SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT YÊN THÀNH 2 ===== ===== SÁNG KIẾN ÁP DỤNG MÔ HÌNH “MỘT NGÀY LÀM VIỆC TẠI DOANH NGHIỆP, CƠ SỞ SẢN XUẤT” NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HƯỚNG NGHIỆP C
NỘI DUNG
Các biện pháp áp dụng mô hình "Một ngày làm việc tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất” nhằm nâng cao hiệu quả hướng nghiệp cho học sinh khối 11 Trường THPT Yên Thành 2
sở sản xuất” nhằm nâng cao hiệu quả hướng nghiệp cho học sinh khối 11 Trường THPT Yên Thành 2
Thực nghiệm sư phạm
1 Cơ sở lý luận và thực tiễn
1.1.1 Khái niệm về giáo dục hướng nghiệp
Giáo dục hướng nghiệp là quá trình trang bị cho học sinh kiến thức, kỹ năng và trải nghiệm thực tế, giúp các em hiểu rõ về các ngành nghề và đưa ra quyết định đúng đắn cho tương lai Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, giáo dục hướng nghiệp đóng vai trò quan trọng trong giáo dục phổ thông, hỗ trợ học sinh phát triển năng lực định hướng nghề nghiệp và kỹ năng lao động.
1.1.2 Học tập trải nghiệm và vai trò trong giáo dục hướng nghiệp
Theo lý thuyết học tập trải nghiệm của David Kolb (1984), học sinh tiếp thu kiến thức hiệu quả nhất thông qua các hoạt động thực tiễn Mô hình này bao gồm 4 giai đoạn chính.
+ Trải nghiệm thực tế – Học sinh tham gia vào công việc thực tế tại doanh nghiệp
+ Quan sát phản ánh – Học sinh suy nghĩ về những điều đã trải nghiệm
+ Hình thành khái niệm – Học sinh phân tích và rút ra bài học từ trải nghiệm
+ Ứng dụng vào thực tế (Hoạch định) – Học sinh áp dụng những gì đã học vào cuộc sống và định hướng nghề nghiệp của bản thân
Hình 1.1: Mô hình học tập trải nghiệm theo lý thuyết của David Kolb
Giáo dục hướng nghiệp qua trải nghiệm giúp học sinh nắm bắt bản chất các ngành nghề, đồng thời phát triển kỹ năng mềm như tư duy phản biện, làm việc nhóm, giao tiếp và giải quyết vấn đề.
1.1.3 Cơ sở pháp lý của giáo dục hướng nghiệp
Luật Giáo dục 2019 nhấn mạnh vai trò của giáo dục hướng nghiệp trong chương trình phổ thông
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 nhấn mạnh vai trò quan trọng của giáo dục hướng nghiệp trong việc phát triển toàn diện cho học sinh, giúp các em hiểu biết về thế giới nghề nghiệp và định hướng cho tương lai của mình.
Công văn số 4726/BGDĐT-GDTrH năm 2017 của Bộ GD&ĐT khuyến khích các trường tổ chức hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp để hỗ trợ học sinh phát triển năng lực cá nhân.
Giáo dục hướng nghiệp là một yêu cầu thiết yếu trong giáo dục phổ thông, đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị cho học sinh một tương lai thành công.
1.2.1 Thực trạng giáo dục hướng nghiệp tại trường THPT Yên Thành 2
Qua khảo sát thực tế tại trường THPT Yên Thành 2, có thể thấy rằng:
Nhiều học sinh hiện nay thiếu nhận thức về nghề nghiệp, dẫn đến việc họ thường chọn ngành học dựa trên xu hướng hoặc sự định hướng từ gia đình mà không có cơ hội trải nghiệm thực tế.
Phương pháp hướng nghiệp hiện tại còn nhiều hạn chế, chủ yếu dựa vào các buổi tư vấn và thông tin từ sách vở, trong khi thiếu các hoạt động trải nghiệm thực tế cần thiết cho học sinh.
Nhiều trường học hiện nay thiếu sự hợp tác chặt chẽ với các doanh nghiệp, dẫn đến việc học sinh không có đủ cơ hội tham gia thực tế vào môi trường làm việc Việc tăng cường kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp là cần thiết để tạo điều kiện cho học sinh phát triển kỹ năng và kinh nghiệm thực tiễn.
1.2.2 Nhu cầu của học sinh trường THPT Yên Thành 2 đối với trải nghiệm thực tế
Một cuộc khảo sát được thực hiện với 100 học sinh lớp 11 cho thấy:
+ 85% học sinh mong muốn được trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất để hiểu rõ hơn về ngành nghề
+ 78% học sinh cảm thấy băn khoăn về lựa chọn nghề nghiệp của mình
+ 90% học sinh tin rằng nếu có cơ hội làm việc thực tế, các em sẽ có định hướng rõ ràng hơn về nghề nghiệp tương lai
Kết quả khảo sát trên cho thấy nhu cầu cấp thiết của học sinh đối với các chương trình hướng nghiệp mang tính trải nghiệm thực tế
1.2.3 Bài học từ các mô hình giáo dục hướng nghiệp hiệu quả
Một số trường THPT tiên phong trong giáo dục hướng nghiệp đã triển khai các mô hình học tập thực tế và thu được kết quả tích cực:
Trường THPT Lê Quý Đôn tại Hà Nội đã hợp tác với các doanh nghiệp để tổ chức những buổi trải nghiệm thực tế tại các công ty công nghệ, nhằm giúp học sinh có cái nhìn sâu sắc và thực tiễn về ngành công nghệ thông tin (IT).
Hình 1.2: Học sinh trường THPT Lê Quý Đôn (Hà Nội) trải nghiệm thực tế tại công ty FPT
Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa tại TP Hồ Chí Minh đã tổ chức chương trình "Một ngày làm bác sĩ", tạo cơ hội cho học sinh thực tập tại bệnh viện, từ đó giúp các em hiểu rõ hơn về nghề y.
Hình 1.3: Học sinh trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (TP Hồ Chí Minh) trải nghiệm thực tế tại BV của trường ĐH Y Phạm Ngọc Thạch
Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm tại Hải Phòng đã xây dựng mô hình trải nghiệm thực tế tại các xưởng cơ khí và nhà máy sản xuất, nhằm giúp học sinh tiếp cận thực tế với ngành công nghiệp.
Hình 1.4: Học sinh trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm (Hải Phòng) trải nghiệm thực tế tại xưởng cơ khí
Trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp giúp học sinh định hướng nghề nghiệp rõ ràng hơn và phát triển các kỹ năng cần thiết cho tương lai.
Chương trình "Một ngày làm việc tại doanh nghiệp" là giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng giáo dục hướng nghiệp, dựa trên các cơ sở lý luận và thực tiễn Đề tài này có tính thực tiễn cao.
- Giúp học sinh tiếp cận thực tế với nghề nghiệp thay vì chỉ học lý thuyết
- Khắc phục những hạn chế của phương pháp hướng nghiệp truyền thống, tạo ra một mô hình giáo dục hướng nghiệp hiệu quả
- Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, giúp học sinh có sự chuẩn bị tốt nhất cho tương lai
Chương trình "Một ngày làm việc tại doanh nghiệp" không chỉ giúp học sinh xác định rõ ràng định hướng nghề nghiệp mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho giáo dục phổ thông.
