and scientific writing to convey objectivity in information.
Several linguists have differing views on the classification of passive forms In "Syntaxe latine," Christian Touratier (1994) identifies four types of passive constructions: passive with an agent complement, medio-passive, factitive reflexive, and impersonal passive Similarly, Dinh Hong Van (2006) presents seven commonly observed forms in his corpus, including the structure "être + past participle" with or without an agent complement, constructions with pronominal verbs, forms without the auxiliary "être," and "se laisser."
/ se faire + infinitif ằ, forme avec sujet impersonnel
After thoroughly examining the two documents mentioned, it is important to acknowledge that the passive voice can be categorized into four main types: periphrastic passive, impersonal passive, pronominal passive, and factitive reflexive passive.
En approbation de leur opinion, j'ai retenu les deux types de passif que proposent les deux linguistes : passif impersonnel et passif à valeur rộflộchie factitive (ou bien ô se laisser
The pronominal passive is used to represent similarities between the passive with a mediopassive value and the pronominal verb Formally, the passive structure, with or without a passive auxiliary plus the past participle, is commonly encountered, especially among French learners, and is referred to as the periphrastic passive.
After reviewing the theoretical section below, it will be clear that the agent complement is an optional component of all the passive types I have classified Therefore, I do not include the passive with an agent complement in my research.
The most common form, the periphrastic passive (also known as the traditional passive), is constructed using the auxiliary verb "être" conjugated in all tenses along with the past participle of the verb (être + past participle) This popular type is typically found in exercises focused on passive transformation.
⇒ Structure de passivation générale : N 1 + V + N 2 → N 2 + être + PP + par/de N 1
[N1 correspond à l’agent, N2 au patient, V au verbe principal et PP au participe passé du verbe.]
En plus de l’auxiliaire ờtre, les verbes : rester, demeurer, sembler, paraợtre peuvent aussi être utilisés comme auxiliaire du passif
(1.4) Monsieur Dubois semble respecté de tous ses collègues (= Monsieur
(1.5) Il reste hạ par les parents de sa copine (= il est toujours hạ)
Parfois, pour simplifier ce qu’on va dire ou écrire, on cache l’auxiliaire passif :
(1.6) La maison qui est peinte en rouge appartient à ma cousine
Le participe passé peinte sans auxiliaire peut fonctionner avec non-expression du verbe être mais reste au sens passif
There are situations where past participles can function as adjectives, attributes, or modifiers of a noun, even when they do not form a periphrastic passive structure and their meaning is not passive.
(1.7) C’est un appartement meublé (= C’est un appartement dans lequel il y a des meubles.)
The impersonal passive is a construction that uses a verb, particularly an indirect transitive or intransitive verb, in the third person passive form, with the subject position filled by the neutral pronoun "it." This structure is equivalent to the active form "one + verb," thereby diminishing the significance of the acting subject Since the impersonal passive appears more formal than its active counterpart, it is primarily found in journalistic, scientific, legal, and administrative language.
(1.15) Il est recommandé de la prendre dès que possible après le diagnostic positif au Covid-19 [ ] (= On recommande de la prendre…)
(1.16) Il sera procédé au baptême de promotion et à la remise des fourragères à deux cours de jeunes engagés (= On procédera au baptême…)
In addition to being reflexive, reciprocal, successive, and in the pronominal voice, the subject's being also encompasses passive and patient meanings The reflexive pronoun does not fulfill any syntactic function in the sentence, serving neither as a direct nor an indirect object.
(1.17) Cette maison se vend à un couple espagnol
Dans ce cas, le sujet de cette maison subit l’action de la vente sans exercer lui-même cette action, à savoir que : ô Cette maison est vendue à un couple espagnol ằ
(1.18) Si elle a un garỗon, il se nommera Felipe en l’honneur du banni
In a pronominal construction with a passive meaning, there is clearly an external agent distinct from the patient, exemplified by a Spanish couple, Felipe Additionally, only a direct transitive verb, such as "to sell" or "to name," can appear in this pronominal structure.
In French, the passive voice can indicate actions reflected by "se faire" and "se laisser." The passive construction "se faire/se laisser + infinitive" is primarily applicable when the subject is animate (such as a person or animal) and plays a significant role in the action performed According to Le Larousse, "se faire" and "se laisser" express the desire to be the object of an action, as the patient object is imposed by a certain responsibility This is clearly illustrated in the following examples.
(1.19) Dans ce pays, les salariés qui refusent la vaccination risquent de se faire licencier (= les salariés risquent d’être licenciés…)
(1.20) Vos invités n’ont plus qu’à se laisser servir à l’aide d’une louche dans un verre à vin (= vos invités ont seulement à être servis à l’aide d’une louche…)
1.2.2 Place de la voix passive dans la grammaire franỗaise
En réalité, les linguistiques, dont Malblanc (1968), Blumenthal (1997) et Albrecht
In 1998, it was asserted that the French language prefers the active voice, often expressing states of affairs in an active manner (Albrecht & Mótrich, 2016, p 246) The active form not only avoids ambiguity and redundancy but also enhances comprehension for readers, who can immediately identify the agent of the action.
Or, ô d’abord et avant tout, pourquoi y a-t-il transformation passive, alors que nous pourrions nous contenter de la phrase active, plus ộconomique ? ằ (Wagner, 1970, p 82)
The passive voice allows for the complete removal of the subject in a sentence when the agent is either obvious or implied by the context This approach is beneficial as it eliminates ambiguity, ensuring clarity in communication.
(1.21) On [les électeurs] a élu Monsieur Yersin → Monsieur Yersin a été élu [par les électeurs]
En supplément, le passif rend les discours écrits plus formels et concis Au lieu d’écrire :
(1.22 a) Mme Golda Meir a prononcé un discours lundi à Jérusalem Les Américains l’ont considéré comme une réponse nettement négative il vaut mieux écrire :
(1.22 b) Le discours prononcé par Mme Golda Meir, lundi Jérusalem a été considéré par les Américains comme une réponse nettement négative ou
(1.22 c) Le discours, jugé dur, prononcé par Mme Golda Meir lundi à Jérusalem, a été considéré à Washington comme une réponse nettement négative
Traduction de la voix passive du franỗais en vietnamien
2.1 Notions de la traduction À l’heure actuelle, le terme traduction n’est plus étranger aux gens autour du monde
Il devient même ennami des professionnels et des apprentis de ce domaine Pourtant, tout le monde ne comprend pas sa véritable nature
Il existe de nombreuses définitions de traduction, dont la définition proposée par
Mounin (1963) argues that translation involves producing the closest natural equivalent of the source message in the target language, focusing first on meaning and then on style.
To refine the concept of translation, Edmond Cary (1966) states that translation is an operation aimed at establishing equivalences between two texts expressed in different languages These equivalences are always and necessarily dependent on the nature of the texts, their intended purpose, the cultural relationships between the two peoples, and the moral, intellectual, and emotional climates, as well as all the specific contingencies of the time and place of both the source and target languages.
The role of translation in the era of globalization is undeniable, as it facilitates rapid human communication However, it has faced criticism from several renowned writers, including Voltaire, who expressed skepticism about its effectiveness.
Les traductions augmentent les fautes d’un ouvrage et en gõtent les beautés ằ
Humboldt se met d’accord avec l’idée de Voltaire en ignorant peu ou prou le travail des traducteurs : ô Toute traduction me paraợt incontestablement une tentative de rộsoudre une tõche irrộalisable ằ
Such claims are unfortunately understandable, as many works are poorly translated, leading to constant negative criticism from readers and professionals alike At the beginning of the last decade, the Vietnamese literary community was abuzz regarding the quality of translations of foreign works A notable example is the Vietnamese translation of Marcel Proust's "Swann's Way." In light of this situation, a translator noted that the difference between the original text and its translation is so significant that the author's name on the cover is the only commonality.
Dans de tels cas, le processus de traduction doit se disséquer
According to Lederer, the act of translation involves understanding the original text, de-verbalizing its linguistic form, and expressing the comprehended ideas and feelings in another language (Lederer, 1994, p 11) This process is structured into three stages: comprehension, de-verbalization, and re-expression, which many linguists utilize to ensure the quality and effectiveness of their work.
Lederer suggests that understanding a text involves not only linguistic competence but also encyclopedic knowledge To progress to the next phase, one must grasp the explicit, implicit, and cognitive elements of the text This is when the differences between pedagogical translation and professional translation begin to become evident.
Lederer highlights the crucial role of "deverbalization" in simultaneous interpretation, where sensory data transform into knowledge stripped of their sensory forms (Lederer, 1994, p 23) Once the meaning is grasped, its restitution relies on ideas rather than words (Delisle, 1984) The term "re-expression" already indicates its true function.
In this phase, the translator rephrases the understood ideas using the linguistic features of the target language to ensure that the text is clear and aligns with the reader's language habits (Do, 2021).
2.3 Méthodes de traduction de la voix passive
When faced with any French passive sentence, there are several methods to produce an accurate translation in Vietnamese Among these, the use of passive and active transcodings is favored by most translators.
This method is the easiest as it does not require changes in linguistic structure In other words, literal translation is employed in this case When applied carefully by the translator, the translated sentences remain comprehensible and natural in Vietnamese.
The count shrugged his shoulders, questioning the idea of venturing out into the snow with their women He pointed out that they would be quickly pursued, caught within ten minutes, and returned as prisoners at the mercy of the soldiers.
Bá tước nhún vai và nói: “Ông nghĩ thế được ư, dưới trời tuyết này? Với các bà nhà ta? Rồi chúng ta sẽ bị đuổi theo ngay, chỉ trong mười phát là bị bắt lại và bị lôi về cầm tù cho bọn lính tha hồ hành hạ.”
(1.29) Cet astérọde n’a ộtộ aperỗu qu’une fois au télescope, en 1909, par un astronome turc
→ Tiểu hành tinh này được một nhà thiên văn Thổ Nhĩ Kì phát hiện ra năm
In Vietnamese, the use of explicit words in the passive voice conveys both positive (được) and negative (bị) meanings Therefore, translators must discern the original sentence's intent before selecting between "bị" and "được."
Par l’observation des exemples ci-dessus, le transcodage est apparemment décrit dans les structures suivantes :
En franỗais : N 2 + ờtre + PP (+ par/de N 1 )
→ En vietnamien : N 2 + được/bị + N 1 + V ou N 2 + được/bị + V (+ bởi N 1 )
[N1 correspond à l’agent, N2 au patient, V au verbe principal et PP au participe passé du verbe.]
In addition to constructions with "bị/được," a French passive sentence can be transformed into the structure N2 + V + N1 2, which conceals these two words while still conveying a passive meaning For example:
(1.30) Le panneau d’entre les croisées grillagées offre aux pensionnaires le tableau du festin donné au fils d’Ulysse par Calypso
→ Phần phẳng giữa hai cửa sổ giăng lưới sắt được dành cho khách trọ ngắm nhìn bức vẽ bữa tiệc Calypso tổ chức cho con trai Ulysse
(Hoi Nha Van, 2006) même si la phrase traduite pourrait être :
Phần phẳng giữa hai cửa sổ giăng lưới sắt được dành cho khách trọ ngắm nhìn bức vẽ bữa tiệc Calypso được tổ chức cho con trai Ulysse
In general, the first method simplifies the translation process as the translator merely restates the original ideas in the correct order without altering the sentence structure (Nguyen & Truong, 2019) However, this approach may not be effective for all types of texts that require translation.
Dans la langue vietnamienne, on privilégie la voix active, c’est plus naturel et plus fidèle à l’esprit des Vietnamiens
Si N1 est mentionné dans la phrase passive du texte source, le traducteur peut plus facilement la transformer en forme active dans le texte cible
2 Cette structure est équivalente à la structure S1 et S6 dans la partie 1.3.1 Types du passif
(1.31) L’inconnu n’écouta pas ce conseil vivant, placé là sans doute par la Providence, comme elle a mis le dégỏt à la porte de tous les mauvais lieux
MÉTHODOLOGIE DE RECHERCHE
Corpus
Honoré de Balzac was born in 1799 in Tours to a middle-class family From a young age, he developed a deep passion for literature Although he studied law until 1819, he quickly abandoned his career as a notary clerk to fully dedicate himself to writing He initially published tragedies and his early novels under various pseudonyms, achieving success with his work "La Peau de chagrin."
(1831) et d’Eugénie Grandet (1833) qui lui ouvrent les portes des salons parisiens et engagent largement son mouvement principal : le rộalisme visionnaire En 1835, ô Le Pốre
"Goriot marks a fundamental turning point in the author's writing, signaling the beginning of character continuity between two novels and the emergence of visionary realism in his masterpieces."
Balzac, driven by his work ethic, aimed to create a monumental literary masterpiece known as "La Comédie humaine," a project he developed between 1842 and 1848 This extensive work consists of 90 novels, short stories, and essays that collectively depict the complexities of French society Tragically, the great writer passed away in 1850 due to exhaustion.
Avec une telle fortune littéraire, de nombreux professionnels de la culture lui font toujours des compliments affectueux, dont ô Balzac est une légende : l’homme comme l’œuvre." (Gauther, 1999)
1.1.2 Œuvre : Le Père Goriot (1835) ô Le Pốre Goriot ằ est un roman de 1835 ộcrit par le dramaturge franỗais Honorộ de Balzac, qui fait partie des Scènes de la vie privée dans la série épique La Comédie humaine
Initially released in a sequential format during the coldest period of 1834-1835, "Eugénie Grandet" is widely regarded as a significant work by Balzac The novel exemplifies his realistic style, employing intricate details and subtext to develop its characters.
Set in Paris in 1819, "Le Père Goriot" reveals the intertwined fates of two main characters: a devoted father, Goriot, who loves his two daughters deeply, and a naive law student named Eugène de Rastignac.
In June 1819, four years after the defeat at Waterloo and the Restoration of the Bourbons, "Le Père Goriot" begins to illustrate the growing tension between the aristocracy, restored under King Louis XVIII, and the bourgeoisie emerging from the industrial revolution Meanwhile, the French socio-economic systems tighten, leading to extreme poverty among the lower class.
This upheaval also leads to unprecedented social mobility that was unimaginable under the Old Regime Individuals eager to adapt to new social norms can sometimes achieve the highest status from their modest backgrounds, much to the chagrin of the contemporary affluent class.
The great work titled "The Human Comedy" presents a bitter humor that allows readers to feel the characters' misery Balzac creates characters who are impoverished both financially and mentally, struggling to survive in a twisted existence In "Father Goriot," the title emphasizes the plight of the titular character, who, despite his poverty, strives to overcome his challenges for the happiness of those around him Through this character, Balzac reveals a heartbreaking truth: money has the power to destroy familial virtues and can lead kind-hearted individuals like Father Goriot to a tragic end.
Driven by greed and ambition, Goriot, a vermicelli maker, becomes a millionaire and marries an aristocratic woman, fulfilling his lifelong dream However, after his wife's death, his beloved daughters steal his wealth and force him out of their home, leading him to reside at the Vauquer boarding house There, he encounters various downtrodden individuals, including a law student named Eugène de Rastignac, who aspires to ascend to high society With the assistance of his cousin, Madame de Beauséant, Rastignac gradually infiltrates the upper class and meets Madame Delphine de Nucingen, Goriot's youngest daughter They fall in love and enjoy lavish balls together.
Eventually, the elder and younger daughters of Goriot come to him, seeking help and lamenting their family troubles Despite being financially drained, the devoted father manages to provide for his two daughters Tragically, in response to his love, they abandon him, leading to his severe illness Only Rastignac and Bianchon, a young medical student, care for him in his final days Even at the end of his life, his daughters do not visit, and he dies filled with regret Goriot's funeral is arranged modestly by Rastignac, without the presence of his selfish daughters The novel concludes with Rastignac's defiant gaze upon the streets of Paris and his bold declaration: "Now it's our turn!" before heading to dinner at Nucingen's.
1.1.2.4 Message de l’œuvre ô Le Pốre Goriot ằ reflốte une sociộtộ bourgeoise, avide de reconnaissance sociale, ó l’argent est synonyme de pouvoir et manipule les pauvres et riches D’ailleurs, une telle société noircit notre âme, nous fait perdre la beauté de la vie : la gentillesse, l’honnêteté et les relations les plus précieuses comme la relation père-filles Les victimes ne peuvent pas s’empêcher de courir après la vanité Évidemment, il n’existe pas d’égalité ou de justice dans cette société Ceux qui ont de la dignité n’ont même pas le plus simple bonheur : l’amour, la famille, … Ils doivent vivre malheureux ou subir une géante tragédie dans leur vie
My love for this work since high school partly explains my choice Additionally, after reading several literary works in French, I find that passive forms are used very frequently in "Le Père Goriot," particularly in the selected section This repetition allows me to analyze and interpret the data more easily and effectively.
The excerpt I selected for this thesis is from the beginning of "Le Père Goriot." This section focuses on the description of the Maison-Vauquer, where the main characters reside, and introduces these characters.
Madame Vauquer, formerly de Conflans, is an elderly woman who has operated a respectable boarding house in Paris for forty years, located on rue Neuve-Sainte-Geneviève, between the Latin Quarter and the Faubourg Saint-Marceau Known as the Maison-Vauquer, this establishment welcomes both men and women, young and old, without any scandal tarnishing its reputation However, it has been thirty years since a young person has resided there, and for a young man to stay, his family must provide a very modest allowance.
Méthode de recueil des données
Visant à atteindre l’objectif de mon travail, j’ai choisi une partie du roman ô Le Pốre
To gather the desired data, I relied on the theoretical framework regarding passive voice and its types I then carefully reviewed the relevant section to understand its context Finally, based on these theories, I identified all pertinent structures to prepare for the next step: analyzing and interpreting the data.
Méthode d’analyse et d’interprétation
Une fois les données recueillies, j’ai construit deux corpus 3 et continué ma recherche avec trois méthodes : analyse comparative, qualitative et interprétation des données
Comparative analysis is valuable for clarifying the similarities and differences between Balzac's passive phrases and Xuan Duong's translation Through qualitative analysis, I find it easier to handle textual data and address the question: why does the translator choose specific translation methods? This approach enables me to systematically track and study the translator's behaviors.
After two stages of data analysis, I interpret the aggregated data: this step aids in forming the necessary reflection on the research results based on the problem statement and theoretical framework It provides a specific meaning to the observed research results.
Défis de recherche
Aucun chercheur ne peut éviter les difficultés tout au long du processus de recherche scientifique Notamment chez les étudiants chercheurs comme moi
The initial challenges in mastering passive voice in French involve accurately identifying its specific forms There are two commonly used passive constructions: the periphrastic passive and the pronominal passive These forms are often confused with other grammatical structures, such as adjectives or pronominal verbs that do not convey a passive meaning.
Improper recognition of passive forms to analyze will lead to invalid research processes and results Therefore, I meticulously examined the structure of each sentence in the passage and consulted my thesis advisor to create the most accurate corpora possible.
The comparison between the original text and its translation is challenging due to the translator's style Xuan Duong often alters the structure of the original to provide a clear and comprehensible translation However, this makes it difficult to find equivalences between the two versions, as some original sentences, particularly those in the passive voice, are either merged with adjacent sentences or omitted entirely in the translation, complicating the analysis further.
The translated version by Xuan Duong is not regarded as a poor translation Identifying valid and significantly contributive improvement options undoubtedly adds to the existing challenges.
ANALYSE DES CORPUS
Méthodes de traduction de la voix passive du franỗais en vietnamien dans la
1.1 Passif utilisé par Honoré de Balzac
In the original excerpt of "Le Père Goriot," Balzac skillfully employs and combines passive structures to create a vivid and descriptive tableau of scenes and characters At the beginning of the novel, the author utilizes passive constructions in 45 out of 95 sentences, accounting for 47.4%, with 22 sentences containing two or more passive forms, resulting in a total of 74 instances found.
Graphique 3.1 Types du passif franỗais utilisés par Balzac
D’après le camembert, il est évident que Balzac a tiré le meilleur parti du passif périphrastique qui se présente 68 fois dans le deuxième corpus
(C.1.27) 4 Le surplus des parois est tendu d’un papier verni représentant les principales scènes de Télémaque, et dont les classiques personnages sont coloriés
(C.1.28) Le panneau d’entre les croisées grillagées offre aux pensionnaires le tableau du festin donné au fils d’Ulysse par Calypso
Inférieur à ce géant, le passif pronominal représente 6,8% des phrases analysées
(C.1.35) [ ] puis des chaufferettes misérables à trous cassés, à charnières défaites, dont le bois se carbonise
Se voit moins fréquemment le passif à valeur réfléchie factitive, uniquement dans une seule phrase
She has a glassy eye and the innocent demeanor of a matchmaker who is preparing to negotiate for a higher price, yet she is willing to do anything to improve her situation, even betraying Georges or Pichegru, if they were still in a position to be betrayed.
The passive voice plays a crucial role in this novel, as significant as the active voice, with the traditional passive being notably the most popular Additionally, Balzac's skillful use of the passive voice prevents the excerpt from becoming monotonous.
1.2 Méthodes adoptés par Xuan Duong dans la version de la Maison d’édition en 2004
Par comparaison, j’ai remarqué une forte diminution des phrases passives et, bien sûr, une augmentation des phrases actives après la traduction du roman en vietnamien
Graphique 3.2 Actif et passif dans l’original et le traduit
As mentioned, the passive voice accounts for 47.4% in the French excerpt, highlighting its significance However, the translated text predominantly features the active voice This dominance can be explained by the fact that, unlike French, Vietnamese is a language that emphasizes the theme Consequently, translators must consistently choose appropriate rhetorical strategies to create expressions that resonate with the linguistic habits of the readers (Dinh, 2006, p 139)
Vous trouverez ci-dessous un schéma simplifié afin que nous puissions observer et évaluer les méthodes de traduction des structures passives adoptées par le traducteur
According to Li & Thompson (1976), languages that prioritize themes exhibit a morphology or syntax that clearly distinguishes between the subject and the comment Additionally, passive forms are either nonexistent or carry little significance in such languages.
Graphique 3.3 Méthodes de traduction des formes passives adoptées par Xuan Duong
Voulant respecter les habitudes linguistiques des lecteurs, le traducteur Xuan Duong a traduit 51,4% des structures passives de l’extrait en vietnamien actif
(C.2.4) 6 Sera-t-elle comprise au-delà de Paris ?
→ ngoài những người dân Paris quen thuộc ra, liệu còn có ai ở nơi khác quan tâm và thông cảm với chuyện này được nữa không?
(C.2.15) On entre dans cette allée par une porte bâtarde, surmontée d’un écriteau sur lequel est écrit : Maison-Vauquer, et dessous : Pension bourgeoise des deux sexes et autres
Trước khi bước vào con đường nhỏ, du khách cần chui qua cổng tròn với biển hiệu nổi bật ghi "Quán Vauquer" và "Nhà trọ bình dân cho nam giới, nữ giới và mọi người."
When performing translation acts, it is inevitable that the translator is influenced by the source language This is particularly true in cases where the passive voice is commonly used in literature to enhance the writer's style.
Selon le dernier camembert, le méthode de traduction ô du passif au passif ằ se classe deuxième avec 44.6%, soit 33 formes passives ou bien environ 2 fois moins que l’original
La structure passive la plus utilisée par Xuan Duong est celle à l’apparence de bị/được
(75.7% des formes passives traduites) Ceci est un exemple typique du fait que les deux mots sont les signes révélateurs de la structure passive en vietnamien
(C.2.8) [ ] mais l’impression qu’ils en reỗoivent est comme un fruit savoureux promptement dévoré
→ [ ] Tuy nhiên, tất cả đều chỉ là thoảng qua, được ví như hình ảnh một quả chín thơm ngon đẹp mắt bị ăn ngấu nghiến trong nháy mắt
(C.2.18) À la nuit tombante, la porte à claire-voie est remplacée par une porte pleine
→ Khi màn đêm buông xuống, cánh cửa mắt cáo kia được thay thế bằng một cái khác, kín hoàn toàn
Cependant, le traducteur a également remplacé de manière flexible cette méthode en masquant les deux auxiliaires bị/được
Along this facade, between the house and the small garden, there is a sunken gravel area, one toise wide, in front of which lies a sandy pathway lined with geraniums, oleanders, and pomegranate trees.
Dọc theo mặt tiền, giữa ngôi nhà và vườn hoa, có một lối đá cuội rộng khoảng hai mét, trũng xuống như lòng chảo Hai bên lối đi được trồng toàn cây mỏ hạc, cây trúc đào và cây lựu.
(C.2.42) Le panneau d’entre les croisées grillagées offre aux pensionnaires le tableau du festin donné au fils d’Ulysse par Calypso
→ Phần phẳng giữa hai cửa sổ giăng lưới sắt được dành cho khách trọ ngắm nhìn bức vẽ bữa tiệc Calypso tổ chức cho con trai Ulysse
Autres que bị et được, Xuan Duong utilise do pour introduire le sens passif dans son travail :
(C.2.17) [ ] au bout du petit pavé, sur le mur opposé à la rue, une arcade peinte en marbre vert par un artiste du quartier
→ phía bên kia đường lát, trên bức tường ở phố bên kia có một cái vòm vòng cung bằng đá xanh do một nghệ sĩ của khu phố trang trí
De plus, certaines phrases contenant des structures passives ne sont pas encore traduites en vietnamien dans cette version Est-ce l’intention du traducteur ?
(C.2.46) Peut-être pourrait-elle se décrire si l’on inventait un procédé pour évaluer les quantités élémentaires et nauséabondes [ ]
Remarques sur la traduction de la voix passive par Xuan Duong
After clarifying the translation methods of Xuan Duong, I find that it is a high-quality translation that effectively utilizes the translator's professional skills and cultural knowledge Indeed, certain phrases require a deep understanding and techniques for analyzing implicit meanings.
This story may not be dramatic in the truest sense, yet the work accomplished might evoke some tears both within and beyond its walls Will it be understood outside of Paris?
Gập trang sách lại, lòng bạn xót xa và nước mắt rơi lã chã Liệu ngoài những người dân Paris quen thuộc, còn ai ở nơi khác quan tâm và thông cảm với câu chuyện này?
Depending on the context, the phrase can be translated as: "Will this story be understood outside the city of Paris?" However, Xuan Duong has made efforts to de-verbalize and break the linguistic shell so that the translation is not just a simple puzzle but a meaningful message.
The phrase "ô au-delà de Paris" refers to those who do not live in the City of Light, contrasting with the familiar Parisians This metonymy highlights the emotional connection that Parisians have with their city, as they not only reside there but also deeply understand the stories that evoke tears both within and outside its walls.
Ou, lorsque le traducteur a entraợné un changement de catộgorie grammaticale de ô le doute ằ en passant du franỗais au vietnamien :
→ Nhiều người không khỏi thầm thắc mắc: [ ]
La structure originale a été complètement perdue, remplacée par une expression qui aide les lecteurs à mieux comprendre le sens de la phrase
Par ailleurs, Xuan Duong a traduit des phrases actives en franỗais en phrases passives en vietnamien, ce qui montre l’interculturalité dans la traduction et la littérature :
(C.2.8) [ ] mais l’impression qu’ils en reỗoivent est comme un fruit savoureux promptement dévoré
→ [ ] Tuy nhiên, tất cả đều chỉ là thoảng qua, được ví như hình ảnh một quả chín thơm ngon đẹp mắt bị ăn ngấu nghiến trong nháy mắt
(C.2.10) La maison où s’exploite la pension bourgeoise appartient à madame Vauquer
→ Như đã nói, khu nhà trọ do bà Vauquer quản lý
(C.2.31) La profondeur de cette maison comporte deux croisées qui, au rez-de- chaussée, ont pour ornement des barreaux en fer, grillagés
→ Mặt sâu của ngôi nhà này có hai cửa sổ ở tầng trệt và được bảo vệ bằng những song sắt giăng kín lưới
Cependant, toute médaille a son revers Dans la version en vietnamien apparaợt un petit point à améliorer
As mentioned in the previous sections, there are three sentences containing passive forms that have not yet been translated I question whether this oversight was intentional on the part of the translator Regardless, I would like to offer my translations for these three sentences.
This living room connects to a dining area, which is separated from the kitchen by a staircase The staircase features wooden steps and tiles that are colored and polished.
Căn phòng này được kết nối với phòng ăn, được phân chia với nhà bếp bằng những bậc thang gỗ và gạch vuông đầy màu sắc và bóng bẩy.
(C.2.38) Cette pièce, assez mal planchéiée, est lambrissée à hauteur d’appui
→ Tường của căn phòng tồi tàn này được ốp gỗ đến vừa tầm vịn
Perhaps it could be described if a method were invented to assess the elemental and nauseating quantities that the unique and catarrhal atmospheres of each resident, young or old, contribute.
Có thể bạn sẽ cảm nhận được mùi này nếu người ta tìm ra cách đánh giá mức độ buồn nôn của mùi vị bệnh tật hay nghèo khổ từ những khách trọ nơi đây, dù là người già hay trẻ.
In this article, I transformed four passive forms into active Vietnamese and converted two others into passive I chose this approach after uncovering the translator's method Regardless of the reasons for neglecting these three sentences, I hope my translation will contribute to the remarkable edition that Xuan Duong and the Hoi Nha Van Publishing House provided to bibliophiles in Vietnam in 2004.
Mise en pratique des méthodes de traduction des phrases passives dans les
En tant qu’étudiante de traduction, la recherche sur ces méthodes se prend pour un guide, m’offrant des astuces face aux textes à traduire dans le futur
Lors de la traduction d’un texte du franỗais en vietnamien, il est préférable de combiner des méthodes suivantes :
- transformation du passif de la langue source en actif de la langue cible
- transformation du passif de la langue source en passif de la langue cible qui contient bị/được
- transformation du passif de la langue source en passif de la langue cible qui cache bị/được
As previously discussed, the flexible application encourages aspiring translators to analyze (or de-verbalize) French sentences with greater sensitivity, enabling them to accurately and precisely understand and convey the author's message.
Since Friday evening, over 50,000 messages have been posted using the hashtag, primarily from accounts identified as journalists or students Additionally, there are contributions from anonymous accounts, often regarded as trolls.
Dans ces 2 phrases, apparaissent 3 formes passives Traduire toutes ces formes de faỗon littérale en vietnamien à la voix passive permettra d’avoir la version comme suit :
Từ tối thứ sáu, đã có ít nhất 50.000 bài đăng sử dụng hashtag (#BalanceTonPorc), chủ yếu đến từ các tài khoản được xác minh của nhà báo và sinh viên nữ Một số bài đăng khác xuất phát từ các tài khoản ẩn danh hoặc được cho là của những kẻ đùa cợt.
The translated version (3.1 b) is notably cumbersome and repetitive Such excessive use of the passive voice contradicts the characteristics of a theme-prominent language like Vietnamese The need to integrate the previously mentioned translation methods is increasingly evident.
Từ tối thứ sáu, đã có hơn 50.000 tin nhắn được đăng kèm với hashtag #BalanceTonPorc, chủ yếu đến từ các tài khoản của nhà báo và sinh viên nữ Một số bài đăng khác xuất phát từ các tài khoản ẩn danh hoặc những người thích đùa cợt.
Nous pouvons également traduire l’exemple (3.1 a) en voix active :
Từ tối thứ sáu, mạng xã hội đã chứng kiến sự xuất hiện của ít nhất 50.000 bài đăng với hashtag #BalanceTonPorc Đa số các bài viết này đến từ các tài khoản của nhà báo hoặc sinh viên nữ, trong khi một số khác lại xuất phát từ các tài khoản ẩn danh hoặc những người thích đùa cợt.
Readers can grasp the full context of the article, but the translator must creatively infer the hidden agent complement to translate it successfully Neglecting this aspect could distort the journalist's intended message.
En revanche, quand les apprentis traduisent les textes du vietnamien en franỗais, ils peuvent prendre en compte la passivation Tel est le cas suivant :
Tổng vụ trưởng Bộ Y tế Israel, Nachman Ash, đã nhận định rằng sự lây nhiễm của biến thể Omicron có khả năng tạo ra miễn dịch cộng đồng tại nước này.
Bien sỷr, la phrase ci-dessus est possiblement traduite en une phrase franỗaise active, c’est tout facile
(3.2 b) Avant, Nachman Ash, directeur général du ministère de la Santé, a avancé que l’infection par le variant Omicron pourrait conduire le pays à l’immunité collective
Despite French being a subject-prominent language, the subject plays a crucial role Consequently, when the patient is the focus of the discourse, the passive voice is used to emphasize it.
(3.2 c) Avant, Nachman Ash, directeur général du ministère de la Santé, a avancé que l’immunité collective pourrait être obtenue par l’infection du variant Omicron dans le pays
Considering all factors, translators should prioritize the characteristics of the target language, particularly the emphasis on the theme or subject, to effectively fulfill their role.
CONCLUSION
Extrait original à analyser de ô Le Pốre Goriot ằ
Madame Vauquer, originally from Conflans, is an elderly woman who has operated a respectable boarding house in Paris for forty years, located on Rue Neuve-Sainte-Geneviève, between the Latin Quarter and Faubourg Saint-Marceau Known as Maison-Vauquer, this establishment welcomes both men and women, young and old, without any scandal tarnishing its reputation However, it has been thirty years since a young person has resided there, and for a young man to stay, his family must provide a very modest allowance.
In 1819, a poor young girl found herself at the center of a story that, despite the overuse of the term "drama" in contemporary literature, truly deserves the label This narrative may evoke tears both within and beyond its Parisian setting, though its local nuances can only be fully appreciated in the unique landscape between Montmartre and Montrouge—a valley marked by real suffering and often false joys Here, the convergence of vices and virtues creates profound moments that momentarily halt self-interest and evoke empathy, yet these feelings are fleeting The relentless march of civilization, akin to the idol of Jaggernat, continues unabated, crushing those who resist As you settle into your comfortable chair, perhaps expecting mere entertainment, remember that the tale of poor Goriot is not mere fiction or exaggeration; it is a stark reality that resonates deeply, revealing elements that may reflect your own heart.
Madame Vauquer's bourgeois boarding house is located at the bottom of Rue Neuve-Sainte-Geneviève, where the steep terrain rarely allows horses to ascend or descend This steepness contributes to the silence in the narrow streets nestled between the domes of Val-de-Grâce and the Panthéon, which cast somber yellow tones over the area The dry cobblestones and grass growing along the walls create a melancholic atmosphere, where even the most carefree individual feels a sense of sadness The sound of a passing carriage becomes a notable event, and the houses exude a dreary, prison-like quality A lost Parisian would perceive only bourgeois pensions or institutions, reflecting misery, boredom, and the decay of old age alongside the constrained joy of youth No neighborhood in Paris is more dreadful or unknown, particularly Rue Neuve-Sainte-Geneviève, which serves as a fitting backdrop for this narrative, steeped in somber hues and grave ideas, reminiscent of a descent into the Catacombs A true comparison arises: what is more horrifying to witness, the withered hearts or the empty skulls?
The pension's facade overlooks a small garden, positioned at a right angle to Rue Neuve-Sainte-Geneviève, allowing a glimpse into its depth Along this facade, between the house and the garden, lies a gravel path, a toise wide, in front of which is a sandy walkway bordered by geraniums, oleanders, and pomegranates planted in large blue and white ceramic vases Access to this walkway is through a rustic door topped with a sign that reads: HOUSE.
The article describes a bourgeois boarding house for both sexes, featuring a distinctive entrance with a loud bell and a green marble arch painted by a local artist Beneath this arch, a statue of Love stands, its chipped varnish hinting at a deeper narrative of Parisian romance that is healed nearby An inscription, partially faded, commemorates the enthusiasm for Voltaire upon his return to Paris in 1777, reflecting the historical significance of the ornament.
Qui que tu sois, voici ton maợtre :
Il l’est, le fut, ou le doit être
As night falls, the openwork door is replaced by a solid one, and the garden, as wide as the facade is long, is enclosed by the street wall and the neighboring house's wall, which is completely hidden by a picturesque coat of ivy that attracts the attention of passersby in Paris Each wall is adorned with espaliers and vines, whose frail and powdery fruits are a source of annual concern for Madame Vauquer and her conversations with the boarders An narrow path runs along each wall, leading to a linden tree shelter, which Madame Vauquer, despite being from Conflans, stubbornly mispronounces as "tieuille," ignoring her guests' grammatical corrections Between the two side paths lies a square of artichokes flanked by fruit trees and bordered by sorrel, lettuce, or parsley Under the linden trees stands a round green-painted table surrounded by seats, where wealthy guests savor coffee during the sweltering days The three-story facade, topped with dormers, is built of rubble and painted in a yellow hue that gives an unattractive character to most Parisian houses Each floor has five windows with small panes, adorned with shutters that are all raised unevenly, creating a discordant appearance The house's depth includes two windows on the ground floor, decorated with iron bars Behind the building is a wide courtyard, about twenty feet long, where pigs, chickens, and rabbits coexist peacefully, and at the back stands a shed for storing wood Between this shed and the kitchen window hangs the pantry, beneath which the greasy water from the sink drains This courtyard has a narrow door leading to Rue Neuve-Sainte-Geneviève, through which the cook disposes of the household waste, cleaning the area with copious amounts of water to avoid unpleasant odors.
The ground floor, designed for the bourgeois pension, features a first room illuminated by two street-facing windows, accessed through a French door This salon connects to a dining room, separated from the kitchen by a wooden staircase with colored tiles The salon, furnished with dull and shiny striped fabric chairs, is centered around a round marble table adorned with a half-faded porcelain cabaret The poorly laid floor is paneled up to a certain height, while the remaining walls are covered with glossy wallpaper depicting scenes from Télémaque, including a panel showcasing a feast hosted by Calypso for Ulysses' son, which has become a source of mockery among the young residents The stone fireplace, rarely used, is decorated with artificial flowers and a poorly designed blue marble clock The room emits a distinct odor, reminiscent of dampness and decay, often referred to as the "pension smell." In contrast, the adjacent dining room, entirely wooden, has a once indistinct color now marred by grime, featuring sticky buffets with tarnished carafes and thick porcelain plates It contains indestructible furniture, including a barometer that reacts to rain, unappetizing engravings, and a green stove, all contributing to an atmosphere of neglect The red tiled floor is worn and uneven, reflecting the concentrated, frugal misery that pervades the space, hinting at a decay that, while not yet filthy, is on the verge of deterioration.
At around seven in the morning, Madame Vauquer's cat precedes her, jumping onto the sideboards to sniff the milk in covered bowls, announcing its presence with a morning meow Soon, the widow appears, adorned with a tulle bonnet and poorly arranged false hair, shuffling in her worn slippers Her plump, aging face features a parrot-like nose, and her small, chubby hands complement her stout figure, which harmonizes with the room that exudes misfortune and speculation, an atmosphere she breathes in without disgust Her fresh complexion, reminiscent of the first autumn frost, and her wrinkled eyes reflect a range of emotions from the prescribed smile of a dancer to the bitter scowl of a moneylender, embodying the essence of the boarding house The pallid plumpness of this woman is a product of her life, much like typhus arises from the exhalations of a hospital Her knitted woolen petticoat, which extends beyond her old dress, symbolizes the entire establishment, hinting at the kitchen and the boarders At about fifty years old, Madame Vauquer resembles all women who have faced hardships, with a glassy gaze and the innocent demeanor of a go-between ready to negotiate for a better deal, yet willing to do anything to improve her situation Despite her complaints and coughs, the boarders consider her a good woman, believing she is as unfortunate as they are.
She never spoke about the deceased or how he lost his fortune, only attributing it to misfortunes She claimed he had treated her poorly, leaving her with nothing but tears, this house to live in, and the right to not empathize with any misfortune, as she had endured all possible suffering Hearing her mistress approach, the plump Sylvie, the cook, hurried to serve lunch to the boarding students.
External boarders typically subscribed only to dinner, which cost thirty francs per month At the time this story begins, there were seven internal residents The first floor housed the two best apartments in the house.
Madame Vauquer ran a modest boarding house, sharing it with Madame Couture and her young ward, Victorine Taillefer, while the rent for both women totaled eighteen hundred francs The second floor housed a senior named Poiret and a middle-aged man, Monsieur Vautrin, who claimed to be a former merchant The third floor contained four rooms, two of which were rented by Mademoiselle Michonneau and the former pasta maker, Père Goriot The remaining rooms were reserved for transient students, like Eugène de Rastignac, who had come to Paris to study law, supported by his struggling family Eugène embodied the resilience shaped by hardship, understanding the weight of his family's hopes and preparing for a promising future by aligning his studies with societal trends His keen observations and ability to navigate Parisian salons added depth to the narrative, revealing the hidden struggles of those around him.
Extrait en vietnamien à analyser de ô Le Pốre Goriot ằ
Khu nhà trọ bình dân Vauqueur tọa lạc tại phố Neuve - Sainte - Geneviève, nằm giữa khu La tinh và ngoại ô Sainte - Marceau Bà lão Vauqueur, người gốc Connans, đã quản lý khu nhà trọ này suốt 40 năm qua.
Nhà trọ bình dân Vauqueur chào đón mọi tầng lớp và lứa tuổi, tạo không gian thoải mái cho khách nghỉ ngơi mà không lo lắng về những lời bàn tán Tuy nhiên, trong suốt ba mươi năm qua, không có thanh niên nào đến trọ, mặc dù giá thuê phòng rất ưu đãi cho giới trẻ Mọi chuyện bắt đầu thay đổi khi một cô gái trẻ xuất hiện tại đây, đánh dấu khởi đầu cho một tấn thảm kịch vào năm 1819.
Câu chuyện này thực sự là một thảm kịch, chạm đến tận trái tim người đọc, khiến họ không khỏi rơi lệ Nhiều người tự hỏi liệu ngoài những người dân Paris, có ai khác quan tâm đến câu chuyện này không, khi mà các tình tiết mang đậm sắc thái địa phương, giữa những ngọn đồi Montmartre và dãy núi Montrouge, nơi khổ đau tràn ngập và niềm vui trở nên hiếm hoi Trong thung lũng này, nỗi đau khổ của nhân loại được làm nổi bật bởi sự hiện diện của cả những người đức hạnh lẫn kẻ xấu xa, khiến cho sự ích kỷ và quyền lợi tạm ngừng lại để cảm thông Tuy nhiên, tất cả những cảm xúc ấy chỉ thoáng qua, như hình ảnh một quả chín thơm ngon bị nuốt chửng trong chốc lát.
Chiếc xe chở nền văn minh, giống như chiếc xe của tượng thần Jaggernat, đã bị hãm lại bởi một kẻ điên, và hắn ta ngay lập tức bị nghiền nát Cuốn sách này nằm trong tay bạn, khi bạn ngồi trên chiếc ghế bành ấm áp, đầy hưng phấn với hy vọng câu chuyện sẽ thú vị Bạn tự nhủ rằng sau khi đọc xong, bạn sẽ hiểu hết những bí mật của lão Goriot và có thể thưởng thức bữa tối một cách ngon lành, cho rằng sự dửng dưng của bạn chỉ là do tác giả phóng đại sự việc Tuy nhiên, đừng vội kết tội tác giả, vì đây không phải là một câu chuyện viễn tưởng hay hư cấu, mà là một thảm kịch thực sự - tất cả đều là sự thật, đến mức mỗi người có thể nhận thấy một phần của chính mình trong đó.
Khu nhà trọ do bà Vauquer quản lý nằm ở phía dưới phố Neuve-Sainte-Geneviève, bên phải nơi đất thấp dần về khu phố Arbalète Khu vực này hiếm khi có ngựa qua lại do địa hình dốc gập ghềnh, khiến các con phố dù đan xen nhưng lại rất yên tĩnh Sự yên tĩnh này được tăng cường bởi hai công trình kiến trúc nổi bật là nhà thờ Van de Grâce và điện Panthéon, mang đến những sắc vàng khè nhưng cũng làm không gian trở nên u ám với màu sắc khô cứng từ các mái vòm Hình ảnh nơi đây được đặc trưng bởi những viên gạch lát cứng, các rãnh thoát nước khô cằn, và những bức tường phủ đầy cỏ leo.
Dù chỉ là khách vãng lai, ai cũng cảm thấy buồn phiền khi chứng kiến cảnh tượng nghèo nàn, buồn tẻ nơi đây Những bức tường cũ kỹ như nhà tù, và tiếng kẽo kẹt của chiếc xe ngựa cũ trở thành sự kiện hiếm hoi Người lạc vào đây chỉ thấy những nhà trọ bình dân, công trình của sự nghèo khổ và sự giã cỗi, cùng niềm vui tuổi thanh xuân bị bó hẹp trong công việc tẻ nhạt Không nơi nào ở Paris lại khủng khiếp và nhàm chán như nơi này Phố Neuve - Sainte - Geneviève gợi lên hình ảnh một chiếc khung bằng đồng, phù hợp với câu chuyện buồn bã, như khi lữ khách bước xuống hầm mộ cổ, ánh sáng dần nhạt và tiếng hát cũng lặng dần.
Sự so sánh giữa trái tim khô khan và bộ óc trống rỗng thật sự rất thú vị Ai sẽ là người có quyền quyết định điều gì là tồi tệ hơn trong cuộc sống này?
Chính diện của nhà trọ Vauquer nằm ở góc phải phố Neuve-Saint-Geneviève, với một vườn hoa nhỏ che khuất chiều sâu của ngôi nhà Dọc theo mặt tiền, giữa ngôi nhà và vườn hoa là một lối đá cuội rộng khoảng hai mét, hai bên là những bình lớn màu xanh da trời và trắng trồng cây mỏ hạc, cây trúc đào và cây lựu Để vào lối nhỏ, người ta phải chui qua một cổng hình tròn có biển hiệu "Quán Vauquer" và "Nhà trọ bình dân cho nam giới, nữ giới và mọi người." Cửa sổ mắt cáo có nút chuông nhỏ phát ra tiếng kêu chói tai, và nhìn qua cửa sổ vào ban ngày, người ta sẽ thấy một vòm vòng cung bằng đá xanh trang trí trên bức tường đối diện, bên trong có bức tượng thần tình yêu bán thân Lớp sơn tróc vảy của bức tượng gợi nhớ đến huyền thoại tình yêu của người Paris, với dòng chữ khắc đã bị xóa nhòa dưới chân tượng, nhắc lại thời gian trang trí vào năm 1777, khi Voltaire trở về Paris.
Dù bạn là ai, đây, muôn thuở người tình
Nếu không trước, cũng sau, và mãi mãi
Khi màn đêm buông xuống, cánh cửa mắt cáo được thay thế bằng một cái khác kín hoàn toàn Khu vườn hoa phía trước, rộng bằng bề mặt ngôi nhà, được bao bọc bởi dãy tường khu phố và tường chung của hai bên nhà hàng xóm Các bức tường phủ kín dây thường xuân, tạo nên một khung cảnh thơ mộng giữa lòng Paris Bên cạnh đó, những giàn nho cũng góp phần làm tăng vẻ đẹp của khu vườn Bà Vauqueur luôn lo lắng mỗi khi mùa nho kết trái, đặc biệt khi gặp mưa đá hoặc tuyết bụi, và nỗi lo ấy thường được chia sẻ trong các cuộc hội thoại với khách trọ.
Dọc theo các bức tường là những lối đi hẹp dẫn đến một lùm cây bồ đề, loại cây mà bà Vauqueur luôn gọi là cây bù đề, bất chấp những nhận xét về ngữ pháp từ các khách trọ, do bà sinh ra ở Conflans.
Giữa hai lối đi nhỏ, có một góc trồng cây ác-ti-sô và một số loại cây ăn quả với lá được xén theo hình búp sợi, trong khi phía ngoài cùng là các loại rau gia vị Dưới mỗi vòm bồ đề, có bàn tròn màu xanh và vài chiếc ghế nhỏ Vào những ngày nóng bức, khi nhiệt độ cao, các vị khách giàu có có thể thưởng thức ly cà phê đặc sánh bên bộ bàn ghế đó.
Ngôi nhà trọ ba tầng với mái đá và lớp vôi vàng tạo cảm giác hèn kém so với các ngôi nhà khác ở Paris Những tấm rèm của năm ô cửa sổ không đồng nhất về màu sắc, tạo nên sự lộn xộn Mặt sau có hai cửa sổ tầng trệt được bảo vệ bằng song sắt, và một khoảng sân rộng khoảng hai mươi bước, nơi nuôi gà, lợn và thỏ Cuối sân là kho chứa gỗ, với một chân bát treo để hứng nước mỡ từ bồn rửa Sân có cổng nhỏ mở ra phố Neuve - Sainte - Geneviève, nơi người đầu bếp vứt rác sau khi dọn dẹp nhà cửa.
Căn phòng đầu tiên của tầng trệt, dùng cho việc kinh doanh nhà trọ bình dân, sáng sủa với hai cửa sổ nhìn ra đường phố và một cửa kính thông ra hành lang Phòng này kết nối với phòng ăn, ngăn cách bởi cầu thang gỗ và gạch vuông bóng loáng Nội thất đơn điệu với ghế bành và bàn tròn bằng đá hoa cương, trên bàn là khay chén sứ trắng có chỉ vàng đã phai màu Tường được ốp gỗ và dán giấy vẽ với hình ảnh cổ điển, trong khi bức tranh bữa tiệc Calypso luôn thu hút sự chú ý của khách trọ trẻ Lò sưởi bằng đá chỉ được sử dụng vào dịp đặc biệt, trang trí bằng hoa giả và đồng hồ quả lắc Mùi hôi của căn phòng, kết hợp từ nhiều nguồn, tạo cảm giác lạnh lẽo và ẩm ướt So với phòng ăn bên cạnh, căn phòng này có vẻ lịch sự hơn, nhưng vẫn mang vẻ tồi tàn với đồ đạc cũ kỹ, bẩn thỉu và những bức tranh kinh tởm Nền gạch đỏ đầy lỗ hổng, phản ánh sự nghèo khổ và tình trạng mục nát của không gian sống.
Căn phòng này trở nên choáng ngợp vào lúc bảy giờ, khi con mèo của bà Vauquer nhảy lên các tủ đựng bát đĩa và bàn ăn, tìm kiếm sữa trong những chiếc bát được đậy bằng đĩa Bà goá xuất hiện với chiếc mũ nồi kỳ quặc và đôi giày nhăn nhúm, gương mặt già cỗi, béo tròn như hạt mít, với chiếc mũi khoằm giống mỏ vẹt Thân hình mập mạp của bà hòa quyện với không khí u ám của căn phòng, nơi sự bất hạnh và sự bóc lột ẩn nấp Bà hít thở mùi hôi thối một cách nhiệt tình, nét mặt tươi tắn nhưng đôi mắt lại không biết đến nụ cười Tất cả thể hiện tính chất của một nhà trọ, nơi mà sự phì nộn và nhợt nhạt của bà là sản phẩm của cuộc sống khắc nghiệt, giống như bệnh sốt truyền nhiễm từ một bệnh viện.
Chiếc váy lót bằng len đan của bà Vauquer lộ ra bên ngoài chiếc váy cũ, với sợi bông sờn rách Ở độ tuổi khoảng năm mươi, bà giống như những phụ nữ đã từng trải qua đau khổ, với đôi mắt lờ đờ và vẻ vô hại của một người môi giới Bà luôn sẵn sàng giúp đỡ Georges hoặc Pichegru nếu họ cần, nhưng cũng phản kháng quyết liệt để được trả giá cao hơn Mặc dù khách trọ thường nói bà là người tốt bụng và tin rằng bà không có của cải gì, bà chưa bao giờ nhắc đến người chồng đã chết, ông Vauquer Bà chỉ kể rằng ông ta đối xử tồi tệ với bà và để lại cho bà chỉ đôi mắt để khóc và ngôi nhà để ở Khi nghe tiếng bước chân của bà chủ, chị đầu bếp Sylvie nhanh chóng chuẩn bị bữa sáng cho các khách trọ.
Corpus 1 - Passif original et traduite de l’œuvre ô Le Père Goriot ằ
1 Madame Vauquer, née de Conflans, est une vieille femme qui, depuis quarante ans, tient à
Paris une pension bourgeoise établie rue
Neuve-Sainte-Geneviève, entre le quartier latin et le faubourg Saint-Marceau
Khu nhà trọ bình dân ở phố Neuve- sainte-
Geneviève tọa lạc giữa khu La tinh và khu ngoại ô Sainte-Marceau Bà lão Vauqueur, người gốc Connans, đã quản lý nhà trọ Vauqueur trong suốt 40 năm qua.
2 Cette pension, connue sous le nom de la
Maison Vauquer, admet également des hommes et des femmes, des jeunes gens et des vieillards, sans que jamais la médisance ait attaqué les mœurs de ce respectable établissement
Nhà trọ bình dân Vauqueur chào đón tất cả mọi người, không phân biệt tầng lớp hay độ tuổi, tạo không gian thoải mái cho khách nghỉ ngơi mà không lo lắng về những lời bàn tán xung quanh.
3 En quelque discrédit que soit tombé le mot drame par la manière abusive et tortionnaire dont il a été prodigué dans ces temps de douloureuse littérature, il est nécessaire de
Câu chuyện này thực sự là một thảm kịch, không chỉ đơn thuần là bi kịch mà còn chạm đến trái tim người đọc từ đầu đến cuối Nó không chỉ mang tính chất kịch tính mà còn khiến người ta rơi nước mắt, cả trong và ngoài không gian của câu chuyện.
Gập trang sách lại, bạn đọc thấy lòng mình xót xa, còn trên khóe mắt thì lệ rơi lã chã
Liệu vấn đề này có được hiểu và quan tâm ngoài Paris không? Ngoài những người dân Paris quen thuộc, còn ai ở những nơi khác có thể thông cảm và chia sẻ với câu chuyện này?
5 le doute est permis Nhiều người không khỏi thầm thắc mắc:
6 Les particularités de cette scène pleine d’observations et de couleurs locales ne peuvent être appréciées qu’entre les buttes de
Montmartre and the heights of Montrouge are located in a renowned valley characterized by crumbling plaster and dark, muddy streams This valley is filled with genuine suffering and often deceptive joys, and it is so tumultuous that it requires something extraordinary to evoke a lasting sensation.
Thung lũng giữa các ngọn đồi Montmartre và dãy núi Montrouge mang đậm sắc thái địa phương, với những mảng thạch cao lở toác và dòng suối bùn đen Tại đây, khổ đau hiện hữu, trong khi niềm vui trở nên hiếm hoi và hão huyền, khiến người dân không mong đợi điều gì có thể tạo ra ấn tượng trong khoảnh khắc.
However, there are occasional pains that the combination of vices and virtues makes significant and solemn; upon witnessing them, egos and interests pause and feel compassion Yet, the impression they leave is akin to a delicious fruit that is quickly consumed.
Những con người đức hạnh và kẻ xấu xa đều có thể làm gia tăng nỗi đau khổ của nhân loại Trước những đau khổ đó, sự ích kỷ và quyền lợi tạm thời ngừng lại để thể hiện lòng thương xót Tuy nhiên, tất cả chỉ là thoáng qua, giống như hình ảnh một quả chín thơm ngon bị ăn ngấu nghiến trong chốc lát.
8 Le char de la civilisation, semblable à celui de l’idole de Jaggernat, à peine retardé par un cœur moins facile à broyer que les autres et qui
Chiếc xe chở nền văn minh, giống như chiếc xe của tượng thần Jaggernat, đã bị cản trở bởi một kẻ điên lao vào bánh trước Tuy nhiên, mặc dù bị hãm chân, chiếc xe vẫn tiếp tục hành trình vinh quang của mình, không bị ngăn cản.
9 La maison ó s’exploite la pension bourgeoise appartient à madame Vauquer
Như đã nói, khu nhà trọ do bà Vauquer quản lý
10 Elle est située dans le bas de la rue Neuve-
Nó nằm ở phía đoạn dưới phố Neuve- Sainte-
The facade of the guesthouse faces a small garden, creating a right angle with Rue Neuve-Sainte-Geneviève, where you can see the house's depth clearly.
Chính diện của nhà trọ nằm ở góc phải phố Neuve-Saint-Geneviève, với một vườn hoa nhỏ phía trước, khiến cho chiều sâu của ngôi nhà không được nhìn thấy rõ.
Along this facade, between the house and the garden, there is a sunken gravel area, one toise wide, in front of which lies a sandy pathway bordered by geraniums, oleanders, and pomegranate trees planted in large blue and white ceramic vases.
Dọc theo mặt tiền, giữa ngôi nhà và vườn hoa, có một lối đá cuội rộng khoảng hai mét, trũng xuống như lòng chảo Hai bên lối đi được trang trí bằng hai dãy bình lớn màu xanh da trời hoặc trắng, trồng các loại cây như mỏ hạc, trúc đào và lựu.
13 On entre dans cette allée par une porte bâtarde, surmontée d’un écriteau sur lequel est écrit :
Maison-Vauquer, et dessous : Pension bourgeoise des deux sexes et autres
Trước khi vào lối nhỏ, du khách phải đi qua cổng tròn với biển hiệu rõ ràng ghi "Quán Vauquer" và "Nhà trọ bình dân cho nam giới, nữ giới và mọi người."
During the day, a louvered door equipped with a loud bell reveals, at the end of the small cobblestone path, an archway painted in green marble by a local artist on the wall opposite the street.
Corpus 2 - Formes passives par type et par méthode de traduction
N o Original Traduit Type du passif franỗais
Conflans, est une vieille femme qui, depuis quarante ans, tient à
Paris une pension bourgeoise établie rue Neuve-Sainte-
Geneviève, entre le quartier latin et le faubourg Saint-
Khu nhà trọ bình dân ở phố
Neuve- sainte- Geneviève nằm lọt thỏm giữa khu La tinh và khu ngoại ô Sainte- Marceau
Bà lão Vauqueur, vốn người ở Connans, làm nhiệm vụ quản lý toàn bộ khu nhà trọ đó suốt
40 năm nay - nhà trọ Vauqueur
The Maison Vauquer, a reputable boarding house, welcomes both men and women, as well as young people and the elderly, maintaining a commendable reputation free from gossip or scandal.
Gọi là nhà trọ bình dân vì
Vauqueur chào đón mọi tầng lớp và lứa tuổi trong xã hội đến nghỉ ngơi mà không cần bận tâm đến những lời đồn đại xung quanh.
Despite the discredit that the term "drama" has suffered due to its excessive and distorted use in recent painful literature, it is essential to employ it here.
Câu chuyện này thực sự là một thảm kịch, không chỉ đơn thuần là bi kịch mà còn chạm đến trái tim người đọc từ đầu đến cuối.
Périphrastique Passif → Actif histoire soit dramatique dans le sens vrai du mot ; [ ]
Liệu vấn đề này có được hiểu và quan tâm ngoài Paris không? Ngoài những người dân Paris quen thuộc, có ai ở những nơi khác cảm thông và chia sẻ về chuyện này hay không?
5 le doute est permis Nhiều người không khỏi thầm thắc mắc:
The unique features of this vibrant scene, rich in observations and local colors, can only be truly appreciated between the hills of Montmartre and the heights of Montrouge, in this renowned valley of plaster that is perpetually on the verge of collapse, alongside dark, muddy streams.
Với những tình tiết tỉ mỉ và sắc thái địa phương đặc trưng, bài viết mô tả một vùng đất nằm giữa các ngọn đồi Montmartre và dãy núi Montrouge Thung lũng này, khi nhìn lên, hiện ra với những mảng thạch cao lở lói, tạo cảm giác như sắp rơi xuống những dòng suối đặc quánh bùn đen.
Trong thung lũng này, nỗi khổ đau hiện hữu và tràn ngập, trong khi niềm vui lại hiếm hoi đến mức trở nên hão huyền.
8 [ ] mais l’impression qu’ils en reỗoivent est comme un fruit savoureux promptement dévoré
[ ] Tuy nhiên, tất cả đều chỉ là thoảng qua, được ví như hình ảnh một quả chín thơm ngon đẹp mắt bị ăn ngấu nghiến trong nháy mắt
9 Le char de la civilisation, semblable à celui de l’idole de
Jaggernat, à peine retardé par un cœur moins facile à broyer que les autres et qui enraie sa roue, l’a brisé bientôt et continue sa marche glorieuse
Chiếc xe chở nền văn minh, giống như chiếc xe của tượng thần Jaggernat, đã bị cản trở bởi một kẻ điên lao vào bánh trước, và ngay lập tức, hắn ta bị nghiền nát.
10 La maison ó s’exploite la pension bourgeoise appartient à madame Vauquer
Như đã nói, khu nhà trọ do bà
11 Elle est située dans le bas de la rue Neuve-Sainte-Geneviève,
Nó nằm ở phía đoạn dưới phố
12 La faỗade de la pension donne sur un jardinet, en sorte que la maison tombe à angle droit sur la rue Neuve-Sainte-
Geneviève, ó vous la voyez coupée dans sa profondeur
Chính diện của nhà trọ được che khuất bởi một vườn hoa nhỏ nằm ở góc phải của phố Neuve-Saint-Geneviève, khiến cho chiều sâu của ngôi nhà không được nhìn thấy rõ.
Along this facade, between the house and the small garden, there is a gravel area, one toise wide, in front of which lies a sandy path lined with geraniums, oleanders, and pomegranate trees.
Dọc theo mặt tiền, giữa ngôi nhà và vườn hoa, có một lối đá cuội rộng khoảng hai mét, trũng xuống như lòng chảo, được trồng hai bên bằng cây mỏ hạc, cây trúc đào và cây lựu.
14 Le long de cette faỗade, entre la maison et le jardinet, règne un cailloutis en cuvette, large d’une toise, devant lequel est une allée sablée, bordée de
Dọc theo mặt tiền, giữa ngôi nhà và vườn hoa, có một lối đá cuội rộng khoảng hai mét, trũng xuống như lòng chảo, với hai dãy bình xếp hai bên.
The passive construction highlights the presence of geraniums, oleanders, and pomegranates planted in large blue and white ceramic vases These vibrant plants, including the crane flower, peach bamboo, and pomegranate, add a striking touch to the decor.
15 On entre dans cette allée par une porte bâtarde, surmontée d’un écriteau sur lequel est écrit : Maison-Vauquer, et dessous : Pension bourgeoise des deux sexes et autres
Trước khi bước vào lối nhỏ, du khách cần chui qua một cổng tròn, trên đó có tấm biển nổi bật với hai dòng chữ: Quán.
Vauquer và Nhà trọ bình dân cho nam giới, nữ giới và mọi người