Trăn trở trước vấn đề đó trong những năm gần đây nhà trường đã quan tâm, có các giải pháp giáo dục học sinh để có đủ phẩm chất, năng lực trở thành công dân toàn cầu góp phần vào sự phát
Mục đích nghiên cứu
Đánh giá phẩm chất và năng lực học sinh là cần thiết để xác định các yếu tố phát triển toàn diện, giúp học sinh trở thành công dân toàn cầu Đề tài này đề xuất các giải pháp giáo dục cụ thể nhằm tạo ra môi trường học tập thân thiện, khuyến khích sự sáng tạo, hợp tác và hòa nhập văn hóa quốc tế cho học sinh.
Nghiên cứu này nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng nhu cầu phát triển toàn diện con người và chuẩn bị cho học sinh trở thành công dân toàn cầu có trách nhiệm trong xã hội hiện đại.
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp quan sát và khảo sát được sử dụng để tổng hợp các lý thuyết giáo dục liên quan đến việc phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh Đặc biệt, phương pháp này tập trung vào những phẩm chất và năng lực cần thiết để học sinh trở thành công dân toàn cầu.
Phương pháp thống kê và phân tích dữ liệu được sử dụng để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh Dữ liệu sẽ được phân loại và phân tích dựa trên các tiêu chí như mức độ hiểu biết của học sinh về các phẩm chất cần thiết, nhận thức của giáo viên về các giải pháp giáo dục, và sự phù hợp của các hoạt động giáo dục hiện tại với yêu cầu phát triển toàn cầu.
Để đánh giá tính khả thi của các giải pháp giáo dục, một số phương pháp sẽ được thử nghiệm tại trường THPT Thanh Chương 3.
Phương pháp phân tích và tổng kết kết quả là bước quan trọng sau khi thực nghiệm các giải pháp, nhằm đánh giá hiệu quả của những giải pháp đã được triển khai thông qua việc phân tích dữ liệu thu được.
Phương pháp so sánh giúp đánh giá sự thay đổi trong phẩm chất và năng lực học sinh trước và sau khi áp dụng các giải pháp Bên cạnh đó, việc so sánh với các mô hình giáo dục quốc tế mang lại những bài học kinh nghiệm quý báu cho trường THPT Thanh Chương 3.
Tính mới và đóng góp của đề tài
Đề tài này mang tính mới mẻ vì được chúng tôi phát triển dựa trên kinh nghiệm thực tiễn tại trường THPT Thanh Chương 3 Đặc biệt, hiện tại chưa có sáng kiến kinh nghiệm nào tại huyện Thanh Chương cũng như toàn tỉnh Nghệ An liên quan đến vấn đề này.
6.2 Đóng góp của đề tài
Tại trường THPT Thanh Chương 3, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, việc giáo dục phẩm chất và năng lực cho học sinh là rất cần thiết để họ trở thành công dân toàn cầu Điều này không chỉ giúp học sinh phát triển toàn diện mà còn đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại.
Tại trường THPT Thanh Chương 3, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, các giải pháp giáo dục đang được triển khai nhằm phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh, giúp các em trở thành công dân toàn cầu trong bối cảnh hiện nay.
Ba là trình bày kết quả đạt được trong quá trình giáo dục, sức lan toả tại các trường
Các trường THPT trong và ngoài huyện có thể sử dụng tài liệu tham khảo để phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh, nhằm hướng tới việc trở thành công dân toàn cầu và đạt được các mục tiêu giáo dục thành công.
NỘI DUNG
1.1 Khái niệm công dân toàn cầu
"Công dân toàn cầu" là những người nhận thức rõ trách nhiệm của mình đối với cộng đồng toàn cầu, hiểu và tôn trọng các nền văn hóa khác nhau Họ sẵn sàng tham gia vào việc giải quyết các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, nghèo đói, bất bình đẳng, xung đột và các thách thức xã hội khác.
Công dân toàn cầu không chỉ hiểu rõ vị trí và vai trò của mình trong cộng đồng quốc tế mà còn chủ động thực hiện các hành động nhằm cải thiện thế giới, bao gồm bảo vệ môi trường, thúc đẩy hòa bình và phát triển bền vững.
Các đặc điểm của công dân toàn cầu bao gồm:
Nhận thức toàn cầu là khả năng hiểu biết về các vấn đề quan trọng như biến đổi khí hậu, quyền con người, và các thách thức kinh tế, xã hội, chính trị mà các quốc gia khác nhau đang đối mặt.
Tôn trọng sự đa dạng văn hóa là điều cần thiết để chấp nhận và tôn vinh các nền văn hóa khác nhau, từ đó tạo điều kiện cho sự hòa hợp và hợp tác giữa các cộng đồng.
Tinh thần trách nhiệm xã hội là ý thức về tác động của hành động cá nhân đối với xã hội, cộng đồng và môi trường Điều này khuyến khích mọi người thực hiện các hành động tích cực và có trách nhiệm, góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.
- Khả năng giải quyết vấn đề: Có khả năng suy nghĩ phản biện, sáng tạo và hợp tác để tìm giải pháp cho những vấn đề toàn cầu
Khả năng giao tiếp và hợp tác quốc tế là rất quan trọng, giúp thực hiện các hoạt động tương tác với những người đến từ nhiều nền văn hóa khác nhau Điều này không chỉ thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau mà còn góp phần vào việc xây dựng hòa bình toàn cầu.
Vai trò của công dân toàn cầu ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa, khi mà các vấn đề không chỉ ảnh hưởng đến một quốc gia mà còn lan rộng ra toàn thế giới Công dân toàn cầu có khả năng giảm thiểu các vấn đề như phân biệt chủng tộc, xung đột và thiếu công bằng, đồng thời thúc đẩy hòa bình, thịnh vượng và phát triển bền vững trên toàn cầu.
1.2 Những phẩm chất, năng lực để trở thành công dân toàn cầu
- Những phẩm của công dân toàn cầu: Tư duy cởi mở, tôn trọng sự đa dạng, trách nhiệm toàn cầu
Để trở thành công dân toàn cầu, cần phát triển những năng lực quan trọng như năng lực giao tiếp liên văn hoá, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, hợp tác, lãnh đạo, sử dụng công nghệ, tôn trọng và bảo vệ quyền con người, cũng như khả năng thích ứng và linh hoạt.
Những phẩm chất và năng lực này không chỉ hỗ trợ cá nhân phát triển trong môi trường toàn cầu hóa mà còn góp phần vào sự phát triển chung của thế giới, hướng tới một cộng đồng hòa bình và thịnh vượng hơn.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Cơ sở lý luận
1.1 Khái niệm công dân toàn cầu
"Công dân toàn cầu" là những người nhận thức rõ trách nhiệm của mình đối với cộng đồng toàn cầu, hiểu và tôn trọng các nền văn hóa khác nhau Họ sẵn sàng tham gia vào việc giải quyết các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, nghèo đói, bất bình đẳng, xung đột và các thách thức xã hội khác.
Công dân toàn cầu nhận thức rõ vai trò của mình trong cộng đồng quốc tế và chủ động thực hiện các hành động nhằm cải thiện thế giới, bao gồm bảo vệ môi trường, thúc đẩy hòa bình và phát triển bền vững.
Các đặc điểm của công dân toàn cầu bao gồm:
Nhận thức toàn cầu là khả năng hiểu biết về các vấn đề quan trọng như biến đổi khí hậu, quyền con người, và các thách thức kinh tế, xã hội, chính trị mà các quốc gia khác nhau đang đối mặt.
Tôn trọng sự đa dạng văn hóa là điều cần thiết để chấp nhận và tôn vinh các nền văn hóa khác nhau, từ đó tạo điều kiện cho sự hòa hợp và hợp tác giữa các cộng đồng.
Tinh thần trách nhiệm xã hội là ý thức về tác động của hành động cá nhân đối với xã hội, cộng đồng và môi trường Điều này khuyến khích mọi người thực hiện các hành động tích cực và có trách nhiệm, góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.
- Khả năng giải quyết vấn đề: Có khả năng suy nghĩ phản biện, sáng tạo và hợp tác để tìm giải pháp cho những vấn đề toàn cầu
Khả năng giao tiếp và hợp tác quốc tế là rất quan trọng, giúp thực hiện các hoạt động tương tác với những người đến từ nhiều nền văn hóa khác nhau Điều này không chỉ thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau mà còn góp phần vào việc xây dựng hòa bình toàn cầu.
Vai trò của công dân toàn cầu ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa, khi mà các vấn đề không chỉ ảnh hưởng đến một quốc gia mà còn lan rộng ra toàn thế giới Công dân toàn cầu có khả năng giảm thiểu các vấn đề như phân biệt chủng tộc, xung đột và thiếu công bằng, đồng thời thúc đẩy hòa bình, thịnh vượng và phát triển bền vững trên toàn cầu.
1.2 Những phẩm chất, năng lực để trở thành công dân toàn cầu
- Những phẩm của công dân toàn cầu: Tư duy cởi mở, tôn trọng sự đa dạng, trách nhiệm toàn cầu
Để trở thành công dân toàn cầu, cần phát triển những năng lực quan trọng như giao tiếp liên văn hoá, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, hợp tác, lãnh đạo, sử dụng công nghệ, tôn trọng và bảo vệ quyền con người, cũng như khả năng thích ứng và linh hoạt.
Những phẩm chất và năng lực này không chỉ hỗ trợ cá nhân phát triển trong môi trường toàn cầu hóa mà còn góp phần vào sự phát triển chung của thế giới, hướng tới một cộng đồng hòa bình và thịnh vượng hơn.
1.3 Những yêu cầu giáo dục trong giai đoạn hiện nay
Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, toàn cầu hóa và những biến đổi xã hội không ngừng, giáo dục cần đáp ứng các yêu cầu quan trọng để chuẩn bị cho học sinh thành công trong cuộc sống cá nhân và đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng và thế giới Các yêu cầu giáo dục hiện nay bao gồm việc phát triển kỹ năng mềm, tư duy phản biện, khả năng làm việc nhóm và sự sáng tạo, nhằm giúp học sinh thích ứng với những thách thức mới.
Giáo dục hiện nay cần chú trọng phát triển phẩm chất và năng lực toàn diện của học sinh, không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức.
+ Phẩm chất đạo đức: Hình thành nhân cách, phẩm hạnh, đạo đức và trách nhiệm xã hội
+ Năng lực tư duy: Nâng cao năng lực tư duy phản biện, sáng tạo, giải quyết vấn đề, ra quyết định và khả năng tự học
+ Kỹ năng sống: Phát triển các kỹ năng cần thiết cho cuộc sống như giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian, và giải quyết xung đột
Tăng cường khả năng làm việc trong môi trường toàn cầu là yêu cầu thiết yếu trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay Giáo dục cần trang bị cho học sinh những kỹ năng cần thiết để hòa nhập và làm việc hiệu quả trong môi trường quốc tế.
Khả năng giao tiếp xuyên văn hóa là rất quan trọng, vì học sinh cần được giáo dục về sự đa dạng văn hóa và tôn trọng sự khác biệt Việc phát triển kỹ năng giao tiếp hiệu quả trong môi trường quốc tế sẽ giúp họ hòa nhập tốt hơn và thành công trong các mối quan hệ toàn cầu.
+ Nâng cao khả năng sử dụng tiếng Anh và các ngoại ngữ khác để giao tiếp và làm việc trong môi trường toàn cầu
- Tăng cường khả năng học tập suốt đời và khả năng tự học, khả năng thích ứng với thay đổi:
Giáo dục cần trang bị cho học sinh khả năng học tập suốt đời, giúp họ duy trì sự phát triển bản thân liên tục trong suốt cuộc đời.
+ Khả năng tự học: Học sinh cần được trang bị phương pháp học tập chủ động, khả năng tự nghiên cứu và tìm kiếm thông tin
+ Khả năng thích ứng với thay đổi: Học sinh cần học cách thích ứng với những thay đổi nhanh chóng trong công nghệ và xã hội
Trong thời đại số hiện nay, việc tích hợp công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) vào giáo dục đã trở thành một yêu cầu thiết yếu.
Cơ sở thực tiễn
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, giáo dục cần chú trọng phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực của học sinh Việc này không chỉ giúp học sinh thành công trong học tập mà còn tạo nền tảng cho các em trở thành công dân toàn cầu, có khả năng hòa nhập và đóng góp vào sự phát triển chung của nhân loại.
2.1 Bối cảnh xã hội và giáo dục trong thời kỳ toàn cầu hóa
Toàn cầu hóa đã tạo ra những thay đổi lớn trong giáo dục, với yêu cầu ngày càng cao về năng lực và phẩm chất của học sinh Học sinh không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải phát triển khả năng tự học, tư duy phản biện, sáng tạo và kỹ năng hợp tác trong môi trường quốc tế Vì vậy, giáo dục học sinh trở thành công dân toàn cầu, có khả năng hiểu và tương tác với nhiều nền văn hóa, là một yêu cầu cấp thiết.
2.2 Thực trạng giáo dục tại Trường THPT Thanh Chương 3
Trường THPT Thanh Chương 3 đã có nhiều tiến bộ trong việc đổi mới phương pháp dạy học và kết nối với các tổ chức trong và ngoài nước nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Tuy nhiên, trường vẫn đối mặt với thách thức trong việc đào tạo học sinh không chỉ về kiến thức mà còn về phẩm chất và năng lực cần thiết để trở thành công dân toàn cầu Mặc dù đã triển khai các chương trình học và hoạt động ngoại khóa, nhưng việc phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh trong môi trường giáo dục truyền thống vẫn còn hạn chế Năng lực giáo viên, chương trình giáo dục và điều kiện xã hội văn hóa trong vùng gặp nhiều khó khăn, và nhận thức của cộng đồng về công dân toàn cầu vẫn còn bỡ ngỡ Do đó, việc tìm ra giải pháp để đáp ứng yêu cầu đào tạo học sinh với phẩm chất và năng lực của một công dân toàn cầu là rất cần thiết.
2.3 Định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh Để đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại, nhà trường cần đổi mới phương pháp giảng dạy và tổ chức các hoạt động giáo dục sao cho học sinh có thể phát triển toàn diện về phẩm chất và năng lực Các phẩm chất cần phát triển bao gồm phẩm hạnh, tinh thần trách nhiệm, khả năng làm việc nhóm, tôn trọng sự đa dạng văn hóa và khả năng giải quyết vấn đề trong môi trường quốc tế Bên cạnh đó, các năng lực cần được chú trọng bao gồm năng lực tư duy sáng tạo, khả năng tự học, kỹ năng giao tiếp, và các kỹ năng số để có thể hòa nhập vào thế giới toàn cầu
2.4 Các giải pháp giáo dục để phát triển phẩm chất và năng lực Để đạt được mục tiêu này, các giải pháp giáo dục cần phải tập trung vào việc:
Đổi mới phương pháp giảng dạy là cần thiết, chuyển từ hình thức dạy học thụ động sang phương pháp dạy học tích cực Điều này khuyến khích học sinh chủ động tìm tòi, khám phá và sáng tạo trong quá trình học tập.
Tăng cường các hoạt động ngoại khóa như thi cử, chương trình giao lưu và chuyến đi thực tế giúp học sinh mở rộng tầm nhìn, học hỏi và rèn luyện kỹ năng sống.
Chương trình học liên môn giúp học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức từ các môn học riêng biệt mà còn phát triển khả năng kết nối giữa các môn học, từ đó nâng cao kỹ năng giải quyết vấn đề thực tiễn.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc tăng cường giáo dục về kỹ năng mềm và kỹ năng sống là vô cùng quan trọng Các kỹ năng như giao tiếp, làm việc nhóm, lãnh đạo và quản lý thời gian không chỉ cần thiết mà còn giúp cá nhân phát triển toàn diện và thích ứng tốt hơn với môi trường làm việc hiện đại.
Việc phát triển phẩm chất và năng lực học sinh để trở thành công dân toàn cầu là yêu cầu cấp bách hiện nay Trường THPT Thanh Chương 3 cần thực hiện các giải pháp giáo dục đồng bộ, kết hợp đổi mới phương pháp giảng dạy và tổ chức hoạt động giáo dục Mục tiêu là tạo ra môi trường học tập toàn diện, giúp học sinh phát triển đầy đủ các phẩm chất và năng lực cần thiết để vươn ra thế giới.
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC NHẰM PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT NĂNG LỰC HỌC SINH ĐỂ TRỞ THÀNH CÔNG DÂN TOÀN CẦU TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY TẠI TRƯỜNG THPT THANH CHƯƠNG 3
Xây dựng môi trường học tập đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay
1.1 Huy động nguồn lực xây dựng cơ sở vật chất
Trường THPT Thanh Chương 3 nằm ở vùng miền núi khó khăn của huyện Thanh Chương, nơi giao thông hiểm trở và thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai như lũ quét, lụt, hạn hán Điều kiện kinh tế và văn hóa còn hạn chế, ảnh hưởng đến hoạt động của nhà trường, trong khi việc huy động cơ sở vật chất từ phụ huynh gặp nhiều trở ngại Để đáp ứng yêu cầu đổi mới, nhà trường cần xây dựng môi trường học tập tiên tiến, thân thiện và đầy đủ trang thiết bị hiện đại, giúp học sinh phát triển phẩm chất và năng lực phù hợp với xu thế toàn cầu Việc huy động nguồn lực từ cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức là cần thiết để giải quyết khó khăn về tài chính và cơ sở vật chất, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục và hiệu quả phát triển của nhà trường.
Cơ sở vật chất và thiết bị giáo dục bao gồm cả nguồn lực bên trong và bên ngoài nhà trường, với nguồn lực vật chất như tài chính, nhân lực, đất đai, và trang thiết bị Bên cạnh đó, nguồn lực tinh thần cũng rất quan trọng, bao gồm việc tạo ra môi trường giáo dục thống nhất, sự ủng hộ cho các chủ trương giáo dục, cũng như việc tư vấn, trao đổi thông tin, kinh nghiệm và sáng kiến.
Trường THPT Thanh Chương 3 coi việc huy động xã hội hóa là nguồn bổ sung quan trọng cho ngân sách nhà nước, nhằm tăng cường tổng nguồn lực đầu tư cho giáo dục Trong bối cảnh ngân sách nhà nước còn hạn chế, sự tài trợ từ toàn xã hội đóng vai trò thiết yếu trong việc phát triển nhà trường và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.
Nhà trường dựa vào tình hình kinh tế - xã hội địa phương và nhu cầu giáo dục để xác định các nguồn lực cơ sở vật chất, thiết bị và công nghệ có thể huy động từ xã hội, ngoài ngân sách nhà nước Để triển khai chương trình giáo dục THPT nhằm phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, nhà trường đã huy động và sử dụng các nguồn lực này một cách tự nguyện, không quy định mức tài trợ bình quân hay tối thiểu Nhà trường khuyến khích các nhà tài trợ tự tổ chức đầu tư xây dựng, mua sắm trang thiết bị và lắp đặt hoàn chỉnh theo thỏa thuận và hướng dẫn của cơ sở giáo dục.
Nhà trường đã bảo dưỡng, sửa chữa, nâng cấp đủ 30 phòng học; điều chỉnh, sắp xếp các phòng chức năng, nâng cao hiệu quả sử dụng
Hình1: Nhà trường nhận tài trợ 6 phòng học tiếng Anh từ Công ty Erowindow, tiếp nhận tài trợ sách từ Cựu học sinh nhà trường
Nhà trường đã đầu tư mạnh mẽ vào các phòng học bộ môn như Âm nhạc, Mỹ thuật, Công nghệ, Tin học, Ngoại ngữ, Vật lý, Hóa học, Sinh học và phòng đa chức năng Để nâng cao chất lượng học tập, nhà trường huy động nguồn lực để trang bị các thiết bị sinh hoạt như quạt máy, máy lạnh, thay mới bóng đèn, sơn sửa phòng học, và lắp đặt hệ thống loa phát thanh, âm thanh, ánh sáng cho hội trường Trong năm học 2022 - 2023, nhà trường đã nhận được sự hỗ trợ từ tập đoàn Erowindow với trị giá 1,8 tỷ đồng để tu sửa và trang bị 6 phòng học ngoại ngữ với thiết bị hiện đại Các phòng học cũng được trang bị đầy đủ bảng thông minh, máy tính và các thiết bị cần thiết nhờ sự ủng hộ từ cá nhân, tổ chức và phụ huynh.
Nhà trường đã nâng cấp và xây dựng mới các khu vực sân chơi, bãi tập và thư viện, trong đó có nhà đọc sách ngoài trời với không gian mở thoáng đãng, phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt cộng đồng của khu vực.
Các trường học cần huy động nguồn lực về thiết bị, công nghệ và đồ dùng dạy học để đầu tư vào hệ thống thiết bị phục vụ cho việc dạy học, nhằm phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh Đặc biệt, thiết bị dạy học cho các môn học bắt buộc và danh mục thiết bị dùng chung cần được chú trọng, bao gồm các thiết bị phục vụ cho toàn trường, tất cả các môn học và các phòng học bộ môn.
Nhà trường tích cực huy động thiết bị và công nghệ để đổi mới phương pháp dạy học, đặc biệt trong giáo dục STEM Việc ứng dụng các công nghệ mới giúp nâng cao kỹ năng thí nghiệm và thực hành cho học sinh Đồng thời, nhà trường cũng chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0, đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị và công nghệ phục vụ dạy học qua internet, như thông qua hệ thống quản lý học tập (LMS).
Nhà trường tích cực huy động sự tài trợ từ các công ty và tổ chức đoàn thể để thực hiện các chương trình giáo dục địa phương Các hoạt động trải nghiệm bao gồm khoa học, văn học, nghệ thuật, thể dục thể thao, an toàn giao thông và giáo dục kỹ năng sống, nhằm tạo điều kiện cho sinh viên có cơ hội học hỏi thông qua vui chơi, tham quan, du lịch, giao lưu văn hóa, giáo dục môi trường, cũng như tham gia các hoạt động từ thiện và xã hội khác.
Nhà trường mobilizes resources from alumni, organizations, businesses, and generous individuals to support infrastructure and educational programs These initiatives include experiential activities, sports, club activities, competitions for talented students in cultural subjects, and scientific research Additionally, the school promotes the establishment of charitable funds, scholarship funds, and funds for underprivileged students overcoming difficulties.
Nhà trường đang tích cực phát triển thiết bị dạy học tự làm và thiết bị dạy học số, đồng thời khai thác nội lực để nâng cao chất lượng giáo dục Ngoài nguồn ngân sách, sự đóng góp từ các doanh nghiệp, mạnh thường quân, phụ huynh và Hội cựu học sinh đã góp phần quan trọng vào việc xây dựng cơ sở vật chất.
Nhà trường hướng dẫn học sinh tìm kiếm, khai thác và thiết kế thiết bị dạy học số, bao gồm các tài liệu như bộ tranh ảnh, video clip, phần mềm mô phỏng và thí nghiệm ảo, nhằm phục vụ hiệu quả cho công tác dạy và học.
Nhà trường đã ra mắt Ngôi nhà trí tuệ, tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người học tập suốt đời thông qua các khóa học miễn phí, câu lạc bộ và chương trình trải nghiệm thực tế.
Tại NNTT, chúng tôi đã tập hợp một lượng lớn sách tham khảo chất lượng cao và đa dạng trong nhiều lĩnh vực, thu hút sự quan tâm và đọc của giáo viên cũng như học sinh.
Tổ chức nhiều chương trình tình nguyện ý nghĩa, nhà trường đã hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong việc học tập và phát triển bản thân Hơn ba trăm triệu đồng đã được vận động từ cá nhân, doanh nghiệp và cựu học sinh để cải tạo các phòng kho thành nhà ăn khang trang, sạch sẽ và thoáng mát Công tác xây dựng bếp ăn công đoàn tại trường THPT Thanh Chương 3 không chỉ kết nối nhà trường với hội cha mẹ học sinh và các nhà hảo tâm, mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, xây dựng nếp sống đẹp và kỹ năng giao tiếp văn minh trong cộng đồng.
Đa dạng hoá các hoạt động giáo dục
2.1 Giáo dục nâng cao tư tưởng, nhận thức về công dân toàn cầu cho học sinh
Giáo dục công dân toàn cầu là yếu tố quan trọng giúp học sinh phát triển tư tưởng và hành động có trách nhiệm với đất nước và cộng đồng quốc tế Nâng cao nhận thức về công dân toàn cầu giúp học sinh hiểu thế giới và chuẩn bị đối phó với thách thức toàn cầu, góp phần vào sự phát triển bền vững Nhà trường tích hợp giáo dục công dân toàn cầu vào chương trình giảng dạy thông qua các tiết sinh hoạt chung và các môn học khác nhau như lịch sử, địa lý, khoa học môi trường, giáo dục công dân và Ngữ Văn Ví dụ, khi giảng dạy về biến đổi khí hậu, giáo viên nhấn mạnh sự liên kết giữa các quốc gia trong bảo vệ môi trường, và khi dạy về quyền con người, học sinh tìm hiểu các vấn đề nhân quyền trong các nền văn hóa khác nhau Trong Ngữ Văn, giáo viên giáo dục về phẩm chất trung thực và nhân ái, trong khi môn giáo dục kinh tế và pháp luật giúp học sinh nhận thức về quyền con người và lẽ công bằng.
Người dạy cần nhấn mạnh tầm quan trọng của các vấn đề toàn cầu và sự kết nối giữa các quốc gia Để học sinh hiểu về công dân toàn cầu, trước tiên, họ phải nhận thức rằng thế giới là một hệ thống liên kết, nơi mọi quốc gia và nền văn hóa đều có mối quan hệ chặt chẽ Việc giáo dục học sinh về các vấn đề như biến đổi khí hậu, nghèo đói, xung đột vũ trang, dịch bệnh, quyền con người và phát triển bền vững sẽ giúp các em nhận ra rằng những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến một quốc gia mà còn có tác động toàn cầu.
Học sinh sẽ hiểu rõ tầm quan trọng của hợp tác quốc tế và các nỗ lực chung trong việc giải quyết những thách thức toàn cầu mà nhân loại đang đối mặt thông qua các bài học về các vấn đề này.
Khả năng tư duy phản biện là yếu tố quan trọng giúp học sinh trở thành công dân toàn cầu Học sinh cần được khuyến khích đặt câu hỏi, tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn và phân tích sâu sắc các vấn đề toàn cầu Điều này không chỉ giúp họ hiểu rõ hơn về các vấn đề mà còn phát triển tư duy độc lập và nhận thức về sự đa dạng và phức tạp của thế giới.
Các chương trình của nhà trường được thiết kế nhằm tạo cơ hội giao lưu văn hóa và học hỏi từ bạn bè quốc tế Những hoạt động này bao gồm việc trao đổi học sinh, tổ chức các buổi giao lưu văn hóa quốc tế và hợp tác trực tuyến với học sinh từ các quốc gia khác Qua đó, học sinh không chỉ tiếp cận các nền văn hóa đa dạng mà còn phát triển khả năng tôn trọng sự khác biệt, đồng cảm và giao tiếp hiệu quả với những người đến từ các nền văn hóa khác nhau.
Giáo dục về quyền con người và sự công bằng xã hội là rất quan trọng, giúp học sinh nhận thức rằng mọi cá nhân, không phân biệt quốc gia, văn hóa hay tôn giáo, đều có quyền sống trong hòa bình, tự do và được đối xử bình đẳng.
Giáo viên tổ chức thảo luận, xem phim tài liệu và đọc câu chuyện về những người đấu tranh cho quyền lợi, giúp học sinh nhận thức tầm quan trọng của việc bảo vệ quyền con người toàn cầu Học sinh cần hiểu rằng công dân toàn cầu không chỉ có quyền mà còn có trách nhiệm bảo vệ quyền lợi cho mọi người.
- Giáo dục về tinh thần trách nhiệm đối với môi trường và phát triển bền vững
Công dân toàn cầu cần có ý thức và hành động vì sự phát triển bền vững Việc giáo dục học sinh về các vấn đề môi trường và sự bền vững là rất quan trọng, giúp họ hiểu rõ trách nhiệm của mình đối với hành tinh Học sinh nên được dạy về bảo vệ môi trường, tiêu thụ bền vững, giảm thiểu chất thải và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên Tham gia vào các dự án bảo vệ môi trường, trồng cây, và các chiến dịch giảm thiểu ô nhiễm sẽ giúp học sinh thực hành kiến thức và nhận thức rõ hơn về vai trò của mình trong việc bảo vệ trái đất.
- Khuyến khích tham gia vào các hoạt động cộng đồng và tình nguyện
Để học sinh hiểu về công dân toàn cầu, tham gia vào các hoạt động cộng đồng và tình nguyện là cách thiết thực nhất Những hoạt động này không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng xã hội mà còn nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc đóng góp cho cộng đồng, đặc biệt trong các vấn đề toàn cầu như giảm nghèo, hỗ trợ người tị nạn và chăm sóc sức khỏe cộng đồng Thông qua tình nguyện, học sinh còn học được cách làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp và sự chia sẻ, từ đó phát triển thành những công dân toàn cầu có trách nhiệm.
Giáo dục nâng cao tư tưởng và nhận thức về công dân toàn cầu cho học sinh là một quá trình dài, cần sự kết hợp của nhiều yếu tố như kiến thức, kỹ năng và thái độ Bằng cách giúp học sinh hiểu về sự liên kết giữa các quốc gia và các vấn đề toàn cầu, chúng ta không chỉ đào tạo những công dân có trách nhiệm mà còn góp phần tạo ra một thế giới hòa bình, công bằng và bền vững hơn trong tương lai.
2.2 Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời
Không có bước phát triển nào của văn minh nhân loại mà không liên quan đến việc học Học tập là một quá trình liên tục, diễn ra suốt đời Lê Nin đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học: "Học, học nữa, học mãi." Sáng kiến này được UNESCO thúc đẩy nhằm tôn vinh và khuyến khích các chính sách và thực tiễn giáo dục, học tập.
Quyết định số 1373/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 30/07/2021 khẳng định rằng mọi công dân có trách nhiệm và quyền lợi được học tập thường xuyên, học suốt đời, nhằm trở thành công dân số và công dân học tập toàn cầu Tiếp theo, Quyết định số 387/QĐ-TTg ngày 25/3/2022 phê duyệt Chương trình "Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng, đơn vị giai đoạn 2021-2030".
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tự học và học suốt đời, coi đây là động lực thúc đẩy chúng ta tìm kiếm tri thức Lời dạy của Bác rằng “Học tập là việc nên tiếp tục trong suốt cuộc đời” không chỉ là phương châm sống mà còn khẳng định vị thế của học tập suốt đời như một ngọn hải đăng dẫn dắt mỗi người vượt qua rào cản UNESCO đã thúc đẩy sáng kiến này để tôn vinh các chính sách giáo dục toàn cầu Tại Việt Nam, tuần lễ học tập suốt đời được tổ chức hàng năm với chủ đề “nâng cao năng lực tự học trong kỷ nguyên số” nhằm khuyến khích phong trào học tập trong cộng đồng Trong bối cảnh toàn cầu hóa và kỷ nguyên số, học tập không chỉ là quyền cơ bản mà còn là chìa khóa thành công, giúp cá nhân thích nghi với những thay đổi nhanh chóng và khẳng định giá trị nhân văn.
Chuyển đổi số đã mở ra cơ hội học tập hiện đại và hiệu quả, vượt ra ngoài các phương pháp truyền thống Hệ thống giáo dục số và tri thức số mang đến cho mọi người khả năng tiếp cận kho tàng tri thức mở của nhân loại, tạo điều kiện cho việc tự học và hướng tới thành công Sự tiến bộ của khoa học và công nghệ thực sự là một cơ hội lớn cho tất cả mọi người.
Tại trường THPT Thanh Chương 3, hàng năm tổ chức “Tuần lễ học tập suốt đời”, biến lý thuyết thành hành động thực tiễn Giáo viên và học sinh chủ động nâng cao trình độ tin học, ngoại ngữ và kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin Mỗi cá nhân biết áp dụng khoa học kỹ thuật để tạo cơ hội việc làm, mang lại thu nhập ổn định Các thầy cô giáo cần trở thành công dân số, gương mẫu trong tự học và nâng cao năng lực chuyên môn, ứng dụng thành thạo giáo án và bài tập số, đồng thời hướng dẫn học sinh khai thác thiết bị số trong học tập.
Đẩy mạnh kết nối, giao lưu với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước
3.1 Kết nối, giao lưu với các tổ chức, cá nhân trong nước
Nhà trường đã tổ chức một buổi giao lưu với các học giả, dịch giả và diễn giả nổi tiếng, nhằm tạo cơ hội cho thầy cô và học sinh trao đổi kiến thức Vào ngày 19/9/2024, Tiến sĩ Lê Doãn Hợp, nguyên uỷ viên Ban chấp hành Trung ương Đảng và nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin Truyền thông, đã đến thăm trường, tặng máy tính, sách, iPad, thẻ thư viện số và chia sẻ về văn hóa đọc cũng như kỹ năng học tập cho học sinh Bà Tống Liên Anh, một dịch giả nổi tiếng, cũng tham gia sự kiện này.
Chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực giáo dục, ông Nguyễn Anh Tuấn, nhấn mạnh tầm quan trọng của "học tập suốt đời" và các trụ cột trong giáo dục Ông chia sẻ về vai trò của văn hóa đọc và kỹ năng phát triển phong trào này Ông Trần Sỹ Chương, Tổng giám đốc công ty HORIZÓN, chia sẻ những trải nghiệm cá nhân và cách học hiệu quả để đạt thành công Thạc sĩ Nguyễn Thị Vân Anh, chuyên gia kinh tế nông nghiệp, thiết kế và hỗ trợ các hoạt động mạng lưới chia sẻ về con đường học tập Cuối cùng, ông Vũ Trọng Đại, Chủ tịch công ty TIMES, là giảng viên tại Đại học văn hoá Hà Nội, đóng góp vào việc phát triển giáo dục và xuất bản khoa học.
Nhà trường đã tổ chức buổi giao lưu với các cựu học sinh thành đạt, trong đó có anh Nguyễn Huyền Anh, Tổng Giám đốc công ty xúc tiến việc làm Việt Trung, và anh Nguyễn Thế Tùng, nhà kinh tế và giám đốc chuỗi nha khoa Tùy Anh tại Hà Nội, Sài Gòn, Thái Nguyên Các diễn giả đã chia sẻ những kinh nghiệm quý báu về con đường học tập và làm việc để đạt được thành công, mang lại động lực cho các em học sinh.
Các chuyên gia hàng đầu đã giao lưu và chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm từ các lĩnh vực khoa học, giáo dục và văn hóa, giúp học sinh và thầy cô mở rộng hiểu biết và kỹ năng Sự kiện này tạo niềm đam mê và phong trào tích cực cho việc học tập suốt đời, từ đó học sinh trở nên tự tin hơn và phát triển nhiều kỹ năng Qua giao lưu, học sinh có cơ hội tự khám phá bản thân, phát triển khả năng tự học và định hướng nghề nghiệp cho tương lai.
3.2 Kết nối, giao lưu với các tổ chức, cá nhân nước ngoài
Nhà trường đã tổ chức các chương trình giao lưu văn hóa và học thuật, tạo cơ hội cho giáo viên và học sinh giao lưu trực tiếp với các tổ chức giáo dục và trường quốc tế Các buổi hội thảo, thảo luận chuyên đề và cuộc thi học thuật được tổ chức nhằm nâng cao kiến thức cho học sinh Đặc biệt, nhà trường đã mời Giáo sư Shannon Gráme và Sarah Kirt từ Đại học Atlanta Anchorage, Mỹ, để chia sẻ về văn hóa và giáo dục Mỹ, cũng như phương pháp học tiếng Anh hiệu quả Những hoạt động này không chỉ giúp học sinh tháo gỡ vướng mắc trong học tập mà còn truyền cảm hứng và tinh thần tự học, nâng cao khả năng học tập của các em.
Hình 6 Kết nối, giao lưu với các giáo viên nước ngoài
Nhà trường tổ chức cho học sinh tham quan và học tập tại các trung tâm, công ty nước ngoài, cũng như tham gia các chương trình trao đổi sinh viên, nhằm giúp học sinh trải nghiệm và hiểu biết sâu sắc hơn về môi trường học tập toàn cầu.
Nhà trường tổ chức các lớp học ngoại ngữ như tiếng Anh, tiếng Trung, và tiếng Nhật, giúp học sinh giao tiếp và học hỏi từ bạn bè quốc tế Chương trình đào tạo tập trung vào các kỹ năng quan trọng như làm việc nhóm, giao tiếp đa văn hóa, lãnh đạo và giải quyết vấn đề, nhằm phát triển công dân toàn cầu Trường kết nối với các nền tảng học trực tuyến quốc tế, cung cấp khóa học và tài liệu từ các trường đại học danh tiếng, khuyến khích học sinh tham gia diễn đàn và hội thảo trực tuyến để học hỏi từ các chuyên gia toàn cầu Giáo viên khuyến khích học sinh tham gia các dự án hợp tác quốc tế về giáo dục, môi trường và xã hội, nhằm cải thiện khả năng giải quyết vấn đề toàn cầu và tham gia vào các chương trình tình nguyện quốc tế để mở rộng tầm hiểu biết và đóng góp cho sự phát triển cộng đồng toàn cầu.
Nhà trường đã xây dựng một môi trường học tập đa văn hóa và mở rộng, tổ chức các ngày hội văn hóa quốc tế để học sinh tìm hiểu và trải nghiệm các nền văn hóa khác nhau Lễ hội Văn hóa các quốc gia thu hút sự tham gia tích cực của 30 lớp với các gian hàng trưng bày tranh ảnh, ẩm thực đặc sản, trang phục truyền thống và các bài thuyết trình bằng tiếng Anh Buổi lễ hội tại NNTT Trường THPT Thanh Chương 3 diễn ra như một lễ hội Festival văn hóa, giúp học sinh nâng cao khả năng sử dụng tiếng Anh và rèn luyện các kỹ năng mềm như tìm kiếm thông tin, tổ chức sự kiện, lãnh đạo và làm việc nhóm.
Học sinh tại trường THPT Thanh Chương 3 sẽ được tạo điều kiện phát triển toàn diện thông qua các hoạt động, nâng cao phẩm chất và năng lực Điều này giúp các em trở thành công dân toàn cầu với kiến thức, kỹ năng và tinh thần hợp tác quốc tế.
3.3 Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hoá
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc giáo dục học sinh phát triển năng lực phẩm chất để trở thành công dân toàn cầu là rất quan trọng, nhưng cần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Bản sắc dân tộc là tổng thể những phẩm chất và đặc điểm riêng biệt của một cộng đồng, giúp phân biệt giữa các dân tộc Đối với Việt Nam, bản sắc dân tộc bao gồm những giá trị bền vững, như lòng yêu nước, ý chí tự cường, tinh thần đoàn kết và lòng nhân ái Trong quá trình đổi mới và mở rộng quan hệ quốc tế, việc bảo tồn và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống trong khi tiếp thu những giá trị tích cực từ bên ngoài là một thách thức lớn Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để bản sắc dân tộc trở thành nguồn động lực nội sinh thúc đẩy phát triển trong xu thế toàn cầu hóa.
Nghiên cứu bản sắc dân tộc Việt Nam không chỉ giúp xác định sự tương đồng và khác biệt với các dân tộc khác, mà còn quan trọng hơn là xây dựng niềm tự hào và khơi dậy sức mạnh nội sinh để thúc đẩy sự phát triển của đất nước Chúng ta cần chủ động hội nhập, lựa chọn những giá trị tốt đẹp từ dân tộc mình và các dân tộc khác, đồng thời mạnh dạn loại bỏ những yếu tố lạc hậu và không phù hợp.
Nhà trường đã nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của bản sắc dân tộc bằng cách tích hợp vào các môn học như Ngữ văn, Lịch sử và Địa lý Giáo viên có thể sử dụng câu chuyện và bài học về lịch sử và văn hóa dân tộc để giúp học sinh hiểu rõ hơn về nguồn gốc và giá trị của bản sắc dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa Môn học Giáo dục địa phương cũng đã góp phần bồi dưỡng kiến thức về văn hóa dân tộc cho học sinh.
Nhà trường chú trọng giáo dục việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc thông qua Chương trình giáo dục trải nghiệm, tổ chức các chuyến đi thực tế đến làng nghề truyền thống, di tích lịch sử và bảo tàng văn hóa Học sinh được trực tiếp tham quan các địa điểm như Khu di tích Kim Liên Truông Bồn, Đền Hùng, Lam Sơn - Thanh Hóa, và Nghĩa trang liệt sĩ, từ đó ôn lại lịch sử hào hùng của dân tộc Những trải nghiệm này giúp các em hiểu và cảm nhận sâu sắc về truyền thống dân tộc, bồi dưỡng lòng yêu nước và ý thức gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa lâu đời, đồng thời khơi dậy quyết tâm học tập, rèn luyện và bảo vệ phát triển đất nước.
Hình 7 Tổ chức hoạt động trải nghiệm hành trình về nguồn
Nhà trường đã tổ chức hoạt động ngoại khoá cho học sinh với Hội thi văn hóa dân gian, bao gồm các cuộc thi và chương trình giao lưu giữa các lớp về giá trị văn hóa truyền thống như trò chơi dân gian, múa hát và kể chuyện Học sinh được tham gia luyện tập và tổ chức các cuộc thi hát dân ca, đặc biệt trong dịp lễ 26/3, Trường THPT Thanh Chương 3 đã tổ chức các trò chơi dân gian như kéo co, đập niêu và bắt vịt Hội thi nhận được sự hưởng ứng tích cực từ học sinh, giúp các em thêm yêu quê hương, nâng cao kỹ năng, tinh thần đoàn kết và tạo ra năng lượng tích cực cho việc học tập và rèn luyện.
Nhà trường tổ chức Ngày hội văn hóa dân tộc với các gian hàng trưng bày trang phục, ẩm thực, nhạc cụ và sản phẩm thủ công truyền thống, giúp học sinh hiểu sâu về bản sắc văn hóa và nâng cao ý thức bảo vệ giá trị văn hóa trong thời đại toàn cầu hóa Các gian hàng được trang trí độc đáo, trưng bày nông sản, ẩm thực và sản phẩm nghệ thuật, thu hút sự tham gia nhiệt tình của học sinh và phụ huynh Hoạt động này không chỉ tạo cơ hội cho học sinh trải nghiệm và sáng tạo trong việc làm gian hàng, mà còn giúp các em phát triển kỹ năng lao động, khởi nghiệp và bồi đắp tình yêu quê hương Ngày hội cũng mang lại không khí ấm áp, sum vầy cho Tết cổ truyền, tạo điều kiện thư giãn sau những giờ học căng thẳng.
