Skkn Ứng dụng trí tuệ nhân tạo ai thiết kế truyện tranh nhằm giáo dục học sinh bảo vệ môi trường và sức khỏe con người qua dạy học chủ Đề quang hợp Ở thực vật, sinh học 11

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài: ỨNG DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO AI THIẾT KẾ TRUYỆN TRANH NHẰM GIÁO DỤC HỌC SINH BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ SỨC KHỎE CON NGƯỜI QUA DẠY HỌC CHỦ ĐỀ QUANG HỢP Ở THỰC VẬT,

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Cơ sở lí luận

Trí tuệ nhân tạo (AI) là lĩnh vực khoa học máy tính nhằm phát triển hệ thống và phần mềm có khả năng thực hiện các nhiệm vụ đòi hỏi trí thông minh của con người AI bao gồm nhiều công nghệ như học máy, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, nhận diện hình ảnh và hệ thống khuyến nghị.

AI đang được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, bao gồm y tế, tài chính, giao thông và giáo dục Trong lĩnh vực giáo dục, AI hỗ trợ giảng dạy, đánh giá học sinh, cung cấp tài liệu học tập và cá nhân hóa quá trình học tập cho từng học sinh.

ChatGPT là mô hình ngôn ngữ AI tiên tiến do OpenAI phát triển, với tên gọi GPT là viết tắt của "Generative Pre-trained Transformer" Đây là một loại mô hình học sâu được thiết kế để tạo ra văn bản dựa trên dữ liệu đầu vào mà nó đã được đào tạo trước.

Xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) cho phép ChatGPT hiểu và tạo ra ngôn ngữ giống như con người, giúp nó tham gia vào các cuộc trò chuyện, trả lời câu hỏi và tạo nội dung một cách tự nhiên và mạch lạc.

ChatGPT có khả năng tạo ra nội dung phong phú, bao gồm bài viết, kịch bản video, và bài giảng Nó có thể điều chỉnh phong cách và giọng điệu viết theo yêu cầu của người dùng.

Mô hình này có khả năng thích ứng cao, cho phép tinh chỉnh để phù hợp với các ứng dụng cụ thể như giáo dục, chăm sóc khách hàng và dịch vụ thông tin.

2.1.2.2 Ứng dụng của ChatGPT trong giáo dục

Giáo viên có thể tận dụng ChatGPT để thiết kế bài giảng hiệu quả, bao gồm việc tạo kịch bản, nội dung bài học và câu hỏi kiểm tra, từ đó tiết kiệm thời gian và công sức trong việc soạn giáo án.

ChatGPT là một trợ lý học tập cá nhân, giúp học sinh tương tác để giải đáp thắc mắc, làm bài tập và nhận phản hồi về các bài viết, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế truyện tranh có thể giúp giáo dục học sinh về bảo vệ môi trường và sức khỏe con người, đặc biệt qua việc dạy học chủ đề quang hợp ở thực vật trong chương trình Sinh học lớp 11.

ChatGPT có thể hỗ trợ giáo viên trong việc thiết kế kịch bản và nội dung cho video, truyện tranh giáo dục Khi kết hợp với các công cụ tạo video, giáo viên dễ dàng sản xuất các video và truyện tranh hấp dẫn, chất lượng cao.

2.1.2.3 Ưu điểm và hạn chế của ChatGPT Ưu điểm

Tốc độ và hiệu quả: ChatGPT có thể tạo ra nội dung nhanh chóng, giúp GV tiết kiệm thời gian soạn thảo và thiết kế tài liệu

Sáng tạo: Khả năng tạo nội dung phong phú và sáng tạo giúp bài giảng trở nên hấp dẫn và thú vị hơn

ChatGPT có khả năng điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu và trình độ của từng học sinh, từ đó cá nhân hóa quá trình học tập một cách hiệu quả.

Mặc dù ChatGPT có khả năng tạo ra nội dung tự nhiên, nhưng đôi khi nó vẫn có thể mắc lỗi hoặc cung cấp thông tin không chính xác.

Kiến thức của ChatGPT chỉ được cập nhật đến một thời điểm nhất định và không có khả năng tự động cập nhật thông tin mới sau thời gian đào tạo.

Sự giám sát và kiểm soát của con người là cần thiết để đảm bảo chất lượng và độ chính xác của nội dung được tạo ra bởi ChatGPT.

ChatGPT, với khả năng tạo nội dung văn bản tự nhiên và sáng tạo, mở ra nhiều cơ hội cải tiến phương pháp giảng dạy trong giáo dục Việc tích hợp ChatGPT vào thiết kế bài giảng và tạo nội dung học tập giúp giáo viên xây dựng các bài học hấp dẫn, hiệu quả và phù hợp với từng học sinh, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục trong kỷ nguyên số.

2.1.2 Công cụ hỗ trợ thiết kế truyện tranh giáo dục

Cơ sở thực tiễn

2.2.1 Thực trạng trước khi áp dụng đề tài

Trước khi nghiên cứu đề tài "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI thiết kế truyện tranh nhằm giáo dục học sinh kỹ năng bảo vệ môi trường và sức khỏe con người qua chủ đề quang hợp ở thực vật, Sinh học lớp 11", cần xem xét một số vấn đề và thực trạng trong giảng dạy và học tập môn Sinh học tại cấp THPT liên quan đến nội dung này.

Thứ nhất: Khó khăn trong việc truyền đạt và tiếp thu kiến thức về chủ đề quang hợp ở thực vật

Kiến thức trừu tượng và phức tạp trong sinh học và hóa học yêu cầu học sinh phải có khả năng tư duy logic và liên kết nhiều khía cạnh khác nhau Điều này thường tạo ra khó khăn cho học sinh, đặc biệt là những em có nền tảng sinh học chưa vững.

Phương pháp giảng dạy truyền thống vẫn được nhiều giáo viên áp dụng, chủ yếu tập trung vào lý thuyết, dẫn đến việc học sinh gặp khó khăn trong việc tiếp cận và thiếu hứng thú với môn học Các bài giảng sinh học về quang hợp ở thực vật thường thiếu yếu tố trực quan và sinh động, khiến học sinh dễ cảm thấy nhàm chán.

Thứ hai: Thiếu tích hợp giữa kiến thức khoa học và giáo dục kỹ năng sống, bảo vệ môi trường

Môn Sinh học chưa được khai thác tối đa trong việc giáo dục kỹ năng sống, mặc dù có nhiều chủ đề liên quan đến sức khỏe và môi trường Các bài học thường chỉ chú trọng vào kiến thức hàn lâm, thiếu sự chú ý đến các vấn đề thực tiễn như bảo vệ môi trường và sức khỏe con người.

Bảo vệ môi trường và sức khỏe thường không được nhấn mạnh trong các bài học Sinh học, mà chủ yếu được giảng dạy riêng biệt trong các môn như Địa lý, Giáo dục công dân hoặc Công nghệ Điều này dẫn đến việc học sinh thiếu nhận thức về mối liên hệ quan trọng giữa sinh vật và môi trường.

Thứ ba: Thiếu các công cụ giảng dạy sáng tạo và công nghệ hỗ trợ

Nhiều giáo viên chưa tiếp cận hoặc sử dụng hiệu quả các công cụ công nghệ hiện đại như AI và phương tiện truyền thông đa phương tiện, dẫn đến bài học thiếu sinh động Điều này gây khó khăn cho học sinh trong việc tiếp thu kiến thức và không tạo được hứng thú trong học tập.

Thiếu sự sáng tạo trong tài liệu giảng dạy sinh học là một vấn đề lớn, khi mà các tài liệu chủ yếu chỉ là sách giáo khoa và văn bản tham khảo Điều này dẫn đến việc thiếu các công cụ trực quan như truyện tranh và hình ảnh sinh động, cần thiết để minh họa cho các khái niệm khoa học trừu tượng.

Thứ tư: Học sinh thiếu hứng thú và động lực trong học tập môn Sinh học

Nhiều học sinh cảm thấy môn Sinh học khô khan và khó hiểu, đặc biệt là với các chủ đề phức tạp như quang hợp ở thực vật, do tính chất hàn lâm của môn học này Họ thường không nhận thấy được ứng dụng thực tiễn của kiến thức trong cuộc sống hàng ngày.

Thứ năm: Thiếu sự kết nối giữa kiến thức khoa học và thực tiễn đời sống

Học sinh không nhận ra sự liên quan giữa kiến thức học được trong bài học và các vấn đề quan trọng trong cuộc sống, chẳng hạn như bảo vệ môi trường và duy trì sức khỏe con người.

Thứ sáu: Nhận thức về bảo vệ môi trường và sức khỏe của học sinh còn hạn chế

Mặc dù vấn đề bảo vệ môi trường đã được đề cập nhiều trên các phương tiện truyền thông, nhưng nhận thức và hành động của học sinh vẫn còn hạn chế Nguyên nhân một phần là do chương trình học chưa giúp học sinh hiểu rõ tầm quan trọng và mối liên hệ giữa kiến thức sinh học và các hoạt động bảo vệ môi trường.

Việc tích hợp liên môn vận dụng công nghệ thông tin trong dạy học còn chưa thể hiện rõ

Trước khi áp dụng đề tài này, việc dạy và học Sinh học 11 gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong việc tạo hứng thú và nâng cao hiệu quả học tập cho học sinh Sử dụng công nghệ AI để thiết kế truyện tranh giáo dục là một giải pháp tiềm năng nhằm khắc phục những hạn chế này, tạo ra môi trường học tập sinh động, hấp dẫn và hiệu quả hơn.

Tôi đã thực hiện một khảo sát với 50 giáo viên và 100 học sinh lớp 11 để đánh giá hiểu biết về trí tuệ nhân tạo (AI), Chat GPT, và việc sử dụng chúng trong thiết kế truyện tranh giáo dục cũng như trong giảng dạy và học tập Kết quả khảo sát được trình bày qua biểu đồ dưới đây.

KẾT QUẢ KHẢO SÁT CỦA GIÁO VIÊN

KẾT QUẢ KHẢO SÁT CỦA HỌC SINH

Quy trình thiết kế truyện tranh giáo dục bằng AI

Bước 1: Xác định mục tiêu và ý tưởng chính

Mục tiêu giáo dục là giúp học sinh hiểu rõ hơn về quá trình quang hợp ở thực vật Để đạt được điều này, chúng ta sẽ xây dựng các câu chuyện ngắn thú vị, kết hợp với việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và sức khỏe con người.

Bước 2: Lựa chọn nội dung bài học

Giáo viên chọn các bài học liên quan đến quang hợp trong chương trình Sinh học lớp 11, xác định các nội dung và chủ đề chính để giảng dạy hiệu quả.

Bước 3: Xây dựng kịch bản truyện tranh

Giáo viên áp dụng ChatGPT để tạo ra ý tưởng và phát triển cốt truyện, xoay quanh các tình huống sinh động nhằm minh họa cho những khái niệm và cơ chế sinh học phức tạp thông qua các câu lệnh.

Lồng ghép câu hỏi và bài học vào nội dung để kích thích sự tương tác của HS Link: https://chatgpt.com/c/6598e950-d494-4da6-8698-88139feb594f

Bước 4: Thiết kế hình ảnh và nhân vật

Mô tả nhân vật (đặc điểm, tính cách) và các bối cảnh chính (vườn trường, thư viện, đồng ruộng….)

Hình ảnh minh họa cho truyện tranh được tạo ra bằng các công cụ AI hoặc thông qua sự hợp tác với các chuyên gia thiết kế đồ họa như Canva Dream Lab, dựa trên nội dung câu chuyện.

Link: https://www.canva.com/

Bước 5: Chọn phong cách và hình thức truyện tranh

Xác định phong cách truyện tranh: Hài hước, cảm động, hay phiêu lưu

Quyết định số trang, số khung tranh và cách sắp xếp nội dung

Bước 6: Sử dụng công cụ AI để hỗ trợ thiết kế

Dùng ChatGPT để viết lời thoại và nội dung từng khung tranh

Sử dụng phần mềm đồ họa (như Canva, Photoshop) hoặc AI (DALLãE, MidJourney) để thiết kế hình ảnh

Bước 7: Tích hợp truyện tranh vào giảng dạy

HS sẽ đọc truyện tranh trong quá trình học và tham gia thảo luận về nội dung, điều này khuyến khích sự tương tác và giúp hiểu sâu hơn về bài học.

Lựa chọn phương pháp sử dụng truyện tranh trong lớp học, ví dụ:

Hoạt động nhóm: HS đọc truyện và thảo luận về nội dung bài học

Tạo bài tập bổ trợ như sơ đồ tư duy và câu hỏi liên quan đến nội dung truyện để nâng cao trải nghiệm học tập Khuyến khích sự sáng tạo thông qua các hoạt động như tham quan, phỏng vấn, STEM và thực hiện dự án.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI, Chat GPT và công cụ hỗ trợ thiết kế một số truyện tranh giáo dục vào dạy học chủ đề: Quang hợp ở thực vật

Các bước giáo viên thiết kế, lưu trữ truyện tranh trên các nền tảng số:

ChatGPT 1 Truy cập phần mềm ChatGPT qua trang wed: https://chatgpt.com/c/6598e950-d494-4da6-8698-88139feb594f

2 Thiết kế ý tưởng nội dung bài học 3 Thực hiện nhiệm vụ và chỉnh sửa

1 Truy cập vào trang web https://www.canva.com/

2 Vẽ tranh trên Canva Dream Lab AI

3 Chọn thiết kế truyện tranh 2 Tải nội dung lên phần mềm 3 Chỉnh sửa và xuất bản

E- book 1 Truy cập vào trang web https://bookcreator.com/

2 Đăng ký tài khoản miễn phí hoặc đăng nhập bằng Google

3 Chọn “New Book” -> có thể thiết kế truyện tranh hoặc upload truyện tranh bản PDF từ Canva

4 Chỉnh sửa và xuất bản

Padlet 1 Truy cập vào trang web https://vi.padlet.com

2 Chọn gửi hình ảnh/câu chuyện (Kho lưu trữ sản phẩm)

2.4 Ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI và công cụ hỗ trợ thiết kế một số truyện tranh giáo dục vào dạy học chủ đề: Quang hợp ở thực vật, Sinh học 11

2.4.1 Phân tích nội dung chủ đề: Quang hợp ở thực vật (trích KHGD môn học của nhóm Sinh)

Tên chủ đề Số tiết Yêu cầu cần đạt

Quang hợp ở thực vật 04 - Phát biểu được khái niệm quang hợp ở thực vật Viết được phương trình quang hợp Nêu được vai trò của quang hợp ở thực vật

Sắc tố đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ năng lượng ánh sáng, giúp chuyển đổi năng lượng này thành năng lượng hóa học Quá trình này tạo ra các sản phẩm thiết yếu như glucose và oxy, góp phần vào sự sống của thực vật và các sinh vật khác trong hệ sinh thái.

- Nêu được các con đường đồng hoá carbon trong quang hợp Chứng minh được sự thích nghi của thực vật C4 và CAM trong điều kiện

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế truyện tranh có thể giúp giáo dục học sinh về việc bảo vệ môi trường và sức khỏe con người Qua việc dạy học chủ đề quang hợp ở thực vật trong chương trình Sinh học lớp 11, học sinh sẽ hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của quang hợp đối với hệ sinh thái và sức khỏe con người, từ đó nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

- Nêu được vai trò của quang hợp ở thực vật (vai trò đối với cây, sinh vật và sinh quyển)

- Phân tích được mối quan hệ giữa quang hợp và năng suất cây trồng

- Phân tích được ánh hưởng của các điều kiện đến quang hợp

- Vận dụng hiểu biết về quang hợp để giải thích được một số biện pháp kĩ thuật và công nghệ nâng cao năng suất cây trồng

2.4.2 Các câu lệnh (prompt) chung nhất để thiết kế truyện tranh Để thiết kế các truyện tranh khoa học, logic thì cần lưu ý sử dụng các câu lệnh như sau:

Thứ nhất: Tạo cốt truyện

Viết một cốt truyện ngắn về chủ đề, tập trung vào yếu tố như hài hước/ cảm động/ kịch tính

Xây dựng câu chuyện xoay quanh nhân vật (mô tả nhân vật) và sự kiện xảy ra ở bối cảnh cụ thể

Phác thảo câu chuyện với phần mở đầu, cao trào, và kết thúc rõ ràng

Thứ 2: Thiết kế nhân vật

Tạo một nhân vật chính với tính cách; ví dụ: thông minh, tò mò, vui nhộn, và ngoại hình mô tả

Tạo một nhóm nhân vật phụ độc đáo để hỗ trợ câu chuyện, mỗi nhân vật mang những đặc điểm riêng biệt Thiết kế các nhân vật phù hợp với học sinh lớp (x), đảm bảo tính gần gũi và dễ thương để thu hút sự chú ý của các em.

Thứ 3: Mô tả bối cảnh

Mô tả một bối cảnh như nơi chốn, thời gian, nhấn mạnh yếu tố đặc trưng của trường học

Thiết kế hình ảnh môi trường sống động; ví dụ: ngôi trường, bãi biển, thư viện…

Thứ 4: Viết lời thoại và tình huống

Viết lời thoại ngắn gọn, dễ hiểu giữa các nhân vật về chủ đề

Thêm các câu nói hài hước hoặc tạo sự tò mò để thu hút độc giả

Thứ 5: Gợi ý về bố cục và phong cách

Sắp xếp truyện tranh thành 6-8 khung, mỗi khung truyền tải một sự kiện Chọn phong cách minh họa ; ví dụ: hoạt hình, đơn giản, hiện đại

Thêm hiệu ứng như âm thanh, biểu cảm mạnh để tăng sức hút

Thứ 6: Tối ưu hóa hình ảnh

Thiết kế nhân vật trong phong cảnh phù hợp, nhất quán với màu sắc rực rỡ và biểu cảm rõ ràng

Thêm chi tiết minh họa các đặc trưng văn hóa hoặc kiến trúc liên quan

2.4.3 Ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI, CHAT GPT thiết kế một số câu chuyện minh họa về chủ đề: Quang hợp ở thực vật

2.4.3.1 Câu chuyện 1: Siêu năng lực của Lá Xanh

Minh và Lan, hai học sinh lớp 11, đang trò chuyện vui vẻ dưới tán cây xanh trong sân trường thì bỗng phát hiện một chiếc lá phát sáng kỳ lạ Khi họ tò mò chạm vào chiếc lá, họ bất ngờ được dịch chuyển vào thế giới bên trong lục lạp Tại đây, họ khám phá ra rằng lá cây sở hữu một “siêu năng lực” đặc biệt, có khả năng biến ánh sáng thành thức ăn thông qua quá trình quang hợp.

Minh và Lan, hai học sinh trung học, đang ngồi dưới bóng mát của một cây lớn trong sân trường vào giờ giải lao

Nhân vật và Đối thoại:

Minh (nhìn lên lá cây): Này Lan, cậu có bao giờ nghĩ lá cây có siêu năng lực không?

Lan (cười): Siêu năng lực gì chứ? Chúng chỉ biết rung rinh theo gió thôi mà!

Minh (giọng bí ẩn): Không đâu! Nghe nói là cây có thể biến ánh sáng mặt trời thành… đồ ăn!

Lan (ngạc nhiên): Hả? Cậu nói gì thế? Đồ ăn á?

Minh nghiêm túc nói rằng lá cây hấp thụ ánh nắng suốt cả ngày mà không cần kính râm Anh nghe nói rằng chúng sử dụng ánh sáng đó để tạo ra "bữa trưa" cho chính mình.

Lan (bắt đầu tò mò): Hmmm, có khi nào là thật không nhỉ? Vậy cây có cần nhà bếp hay lò nướng gì không?

Diệp lục là nguyên liệu chính giúp cây thực hiện phép thuật quang hợp, và đó là lý do lá cây có màu xanh.

Lan (hứng thú): Oa! Thế thì quang hợp là kiểu như món đặc biệt chỉ cây cối mới biết làm, nhỉ?

Minh (gật đầu): Đúng rồi! Cây tạo ra năng lượng từ ánh sáng, nước và… không khí luôn! Cậu biết đấy, giống như chúng ta hít thở vậy

Lan (ngạc nhiên): Thế nên chúng ta cứ sống nhờ vào siêu năng lực của lá xanh à?

Minh (gật gù): Đúng rồi, phải biết ơn cây cối mới được! Mỗi lần ăn rau, cậu nên nghĩ mình đang hấp thụ siêu năng lực xanh!

Giáo viên bước vào lớp và tiếp tục từ cuộc trò chuyện của Minh và Lan, bắt đầu bài học về quang hợp

2.4.3.1 Câu chuyện 2: Sắc tố xanh- Khỏe mạnh mỗi ngày

Nhóm bạn học sinh Minh và Lan đã khám phá vai trò quan trọng của sắc tố diệp lục trong thực vật và sức khỏe con người Họ nhận ra rằng rau xanh không chỉ giúp cây quang hợp mà còn mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể, như giải độc, tăng cường miễn dịch và bảo vệ tế bào Từ đó, các bạn quyết định xây dựng chiến dịch "Ăn xanh – Sống khỏe" để lan tỏa thói quen ăn uống lành mạnh đến cộng đồng Qua hành trình này, họ không chỉ học hỏi kiến thức khoa học mà còn rèn luyện ý thức bảo vệ sức khỏe và môi trường.

Bối cảnh: Hai học sinh trung học Minh và Lan đang trò chuyện trong giờ nghỉ, đứng cạnh một vườn cây xanh mát

Minh: Cậu có biết tại sao lá cây có màu xanh không?

Lan: Ừm mình nghĩ là do có chất diệp lục, đúng không?

Cảnh 2: Giải thích về diệp lục (Chlorophyll)

Minh chỉ vào một chiếc lá xanh trên cây

Diệp lục là sắc tố quan trọng giúp cây thực hiện quang hợp và hấp thụ ánh sáng để tạo ra năng lượng Ngoài ra, việc tiêu thụ rau xanh giàu diệp lục còn hỗ trợ cơ thể trong quá trình giải độc.

Lan: Thật sao? Vậy nên việc ăn nhiều rau xanh không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn giúp thanh lọc cơ thể?

Cảnh 3: Giới thiệu về carotenoid

Lan: Chỉ vào một quả cà rốt

Lan: Thế còn những màu sắc khác của thực vật thì sao, như màu cam của cà rốt chẳng hạn?

Carotenoid là hợp chất tạo ra màu sắc đỏ, vàng và cam cho trái cây và rau củ Khi tiêu thụ thực phẩm chứa carotenoid, chúng hoạt động như chất chống oxy hóa, giúp cải thiện thị lực và tăng cường hệ miễn dịch.

Cảnh 4: Ảnh hưởng đến sức khỏe con người

Minh và Lan cầm trên tay các loại rau củ khác nhau

Lan: Vậy là những sắc tố này không chỉ làm cho thực phẩm đẹp mắt mà còn có lợi ích sức khỏe bạn nhỉ?

Diệp lục và carotenoid không chỉ cần thiết cho cây cối mà còn mang lại lợi ích sức khỏe cho con người Rau xanh chứa nhiều diệp lục giúp cải thiện tiêu hóa và thanh lọc cơ thể, trong khi carotenoid có tác dụng bảo vệ mắt và chống lão hóa.

Cảnh 5: Kết thúc và nhắc nhở về sức khỏe

Cả hai nhân vật đang ngồi bên nhau, ăn salad rau củ

Lan: Vậy từ giờ mình sẽ ăn nhiều rau xanh và cà rốt hơn để giữ gìn sức khỏe!

Chuyển truyện tranh thành sách điện tử tương tác

Để tạo một sách điện tử (eBook) tương tác từ truyện tranh thiết kế trên Canva, chúng ta cần thực hiện các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị và xuất file PDF từ Canva

Hoàn thiện truyện tranh trên Canva

Xuất file dưới định dạng PDF tiêu chuẩn hoặc PDF có thể chỉnh sửa (PDF Print) để giữ nguyên chất lượng hình ảnh

Bước 2: Chuyển đổi PDF thành eBook

Truy cập vào trang web https://bookcreator.com/ Đăng ký tài khoản miễn phí hoặc đăng nhập bằng Google

Chọn “New Book” -> upload truyện tranh bản PDF từ Canva

Bước 3: Thêm tính năng tương tác

Siêu liên kết (Hyperlink) cho phép nhúng đường dẫn đến các trang tham khảo, video hoặc câu hỏi tương tác như YouTube, Quizzi, Kahoot, Wordwall, v.v Âm thanh và giọng đọc có thể được chèn bằng cách thêm file ghi âm giọng kể chuyện để học sinh nghe trong khi đọc Ngoài ra, việc thêm video và hình động sẽ giúp nội dung trở nên sống động và hấp dẫn hơn.

Bước 4: Xuất bản và chia sẻ eBook

Xuất bản dưới dạng ePub, PDF, HTML5 tùy vào nền tảng sử dụng

Tải lên Google Drive, website trường học, thư viện số hoặc chia sẻ qua QR code

Bước 5: ứng dụng trong dạy học

Tích hợp vào bài giảng: Giáo viên sử dụng eBook thay vì truyện tranh giấy để trình chiếu trên lớp

Học tập cá nhân: Học sinh có thể đọc trên điện thoại, máy tính bảng mọi lúc, mọi nơi

Tạo bài tập tương tác: Kết hợp câu hỏi, trò chơi giúp kiểm tra kiến thức

CÁC CÂU TRUYỆN TRANH TRÊN E-BOOK

TÍCH HỢP LINK TRÊN E-BOOK TẠO TRUYỆN TRANH TƯƠNG TÁC

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế truyện tranh có thể giúp giáo dục học sinh về việc bảo vệ môi trường và sức khỏe con người Qua việc dạy học chủ đề quang hợp ở thực vật trong chương trình Sinh học lớp 11, AI không chỉ tạo ra nội dung hấp dẫn mà còn nâng cao nhận thức của học sinh về tầm quan trọng của quang hợp trong hệ sinh thái.

Ứng dụng truyện tranh giáo dục vào dạy học chủ đề: Quang hợp ở thực vật

ĐỀ : QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

2.6.1 Triển khai truyện tranh trên lớp

2.6.1.1 Vận dụng truyện tranh trong dạy học hoạt động khởi động Để vận dụng câu chuyện " Siêu năng lực của lá xanh" vào phần khởi động cho chủ đề quang hợp, bạn có thể thực hiện theo các bước sau để đạt mục tiêu thu hút sự chú ý và tạo không khí hào hứng cho học sinh

Bước 1: Tình huống khởi động

Bắt đầu câu chuyện bằng cuộc đối thoại giữa Minh và Lan, hoặc có thể tổ chức cho học sinh đóng vai hai nhân vật này Sử dụng giọng kể sinh động, tạo ra những tình huống bất ngờ và hài hước để thu hút sự chú ý và kích thích sự tò mò của học sinh.

Bước 2: Đặt câu hỏi dẫn dắt

Sau khi câu chuyện kết thúc, hỏi học sinh một vài câu hỏi để gợi mở:

Theo các em, Minh nói đúng không khi cho rằng lá cây có siêu năng lực?

Lá cây thực sự biến ánh sáng thành thức ăn như thế nào?

Câu hỏi này khuyến khích học sinh suy nghĩ về những điều vừa nghe trong câu chuyện và đưa ra phỏng đoán

Bước 3: Kết nối câu chuyện với kiến thức khoa học

Giải thích cho học sinh rằng câu chuyện hài hước này có một phần đúng trong khoa học, đặc biệt là khi giới thiệu khái niệm quang hợp Quang hợp là quá trình mà lá cây sử dụng ánh sáng mặt trời, nước và CO₂ để tạo ra năng lượng và oxy.

Giáo viên có thể đặt câu hỏi: "Các em có biết nhờ đâu mà cây có thể thực hiện điều này không?" Câu hỏi này sẽ giúp học sinh nhận thức được vai trò quan trọng của diệp lục và các sắc tố quang hợp trong lá cây.

Bước 4: Chuyển tiếp vào bài học chính

Các sắc tố trong lá cây, đặc biệt là diệp lục, không chỉ giúp cây sinh trưởng mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp oxy cho con người Bài viết này sẽ khám phá chi tiết về quá trình quang hợp mà cây thực hiện.

Từ đây, bạn có thể dẫn dắt học sinh vào phần nội dung kiến thức về quang hợp trong SGK

2.6.1.2 Vận dụng truyện tranh trong dạy học hình thành kiến thức mới

Kết hợp truyện tranh: Sắc tố xanh – Khỏe mạnh mỗi ngày để giải thích sắc tố quang hợp và vai trò của quang hợp

Giúp học sinh nắm vững khái niệm về sắc tố quang hợp và vai trò của quang hợp thông qua phương pháp trực quan, sinh động Sử dụng truyện tranh để kích thích hứng thú học tập, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách dễ hiểu và tự nhiên hơn.

Kết hợp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường và sức khỏe con người từ nội dung bài học

Giải thích khái niệm sắc tố quang hợp (diệp lục, carotenoid, phycobilin) và vai trò của chúng trong quá trình quang hợp

Làm rõ vai trò của quang hợp trong việc tạo ra chất hữu cơ, cung cấp năng lượng cho sinh vật, điều hòa khí hậu

Phát triển tư duy phân tích, tổng hợp khi học sinh kết nối nội dung truyện tranh với lý thuyết Sinh học

Rèn luyện kỹ năng quan sát, giải thích kiến thức qua hình ảnh

Nâng cao khả năng làm việc nhóm, trình bày ý tưởng khi học sinh thảo luận nội dung truyện tranh

Giúp học sinh có cái nhìn tích cực hơn về Sinh học, thấy môn học gần gũi, dễ tiếp cận

Hình thành ý thức bảo vệ cây xanh, môi trường, lựa chọn thực phẩm có lợi cho sức khỏe

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1: Chuẩn bị

Chuẩn bị truyện tranh có nội dung về sắc tố quang hợp và vai trò của quang hợp Đọc trước nội dung truyện tranh

Xác định các kiến thức trọng tâm học sinh cần lĩnh hội

Quan sát tranh, chú ý các chi tiết liên quan đến sắc tố quang hợp và quang hợp

Thiết kế bảng câu hỏi định hướng để học sinh khai thác nội dung từ truyện tranh

Bước 2: Giới thiệu truyện tranh

Chiếu hoặc phát truyện tranh để học sinh có cơ hội đọc và quan sát các chi tiết quan trọng Việc đặt câu hỏi dẫn dắt sẽ giúp học sinh suy nghĩ sâu hơn, từ đó khuyến khích thảo luận và trả lời câu hỏi ban đầu.

- Tại sao lá cây lại có màu xanh?

- Tại sao một số loại thực vật có lá màu vàng, đỏ, tím?

- Quang hợp giúp ích gì cho môi trường và sức khỏe con người?

Bước 3: Học sinh phân tích nội dung truyện tranh

Hướng dẫn học sinh làm việc theo cặp hoặc nhóm nhỏ để trao đổi về nội dung truyện

Làm việc theo cặp hoặc nhóm nhỏ, thảo luận về nội dung truyện Định hướng học sinh rút ra kiến thức từ truyện tranh, bao gồm:

Rút ra các kiến thức từ truyện tranh

• Diệp lục (chlorophyll): Tạo màu xanh, hấp thụ ánh sáng để quang hợp

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế truyện tranh có thể giáo dục học sinh về việc bảo vệ môi trường và sức khỏe con người, đặc biệt qua việc dạy học chủ đề quang hợp ở thực vật trong chương trình Sinh học lớp 11 Việc này không chỉ giúp bảo vệ cây khỏi tia UV mà còn hỗ trợ con người trong việc cải thiện thị lực.

• Phycobilin: Có trong tảo, giúp quang hợp ở môi trường nước

- Vai trò của quang hợp:

• Cung cấp năng lượng và chất hữu cơ cho sinh vật

• Giúp cân bằng khí hậu bằng cách hấp thụ

• Cung cấp thực phẩm giàu dinh dưỡng giúp con người khỏe mạnh hơn

Bước 4: Củng cố kiến thức qua hoạt động thực hành

Câu hỏi trắc nghiệm: Kiểm tra mức độ tiếp thu nội dung của học sinh (Phụ lục 7)

Câu hỏi thảo luận: Học sinh nêu ví dụ về thực phẩm giàu sắc tố quang hợp có lợi cho sức khỏe con người

2.6.1.3 Sử dụng truyện tranh "Chu trình Canvin" trong dạy học hình thành kiến thức mới

Giúp học sinh hiểu về chu trình Canvin – quá trình cố định CO₂ trong quang hợp

Học sinh nhận diện được các giai đoạn chính của chu trình Canvin: Cố định CO₂, khử PGA, tái sinh RuBP

Phát triển tư duy logic, khả năng phân tích thông tin từ truyện tranh để hình thành kiến thức sinh học

2 Cách triển khai bài học

Bước 1: Khởi động – Dẫn dắt vào bài học

Cây xanh đang thực hiện nhiệm vụ quan trọng là tạo ra chất dinh dưỡng, nhưng gặp phải thách thức trong việc hấp thụ CO₂ và chuyển hóa nó thành chất hữu cơ Giáo viên đã giới thiệu tình huống này và đặt ra câu hỏi gợi mở để kích thích tư duy của học sinh.

Cây xanh làm thế nào để biến CO₂ thành nguồn năng lượng?

Có quá trình nào giúp cây chuyển hóa khí CO₂ thành đường không?

Học sinh suy nghĩ và dự đoán, sau đó giáo viên dẫn dắt vào bài học về Chu trình Canvin

Bước 2: Học sinh khám phá kiến thức qua truyện tranh

Phát truyện tranh hoặc chiếu slide truyện tranh kể về hành trình của Cây xanh trong quá trình thực hiện chu trình Canvin

Trong truyện, nhân vật Cây xanh trải qua 3 giai đoạn:

Cố định CO₂: Cây Xanh hấp thụ CO₂ và liên kết với chất RuBP nhờ enzyme Rubisco

Khử PGA thành G3P: Dưới sự giúp đỡ của ATP và NADPH, Cây Xanh chuyển hóa PGA thành G3P – nguyên liệu tạo nên đường

Tái sinh RuBP: Cây Xanh sử dụng một phần G3P để tái tạo RuBP, chuẩn bị cho chu trình tiếp theo

Trong quá trình theo dõi truyện, học sinh sẽ thảo luận nhóm, ghi chú các khái niệm quan trọng từ truyện tranh

Bước 3: Hệ thống kiến thức từ truyện tranh

Giáo viên cùng học sinh tóm tắt nội dung chính của truyện tranh thành sơ đồ tư duy

Học sinh trình bày lại câu chuyện bằng ngôn ngữ của mình, rút ra bài học về vai trò của chu trình Canvin trong quang hợp

Giáo viên bổ sung kiến thức khoa học, nhấn mạnh ý nghĩa của quá trình này đối với sự sống trên Trái Đất

Bước 4: Vận dụng – Củng cố kiến thức

Học sinh được giao nhiệm vụ sáng tạo một đoạn hội thoại giữa Cây xanh và CO₂, nhằm mô tả quá trình quang hợp theo phương pháp Canvin Qua đó, các em sẽ thể hiện sự tương tác giữa cây xanh và khí CO₂, làm nổi bật vai trò của cây trong việc hấp thụ khí carbon dioxide và sản xuất oxy Đoạn hội thoại có thể được viết dưới dạng truyện ngắn hoặc hoạt cảnh, giúp người đọc hiểu rõ hơn về quá trình quang hợp và tầm quan trọng của cây xanh trong môi trường.

Câu hỏi mở rộng: Tại sao chu trình Canvin chỉ diễn ra vào ban ngày mặc dù nó không cần ánh sáng trực tiếp?

2.6.1.4 Sử dụng truyện tranh : Lời kêu cứu của cây cổ thụ vào dạy phần vận dụng

Hiểu vai trò của sắc tố quang hợp trong hấp thụ ánh sáng và quang hợp

Nhận thức tác động của ô nhiễm môi trường đến thực vật và con người

Phân tích nội dung truyện tranh để rút ra bài học thực tiễn

Thảo luận nhóm, đề xuất giải pháp bảo vệ cây xanh và cải thiện chất lượng không khí

Hình thành ý thức bảo vệ cây xanh, chống ô nhiễm môi trường

Trách nhiệm với sức khỏe con người và hệ sinh thái

Giáo viên: Truyện tranh Lời kêu cứu của cây cổ thụ (bản in hoặc trình chiếu)

Phiếu hướng dẫn thảo luận nhóm

Video minh họa về tác động của ô nhiễm đến thực vật

Học sinh: Đọc truyện tranh trước tại nhà (nếu có thể)

Suy nghĩ về thông điệp của câu chuyện

Hoạt động Nội dung Phương pháp/Kĩ thuật

GV kể hoặc chiếu truyện tranh Lời kêu cứu của cây cổ thụ

Câu hỏi gợi mở: Tại sao cây cổ thụ lại kêu cứu? Điều gì đã xảy ra với nó?

- Kể chuyện bằng hình ảnh

- Kĩ thuật kích thích tư duy: Hỏi - Đáp

HS làm việc nhóm, trả lời các câu hỏi sau:

Cây cổ thụ bị ảnh hưởng như thế nào khi môi trường ô nhiễm?

Sắc tố quang hợp có vai trò gì trong việc duy trì sự sống của cây?

Nếu không còn cây xanh, con người sẽ chịu hậu quả gì?

- Kĩ thuật khăn trải bàn

3 Đề xuất giải pháp bảo vệ cây xanh

Mỗi nhóm xây dựng :Bản cam kết bảo vệ cây xanh với các hành động cụ thể như:

Giảm khí thải, bảo vệ rừng

Tuyên truyền về vai trò của cây xanh và quang hợp

- Học tập dựa trên dự án nhỏ

GV đặt câu hỏi: Bạn sẽ làm gì để bảo vệ cây xanh và giúp cải thiện môi trường?

HS viết cam kết cá nhân lên bảng

- Kĩ thuật phản hồi nhanh (One-minute paper)

Mở rộng: Tổ chức hoạt động trồng cây để thực hành bảo vệ môi trường

2.6.2 Kết hợp truyện tranh giáo dục kết hợp với phương pháp lớp học đảo ngược

Kết hợp truyện tranh với trò chơi số

Bước 3: Nhập danh sách từ khóa liên quan đến bài học

Câu hỏi tìm từ khóa trên WordSheetZone:

Câu 1: Sắc tố nào đóng vai trò chính trong quá trình quang hợp ở thực vật?

Câu 2: Enzyme cố định CO₂ trong chu trình Canvin? (Từ khóa: Rubisco) Câu 3: Sắc tố phụ trợ, giúp bảo vệ cây khỏi tổn thương do ánh sáng mạnh

Câu 4: Hợp chất 3C tạo ra từ RiBuP, do hợp chất 6C không bền tạo thành

Câu 5: Nơi diễn ra chu trình Canvin trong lục lạp (Từ khóa: Stroma)

Bước 4: Điều chỉnh cài đặt

Chọn kích thước lưới chữ (9x9, 10x10 hoặc 12x12)

Bật/tắt tùy chọn xoay chữ (từ trái qua phải, trên xuống dưới, chéo…)

Chọn font chữ rõ ràng, dễ nhìn

Bước 5: Xuất bản và chia sẻ

Nhấn " Generate Worksheet " để tạo ô chữ

Chia sẻ link hoặc tải về dạng PDF để học sinh làm bài

GV chia lớp thành 8 nhóm nhỏ (4-6 HS), mỗi nhóm sử dụng điện thoại thông minh có internet hoặc 8 bản in có trò chơi

Bước 1: GV tạo trò chơi trên WordSheetZone bằng cách nhập các câu hỏi trên vào dạng Word Search (tìm ô chữ) hoặc Matching Game (ghép từ với hình ảnh)

Bước 2: HS tham gia trò chơi trên máy tính hoặc điện thoại, trên bản in, cố gắng tìm từ khóa nhanh nhất

Bước 3: HS gửi kết quả hoặc chụp màn hình thành tích nhanh nhất

Bước 4: GV công bố người chiến thắng và thảo luận thêm về kiến thức quang hợp ở thực vật

Sản phẩm học tập : Phụ lục 15

2.6.4 Kết hợp truyện tranh qua dạy học dự án

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế truyện tranh có thể giúp giáo dục học sinh về bảo vệ môi trường và sức khỏe con người, đặc biệt qua việc giảng dạy chủ đề quang hợp ở thực vật trong chương trình Sinh học lớp 11.

Dự án: Tìm hiểu nguồn thực phẩm rau sạch tại một địa phương (vùng Bãi Ngang, huyện Quỳnh Lưu)

Tên dự án: Tìm hiểu nguồn thực phẩm rau sạch tại địa phương (vùng Bãi Ngang) Hành trình khám phá và bảo vệ sức khỏe con người

Mục tiêu của dự án:

Hiểu được tầm quan trọng của rau sạch đối với sức khỏe con người

Tìm hiểu quy trình sản xuất rau sạch và phân biệt với rau thông thường

Nhận biết các tiêu chí đánh giá rau sạch an toàn

Rèn luyện kỹ năng quan sát, thu thập thông tin và phân tích dữ liệu

Phát triển kỹ năng làm việc nhóm, giao tiếp và thuyết trình

Biết cách ứng dụng công nghệ (AI, ChatGPT) trong nghiên cứu

Hình thành ý thức tiêu dùng thực phẩm an toàn

Quan tâm đến bảo vệ môi trường và phát triển nông nghiệp bền vững Đối tượng tham gia: Học sinh lớp 11

Thời gian thực hiện: 2 – 3 tuần Địa điểm khảo sát: Các vùng trồng rau sạch tại địa phương (các trang trại, hộ nông dân, hợp tác xã)

2 Nội dung và cách thức thực hiện

Giai đoạn 1: Khởi động (Tuần 1)

Hoạt động 1: Xác định vấn đề

Giáo viên đặt câu hỏi khởi động:

Tại sao việc lựa chọn thực phẩm sạch lại quan trọng?

Có sự khác biệt nào giữa rau sạch và rau thường không?

Học sinh thảo luận và đưa ra những hiểu biết ban đầu

Hoạt động 2: Xây dựng kế hoạch nghiên cứu

Chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm có nhiệm vụ khác nhau:

Nhóm 1: Tìm hiểu về khái niệm rau sạch và tiêu chuẩn an toàn

Nhóm 2: Điều tra quy trình sản xuất rau sạch

Nhóm 3: Khảo sát mức độ tiêu dùng rau sạch trong cộng đồng

Nhóm 4: Đề xuất giải pháp thúc đẩy tiêu dùng rau sạch

Học sinh lập kế hoạch nghiên cứu, đặt câu hỏi khảo sát

Giai đoạn 2: Tìm hiểu thực tế (Tuần 2)

Hoạt động 3: Khảo sát thực tế

Nhóm học sinh đến địa phương trồng rau sạch, quan sát và phỏng vấn nông dân ở xã Minh Lương, Quỳnh Bảng, Quỳnh Liên về:

Quy trình canh tác rau sạch

Phương pháp phòng trừ sâu bệnh an toàn

Các khó khăn khi trồng rau sạch

Hoạt động 4: Phỏng vấn người tiêu dùng

Học sinh khảo sát 50 - 100 người tiêu dùng bằng bảng hỏi:

Bạn có quan tâm đến nguồn gốc rau sạch không?

Bạn thường mua rau ở đâu?

Bạn có biết cách phân biệt rau sạch và rau thường không?

Hoạt động 5: Phân tích dữ liệu

Học sinh tiến hành thu thập và phân tích dữ liệu về tỷ lệ người tiêu dùng sử dụng rau sạch, đồng thời khảo sát những khó khăn trong việc tiêu thụ và ghi nhận ý kiến của người dân liên quan đến vấn đề này.

Sử dụng AI (ChatGPT, Google Sheet, Canva…) để tổng hợp và trình bày kết quả Giai đoạn 3: Báo cáo và vận dụng (Tuần 3)

Hoạt động 6: Thiết kế sản phẩm báo cáo (Tuần 3)

Học sinh viết báo cáo nghiên cứu (có hình ảnh, biểu đồ, trích dẫn từ thực tế) Một số sản phẩm sáng tạo:

Video về hành trình tìm hiểu rau sạch

Truyện tranh minh họa lợi ích của rau sạch

Kết quả phỏng vấn tại địa phương

Infographic về qui trình sản xuất rau sạch tại địa phương

Hoạt động 7: Trình bày và chia sẻ

Mỗi nhóm thuyết trình kết quả trước lớp

Các nhóm phản biện, đưa ra giải pháp thúc đẩy sử dụng rau sạch

Tổ chức chiến dịch truyền thông nhỏ, ví dụ: Đề xuất "Góc rau sạch" trong căng tin trường

Hướng dẫn cách trồng rau sạch tại nhà bằng phương pháp thủy canh, hữu cơ

Sản phẩm dự án ở Phụ lục 10

2.6.5 Kết hợp truyện tranh với trải nghiệm STEM

Hoạt động trải nghiệm: vận dụng sắc tố quang hợp trong làm mứt dừa, xôi ngũ sắc, thạch

Hiểu được vai trò của sắc tố quang hợp trong thực vật

Biết cách khai thác sắc tố từ thực phẩm tự nhiên để ứng dụng trong ẩm thực

Kỹ năng thực hành: chiết xuất sắc tố từ rau củ

Kỹ năng sáng tạo: làm mứt dừa, xôi ngũ sắc bằng màu sắc tự nhiên

Kỹ năng làm việc nhóm, tư duy khoa học và vận dụng kiến thức vào thực tiễn

Trân trọng giá trị của thực phẩm tự nhiên

Hình thành ý thức bảo vệ sức khỏe và hạn chế sử dụng phẩm màu hóa học

Nguyên liệu chiết xuất màu tự nhiên:

Diệp lục (màu xanh lá): Lá dứa, rau ngót, cải bó xôi

Carotenoid (màu vàng, cam): Cà rốt, nghệ

Anthocyanin (màu đỏ, tím, xanh lam): Lá cẩm, bắp cải tím

Betalain (màu đỏ tươi, hồng): Củ dền

Nguyên liệu làm mứt dừa, xôi ngũ sắc:

Dừa non, gạo nếp, đường, nước cốt dừa

Dụng cụ: Máy xay sinh tố, rây lọc, nồi hấp, chảo, dao, thớt

NHÓM LÀM THẠCH NHÓM LÀM XÔI NHÓM LÀM MỨT DỪA

Bước 1: Chiết xuất màu sắc từ rau củ

Học sinh chia nhóm, mỗi nhóm chiết xuất một loại sắc tố:

Rửa sạch rau củ, cắt nhỏ Xay nhuyễn với nước, lọc lấy nước màu tự nhiên Đun nhẹ để cô đặc màu (nếu cần)

Bước 2: Sử dụng màu tự nhiên vào làm mứt dừa, xôi ngũ sắc, thạch

Cắt dừa thành sợi, ngâm vào nước màu trong 30 phút Sên dừa với đường cho đến khi khô lại

Thành phẩm có nhiều màu sắc đẹp mắt

Ngâm gạo nếp với nước màu trong 6-8 giờ để tạo ra xôi ngũ sắc hấp dẫn Bài viết này sẽ trình bày về việc tách chiết sắc tố diệp lục và carotenoid từ các bộ phận của thực vật và ứng dụng của chúng trong đời sống hàng ngày.

Báo cáo kết quả sản phẩm theo nhóm

Giáo viên sẽ hướng dẫn học sinh ứng dụng kiến thức về tách chiết sắc tố quang hợp để thực hiện các sản phẩm như mứt dừa, thạch và xôi ngũ sắc.

- Phân công theo nhóm như cũ

Trong vòng 2 ngày, nhóm sẽ thực hiện nhiệm vụ tại nhà bao gồm ghi chép, quay phim, chụp ảnh, tạo video và bảo quản sản phẩm, đảm bảo an toàn thực phẩm Hình ảnh sản phẩm của các nhóm được đính kèm trong phần phụ lục.

- Báo cáo sản phẩm của các nhóm (từ giai đoạn chuẩn bị cho đến tạo sản phẩm)

Học sinh trình bày thành phẩm

So sánh màu sắc thực phẩm tự nhiên và phẩm màu hóa học

Liên hệ vai trò của sắc tố thực vật đối với sức khỏe con người

Tác động của sắc tố thực vật trong bảo vệ môi trường (giảm ô nhiễm từ phẩm màu nhân tạo)

Hoàn thành đúng các bước thực hành

Màu sắc sản phẩm đẹp, tự nhiên

Hiểu rõ vai trò của sắc tố quang hợp

Trình bày thuyết trình tốt, rút ra bài học thực tiễn

6 Tổng kết & ứng dụng thực tế

Sắc tố quang hợp không chỉ đóng vai trò quan trọng trong sự sống của cây cối mà còn mang lại thực phẩm an toàn và tốt cho sức khỏe con người Học sinh có thể áp dụng kiến thức này vào việc chế biến thực phẩm hàng ngày, từ đó góp phần bảo vệ sức khỏe cá nhân và môi trường.

Tiêu chí so sánh màu sắc thực phẩm tự nhiên và phẩm màu hóa học

Tiêu chí Màu sắc từ thực phẩm tự nhiên Phẩm màu hóa học

Nguồn gốc Chiết xuất từ rau củ, hoa quả (củ dền, nghệ, lá cẩm, )

Tổng hợp từ hóa chất công nghiệp

Màu sắc Nhẹ nhàng, tự nhiên, không quá rực rỡ Đậm, tươi sáng, thường quá bắt mắt

Dễ phai khi tiếp xúc nhiệt, ánh sáng lâu

Giữ màu lâu, khó phai

Không gây hại, có lợi cho sức khỏe (chống oxy hóa, bảo vệ mắt, hỗ trợ tiêu hóa)

Một số có thể gây dị ứng, ảnh hưởng gan, thận nếu dùng nhiều Ảnh hưởng môi trường

Thân thiện, phân hủy tự nhiên Có thể gây ô nhiễm nếu thải ra môi trường

Mùi vị tự nhiên được giữ nguyên, tuy nhiên đôi khi có thể xuất hiện mùi hóa học, ảnh hưởng đến hương vị của thực phẩm Sản phẩm này được ứng dụng rộng rãi trong chế biến thực phẩm an toàn, như xôi ngũ sắc, mứt dừa và nước ép.

Chủ yếu trong công nghiệp thực phẩm (bánh kẹo, nước giải khát)

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế truyện tranh có thể giúp giáo dục học sinh về việc bảo vệ môi trường và sức khỏe con người Qua việc dạy học chủ đề quang hợp ở thực vật trong chương trình Sinh học lớp 11, AI không chỉ tạo ra nội dung hấp dẫn mà còn nâng cao nhận thức của học sinh về tầm quan trọng của bảo vệ thiên nhiên.

SẢN PHẨM CỦA NHÓM LÀM XÔI NGŨ SẮC

SẢN PHẨM CỦA NHÓM LÀM MỨT DỪA SẢN PHẨM CỦA NHÓM LÀM THẠCH

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế truyện tranh có thể giúp giáo dục học sinh về việc bảo vệ môi trường và sức khỏe con người Qua việc dạy học chủ đề quang hợp ở thực vật trong chương trình Sinh học lớp 11, AI không chỉ tạo ra những hình ảnh sinh động mà còn truyền tải kiến thức một cách hiệu quả và hấp dẫn.

Thực nghiệm sư phạm

Thực nghiệm sư phạm được thực hiện nhằm kiểm tra tính khả thi và hiệu quả của việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế truyện tranh để giảng dạy chủ đề quang hợp ở thực vật trong chương trình Sinh học lớp 11 tại Trường THPT Quỳnh Lưu 3 Mục tiêu cụ thể là đánh giá mức độ hứng thú của học sinh đối với phương pháp giảng dạy mới, đặc biệt là ứng dụng công nghệ số và AI.

Xác định sự cải thiện trong việc tiếp thu kiến thức và kỹ năng học tập của học sinh là rất quan trọng Đồng thời, việc thu thập phản hồi từ học sinh và giáo viên về những ưu điểm và hạn chế của phương pháp này cũng cần được thực hiện để đánh giá hiệu quả.

2.7.2 Đối tượng và phạm vi thực nghiệm Đối tượng thực nghiệm: HS lớp 11 tại Trường THPT Quỳnh Lưu 3, bao gồm một nhóm thực nghiệm và một nhóm đối chứng với sỹ số tương đương nhau

Phạm vi thực nghiệm: Quang hợp ở thực vật, môn Sinh học 11

Lựa chọn và chuẩn bị nội dung:

Chọn chủ đề: Quang hợp ở thực vật

Sử dụng AI để thiết kế các truyện tranh giáo dục liên quan đến các chủ đề này Triển khai thực nghiệm:

Nhóm thực nghiệm cho thấy học sinh có thể học tập hiệu quả qua các truyện tranh được thiết kế bằng AI, với nhiều phương pháp tổ chức đa dạng như tại lớp, phương pháp đảo ngược, trải nghiệm và dự án.

Nhóm trước thực nghiệm: Học sinh học tập theo phương pháp giảng dạy truyền thống, không sử dụng truyện từ AI Đánh giá kết quả:

Sử dụng các bài kiểm tra trước và sau thực nghiệm để đo lường sự tiến bộ về kiến thức và kỹ năng của HS

Phát phiếu khảo sát để thu thập ý kiến phản hồi từ HS về mức độ hứng thú và hiệu quả của phương pháp giảng dạy mới

Xây dựng kế hoạch bài giảng và thiết kế các truyện tranh giáo dục bằng AI

Tổ chức buổi họp giới thiệu và hướng dẫn GV về cách sử dụng các công cụ hỗ trợ giảng dạy

Tiến hành giảng dạy theo kế hoạch cho cả hai nhóm lớp trước và sau thực nghiệm gồm 90 học sinh

Ghi nhận quá trình học tập và phản hồi từ HS trong suốt thời gian thực nghiệm

Bước 3: Đánh giá và phân tích

Tổ chức bài kiểm tra sau mỗi chủ đề để đánh giá kết quả học tập của HS

Phân tích dữ liệu từ bài kiểm tra và phiếu khảo sát để so sánh sự khác biệt giữa hai nhóm

Bước 4: Báo cáo kết quả

Tổng hợp kết quả thực nghiệm và viết báo cáo để trình bày trước hội đồng sư phạm của trường Dựa trên các kết quả thực nghiệm, đưa ra các kết luận và đề xuất hợp lý.

Kết quả thực nghiệm cho thấy, sau khi áp dụng phương pháp truyện tranh AI trong giảng dạy chủ đề quang hợp ở thực vật, điểm số của 90 học sinh đã được cải thiện rõ rệt.

BẢNG SO SÁNH KẾT QUẢ HỌC TẬP TRƯỚC VÀ SAU THỰC NGHIỆM

Khoảng điểm Số HS trước thực nghiệm

Tỉ lệ (%) trước thực nghiệm

Số HS sau thực nghiệm

Tỉ lệ (%) sau thực nghiệm

Học sinh có điểm dưới 6,5 chiếm 61,1%, cho thấy khả năng tiếp thu kiến thức còn hạn chế

Chỉ có 11,1% đạt trên 8 điểm, thể hiện số học sinh giỏi chưa nhiều

Số học sinh có điểm dưới 5 giảm mạnh từ 22,2% xuống chỉ còn 5,6%, chứng tỏ phương pháp mới giúp cải thiện nhận thức đáng kể

Nhóm trên 8 điểm tăng mạnh từ 11,1% lên 33,3%, cho thấy nhiều học sinh tiếp thu và vận dụng kiến thức tốt hơn

Tỉ lệ học sinh đạt từ 6,5 đến 8 điểm đã tăng lên 38,9%, cho thấy sự cải thiện tích cực trong khả năng hiểu bài của học sinh Điều này chứng tỏ việc áp dụng truyện tranh vào giảng dạy là khả thi và mang lại hiệu quả rõ rệt.

Kết quả khảo sát về hiệu quả ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế truyện tranh phục vụ dạy học chủ đề Quang hợp ở thực vật, Sinh học 11 trên Google Forms cho thấy sự tích cực trong việc nâng cao nhận thức và hứng thú học tập của học sinh.

Sau quá trình thực nghiệm và khảo sát, kết quả thu được cho thấy:

Học sinh trong nhóm thực nghiệm cho thấy mức độ hứng thú cao hơn rõ rệt so với nhóm đối chứng Những truyện tranh được thiết kế bởi AI đã làm cho bài học trở nên sinh động và hấp dẫn hơn.

Kết quả kiểm tra cho thấy học sinh trong nhóm thực nghiệm đạt điểm số trung bình cao hơn nhóm đối chứng, chứng minh rằng phương pháp mới giúp nâng cao hiệu quả tiếp thu kiến thức.

Hầu hết học sinh và giáo viên tham gia thực nghiệm đều đánh giá cao phương pháp giảng dạy mới, đặc biệt nhấn mạnh vào tính trực quan và khả năng kích thích tư duy sáng tạo.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế truyện tranh có thể giúp giáo dục học sinh về bảo vệ môi trường và sức khỏe con người Cụ thể, nội dung dạy học tập trung vào chủ đề quang hợp ở thực vật trong chương trình Sinh học lớp 11.

Tiêu đề	Ứng dụng trí tuệ nhân tạo ai thiết kế truyện tranh nhằm giáo dục học sinh bảo vệ môi trường và sức khỏe con người qua dạy học chủ đề quang hợp ở thực vật
Tác giả	Nguyễn Thị Thu
Trường học	Trường THPT Quỳnh Lưu 3
Chuyên ngành	Sinh học
Thể loại	Sáng kiến kinh nghiệm
Năm xuất bản	2025
Thành phố	Nghệ An

Định dạng
Số trang	90
Dung lượng	13,03 MB