Dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa xã hội khoa học và cơ sở thực tiễn, hãy phản bác quan Điểm sai trái sau “Đa Đảng, Đa nguyên là thành tố quan trọng nhất Để xây dựng nên một quốc gia dân chủ không có Đa nguyên, Đa Đảng thì khô

Điều quan trọng là quyền lực có thực sự thuộc về nhân dân hay không, nhân dân có được tham gia vào đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội một cách thực chất hay không.. Mặc dù tr

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

-

 -BÀI TẬP NHÓM MÔN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

Chủ đề 5:

Dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa xã hội khoa học và cơ sở thực tiễn, hãy phản bác quan điểm sai trái sau: “Đa đảng, đa nguyên là thành tố quan trọng nhất để xây dựng nên một quốc gia dân chủ Không có đa nguyên, đa đảng thì không bao giờ có

dân chủ”.

LỚP : 2410728(4928.LUATKT.TSC)

Hà Nội, 2025

BIÊN BẢN XÁC ĐỊNH MỨC ĐỘ THAM GIA VÀ KẾT QUẢ THAM

GIA LÀM BÀI TẬP NHÓM

Nhóm: 01

Lớp: 2410728 (4928.LUATKT.TSC)

1. Đề bài tập nhóm: Dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa xã hội khoa

học và cơ sở thực tiễn, hãy phản bác quan điểm sai trái sau: “Đa

đảng, đa nguyên là thành tố quan trọng nhất để xây dựng nên một

quốc gia dân chủ Không có đa nguyên, đa đảng thì không bao giờ có

dân chủ”.

2 Đánh giá quá trình làm việc:

STT Họ và tên Công việc thực hiện

Tiến độ thực hiện (đúng hạn)

Mức độ hoàn thành Họp nhóm

Kết luận Xếp loại 1

Ký tên

Có Khô ng

Tốt Trung bình

Khôn

g tốt

Tham gia đầy đủ

Tích cực sôi nổi

Đóng góp nhiều ý tưởng

1 Lê Phạm Phúc

Bình (NT)

Xây dựng, chỉnh sửa nội

2 Bùi Thị Hải

Anh

Xây dựng, chỉnh sửa nội

3 Nguyễn Thị

Lan Anh

Xây dựng, chỉnh sửa nội

4 Nguyễn Hà

Anh

Xây dựng, chỉnh sửa nội

5 Lê Quỳnh Anh Xây dựng, chỉnh sửa nội

6 Phan Thị Vân

Anh

Xây dựng, chỉnh sửa nội

7 Nguyễn

Nguyệt Ánh

Xây dựng, chỉnh sửa nội

8 Hà Thị Chi Xây dựng, chỉnh sửa nội dung (Trả lời câu hỏi) X X X X X A

9 Tường Quỳnh

Chi

Xây dựng, chỉnh sửa nội

10 Lại Ngọc Diệp Xây dựng, chỉnh sửa nội dung (Trả lời câu hỏi) X X X X X A

Nhóm trưởng Hà nội, ngày….tháng….năm

2025

(Ký và ghi rõ họ tên)

1 Có ba mức xếp loại: A: Tốt; B: Khá; C: Trung bình

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 1

B NỘI DUNG 1

1 Lý luận của Chủ nghĩa xã hội khoa học về dân chủ và dân chủ xã hội chủ nghĩa 1

1.1 Quan niệm của Chủ nghĩa xã hội khoa học về dân chủ 1 1.2 Bản chất (đặc trưng) của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa 2

2 Nhận diện bản chất của “đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập” 4

2.1 Một số vấn đề về khái niệm “đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập” 5 2.2 Thực tiễn về đảm bảo dân chủ ở một số nước “đa nguyên, đa đảng” 6

3 Ở Việt Nam, sự lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với toàn xã hội là sự đảm bảo chắc chắn nhất cho dân chủ của đại

đa số nhân dân Việt Nam 8

3.1 Mục đích duy nhất của sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với toàn xã hội là đảm bảo dân chủ cho đại đa số nhân dân Việt Nam 8 3.2 Những thành tựu to lớn và không thể chối cãi mà Việt Nam đạt được trong thực hiện dân chủ cho đại đa số nhân dân Việt Nam dưới

sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam 9

C KẾT LUẬN 12

A MỞ ĐẦU

Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng và tiến trình hội nhập quốc tế diễn ra mạnh mẽ, các giá trị về dân chủ, nhân quyền và thể chế chính trị đang trở thành những chủ đề trọng tâm trong các cuộc thảo luận trên nhiều diễn đàn chính trị - xã hội Vấn đề dân chủ – với tư cách là một trong những tiêu chí đánh giá sự tiến bộ và văn minh của một quốc gia – thường bị nhìn nhận một cách phiến diện khi chỉ gắn chặt với mô hình đa đảng, đa nguyên chính trị Từ đó, xuất hiện quan điểm cho rằng: “Đa đảng,

đa nguyên là thành tố quan trọng nhất để xây dựng nên một quốc gia dân chủ Không có đa nguyên, đa đảng thì không bao giờ có dân chủ” Đây là một nhận định phiến diện, thiếu căn cứ khoa học và thực tiễn

Trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa xã hội khoa học và thực tiễn cách mạng Việt Nam, có thể khẳng định rằng dân chủ không đồng nghĩa với đa đảng Điều quan trọng là quyền lực có thực sự thuộc về nhân dân hay không, nhân dân có được tham gia vào đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa

và xã hội một cách thực chất hay không Việc phân tích và phản bác quan điểm trên không chỉ góp phần làm rõ bản chất của dân chủ chân chính, mà còn khẳng định tính đúng đắn của con đường xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

B NỘI DUNG

1 Lý luận của Chủ nghĩa xã hội khoa học về dân chủ và dân chủ xã hội chủ nghĩa

1.1 Quan niệm của Chủ nghĩa xã hội khoa học về dân chủ

Thuật ngữ “dân chủ” bắt nguồn từ Hy Lạp cổ đại vào khoảng thế kỷ VII – VI trước Công nguyên, được ghép từ hai từ “demos” (nhân dân) và

“kratos” (quyền lực), mang ý nghĩa là “quyền lực thuộc về nhân dân” Mặc

dù trải qua nhiều thời kỳ lịch sử với sự biến đổi về hình thức và cách thức thực hiện, bản chất cốt lõi của dân chủ – quyền lực thuộc về nhân dân – vẫn không thay đổi

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, dân chủ được hiểu trên

ba phương diện cơ bản : Thứ nhất, về mặt quyền lực, dân chủ là quyền của nhân dân làm chủ nhà nước và xã hội; nhân dân là chủ thể tối cao, và quyền lực nhà nước chỉ thực sự hợp pháp khi thuộc về nhân dân Thứ hai, về phương diện chế độ chính trị, dân chủ là một hình thái nhà nước, là chính thể trong đó mọi hoạt động của bộ máy nhà nước đều nhằm phục vụ nhân dân Thứ ba, về tổ chức và quản lý xã hội, dân chủ là nguyên tắc cơ bản kết hợp với nguyên tắc tập trung để hình thành nguyên tắc tổ chức dân chủ trong hệ thống chính trị và xã hội

Chủ nghĩa Mác – Lênin nhấn mạnh rằng dân chủ không chỉ là phương tiện mà còn là mục tiêu nhằm đạt đến tự do và sự giải phóng toàn diện cho con người, giai cấp và xã hội Dân chủ, với tư cách là hình thái nhà nước, có tính lịch sử, nhưng với tư cách là một giá trị xã hội thì có tính vĩnh cửu, gắn liền với sự tồn tại và phát triển của loài người Trên cơ sở vận dụng chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát triển tư tưởng dân chủ theo hướng coi dân chủ là một giá trị nhân loại phổ quát, đồng thời khẳng định dân chủ là chế độ chính trị mà ở đó nhân dân làm chủ một cách toàn diện: nhân dân làm chủ nhà nước, làm chủ xã hội và làm chủ chính bản thân mình

Như vậy, có thể hiểu: Dân chủ là một giá trị xã hội phản ánh những quyền cơ bản của con người; là một phạm trù chính trị gắn với các hình thức tổ chức nhà nước của giai cấp cầm quyền; là một phạm trù lịch sử gắn với quá trình ra đời, phát triển cùng với lịch sử xã hội của nhân loại

1.2 Bản chất (đặc trưng) của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

Dân chủ xã hội chủ nghĩa là nền dân chủ cao hơn về chất so với nền dân chủ tư sản, là nền dân chủ mà ở đó, mọi quyền lực thuộc về nhân dân, dân là chủ và dân làm chủ; dân chủ và pháp luật nằm trong sự thống nhất biện chứng; được thực hiện bằng nhà nước pháp quyền XHCN, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản

Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, về bản chất chính trị, xác định một

chế độ xã hội mà ở đó, dân chủ được hiểu là toàn bộ quyền lực thuộc về nhân dân Đây không chỉ là một tuyên ngôn mà còn là mục tiêu xuyên suốt của sự phát triển xã hội, được nỗ lực thực hiện trong mọi lĩnh vực của đời sống

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu "toàn bộ quyền lực thuộc về nhân dân" trong bối cảnh cụ thể, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa mang trong mình những đặc trưng mang tính giai cấp Nguyên tắc nhất nguyên về chính trị đóng vai trò trung tâm trong việc này Nó gắn liền với quan điểm giai cấp, khẳng định vai trò nòng cốt và quyết định của giai cấp công nhân

và nhân dân lao động trong tiến trình lịch sử Đảng tiên phong được xác định là đội tiền phong của giai cấp này, mang sứ mệnh lãnh đạo cuộc đấu tranh giải phóng và xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ

Lý luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin chỉ rõ: trong giai đoạn quá độ lên chủ nghĩa cộng sản, giai cấp công nhân cần có một công cụ tổ chức và lãnh đạo xã hội – đó là Đảng Cộng sản – để thiết lập và duy trì nền chuyên chính vô sản, hay nói cách khác là sự thống trị chính trị của đại đa số nhân dân lao động

Tuy mang tính nhất nguyên về chính trị, nhưng dân chủ xã hội chủ nghĩa không đồng nhất với độc đoán hay triệt tiêu sự đa dạng Trong khuôn khổ một đảng lãnh đạo, xã hội vẫn tồn tại nhiều tổ chức chính trị – xã hội, mặt trận, hội đoàn, báo chí, các ý kiến phản biện, với mục tiêu góp phần xây dựng chính sách, giám sát, phản biện trong khuôn khổ pháp luật Do

đó, nhất nguyên về chính trị không phải là sự phủ định dân chủ, mà chính

là phương thức tối ưu để thực hiện dân chủ cho đại đa số

Trong hệ thống này, vai trò lãnh đạo của Đảng là yếu tố then chốt Đảng cầm quyền, với hệ tư tưởng và đường lối chính trị được xây dựng trên cơ sở lợi ích của nhân dân, giữ vai trò trung tâm trong việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách và tổ chức thực hiện

Tuy nhiên, mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân là một yếu tố sống còn để đảm bảo bản chất dân chủ Theo lý luận, sự lãnh đạo của Đảng phải dựa trên mối liên hệ mật thiết với nhân dân, thông qua việc lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của họ và chịu sự giám sát của nhân dân Quyền lực

chính trị thực chất thuộc về nhân dân, và Đảng đóng vai trò là người đại diện, người tổ chức để nhân dân thực hiện quyền lực đó một cách hiệu quả

Cuối cùng, dù nhấn mạnh tính nhất nguyên, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa không phủ nhận vai trò của tính dân chủ Dân chủ ở đây được hiểu là dân chủ dưới sự lãnh đạo của Đảng, trong đó các quyền dân chủ của nhân dân được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và nhằm mục tiêu phục vụ lợi ích chung của xã hội Sự nhất nguyên không đồng nghĩa với độc quyền,

mà là sự thống nhất hướng tới mục tiêu chung, trong đó dân chủ vẫn được coi trọng và phát huy trong một khuôn khổ nhất định

Bản chất kinh tế: Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa dựa trên chế độ

công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu đáp ứng sự phát triển cao của lực lượng sản xuất hiện đại nhằm thỏa mãn ngày càng cao nhu cầu vật chất và tinh thần của nhân dân

Bản chất tư tưởng văn hóa: Dân chủ XHCN lấy hệ tư tưởng Mác

-Lênin làm nền tảng, đồng thời kế thừa tinh hoa văn hóa dân tộc và tiếp thu giá trị tiến bộ nhân loại Nhân dân được bảo đảm quyền bình đẳng trong tiếp cận giáo dục, nâng cao trình độ văn hóa, phát triển cá nhân không phân biệt giới tính, địa vị, tôn giáo hay hoàn cảnh gia đình

Bản chất xã hội: Sự kết hợp hài hòa về lợi ích giữa cá nhân, tập thể

và lợi ích của toàn xã hội Ví dụ: Để đảm bảo lợi ích giữa cá nhân, tập thể

và lợi ích toàn xã hội Đảng và Nhà Nước ta sau khi đổi mới không chỉ ban hành những chính sách xóa đói giảm nghèo, hỗ trợ y tế, nâng cao giáo dục, còn nâng cao củng cố phòng chống tham nhũng nhằm ngăn cản việc

vì lợi ích cá nhân ảnh hưởng đến lợi ích của tập thể xã hội Cụ thể Đảng và Nhà nước đã nghiêm khắc trừng trị những kẻ tham nhũng như Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh, Phan Văn Vĩnh, Hà Văn Thắm,

2 Nhận diện bản chất của “đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập”

2.1 Một số vấn đề về “đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập”

“Đa nguyên chính trị” được hiểu là sự tồn tại nhiều hệ tư tưởng, nhiều lực lượng chính trị đại diện cho các nhóm lợi ích khác nhau cùng tham gia hoạt động trong đời sống chính trị – xã hội “Đa đảng đối lập” là

một biểu hiện cụ thể của đa nguyên chính trị, trong đó các đảng phái cạnh tranh quyền lực, giám sát và đối trọng lẫn nhau trong cơ chế chính trị Về mặt lý luận, mô hình này xuất phát từ chủ nghĩa đa nguyên – một trường phái tư tưởng phi Mác xít, được khởi xướng bởi Christian Wolff từ thế kỷ XVIII Học thuyết này đề cao sự đa dạng và khác biệt trong xã hội, đồng thời phủ nhận sự thống nhất khách quan của thế giới vật chất mà chủ nghĩa duy vật biện chứng khẳng định

Lý thuyết đa nguyên ban đầu phản ánh khát vọng dân chủ của giai cấp tư sản chống phong kiến Tuy nhiên, khi tư sản nắm quyền, lý thuyết này bị lợi dụng để hợp thức hóa các nhóm lợi ích kinh tế lớn Đa đảng trong xã hội tư bản chỉ là sự thay phiên cầm quyền giữa các đảng phục vụ giới tài phiệt Dù khác tên gọi, các đảng này vẫn bảo vệ lợi ích của giai cấp

tư sản Do đó, dân chủ tư bản chủ nghĩa mang tính hình thức, không đảm bảo quyền lực thực sự cho công nhân và đa số người lao động

Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin, chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế, nền tảng là sở hữu tư liệu sản xuất Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, nhà nước của giai cấp công nhân dựa trên sở hữu toàn dân, tạo sự thống nhất giữa bản chất giai cấp và lợi ích chung, nên không cần đa đảng đối lập Đánh đồng đa dạng kinh tế với đa nguyên chính trị là ngụy biện Dân chủ cốt lõi là lợi ích đa số, không phụ thuộc số lượng đảng phái

C.Mác từng khẳng định trong Phê phán Cương lĩnh Gôta: “Quyền không bao giờ có thể ở mức cao hơn chế độ kinh tế và sự phát triển văn hóa của xã hội do chế độ kinh tế đó quyết định” Mỗi quốc gia có hoàn cảnh lịch sử, điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa khác nhau nên việc lựa chọn thể chế chính trị – một đảng hay đa đảng – là quyền tự quyết của dân tộc đó

2.2 Thực tiễn về đảm bảo dân chủ ở một số nước “đa nguyên, đa đảng”

2.2.1 Ở các nước không theo chủ nghĩa xã hội đã và đang thực hiện

“Đa nguyên, đa đảng” (Dẫn chứng ở các nước tư bản phát triển, Bangladesh, Thái Lan, ở Châu Phi…).

Một ví dụ điển hình ,ở nước Mỹ có 112 đảng, nhưng chỉ có hai đảng (Cộng hòa và Dân chủ) thay nhau cầm quyền, bởi chúng nhận được sự tài

trợ của các tập đoàn kinh tế, đại diện cho lợi ích của giai cấp tư sản Theo

đó, dân chủ ở Mỹ cũng chỉ là nền dân chủ tư sản – một nền dân chủ phục

vụ cho thiểu số

Nhiều nước đang phát triển ở châu Á, châu Phi và Mỹ La-tinh thực hiện đa nguyên, đa đảng nhưng gặp khó khăn trong việc thành lập chính phủ liên minh ổn định, phân mảnh chính trị, cạnh tranh gay gắt giữa các đảng, ảnh hưởng bên ngoài và thể chế dân chủ non trẻ, dẫn đến bất ổn chính trị Tình trạng đảo chính, xung đột, tranh giành quyền lực diễn ra thường xuyên ở các nước như Thái Lan, Pakistan, Bangladesh hay phong trào "Mùa xuân Arab" Các nước này trải qua bất ổn chính trị kéo dài, biểu tình lớn và đối đầu giữa các đảng phái, gây phân cực và khó duy trì ổn định Thực trạng này dẫn đến xung đột, khủng hoảng, trì trệ, bạo lực gia tăng, thất nghiệp và nghèo đói lan rộng

2.2.2 Ở các nước theo chủ nghĩa xã hội (Liên Xô và Đông Âu sau khi thực hiện “Đa nguyên, đa đảng”)

Bên cạnh đó, thực tiễn ở các nước theo chủ nghĩa xã hội, điển hình là Liên Xô và các quốc gia Đông Âu sau khi thực hiện đa nguyên, đa đảng vào cuối thế kỷ XX đã cho thấy mặt trái, phức tạp và những hệ quả sâu rộng từ sự chuyển đổi này Từ đó, cần nhìn nhận lại bản chất của dân chủ cũng như vai trò của đa nguyên, đa đảng trong xây dựng quốc gia

Trong bối cảnh biến động chính trị và kinh tế mạnh mẽ vào cuối những năm 1980, lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev khởi xướng các chính sách “Perestroika” (cải tổ) và “Glasnost” (công khai hóa) nhằm làm mới bộ máy nhà nước và tăng cường dân chủ trong xã hội Một trong những thay đổi quan trọng là chấp nhận sự tồn tại của đa nguyên chính trị, cho phép thành lập và hoạt động hàng trăm đảng phái khác nhau thay thế chế độ đảng duy nhất mà trước đó Đảng Cộng sản Liên Xô nắm quyền tuyệt đối Tương tự, ở các quốc gia Đông Âu như Ba Lan, Tiệp Khắc (nay

là Cộng hòa Séc và Slovakia), Hungary, Romania, việc chuyển đổi sang đa đảng diễn ra nhanh chóng với những cuộc bầu cử tự do được tổ chức, tạo điều kiện cho các lực lượng đối lập giành quyền lãnh đạo Sự kiện này khép lại kỷ nguyên cai trị của chủ nghĩa xã hội và mở ra trang sử mới với

hệ thống chính trị đa đảng.Tuy nhiên, việc tồn tại nhiều đảng phái đã gây ra

cạnh tranh khốc liệt, mâu thuẫn, xung đột nội bộ, dẫn đến phân hóa và chia

rẽ xã hội Nhiều quốc gia chứng kiến biểu tình, bất ổn và xung đột lan rộng

Như vậy, có thể thấy, dân chủ phải được xây dựng trên nền tảng kinh

tế, văn hóa và thể chế phù hợp, trong đó vai trò của nhân dân được tôn trọng và phát huy thật sự.Việc xem xét số lượng đảng phái như một thước

đo trực tiếp cho chất lượng dân chủ của một quốc gia là một nhận định phiến diện, bỏ qua những yếu tố cốt lõi, mang tính quyết định đến bản chất

và sự bền vững của một nhà nước dân chủ thực sự

Đầu tiên, phải hiểu được rằng đa nguyên và đa đảng chỉ là hình thức biểu hiện chứ không phải là bản chất của dân chủ Một hệ thống chính trị

có thể theo mô hình đa đảng, cho phép những ý kiến khác nhau được nêu lên, nhưng nếu nền tảng của dân chủ - quyền tự do cơ bản của công dân, tiếng nói của người dân không được lắng nghe và tôn trọng một cách thực chất, việc bầu cử diễn ra không công bằng và minh bạch thì sự đa dạng về đảng phái ấy chỉ là một ảo ảnh, một vỏ bọc che đậy thực tế phản dân chủ, nơi quyền lực thực sự nằm trong tay thiểu số, thao túng bởi những thế lực

vô hình nắm trọn vận mệnh quốc gia

Thứ hai, sự tồn tại của nhiều đảng phái không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với sự ổn định và phát triển của dân chủ Ở những quốc gia có nền tảng kinh tế yếu ớt, ý thức chính trị của người dân còn non trẻ hoặc những vết chia rẽ sắc tộc, tôn giáo vẫn còn rỉ máu,thay vì dẫn đến sự tiến

bộ và đồng thuận thì đa đảng trong những hoàn cảnh như vậy lại trở thành lực cản, đẩy quốc gia vào vòng xoáy của sự bất ổn và trì trệ thậm chí đến

bờ vựng của sự chia rẽ và suy vong

Thứ ba, một nền dân chủ vững chãi là khi chất lượng của các đảng phái và ý thức chính trị của người dân đóng vai trò then chốt, vượt xa giá trị của số lượng các đảng phái đơn thuần Một nền dân chủ lành mạnh đòi hỏi các đảng phái có tầm nhìn chính trị sáng suốt, đại diện cho tiếng nói của mọi tầng lớp trong xã hội, hoạt động minh bạch và thượng tôn pháp luật

Thứ tư, dù theo mô hình chính trị nào thì điều cốt lõi nhất trong một quốc gia dân chủ chính là mức độ mà quyền lực thuộc về nhân dân Dân chủ không thể chỉ dừng lại ở những tuyên ngôn hay hình thức bầu cử mà