Phân tích hai thuộc tính của hàng hóa và vận dụng lý luận của hai thuộc tính váo việc nâng cao khả năng cạnh tranh của nước ta

Hai thuộc tính cơ bản của hàng hóa 2.1 Giá trị sử dụng 2.1.1 Khái niệm 2.1.2 Đặc trưng giá trị sử dụng của hàng hóa 2.2 Giá trị hàng hóa 2.3 Mối quan hệ giữa hai thuộc tính của hàng hóa

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

…… ***……

TIỂU LUẬN MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ

Đề tài: PHÂN TÍCH HAI THUỘC TÍNH CỦA HÀNG HÓA VÀ

VẬN DỤNG LÝ LUẬN CỦA HAI THUỘC TÍNH VÁO VIỆC NÂNG CAO KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA NƯỚC TA

Sinh viên thực hiện: Trịnh Hải Linh

Số báo danh:23

Mã sinh viên:2214818119

Lớp: Anh 33 – Kế toán – Kiểm toán

Giảng viên hướng dẫn: ThS Đặng Hương Giang

Quảng Ninh, tháng 5/2023

MỤC LỤC

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU

NỘI DUNG

CHƯƠNG I : HÀNG HÓA VÀ HAI THUỘC TÍNH CƠ BẢN

1 Khái niệm hàng hóa

2 Hai thuộc tính cơ bản của hàng hóa

2.1 Giá trị sử dụng

2.1.1 Khái niệm

2.1.2 Đặc trưng giá trị sử dụng của hàng hóa

2.2 Giá trị hàng hóa

2.3 Mối quan hệ giữa hai thuộc tính của hàng hóa

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI QUYẾT NHẰM NÂNG CAO SỨC CẠNH TRANH ĐỂ PHÁT TRIỂN CỦA NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

1 Thực trạng hàng hóa Việt Nam hiện nay

2 Đánh giá chung về hàng hóa trong nền kinh tế thị trường nước ta hiện nay 2.1 Ưu điểm

2.2 Hạn chế

3 Giải pháp giải quyết nhằm nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

LỜI MỞ ĐẦU

Hàng hóa được xem là giá trị rất quan trọng của cuộc sống dẫn đến nhiều thay đổi

và phát triển nhận thức đối với hình hài nền kinh tế Bất kỳ một hình thái xã hội nào cũng liên quan đến hàng hóa Trong nền kinh tế thị trường nhu cầu về hàng hóa của con người được đáp ứng tối đa, với số lượng hàng hóa khổng lồ Tuy nhiên, nền kinh tế thị trường vẫn luôn tồn tại những hạn chế nhất định, đặc biệt là trong xã hội tư bản chủ nghĩa Lịch sử phát triển của nền sản xuất xã hội đã và đang với các

tổ chức kinh tế là sản xuất tự cung tự cấp và sản xuất hàng hóa Sản xuất hàng hóa

ra đời là một bước ngoặt căn bản trong lịch sử phát triển của xã hội loài người,đưa loài người thoát khỏi tình trạng mông muội, xóa bỏ nền kinh tế tự nhiên, phát triển nhanh chóng lực lượng sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế – xã hội Chủ nghĩa Mác đã có rất nhiều lý luận để nhằm nghiên cứu một thứ vật chất đặc biệt “hàng hóa”

Hai thuộc tính của hàng hóa đóng vai trò quan trọng trong sản xuất và lưu thông hàng hóa là một “tế bào kinh tế” của xã hội tư bản “Có nền kinh tế hàng hoá thì tất nhiên tồn tại cạnh tranh cạnh tranh là quy luật bắt buộc của nền kinh tế hàng hoá”

vì vậy việc nghiên cứu về hàng hoá và những thuộc tính của nó là một việc quan trọng có ý nghĩa lí luận và thực tiễn đối với quá trình cạnh tranh Phát triển sản xuất hàng hóa với quy mô lớn sẽ thúc đẩy nền kinh tế thị trường hàng hóa trong và ngoài nước Qua đó, em xin chọn đề tài phân tích “Hai thuộc tính của hàng hóa và vận dụng lý luận của hai thuộc tính hàng hóa vào việc nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hóa nước ta”

NỘI DUNG CHƯƠNG I : HÀNG HÓA VÀ HAI THUỘC TÍNH CƠ BẢN HÀNG HÓA

1 Khái niệm hàng hóa

Lịch sử phát triển của nền sản xuất xã hội đã và đang với các tổ chức kinh tế là sản xuất tự cung tự cấp và sản xuất hàng hóa Trong nền sản xuất hàng hóa tồn tại một phạm trù lịch sử đó là hàng hóa Hàng hóa là sản phẩm của lao động, có thể thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người thông qua trao đổi, mua bán Từ khái niệm, ta

có thể rút ra vật là hàng hóa thì phải thỏa mãn các yếu tố:

- Hàng hóa là sản phẩm của lao động

- Hàng hóa có thể thỏa mãn một nhu cầu nào đó của con người

- Thông qua trao đổi, mua bán

Hàng hóa có thể được phân loại ở các dạng như: hàng hóa hữu hình, hàng hóa vô hình, hàng hóa đặc biệt, hàng hóa thông thường,

+ Dạng hữu hình như: sắt, bê tông, nhựa, bút, sách

+ Dạng vô hình(phi vật thể) là dịch vụ phục vụ trực tiếp người tiêu dùng ( chữa bệnh, làm đẹp, vui chơi, ) dịch vụ thương mại,

Trong kinh tế học, người ta chia thành 3 dạng:

- Hàng cá nhân: là loại hàng hóa mà nếu người tiêu dùng rồi thì người khác không thể sử dụng được nữa Ví dụ: ống hút, que kem,

- Hàng công cộng: là loại hàng hóa mà một người hay nhiều người khác đều

sử dụng được như quốc phòng an ninh,

- Hàng khuyến dụng: là loại hàng hóa mà xã hội nghĩ rằng người dân nên tiêu dùng dù thu nhập như thế nào Ví dụ: giáo dục, y yế, thực phẩm,

2 Hai thuộc tính cơ bản của hàng hóa

Trong mỗi Hình thái kinh tế - xã hội khác nhau, sản xuất hàng hóa có bản chất khác nhau, nhưng một vật phẩm sản xuất ra khi đã mang hình thái là hàng hóa thì đều có hai thuộc tính cơ bản là giá trị sử dụng và giá trị

2.1 Giá trị sử dụng

2.1.1 Khái niệm

Giá trị sử dụng là công dụng của vật phẩm có thể thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người, không kể nhu cầu đó được thỏa mãn trực tiếp hay gián tiếp

Ví dụ: Giá trị sử dụng của cơm là để ăn; của áo để mặc; của máy móc, thiết bị nguyên nhiên vật liệu để sản xuất,

2.1.2 Đặc trưng giá trị sử dụng của hàng hóa

- Hàng hóa có thể có một hay nhiều giá trị sử dụng hay công dụng khác nhau Số lượng giá trị sử dụng của một vật không phải ngay một lúc đã phát hiện ra được hết, mà nó được phát hiện dần dần trong quá trình phát triển của khoa học - kỹ thuật

Ví dụ: Và ngay mỗi một vật cũng có thể nhiều thuộc tính tự nhiên khác nhau, do

đó nó có nhiều giá trị sử dụng hay công dụng khác nhau: gạo có thể dùng nấu cơm, nhưng gạo cũng có thể dùng làm nguyên liệu trong ngành rượu, bia hay chế biến cồn y tế,

-Giá trị sử dụng là một phạm trù vĩnh viễn vì giá trị sử dụng hay công dụng của hàng hóa là do thuộc tính tự nhiên của vật thể hàng hóa quyết định

- Giá trị sử dụng của hàng hóa chỉ thể hiện khi con người sử dụng hay tiêu dùng (tiêu dùng cho sản xuất, tiêu dùng cho cá nhân), nó là nội dung vật chất của của cải, không kể hình thức xã hội của của cải đó như thế nào

C.Mác viết: “ giá trị sử dụng cấu thành cái nội dung vật chất của của cải, chẳng kể hình thái xã hội của cải đó như thế nào”

- Hàng hóa ngày càng phong phú, đa dạng, hiện đại thì giá trị sử dụng càng cao

- Giá trị sử dụng của hàng hóa là giá trị sử dụng nhằm đáp ứng nhu cầu

của người mua Cho nên, nếu là người bán, người sản xuất, tất yếu phải chú ý chăm lo giá trị sử dụng của hàng hóa mà mình sản xuất phải phù hợp với thị hiếu, những yêu cầu ngày càng khắt khe và tinh tế của người mua

Một khi đã là hàng hóa thì nhất định phải có giá trị sử dụng Nhưng điều

ngược lại thì không đúng Có một số thứ có giá trị sử dụng nhưng không phải là hàng hóa, ví dụ như không khí, rất cần thiết cho cuộc sống nhưng không có giá trị trao đổi vì không do lao động cụ thể làm ra Như vậy phải một vật muốn trở thành hàng hóa thì giá trị sử dụng của nó phải là vật được sản xuất ra để bán, để trao đổi, cũng có nghĩa là vật đó phải có giá trị trao đổi Trong nền kinh tế hàng hóa, Giá trị

sử dụng là vật mang giá trị trao đổi

Dù trải qua không ít khó khăn nhưng một số doanh nghiệp trong nước đã mạnh dạn đổi mới trang thiết bị sản xuất, mẫu mã, chất lượng, marketing… Nổi bật trong ngành may mặc hiện nay là Công ty Cổ phần Tập đoàn Thái Tuấn (Thai Tuan Group Corporation) Thành lập vào cuối năm 1993, Thái Tuấn không ngừng nỗ lực

mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, từ việc đầu tư xây dựng các nhà máy dệt, phân xưởng, nhà máy nhuộm cho đến việc thành lập và phát triển các chi nhánh, hệ thống Showroom, trung tâm thời trang và phân xưởng may Tính đến nay, Thái Tuấn đã có 3 chi nhánh, 8 Showroom, hơn 300 đại lý và trên 3.500 nhà phân phối trải đều trên toàn quốc

Giá trị sử dụng không có hình thái vật thể ( hữu hình) mà tồn tại dưới hình thái phi vật thể

2.2 Giá trị hàng hóa

Muốn hiểu được giá trị hàng hóa phải đi từ giá trị trao đổi C Mắc viết: “Giá trị trao đổi trước hết biểu hiện ra như một quan hệ về số lượng, là một tỷ lệ theo đó những giá trị sử dụng loại này được trao đổi với những giá trị sử dụng loại khác”

Ví dụ; 1m vải có giá trị trao đổi bằng 10kg thóc

Sở dĩ vải và thóc là hai hàng hóa mặc dù có giá trị sử dụng khác nhau nhưng lại có thể trao đổi với nhau được theo một tỉ lệ nhất định nào đó là vì giữa chúng có một

cơ sở chung là cả vải và thóc đều là sản phẩm của lao động (thời gian lao động và công sức lao động) do lao động được chứa đựng trong hàng hoá, đó chính là cơ sở giá trị của hàng hoá

VD: Nhu cầu ăn và mặc có trong hai cá nhân A và B, trong lúc A sở hữu áo và B sở hữu gạo thì nhu cầu chung kia sẽ tạo tiền đề cho trao đổi, tỷ lệ trao đổi tùy thuộc rất nhiều yếu tố: vị thế, độ bức xúc nhu cầu, thói quen tâm lý, quy định xã hội v.v., vì thế tỷ lệ trao đổi sẽ là ngẫu nhiên nhưng mang tính ổn định nhất định

Nhờ có cơ sở chung đó mà các hàng hoá có thể trao đổi được với nhau Vì vậy, khi người ta trao đổi hàng hoá cho nhau về thực chất là trao đổi lao động của mình ẩn dấu trong những hàng hoá ấy Do vậy có thể nói, lao động hao phí để sản xuất ra hàng hoá là cơ sở chung cho việc trao đổi và nó tạo thành giá trị của hàng hoá Chất của giá trị là lao động, vì vậy sản phẩm nào không có lao động của người sản xuất chứa đựng trong đó, thì nó không có giá trị Sản phẩm nào lao động hao phí để sản xuất ra chúng càng nhiều thì giá trị càng cao

Từ sự phân tích trên phải rút ra kết luận: giá trị lao động xã hội của người sản xuất hàng hóa kết tinh trong hàng hóa

Ví dụ: Tăng năng suất, đầu tư khoa học công nghệ hiện đại… mà vẫn giữ nguyên hoặc làm tăng thêm giá trị để tiến tới cạnh tranh trên thị trường, đây chính là điều

mà các nhà làm kinh tế luôn hướng tới nhằm đạt được lợi nhuận cao

Trong sản xuất nông nghiệp hiện nay, cày ruộng có nhiều cách như tự cày, trâu cày hoặc máy cày Tùy theo khả năng vốn của mỗi hộ nông dân mà chọn phương thức phù hợp, nhưng xu thế chung là sử dụng máy cày vì đây là phương thức cho hiệu quả cao nhất

Giá trị hàng hóa là biểu hiện quan hệ giữa những người sản xuất hàng hóa Giá trị

là một phạm trù lịch sử, và liền với nền sản xuất hàng hóa Giá trị là nội dung, là cơ

sở của giá trị trao đổi, còn giá trị trao đổi là hình thức biểu hiện của giá trị Nếu giá trị sử dụng là thuộc tính tự nhiên, phải tính giá trị thuộc tính xã hội của hàng hóa

2.3 Mối quan hệ giữa hai thuộc tính của hàng hóa

Hàng hóa là sự thống nhất của 2 thuộc tính, giá trị sử dụng và giá trị Chúng luôn

có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, vừa thống nhất, vừa mâu thuẫn với nhau

a, Mặt thống nhất thể hiện ở chỗ:

Hai thuộc tính cùng tồn tại trong một hàng hóa Để được xem là hàng hóa, một vật phải đồng thời có đầy đủ cả hai thuộc tính này, nếu thiếu một trong hai thuộc tính

đó sẽ không phải là hàng hóa

b, Mặt mâu thuẫn thể hiện ở chỗ:

 Giá trị của một hàng hóa không chỉ đơn giản là giá trị sử dụng của nó, mà giá trị của hàng hóa phụ thuộc vào mức độ lao động trừu tượng mà con người bỏ

ra để sản xuất nó

 Lao động trừu tượng là loại lao động mà con người bỏ ra để sản xuất hàng hóa

mà không được trả lương thẳng từ chủ sở hữu

 Thay vào đó, con người nhận được một khoản tiền lương từ chủ sở hữu để trang trải cuộc sống hàng ngày => Do đó, giá trị của hàng hóa được xác định bởi lượng lao động trừu tượng mà con người bỏ ra để sản xuất nó

 Với tư cánh là giá trị sử dụng thì các hàng hóa không đồng nhất về chất Giá trị sử dụng của các hàng hóa đa dạng và phụ thuộc vào mục đích sử dụng của chúng

 Với tư cách là giá trị thì các hàng hóa lại đồng nhất về chất đều là kết quả của quá trình sản xuất và lao động của con người

mỹ, nhưng giá trị của nó lại phụ thuộc vào sự đánh giá của thị trường và sự hiếm có của nó Nếu tranh không được coi là một tác phẩm nghệ thuật quan trọng hoặc nếu nó được sản xuất hàng loạt thì giá trị của nó sẽ giảm xuống Tranh cũng không đồng nhất về chất, vì chất liệu, màu sắc, kích thước, chủ đề

và phong cách của tranh có thể khác nhau, tuy nhiên tất cả đều được tạo ra từ

sự kết tinh của lao động và vật liệu trong quá trình sản xuất

 Tuy giá trị và giá trị sử dụng cùng tồn tại trong một hàng hóa nhưng quá trình thực hiện chúng lại tách rời nhau về cả mặt không gian và thời gian

Như vậy, hàng hóa là sự thống nhất của 2 thuộc tính giá trị sử dụng và giá trị, Nhưng mà chị thống nhất của 2 mặt đối lập Đối với người sản xuất hàng hóa, họ tạo ra giá trị sử dụng, như mục đích của họ không phải là giá trị sử dụng mà là giá trị phải họ quan tâm đến giá trị sử dụng là để đạt được mục đích giá trị mà thôi Ngược lại phải đối với người mua phải cái mà họ quan tâm là giá trị sử dụng để thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng của mình Nhưng muốn có giá trị sử dụng là gì và trả giá trị cho người sản xuất ra nó Như vậy phải trước khi thực hiện giá trị sử dụng và hiện giá trị của nó Nếu không thực hiện được giá trị sẽ không thực hiện được giá trị sử dụng

Đối lập và mâu thuẫn giữa giá trị sử dụng và giá trị sử dụng là ở chỗ người làm ra

và đem bán chỉ quan tâm đến giá trị hàng hóa do mình làm ra, nếu họ có chú ý giá trị sử dụng cũng chính là để có được giá trị Ngược lại, người mua hàng hóa là chỉ quan tâm đến giá trị sử dụng của hàng hóa, nhưng muốn tiêu dùng giá trị sử dụng sau đó người mua phải trả giá trị của nó cho người bán Nghĩa là quá trình thực hiện giá trị tách rời quá trình thực hiện giá trị sử dụng: giá trị trước, sau đó giá trị

sử dụng mới được thực hiện

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI QUYẾT NHẰM NÂNG CAO SỨC CẠNH TRANH ĐỂ PHÁT TRIỂN CỦA NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

1 Thực trạng hàng hóa nước ta hiện nay

Thực tế là nền kinh tế nước ta khi chuyển sang kinh tế thị trường, là nền kinh tế hàng hoá kém phát triển, còn mang nặng tính tự cung tự cấp tự túc và chịu ảnh hưởng của cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp Do hệ thống công cụ còn lạc hậu, lao động thủ công còn nhiều sản phẩm của hầu hết các doanh nghiệp quá thấp kém, khả năng của nó trên thị trường quốc tế và ngay cả thị trường trong nước còn kém Tuy nhiên sau khi Mỹ dỡ bỏ cấm vận đối với Việt Nam vào tháng 2/1995 chúng ta

đã lần lượt gia nhập những tổ chức kinh tế lớn trong khu vực và trên thế giới Cán cân thương mại hàng hóa năm 2020 ước tính xuất siêu 19,1 tỷ USD, giá trị xuất siêu lớn nhất từ trước đến nay

Điều đáng nói là trong năm 2020 Việt Nam là một trong số rất ít các nước có tỉ lệ GDP tăng trưởng dương Cụ thể trong năm 2020 GDP Việt Nam tăng trưởng 2,91%

Thông cáo báo chí về tình hình kinh tế - xã hội quý II và 6 tháng đầu năm 2022 tổng sản phẩm trong nước (GDP) 6 tháng đầu năm 2022 tăng 5,64% mặc dù dịch Covid-19 bùng phát tại một số địa phương trên cả nước từ cuối tháng 4

Theo đó, cán cân thương mại hàng hóa 6 tháng/2022 nhập siêu 1,47 tỷ USD (cùng

kỳ năm trước xuất siêu 5,86 tỷ USD)

Việt Nam trong các năm qua luôn là nước xuất siêu nhưng kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát trở lại từ cuối tháng tư đã khiến cho xuất khẩu trở lên

khó khăn Tuy nhiên tính chung 6 tháng đầu năm 2022, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước tính đạt 157,63 tỷ USD, tăng 28,4% so với cùng kỳ năm trước Điều này chứng tỏ hàng hóa Việt Nam đang có sức cạnh tranh cao trên thị trường thế giới

Giai đoạn 2021 hướng tới 2022, sau hai năm đối mặt với những khó khăn, thách thức do dịch Covid – 19 gây ra Chúng ta có cơ sở để tin vào triển vọng của 2022 vì nền kinh tế phục hồi nhanh vào thời điểm trước và sau đợt dịch thứ tư; Tiếp đó là khả năng ứng phó, sức sống của các doanh nghiệp Việt Nam trong điều kiện khắc nghiệt của dịch bệnh; trong năm 2021, khu vực nông nghiệp tiếp tục phát huy vai trò chủ lực cho nền kinh tế nước ta, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đã đạt mức kỷ lục mới, với tổng giá trị 668,5 tỷ USD, tăng 22,6% so với năm 2020; lĩnh vực đầu tư nước ngoài (FDI), theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến ngày 20/12/2021, tổng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đạt 31,15 tỷ USD, tăng 9,2% so với năm 2020 Nền sản xuất kinh doanh được duy trì để có nguồn thu cho ngân sách nhà nước

2 Đánh giá chung về hàng hóa trong nền kinh tế thị trường nước ta hiện nay

2.1 Ưu điểm:

Nền kinh tế hàng hoá mới xuất hiện tại Việt Nam được một thời gian chưa phải là lâu nhưng nhìn lại quá trình phát triển nền kinh tế hàng hóa trong từng ấy 5 thì chúng ta không khỏi ngạc nhiên với mức độ phát triển và lớn mạnh của nó Điều đó chứng tỏ tính ứng dụng cũng như những ưu thế của nền kinh tế hàng hóa đối với xã hội thế giới nói chung phải và đối với nền kinh tế nói riêng

Thứ nhất, nhìn chung, sự phát triển của yếu tố hàng hóa sẽ tạo ra sự đa dạng, phong phú về số lượng và chủng loại những hàng hóa trên thị trường Một mặt phản ánh những trình độ cao của năng suất lao động xã hội phải mặt khác không nói lên mức

độ phát triển của quan hệ, trao đổi phải trình độ, phân công lao động xã hội và sự phát triển của thị trường Việc nâng cao phát triển yếu tố hàng hóa trong nền kinh

tế thị trường sẽ giúp đẩy mạnh sức cạnh tranh của hàng hóa, của doanh nghiệp, của nền kinh tế để theo kịp hội nhập

Thứ hai, sự phát triển của hàng hóa cũng góp phần nâng cao đời sống vật chất, tăng khả năng lựa chọn cho người tiêu dùng Bên cạnh đó cũng nâng cao đời sống văn hóa, chăm sòc y tế cho người dân cũng được nâng cao, đời sống tinh thần lẫn vật