Một số Điểm mới luật bhxh 41 2024 qh15

MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA LUẬT BHXH 41/2024/QH15

Bố cục

Gồm 11 chương và 141 điều (tăng 02 chương 16 điều)

Sáng 29/6/2024, tại kỳ họp thứ 7, Quốc

hội khóa XV đã thông qua Luật BHXH số

41/2024/QH15

I MỘT SỐ KHÁI NIỆM

BHXH, TRỢ CẤP HƯU TRÍ XÃ HỘI, BẢO HIỂM HƯU

TRÍ BỔ SUNG

▰ Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người tham

gia bảo hiểm xã hội khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao

động, bệnh nghề nghiệp, khi nghỉ hưu hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã

hội hoặc do ngân sách nhà nước bảo đảm.

▰ Trợ cấp hưu trí xã hội là loại hình bảo hiểm xã hội do ngân sách nhà nước bảo đảm cho

người cao tuổi đủ điều kiện theo quy định của Luật này.

▰ Bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình bảo hiểm mang tính chất tự nguyện theo nguyên tắc

thị trường nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí trong bảo hiểm xã hội bắt buộc, có cơ chế

tạo lập quỹ từ đóng góp của người sử dụng lao động hoặc của người sử dụng lao động

và người lao động.

II CÁC NỘI DUNG LIÊN QUAN NGƯỜI THAM GIA BHXH VÀ ĐÓNG BHXH

BHXH BẮT BUỘC

▰ NLĐ và NSDLĐ thoả thuận bằng tên gọi khác nhưng nội dung thể hiện việc làm có trả

công, tiền lương và sự quản lý điều hành, giám sát của một bên;

▰ Vợ hoặc chồng không hưởng lương từ NSNN được cử đi công tác cùng thành viên cơ

quan đại diện nước CHXHCN VN ở nước ngoài được hưởng chế độ SHP;

▰ Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; Dân quân thường trực;

▰ Người lao động làm việc không trọn thời gian , có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao

hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất;

▰ Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có ĐKKD;

▰ Người quản lý DN, Kiểm soát viên, người đại diện phần vốn NN, DN, thành viên HĐQT,

TGĐ, GĐ, thanh viên Ban kiểm soát, kiểm soát viên, chức danh quản lý của hợp tác xã,

BHXH BẮT BUỘC

7

Khu vực ngoài nhà nước

Tiền lương tháng bao gồm:

mức lương, phụ cấp lương,

các khoản bổ sung khác,

được trả thường xuyên và ổn

định trong mỗi kỳ trả lương

Đối tượng mở rộng, không có tiền lương

Lựa chọn mức đóng, thấp nhất bằng mức tham chiếu

và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

MỨC THAM CHIẾU

▰ Quy định cụ thể về “ mức tham chiếu ” thay

cho “mức lương cơ sở” Tại thời điểm bãi bỏ mức lương cơ sở, thì mức lương tham chiếu

không thấp hơn mức lương cơ sở

▰ Không xem xét trao tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng;

▰ Truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi trốn đóng

▰ NSDLĐ phải bồi thường cho NLĐ nếu không tham gia hoặc tham gia

không đầy đủ gây thiệt hại cho quyền lợi của NLĐ

BHXH TỰ NGUYỆN

Đối tượng:

▰ Công dân Việt Nam từ đủ 15

tuổi trở lên không tham gia

BHXH bắt buộc và không phải là

người đang hưởng hưu, trợ cấp

và cao nhất bằng 20 lần mứctham chiếu;

BHXH TỰ NGUYỆN

Điều kiện hưởng lương hưu:

▰ Đủ tuổi nghỉ hưu (theo điều kiện

nâng tuổi)

▰ Đủ thời gian đóng BHXH theo

quy định

Điều kiện hưởng lương hưu:

Người tham gia BHXH tựnguyện trước 01/01/2021:

▰ Nam từ đủ 60 tuổi, Nữ từ đủ

55 tuổi;

▰ Đủ 20 đóng BHXH tự nguyện;

11

▰ Chậm nhất 01/01/2026: thực hiện cấp sổ BHXH bằng bản điện tử; bản

giấy được cấp khi người tham gia BHXH yêu cầu

▰ Chậm nhất 01/01/2027: cơ quan BHXH phải đảm bảo điều kiện để thực

hiện giao dịch điện tử thuộc lĩnh vực BHXH

CẤP SỔ ĐIỆN TỬ, GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ

III CHẾ ĐỘ BHXH

Bảo hiểm xã hội

tự nguyện

a) Trợ cấp thai sản;

b) Hưu trí;

c) Tử tuất;

d) Bảo hiểm tai nạn lao động theo quy định của Luật

An toàn, vệ sinh lao động.

Bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của Luật Việc làm

Bảo hiểm hưu trí bổ sung.(K5 Điều 3):

lọai hình BH mang tính chất tự nguyện theo nguyên tắc thị trường nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí trong BHXH BB, có cơ chế tạo lập quỹ từ đóng góp của NSDLĐ hoặc của NSDLĐ và NLĐ

CHẾ ĐỘ ỐM ĐAU

15

1

ĐIỀU KIỆN HƯỞNG

▰ Điều trị khi bị tai nạn khi đi từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc từ nơi làm việc

về nơi ở theo tuyến đường và thời gian hợp lý theo quy định của pháp

luật về an toàn, vệ sinh lao động (i) ;

▰ Điều trị, phục hồi chức năng lao động khi thương tật, bệnh tật tái phát do

tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc do bị tai nạn quy định tại (i) ;

▰ Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người theo quy định của pháp luật;

▰ Sử dụng thuốc tiền chất hoặc thuốc dạng phối hợp có tiền chất theo chỉ

định của người hành nghề KCB thuộc cơ sở KCB

THỜI GIAN HƯỞNG - MỨC HƯỞNG

17

trường hợp nghỉ việc dưới nửa ngày được tính là nửa ngày; từ nửa ngày đến dưới một ngày được tính là một ngày;

Thời gian đóng BHXH Điều kiện làm việc bình thường Điều kiện NNĐH hoặc vùng đặc biệt khó khăn

Trong tháng đầu làm việc hoặc trở lại làm

việc mà NLĐ nghỉ việc hưởng chế độ ốm

đau từ 14 ngày trở lên thì vẫn phải đóng

BHXH của tháng đó

CHẾ ĐỘ THAI SẢN

19

2

CHẾ ĐỘ THAI SẢN BHXH BẮT BUỘC

Thai đủ 22 tuần trở lên mà

bị sẩy thai, phá thai, thai chết

Tối đa 05 lần, mỗi lần không

CHẾ ĐỘ THAI SẢN BHXH TỰ NGUYỆN

- Trợ cấp 2 triệu đồng cho mỗi con sinh ra và mỗi thai 22 tuần trở lên

chết trong tử cung hoặc bị chết khi chuyển dạ;

- LĐ nữ là dân tộc thiểu số hoặc chồng là dân tộc thiểu số thuộc hộ

nghèo: được CP hỗ trợ thêm chính sách khác

Thai sản

CHẾ ĐỘ HƯU TRÍ

23

3

ĐIỀU KIỆN VÀ TỶ LỆ HƯỞNG

▰ Điều kiện: Đủ tuổi nghỉ hưu (Năm 2025: nam 61 tuổi 3 tháng, nữ 56 tuổi 8 tháng) và có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên.

Lưu ý: Nghỉ hưu theo điều kiện suy giảm khả năng lao động phải đóng BHXH từ đủ 20 năm trở lên.

Tỷ lệ % lương hưu 15 năm 16 – dưới 20 năm 20 năm % tối đa

MỨC BÌNH QUÂN TIỀN LƯƠNG ĐỂ TÍNH LƯƠNG HƯU

25

▰ Điều kiện: Người lao động thuộc đối tượng đóng theo chế độ tiền lương do NN quy

định.

Bắt đầu tham gia BHXH Bình quân tiền lương đóng BHXH

TRỢ CẤP 1 LẦN KHI NGHỈ HƯU

NLĐ có thời gian đóng BHXH cao hơn mức tối đa 75%

0,5 lần củamức bìnhquân tiềnlương chomỗi năm

2 lần củamức bìnhquân tiềnlương cho

NLĐ đủ đk hưu

mà tiếp tục

đóng BHXH

TẠM DỪNG, CHẤM DỨT HƯỞNG LƯƠNG HƯU, TRỢ

CẤP BHXHB HÀNG THÁNG

Tạm dừng:

▰ Xuất cảnh trái phép;

▰ Bị Tòa án tuyên bố mất tích;

▰ Khi không xác minh được thông

tin người thụ hưởng theo quy

định tại điểm c khoản 2 Điều 11

27

CHẾ ĐỘ TỬ TUẤT

4

Lựa chọn

Sửa đổi điều kiện về tuổi

Tuổi của thân nhân hưởng trợ

cấp tuất hằng tháng thống

nhất với tuổi nghỉ hưu của Bộ

luật Lao động năm 2019

Quyền lựa chọn hưởng trợ cấp tuất hằng tháng hoặc một lần

BHXH 1 LẦN

5

ĐIỀU KIỆN HƯỞNG

31

1 Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóngBHXH;

2 Ra nước ngoài để định cư;

3 Người đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt,

xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS;

4 Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trởlên, người khuyết tật đặc biệt nặng

THAM GIA TỪ

01/07/2025

TRỢ CẤP HƯU TRÍ XÃ HỘI

6

ĐỐI TƯỢNG, ĐIỀU KIỆN HƯỞNG

3 Quyền lợi:

- Ngân sách nhà nước cấp thẻ BHYT.

- Khi chết thì tổ chức,

cá nhân lo mai táng được nhận hỗ trợ chi phí mai táng

33

NGƯỜI KHÔNG ĐỦ ĐIỀU KIỆN HƯU VÀ CHƯA ĐỦ

TUỔI HƯỞNG HƯU TRÍ XÃ HỘI

1 Đối tượng:

Công dân Việt Nam đủ

tuổi nghỉ hưu có thời

3 Quyền lợi:

-Ngân sách nhà nước cấp thẻ BHYT.

-Khi chết, thân nhân được trợ cấp 1 lần cho

nhận.

-Hưởng 1 lần trợ cấp mai táng (có đk)

IV NỘI DUNG LIÊN QUAN

NGƯỜI HƯỞNG

QUYỀN CỦA NGƯỜI HƯỞNG

▰ Được cơ quan BHXH định kỳ hàng tháng cung cấp thông tin về việc đóng,

hưởng BHXH thông qua phương tiện điện tử; được cơ quan BHXH xác nhận

thông tin về đóng, hưởng BHXH khi có yêu cầu;

▰ Được hưởng BHYT trong thời gian nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng;

▰ Người hưởng được ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện BHXH;

▰ Chi trả trực tiếp tại nơi cư trú trên lãnh thổ Việt Nam cho đối tượng từ đủ 80 tuổi trở lên nếu có nhu cầu;

▰ Người hưởng có quyền từ chối hưởng chế độ BHXH

TRÁCH NHIỆM CỦA NGƯỜI HƯỞNG

▰ Hoàn trả tiền hưởng chế độ BHXH khi hưởng không đúng quy định;

▰ Hằng năm, người thụ hưởng chế độ BHXH qua ATM phải phối hợp với cơquan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ được cơ quan BHXH ủy quyền thựchiện việc xác minh thông tin;

▰ Trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH và chế độ khác thìvăn bản ủy quyền có hiệu lực tối đa là 12 tháng kể từ ngày xác lập việc

ủy quyền

37

HÌNH THỨC CHI TRẢ

▰ Thông qua tài khoản của người thụ hưởng mở tại ngân hàng thương mại,chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập và hoạt động tại ViệtNam;

▰ Trực tiếp từ cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ được cơ quan BHXH ủyquyền;

▰ Thông qua người sử dụng lao động

V CÁC NỘI DUNG LIÊN QUAN ĐỊA PHƯƠNG

Khuyến khích các địa phương hỗ trợ thêm tiền đóng BHXH cho người tham gia

BHXH tự nguyện và hỗ trợ thêm cho người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

Khoản 1, Điều 36 và Khoản 6 Điều 6

UBND các cấp phối hợp với cơ quan BHXH để tổ chức việc xác định đối tượng

• UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm trước HĐND cùng cấp trong việc chỉ đạo, tổ

chức thực hiện chính sách BHXH, phát triển đối tượng, chậm đóng, trốn đóng

BHXH bắt buộc.

Điều 138