Trong quá trình giảng dạy tôi luôn tích cực trao đổi kinh nghiệm,thảo luận về các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác BDHSG từ việc tổ chức, chọnđội tuyến đến nội dung, phương pháp, kỹ
Trang 1TRƯỜNG THPT HOẰNG HÓA 4
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP NÂNG CAO HIỆU QỦA TRONG CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN TIN HỌC BẰNG NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH C++
TẠI TRƯỜNG THPT HOẰNG HÓA 4
Người thực hiện: Lê Thị Duyên Chức vụ: Tổ phó chuyên môn Đơn vị : Trường THPT Hoằng Hóa 4 SKKN: thuộc lĩnh vực môn Tin học
THANH HÓA NĂM 2025
Trang 2Trang
A MỞ ĐẦU….……… ……… 1
1 Lí do chọn đề tài……….….1
2 Mục đích nghiên cứu……….……… 2
3 Đối tượng nghiên cứu……….………….2
4 Phương pháp nghiên cứu……….………2
5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:……….……… 2
B NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 1 Cơ sở lý luận của sáng kiến……….………3
2 Thực trạng về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin ở trường THPT Hoằng Hóa 4……… ….……… 4
2.1.Những thuận lợi khi giảng dạy bồi dưỡng HSG Tin học ……… 4
2.2 Những khó khăn khi giảng dạy bồi dưỡng HSG Tin học……… 5
3 Các giải pháp thực hiện……… 7
3.1 Giáo viên cần chủ động về kiến thức và tài liệu để sẵn sàng tiếp nhận nhiệm vụ bồi dưỡng HSG……….…… 7
3.2 Phát hiện và hình thành đội tuyển……… ……….… 7
3.3 Tuyển chọn học sinh tham gia dự thi….……… …….… 8
3.4 Tạo sự kết nối với đồng nghiệp để cung cấp cho các em những kiến thức mới, củng cố lộ trình bồi đắp kiến thức……….……… 9
3.5 Xây dựng chương trình kế hoạch bồi dưỡng ………9
3.5.1 Một số lưu ý khi xây dựng nội dung bồi dưỡng ………9
3.5.2 Xây dựng chuyên đề dạy học………10
3.6 Triển khai bồi dưỡng HSG……… ……….11
3.6.1 Chú trọng phát triển năng lực tự học, tự kiểm tra đánh giá cho học sinh ……… ……… 11
3.6.2 Dạy học theo chuyên đề ……….16
4 Hiệu quả của SKKN……… 20
C KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ………
1 Kết luận……….……….21
2 Kiến nghị ……….……….……….21
Trang 3CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Lê Thị Duyên
Chức vụ và đơn vị công tác: Tổ phó chuyên môn-Trường THPT Hoằng Hóa 4
Tên đề tài Năm cấp Xếp loại Số quyết định.Soạn giáo án điện tử với sự kết
hợp của Violet và Powerpoint 2011 C QĐ số: 539/ QĐ –
SGD & ĐT ngày18/10/2011
Ứng dụng phần mềm Crocodile
Ict 605 vào giảng dạy thuật
toán trong chương trình Tin
học 10
2014
C QĐ số:
753/QĐ-SGD& ĐTngày 05/11/2014
Các giải pháp giúp học sinh
chủ động với phương pháp dạy
học tích cực trong bộ môn
Tin học
2022
C QĐ số:
1555/QĐ-SGD& ĐTngày 17/11/2022
Trang 42 Thực trạng về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học ở trường THPT Hoằng Hóa 4.
Công tác bồi dưỡng HSG Tin học ở các trường THPT hiện nay đang gặp một sốkhó khăn nhất định đó là công tác tuyển chọn học sinh bồi dưỡng, xây dựng chươngtrình, nội dung bồi dưỡng, quy trình bồi dưỡng giảng dạy, tài liệu bồi dưỡng Trongnhững năm gần đây, vị trí, vai trò của môn Tin học có nhiều thay đổi song phần lớnhọc sinh và phụ huynh vẫn chưa thực sự quan tâm đến môn học này Một bộ phận họcsinh ít chú ý đến bộ môn học, tự bản thân các em coi đó là môn phụ Bởi vậy không ítcác giờ học Tin học diễn ra tẻ nhạt, nặng nề, học sinh ít quan tâm làm giáo viên mấthứng thú và nhiệt huyết Chính vì thế lượng giáo viên Tin học đam mê chuyên môn,chuyên tâm với nghề còn rất ít nên đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc bồi dưỡng họcsinh giỏi
Thực tế đã có nhiều trường hợp xảy ra đối với bản thân tôi và các đồng nghiệpkhác trong quá trình lấy danh sách đội tuyển tham gia học sinh giỏi Học sinh khiđược giáo viên chọn thi môn Tin học tỏ ra không thích, đang còn dè chừng Có họcsinh đã nhận lời rồi nhưng vì đây không phải là môn khối, tâm lí thi môn này khôngbằng các môn Toán, Lí, Hóa, nên các em đã từ chối sau khi tham gia một thời gian.Còn có những trường hợp phụ huynh khi biết con được giáo viên chọn đi thi môn Tinthì phụ huynh cũng đã có phản ứng là không đồng ý vì sợ mất thời gian và làm ảnhhưởng đến các môn khối Ngay cả trong đội ngũ giáo viên cũng có những người có
sự tác động đến học sinh của mình không muốn cho tham gia thi môn Tin học Cuốicùng đội tuyển môn Tin học chỉ tuyển chọn được những học sinh còn sót lại của cácmôn như Toán, Lí, Hóa, Sinh, Anh,…
Chính những khó khăn đó luôn tạo áp lực cho giáo viên khi tham gia dạy bồidưỡng học sinh giỏi Vì vậy ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả, chất lượng học sinhgiỏi môn Tin học ở các trường trung học phổ thông
2.1 Những thuận lợi khi giảng dạy bồi dưỡng HSG Tin học:
- Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học ở các trường THPT trên địabàn tỉnh Thanh Hóa nói chung và ở trường THPT Hoằng Hóa 4 nói riêng hiện nay cónhiều thuận lợi:
Trang 52 Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở lí luận trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, đề tài đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp Tỉnh hàng năm tại trường THPT Hoằng Hóa 4
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng học sinh khá giỏi khối 10, 11, 12 của trường THPT Hoằng Hóa 4
- Nội dung chương trình theo yêu cầu của công tác BDHSG
- Phương pháp, kỹ thuật dạy học HSG
- Đề tài được nghiên cứu và áp dụng tại trường THPT Hoằng Hóa 4, Huyện HoằngHóa, Tỉnh Thanh Hóa
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Nghiên cứu lí luận:
- Nghiên cứu thực tiễn:
- Tổng kết kinh nghiệm: Tổng hợp kinh nghiệm dạy và học của bản thân, đồngnghiệp, học sinh trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học từ nhiều nămqua
5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:
Xây dựng được kế hoạch dạy học vừa trực tiếp vừa trực tuyến, tiếp cận phươngpháp sử dụng công cụ hỗ trợ dạy học lập trình trực tuyến trên các website trong tìnhhình mới để hình thành được thói quen học tập trong không gian số Khai thác tối đatiềm năng của học sinh, giảm áp lực trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tinhọc đối với giáo viên
Trang 6B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
- Công nghệ thông tin là một trong các phương tiện quan trọng nhất của một xãhội hiện đại, đang làm biến đổi sâu sắc đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục củathế giới, trong đó có Việt Nam Chúng ta đang sống trong thời đại thông tin kỹ thuật
số, đâu đâu quanh ta, ở hầu hết các lĩnh vực ngành nghề đều có sử dụng các sản phẩmcủa tin học
- Đặc trưng của môn Tin học là khoa học gắn liền với công nghệ, do vậy dạy họcTin học một mặt trang bị cho HS kiến thức khoa học về Tin học, phát triển tư duythuật toán, rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề, mặt khác phải chú trọng đến rèn luyện
kỹ năng thực hành, ứng dụng, tạo mọi điều kiện để HS được thực hành, nắm bắt vàtiếp cận với những công nghệ mới của Tin học phục vụ học tập và đời sống
- Nhân tài có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển kinh tế, xã hội.Trong đường lối đổi mới toàn diện của đất nước ta về giáo dục và đào tạo, Đảng ta đãxác định: “Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàngđầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài ”
- Việc bồi dưỡng học sinh giỏi, đào tạo nguồn nhân tài cho đất nước là mộtnhiệm vụ rất quan trọng và cần thiết vì những người tài bao giờ cũng là nhân tố quantrọng để thúc đẩy xã hội phát triển
- Đã từ lâu việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi là nhiệm vụ trọng tâm củacác trường THPT Vì vậy các nhà trường đặc biệt quan tâm và mọi giáo viên đều cónhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi
- Tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi và thi học sinh giỏi nhằm: Động viên khích lệnhững học sinh và giáo viên trong dạy và học, góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nângcao chất luợng giáo dục, đồng thời phát hiện học sinh có năng khiếu để tiếp tục bồidưỡng và định hướng nghề nghiệp đúng sở thích, sở trường, nhằm tạo nguồn nhân lựcchất lượng cao cho đất nước
Trang 7B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
- Công nghệ thông tin là một trong các phương tiện quan trọng nhất của một xãhội hiện đại, đang làm biến đổi sâu sắc đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục củathế giới, trong đó có Việt Nam Chúng ta đang sống trong thời đại thông tin kỹ thuật
số, đâu đâu quanh ta, ở hầu hết các lĩnh vực ngành nghề đều có sử dụng các sản phẩmcủa tin học
- Đặc trưng của môn Tin học là khoa học gắn liền với công nghệ, do vậy dạy họcTin học một mặt trang bị cho HS kiến thức khoa học về Tin học, phát triển tư duythuật toán, rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề, mặt khác phải chú trọng đến rèn luyện
kỹ năng thực hành, ứng dụng, tạo mọi điều kiện để HS được thực hành, nắm bắt vàtiếp cận với những công nghệ mới của Tin học phục vụ học tập và đời sống
- Nhân tài có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển kinh tế, xã hội.Trong đường lối đổi mới toàn diện của đất nước ta về giáo dục và đào tạo, Đảng ta đãxác định: “Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàngđầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài ”
- Việc bồi dưỡng học sinh giỏi, đào tạo nguồn nhân tài cho đất nước là mộtnhiệm vụ rất quan trọng và cần thiết vì những người tài bao giờ cũng là nhân tố quantrọng để thúc đẩy xã hội phát triển
- Đã từ lâu việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi là nhiệm vụ trọng tâm củacác trường THPT Vì vậy các nhà trường đặc biệt quan tâm và mọi giáo viên đều cónhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi
- Tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi và thi học sinh giỏi nhằm: Động viên khích lệnhững học sinh và giáo viên trong dạy và học, góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nângcao chất luợng giáo dục, đồng thời phát hiện học sinh có năng khiếu để tiếp tục bồidưỡng và định hướng nghề nghiệp đúng sở thích, sở trường, nhằm tạo nguồn nhân lựcchất lượng cao cho đất nước
Trang 8+ Hệ thống bài tập rời rạc nên việc tổng hợp bài tập và đề thi thành các dạng bàitập phục vụ dạy học mất rất nhiều thời gian
+ Rất ít tài liệu, sách vở nói đến các tiểu tiết để cải tiến chương trình
- Đa số các em đầu tư ít thời gian cho việc học bồi dưỡng HSG Tin học, do đókết quả không cao là điều tất yếu
- Sau các kỳ thi học sinh giỏi môn Tin thường không có đáp án Nếu có đáp ántham khảo thì việc đọc và hiểu được đáp án cũng rất khó do đáp án thường không có ýtưởng thuật toán kèm theo Thực tế, qua các kỳ thi HSG tỉnh Thanh Hóa đã có rấtnhiều học sinh, giáo viên khó hiểu khi bài thi làm đúng nhưng điểm thi vẫn rất thấp và
sự khó hiểu đó vẫn cứ kéo dài do đáp án tham khảo và test chấm ít khi được công bố
- Khó khăn lớn nhất là nhà một số em trong đội tuyển bồi dưỡng học sinh giỏichưa có máy tính để học ở nhà Mà môn Tin học là môn bắt buộc phải có máy, nó làcông cụ trực tiếp để các em thực hành và luyện các dạng bài tập Vì thế giáo viên bồidưỡng Tin học phải nghĩ cách để các em có được công cụ học tập càng sớm càng tốt
Có những em gia đình lại hết sức khó khăn không thể động viên gia đình học sinh muamáy tính được thì chính viên bồi dưỡng phải cho các em mượn máy tính của mình đểhọc
3 Các giải pháp thực hiện.
3.1 Giáo viên cần chủ động về kiến thức và tài liệu để sẵn sàng tiếp nhận nhiệm
vụ bồi dưỡng học sinh giỏi.
Hơn ai hết giáo viên phụ trách đội tuyển phải trang bị cho mình kiến thức tốt đểchủ động trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Thời gian hè là thời gian lí tưởng nhất
để tôi học tập Với phương châm mỗi thầy cô giáo là tấm gương học tập suốt đời nên tôinghĩ mình phải có kiến thức thì với có thể đồng hành cùng các em Cho nên tôi thườngxuyên làm các bài tập trên trang web http://Laptrinhphothong.vn (là tiền thân củatrang http://www.tmath.vn ) của hai thầy giáo đầu ngành trong lĩnh vực công nghệthông tin là thầy giáo Trần Thanh Hiệp và thầy giáo Nguyễn Đức Toàn Ngoài ra tôicòn tạo thêm cho mình các tài khoản trên các trang như http://ntucoder.net ;http://lqdoj.edu.vn để rèn luyện kĩ năng lập trình với hàng ngàn bài tập được biêntập công phu
Trang 92 Thực trạng về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học ở trường THPT Hoằng Hóa 4.
Công tác bồi dưỡng HSG Tin học ở các trường THPT hiện nay đang gặp một sốkhó khăn nhất định đó là công tác tuyển chọn học sinh bồi dưỡng, xây dựng chươngtrình, nội dung bồi dưỡng, quy trình bồi dưỡng giảng dạy, tài liệu bồi dưỡng Trongnhững năm gần đây, vị trí, vai trò của môn Tin học có nhiều thay đổi song phần lớnhọc sinh và phụ huynh vẫn chưa thực sự quan tâm đến môn học này Một bộ phận họcsinh ít chú ý đến bộ môn học, tự bản thân các em coi đó là môn phụ Bởi vậy không ítcác giờ học Tin học diễn ra tẻ nhạt, nặng nề, học sinh ít quan tâm làm giáo viên mấthứng thú và nhiệt huyết Chính vì thế lượng giáo viên Tin học đam mê chuyên môn,chuyên tâm với nghề còn rất ít nên đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc bồi dưỡng họcsinh giỏi
Thực tế đã có nhiều trường hợp xảy ra đối với bản thân tôi và các đồng nghiệpkhác trong quá trình lấy danh sách đội tuyển tham gia học sinh giỏi Học sinh khiđược giáo viên chọn thi môn Tin học tỏ ra không thích, đang còn dè chừng Có họcsinh đã nhận lời rồi nhưng vì đây không phải là môn khối, tâm lí thi môn này khôngbằng các môn Toán, Lí, Hóa, nên các em đã từ chối sau khi tham gia một thời gian.Còn có những trường hợp phụ huynh khi biết con được giáo viên chọn đi thi môn Tinthì phụ huynh cũng đã có phản ứng là không đồng ý vì sợ mất thời gian và làm ảnhhưởng đến các môn khối Ngay cả trong đội ngũ giáo viên cũng có những người có
sự tác động đến học sinh của mình không muốn cho tham gia thi môn Tin học Cuốicùng đội tuyển môn Tin học chỉ tuyển chọn được những học sinh còn sót lại của cácmôn như Toán, Lí, Hóa, Sinh, Anh,…
Chính những khó khăn đó luôn tạo áp lực cho giáo viên khi tham gia dạy bồidưỡng học sinh giỏi Vì vậy ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả, chất lượng học sinhgiỏi môn Tin học ở các trường trung học phổ thông
2.1 Những thuận lợi khi giảng dạy bồi dưỡng HSG Tin học:
- Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học ở các trường THPT trên địabàn tỉnh Thanh Hóa nói chung và ở trường THPT Hoằng Hóa 4 nói riêng hiện nay cónhiều thuận lợi:
Trang 10+ Hệ thống bài tập rời rạc nên việc tổng hợp bài tập và đề thi thành các dạng bàitập phục vụ dạy học mất rất nhiều thời gian
+ Rất ít tài liệu, sách vở nói đến các tiểu tiết để cải tiến chương trình
- Đa số các em đầu tư ít thời gian cho việc học bồi dưỡng HSG Tin học, do đókết quả không cao là điều tất yếu
- Sau các kỳ thi học sinh giỏi môn Tin thường không có đáp án Nếu có đáp ántham khảo thì việc đọc và hiểu được đáp án cũng rất khó do đáp án thường không có ýtưởng thuật toán kèm theo Thực tế, qua các kỳ thi HSG tỉnh Thanh Hóa đã có rấtnhiều học sinh, giáo viên khó hiểu khi bài thi làm đúng nhưng điểm thi vẫn rất thấp và
sự khó hiểu đó vẫn cứ kéo dài do đáp án tham khảo và test chấm ít khi được công bố
- Khó khăn lớn nhất là nhà một số em trong đội tuyển bồi dưỡng học sinh giỏichưa có máy tính để học ở nhà Mà môn Tin học là môn bắt buộc phải có máy, nó làcông cụ trực tiếp để các em thực hành và luyện các dạng bài tập Vì thế giáo viên bồidưỡng Tin học phải nghĩ cách để các em có được công cụ học tập càng sớm càng tốt
Có những em gia đình lại hết sức khó khăn không thể động viên gia đình học sinh muamáy tính được thì chính viên bồi dưỡng phải cho các em mượn máy tính của mình đểhọc
3 Các giải pháp thực hiện.
3.1 Giáo viên cần chủ động về kiến thức và tài liệu để sẵn sàng tiếp nhận nhiệm
vụ bồi dưỡng học sinh giỏi.
Hơn ai hết giáo viên phụ trách đội tuyển phải trang bị cho mình kiến thức tốt đểchủ động trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Thời gian hè là thời gian lí tưởng nhất
để tôi học tập Với phương châm mỗi thầy cô giáo là tấm gương học tập suốt đời nên tôinghĩ mình phải có kiến thức thì với có thể đồng hành cùng các em Cho nên tôi thườngxuyên làm các bài tập trên trang web http://Laptrinhphothong.vn (là tiền thân củatrang http://www.tmath.vn ) của hai thầy giáo đầu ngành trong lĩnh vực công nghệthông tin là thầy giáo Trần Thanh Hiệp và thầy giáo Nguyễn Đức Toàn Ngoài ra tôicòn tạo thêm cho mình các tài khoản trên các trang như http://ntucoder.net ;http://lqdoj.edu.vn để rèn luyện kĩ năng lập trình với hàng ngàn bài tập được biêntập công phu
Trang 11- Đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng, nhiều thầy, cô có kinhnghiệm trong công tác bồi dưỡng HSG và đặc biệt là có nhiệt huyết lớn trong công tácbồi dưỡng HSG Ở trường THPT Hoằng Hóa 4 nhóm Tin học có 3/3 giáo viên đã từngtham gia bồi dưỡng học sinh giỏi đều có kết quả tốt, đã có giải cao Đây là yếu tốquan trong tạo nên sự thi đua trong công tác giảng dạy và bồi dưỡng học sinh giỏitrong nhóm Tin nói riêng.
- Đặc biệt có nhiều em học sinh muốn tham gia thi chọn vào đội tuyển học sinhgiỏi Tỉnh, phụ huynh quan tâm nhiều hơn đến môn học Nhận thức của phụ huynh, họcsinh đã có nhiều thay đổi đối với môn học trong vài năm gần đây: vai trò của môn Tinhọc trong việc hình thành năng lực số Có nhiều phụ huynh đã có chiều hướngtích cực theo xã hội (không ép con học theo văn, toán…mà tùy khả năng tiếp cậncủa con, cũng như những học sinh ngành công nghệ thông tin ra dễ tìm được việclàm, lương lại cao, nên phụ huynh đã cho con em theo học bộ môn Tin học cũngnhư cho theo đội tuyển học sinh giỏi môn Tin học)
- Ban giám hiệu nhà trường đã rất quan tâm đến công tác bồi dưỡng họcsinh giỏi và đã có sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát kịp thời, có những kế hoạch cụ thể
và lâu dài cho công tác bồi dưỡng HSG
- Có rất nhiều trang mạng về lập trình phổ thông giúp học sinh có thể họctập, làm bài, thi thử, chấm bài tự động để các em đánh giá và rèn luyện khả năngcủa bản thân Đây là các yếu tố quan trọng tạo nên kết quả học sinh giỏi tỉnh hàngnăm cao
2.2 Những khó khăn khi giảng dạy Bồi dưỡng HSG Tin học:
- Giáo viên dạy bồi dưỡng vừa phải bảo đảm chất lượng đại trà, vừa phải hoànthành chỉ tiêu chất lượng mũi nhọn và công tác kiêm nhiệm do đó cường độ làm việcquá tải và việc đầu tư cho công tác bồi dưỡng HSG cũng có phần bị hạn chế
- Giáo viên dạy bồi dưỡng đều phải tự soạn chương trình dạy, theo kinh nghiệmcủa bản thân, tự nghiên cứu, tự sưu tầm tài liệu:
+ Tài liệu về bộ môn Tin học không nhiều Việc tìm kiếm tài liệu dạy học phùhợp trình độ học sinh rất vất vả
Trang 12+ Hệ thống bài tập rời rạc nên việc tổng hợp bài tập và đề thi thành các dạng bàitập phục vụ dạy học mất rất nhiều thời gian
+ Rất ít tài liệu, sách vở nói đến các tiểu tiết để cải tiến chương trình
- Đa số các em đầu tư ít thời gian cho việc học bồi dưỡng HSG Tin học, do đókết quả không cao là điều tất yếu
- Sau các kỳ thi học sinh giỏi môn Tin thường không có đáp án Nếu có đáp ántham khảo thì việc đọc và hiểu được đáp án cũng rất khó do đáp án thường không có ýtưởng thuật toán kèm theo Thực tế, qua các kỳ thi HSG tỉnh Thanh Hóa đã có rấtnhiều học sinh, giáo viên khó hiểu khi bài thi làm đúng nhưng điểm thi vẫn rất thấp và
sự khó hiểu đó vẫn cứ kéo dài do đáp án tham khảo và test chấm ít khi được công bố
- Khó khăn lớn nhất là nhà một số em trong đội tuyển bồi dưỡng học sinh giỏichưa có máy tính để học ở nhà Mà môn Tin học là môn bắt buộc phải có máy, nó làcông cụ trực tiếp để các em thực hành và luyện các dạng bài tập Vì thế giáo viên bồidưỡng Tin học phải nghĩ cách để các em có được công cụ học tập càng sớm càng tốt
Có những em gia đình lại hết sức khó khăn không thể động viên gia đình học sinh muamáy tính được thì chính viên bồi dưỡng phải cho các em mượn máy tính của mình đểhọc
3 Các giải pháp thực hiện.
3.1 Giáo viên cần chủ động về kiến thức và tài liệu để sẵn sàng tiếp nhận nhiệm
vụ bồi dưỡng học sinh giỏi.
Hơn ai hết giáo viên phụ trách đội tuyển phải trang bị cho mình kiến thức tốt đểchủ động trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Thời gian hè là thời gian lí tưởng nhất
để tôi học tập Với phương châm mỗi thầy cô giáo là tấm gương học tập suốt đời nên tôinghĩ mình phải có kiến thức thì với có thể đồng hành cùng các em Cho nên tôi thườngxuyên làm các bài tập trên trang web http://Laptrinhphothong.vn (là tiền thân củatrang http://www.tmath.vn ) của hai thầy giáo đầu ngành trong lĩnh vực công nghệthông tin là thầy giáo Trần Thanh Hiệp và thầy giáo Nguyễn Đức Toàn Ngoài ra tôicòn tạo thêm cho mình các tài khoản trên các trang như http://ntucoder.net ;http://lqdoj.edu.vn để rèn luyện kĩ năng lập trình với hàng ngàn bài tập được biêntập công phu
Trang 132 Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở lí luận trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, đề tài đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp Tỉnh hàng năm tại trường THPT Hoằng Hóa 4
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng học sinh khá giỏi khối 10, 11, 12 của trường THPT Hoằng Hóa 4
- Nội dung chương trình theo yêu cầu của công tác BDHSG
- Phương pháp, kỹ thuật dạy học HSG
- Đề tài được nghiên cứu và áp dụng tại trường THPT Hoằng Hóa 4, Huyện HoằngHóa, Tỉnh Thanh Hóa
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Nghiên cứu lí luận:
- Nghiên cứu thực tiễn:
- Tổng kết kinh nghiệm: Tổng hợp kinh nghiệm dạy và học của bản thân, đồngnghiệp, học sinh trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học từ nhiều nămqua
5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:
Xây dựng được kế hoạch dạy học vừa trực tiếp vừa trực tuyến, tiếp cận phươngpháp sử dụng công cụ hỗ trợ dạy học lập trình trực tuyến trên các website trong tìnhhình mới để hình thành được thói quen học tập trong không gian số Khai thác tối đatiềm năng của học sinh, giảm áp lực trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tinhọc đối với giáo viên
Trang 142 Thực trạng về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học ở trường THPT Hoằng Hóa 4.
Công tác bồi dưỡng HSG Tin học ở các trường THPT hiện nay đang gặp một sốkhó khăn nhất định đó là công tác tuyển chọn học sinh bồi dưỡng, xây dựng chươngtrình, nội dung bồi dưỡng, quy trình bồi dưỡng giảng dạy, tài liệu bồi dưỡng Trongnhững năm gần đây, vị trí, vai trò của môn Tin học có nhiều thay đổi song phần lớnhọc sinh và phụ huynh vẫn chưa thực sự quan tâm đến môn học này Một bộ phận họcsinh ít chú ý đến bộ môn học, tự bản thân các em coi đó là môn phụ Bởi vậy không ítcác giờ học Tin học diễn ra tẻ nhạt, nặng nề, học sinh ít quan tâm làm giáo viên mấthứng thú và nhiệt huyết Chính vì thế lượng giáo viên Tin học đam mê chuyên môn,chuyên tâm với nghề còn rất ít nên đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc bồi dưỡng họcsinh giỏi
Thực tế đã có nhiều trường hợp xảy ra đối với bản thân tôi và các đồng nghiệpkhác trong quá trình lấy danh sách đội tuyển tham gia học sinh giỏi Học sinh khiđược giáo viên chọn thi môn Tin học tỏ ra không thích, đang còn dè chừng Có họcsinh đã nhận lời rồi nhưng vì đây không phải là môn khối, tâm lí thi môn này khôngbằng các môn Toán, Lí, Hóa, nên các em đã từ chối sau khi tham gia một thời gian.Còn có những trường hợp phụ huynh khi biết con được giáo viên chọn đi thi môn Tinthì phụ huynh cũng đã có phản ứng là không đồng ý vì sợ mất thời gian và làm ảnhhưởng đến các môn khối Ngay cả trong đội ngũ giáo viên cũng có những người có
sự tác động đến học sinh của mình không muốn cho tham gia thi môn Tin học Cuốicùng đội tuyển môn Tin học chỉ tuyển chọn được những học sinh còn sót lại của cácmôn như Toán, Lí, Hóa, Sinh, Anh,…
Chính những khó khăn đó luôn tạo áp lực cho giáo viên khi tham gia dạy bồidưỡng học sinh giỏi Vì vậy ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả, chất lượng học sinhgiỏi môn Tin học ở các trường trung học phổ thông
2.1 Những thuận lợi khi giảng dạy bồi dưỡng HSG Tin học:
- Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học ở các trường THPT trên địabàn tỉnh Thanh Hóa nói chung và ở trường THPT Hoằng Hóa 4 nói riêng hiện nay cónhiều thuận lợi:
Trang 15A MỞ ĐẦU:
1 Lý do chọn đề tài:
Trong thời đại ngày nay, ngành công nghệ thông tin (CNTT) nói chung và Tinhọc nói riêng đang phát triển một cách mạnh mẽ Mọi ngành nghề, lĩnh vực hay hoạtđộng nào trong xã hội hiện đại cũng cần tới sự góp mặt của CNTT, ở đâu ứng dụngcủa CNTT cũng vô cùng quan trọng Vì vậy, nhu cầu về nguồn nhân lực CNTT là rấtlớn và vẫn còn tiếp tục tăng trong những năm tiếp theo, việc nâng cao chất lượngnguồn nhân lực CNTT để đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế củađất nước là một nhiệm vụ hết sức cấp thiết hiện nay Là một giáo viên bộ môn Tin học,tôi nhận thấy bên cạnh việc dạy học các kiến thức phổ thông về tin học ứng dụng thìviệc dạy học lập trình cũng hết sức quan trọng; trách nhiệm của người giáo viên Tinhọc là giúp học sinh hiểu hơn về sự hoạt động của máy tính, am hiểu về khoa học kỹthuật, góp phần định hướng những học sinh có năng lực và đam mê Tin học vào độingũ nhân lực CNTT chất lượng cao của đất nước Trong suốt 19 năm giảng dạy tại đơn
vị mình, tôi đã được BGH tin tưởng, phân công bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) Vớiniềm đam mê, ham học hỏi tôi luôn tìm tòi nghiên cứu để có những giải pháp tốt nhấtnhằm đem lại hiệu quả cao trong công tác bồi dưỡng Và đã đạt được những kết quảrất đáng tự hào, trong những năm gần đây học sinh của tôi đều đạt giải cao tại kỳ họcsinh giỏi cấp tỉnh Trong quá trình giảng dạy tôi luôn tích cực trao đổi kinh nghiệm,thảo luận về các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác BDHSG từ việc tổ chức, chọnđội tuyến đến nội dung, phương pháp, kỹ thuật dạy học với đồng nghiệp và nhận thấynhiều giáo viên gặp khó khăn trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Đặc biệt đếnnay, xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục đã tác động sâu sắc đến hầu hết cácnhà trường, các phòng các sở GD & ĐT trên khắp cả nước Để chuyển đổi sốthành công bắt buộc phải áp dụng công nghệ từ phương pháp giảng dạy nên tôimạnh dạn chia sẻ những kinh nghiệm thực tế của bản thân trong công tác bồi
dưỡng học sinh giỏi và đó cũng chính là lí do tôi quyết định viết đề tài:“Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học bằng ngôn ngữ lập trình C++ tại trường THPT Hoằng Hóa 4” Rất
mong các đồng nghiệp tiếp tục góp ý để đề tài của tôi ngày càng hoàn thiện và ứngdụng rộng rãi trong thực tiễn
Trang 162 Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở lí luận trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, đề tài đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp Tỉnh hàng năm tại trường THPT Hoằng Hóa 4
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng học sinh khá giỏi khối 10, 11, 12 của trường THPT Hoằng Hóa 4
- Nội dung chương trình theo yêu cầu của công tác BDHSG
- Phương pháp, kỹ thuật dạy học HSG
- Đề tài được nghiên cứu và áp dụng tại trường THPT Hoằng Hóa 4, Huyện HoằngHóa, Tỉnh Thanh Hóa
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Nghiên cứu lí luận:
- Nghiên cứu thực tiễn:
- Tổng kết kinh nghiệm: Tổng hợp kinh nghiệm dạy và học của bản thân, đồngnghiệp, học sinh trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học từ nhiều nămqua
5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:
Xây dựng được kế hoạch dạy học vừa trực tiếp vừa trực tuyến, tiếp cận phươngpháp sử dụng công cụ hỗ trợ dạy học lập trình trực tuyến trên các website trong tìnhhình mới để hình thành được thói quen học tập trong không gian số Khai thác tối đatiềm năng của học sinh, giảm áp lực trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tinhọc đối với giáo viên
Trang 17A MỞ ĐẦU:
1 Lý do chọn đề tài:
Trong thời đại ngày nay, ngành công nghệ thông tin (CNTT) nói chung và Tinhọc nói riêng đang phát triển một cách mạnh mẽ Mọi ngành nghề, lĩnh vực hay hoạtđộng nào trong xã hội hiện đại cũng cần tới sự góp mặt của CNTT, ở đâu ứng dụngcủa CNTT cũng vô cùng quan trọng Vì vậy, nhu cầu về nguồn nhân lực CNTT là rấtlớn và vẫn còn tiếp tục tăng trong những năm tiếp theo, việc nâng cao chất lượngnguồn nhân lực CNTT để đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế củađất nước là một nhiệm vụ hết sức cấp thiết hiện nay Là một giáo viên bộ môn Tin học,tôi nhận thấy bên cạnh việc dạy học các kiến thức phổ thông về tin học ứng dụng thìviệc dạy học lập trình cũng hết sức quan trọng; trách nhiệm của người giáo viên Tinhọc là giúp học sinh hiểu hơn về sự hoạt động của máy tính, am hiểu về khoa học kỹthuật, góp phần định hướng những học sinh có năng lực và đam mê Tin học vào độingũ nhân lực CNTT chất lượng cao của đất nước Trong suốt 19 năm giảng dạy tại đơn
vị mình, tôi đã được BGH tin tưởng, phân công bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) Vớiniềm đam mê, ham học hỏi tôi luôn tìm tòi nghiên cứu để có những giải pháp tốt nhấtnhằm đem lại hiệu quả cao trong công tác bồi dưỡng Và đã đạt được những kết quảrất đáng tự hào, trong những năm gần đây học sinh của tôi đều đạt giải cao tại kỳ họcsinh giỏi cấp tỉnh Trong quá trình giảng dạy tôi luôn tích cực trao đổi kinh nghiệm,thảo luận về các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác BDHSG từ việc tổ chức, chọnđội tuyến đến nội dung, phương pháp, kỹ thuật dạy học với đồng nghiệp và nhận thấynhiều giáo viên gặp khó khăn trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Đặc biệt đếnnay, xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục đã tác động sâu sắc đến hầu hết cácnhà trường, các phòng các sở GD & ĐT trên khắp cả nước Để chuyển đổi sốthành công bắt buộc phải áp dụng công nghệ từ phương pháp giảng dạy nên tôimạnh dạn chia sẻ những kinh nghiệm thực tế của bản thân trong công tác bồi
dưỡng học sinh giỏi và đó cũng chính là lí do tôi quyết định viết đề tài:“Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học bằng ngôn ngữ lập trình C++ tại trường THPT Hoằng Hóa 4” Rất
mong các đồng nghiệp tiếp tục góp ý để đề tài của tôi ngày càng hoàn thiện và ứngdụng rộng rãi trong thực tiễn
Trang 18A MỞ ĐẦU:
1 Lý do chọn đề tài:
Trong thời đại ngày nay, ngành công nghệ thông tin (CNTT) nói chung và Tinhọc nói riêng đang phát triển một cách mạnh mẽ Mọi ngành nghề, lĩnh vực hay hoạtđộng nào trong xã hội hiện đại cũng cần tới sự góp mặt của CNTT, ở đâu ứng dụngcủa CNTT cũng vô cùng quan trọng Vì vậy, nhu cầu về nguồn nhân lực CNTT là rấtlớn và vẫn còn tiếp tục tăng trong những năm tiếp theo, việc nâng cao chất lượngnguồn nhân lực CNTT để đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế củađất nước là một nhiệm vụ hết sức cấp thiết hiện nay Là một giáo viên bộ môn Tin học,tôi nhận thấy bên cạnh việc dạy học các kiến thức phổ thông về tin học ứng dụng thìviệc dạy học lập trình cũng hết sức quan trọng; trách nhiệm của người giáo viên Tinhọc là giúp học sinh hiểu hơn về sự hoạt động của máy tính, am hiểu về khoa học kỹthuật, góp phần định hướng những học sinh có năng lực và đam mê Tin học vào độingũ nhân lực CNTT chất lượng cao của đất nước Trong suốt 19 năm giảng dạy tại đơn
vị mình, tôi đã được BGH tin tưởng, phân công bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) Vớiniềm đam mê, ham học hỏi tôi luôn tìm tòi nghiên cứu để có những giải pháp tốt nhấtnhằm đem lại hiệu quả cao trong công tác bồi dưỡng Và đã đạt được những kết quảrất đáng tự hào, trong những năm gần đây học sinh của tôi đều đạt giải cao tại kỳ họcsinh giỏi cấp tỉnh Trong quá trình giảng dạy tôi luôn tích cực trao đổi kinh nghiệm,thảo luận về các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác BDHSG từ việc tổ chức, chọnđội tuyến đến nội dung, phương pháp, kỹ thuật dạy học với đồng nghiệp và nhận thấynhiều giáo viên gặp khó khăn trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Đặc biệt đếnnay, xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục đã tác động sâu sắc đến hầu hết cácnhà trường, các phòng các sở GD & ĐT trên khắp cả nước Để chuyển đổi sốthành công bắt buộc phải áp dụng công nghệ từ phương pháp giảng dạy nên tôimạnh dạn chia sẻ những kinh nghiệm thực tế của bản thân trong công tác bồi
dưỡng học sinh giỏi và đó cũng chính là lí do tôi quyết định viết đề tài:“Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học bằng ngôn ngữ lập trình C++ tại trường THPT Hoằng Hóa 4” Rất
mong các đồng nghiệp tiếp tục góp ý để đề tài của tôi ngày càng hoàn thiện và ứngdụng rộng rãi trong thực tiễn
Trang 19B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
- Công nghệ thông tin là một trong các phương tiện quan trọng nhất của một xãhội hiện đại, đang làm biến đổi sâu sắc đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục củathế giới, trong đó có Việt Nam Chúng ta đang sống trong thời đại thông tin kỹ thuật
số, đâu đâu quanh ta, ở hầu hết các lĩnh vực ngành nghề đều có sử dụng các sản phẩmcủa tin học
- Đặc trưng của môn Tin học là khoa học gắn liền với công nghệ, do vậy dạy họcTin học một mặt trang bị cho HS kiến thức khoa học về Tin học, phát triển tư duythuật toán, rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề, mặt khác phải chú trọng đến rèn luyện
kỹ năng thực hành, ứng dụng, tạo mọi điều kiện để HS được thực hành, nắm bắt vàtiếp cận với những công nghệ mới của Tin học phục vụ học tập và đời sống
- Nhân tài có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển kinh tế, xã hội.Trong đường lối đổi mới toàn diện của đất nước ta về giáo dục và đào tạo, Đảng ta đãxác định: “Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàngđầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài ”
- Việc bồi dưỡng học sinh giỏi, đào tạo nguồn nhân tài cho đất nước là mộtnhiệm vụ rất quan trọng và cần thiết vì những người tài bao giờ cũng là nhân tố quantrọng để thúc đẩy xã hội phát triển
- Đã từ lâu việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi là nhiệm vụ trọng tâm củacác trường THPT Vì vậy các nhà trường đặc biệt quan tâm và mọi giáo viên đều cónhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi
- Tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi và thi học sinh giỏi nhằm: Động viên khích lệnhững học sinh và giáo viên trong dạy và học, góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nângcao chất luợng giáo dục, đồng thời phát hiện học sinh có năng khiếu để tiếp tục bồidưỡng và định hướng nghề nghiệp đúng sở thích, sở trường, nhằm tạo nguồn nhân lựcchất lượng cao cho đất nước
Trang 202 Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở lí luận trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, đề tài đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp Tỉnh hàng năm tại trường THPT Hoằng Hóa 4
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng học sinh khá giỏi khối 10, 11, 12 của trường THPT Hoằng Hóa 4
- Nội dung chương trình theo yêu cầu của công tác BDHSG
- Phương pháp, kỹ thuật dạy học HSG
- Đề tài được nghiên cứu và áp dụng tại trường THPT Hoằng Hóa 4, Huyện HoằngHóa, Tỉnh Thanh Hóa
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Nghiên cứu lí luận:
- Nghiên cứu thực tiễn:
- Tổng kết kinh nghiệm: Tổng hợp kinh nghiệm dạy và học của bản thân, đồngnghiệp, học sinh trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học từ nhiều nămqua
5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:
Xây dựng được kế hoạch dạy học vừa trực tiếp vừa trực tuyến, tiếp cận phươngpháp sử dụng công cụ hỗ trợ dạy học lập trình trực tuyến trên các website trong tìnhhình mới để hình thành được thói quen học tập trong không gian số Khai thác tối đatiềm năng của học sinh, giảm áp lực trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tinhọc đối với giáo viên
Trang 21- Đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng, nhiều thầy, cô có kinhnghiệm trong công tác bồi dưỡng HSG và đặc biệt là có nhiệt huyết lớn trong công tácbồi dưỡng HSG Ở trường THPT Hoằng Hóa 4 nhóm Tin học có 3/3 giáo viên đã từngtham gia bồi dưỡng học sinh giỏi đều có kết quả tốt, đã có giải cao Đây là yếu tốquan trong tạo nên sự thi đua trong công tác giảng dạy và bồi dưỡng học sinh giỏitrong nhóm Tin nói riêng.
- Đặc biệt có nhiều em học sinh muốn tham gia thi chọn vào đội tuyển học sinhgiỏi Tỉnh, phụ huynh quan tâm nhiều hơn đến môn học Nhận thức của phụ huynh, họcsinh đã có nhiều thay đổi đối với môn học trong vài năm gần đây: vai trò của môn Tinhọc trong việc hình thành năng lực số Có nhiều phụ huynh đã có chiều hướngtích cực theo xã hội (không ép con học theo văn, toán…mà tùy khả năng tiếp cậncủa con, cũng như những học sinh ngành công nghệ thông tin ra dễ tìm được việclàm, lương lại cao, nên phụ huynh đã cho con em theo học bộ môn Tin học cũngnhư cho theo đội tuyển học sinh giỏi môn Tin học)
- Ban giám hiệu nhà trường đã rất quan tâm đến công tác bồi dưỡng họcsinh giỏi và đã có sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát kịp thời, có những kế hoạch cụ thể
và lâu dài cho công tác bồi dưỡng HSG
- Có rất nhiều trang mạng về lập trình phổ thông giúp học sinh có thể họctập, làm bài, thi thử, chấm bài tự động để các em đánh giá và rèn luyện khả năngcủa bản thân Đây là các yếu tố quan trọng tạo nên kết quả học sinh giỏi tỉnh hàngnăm cao
2.2 Những khó khăn khi giảng dạy Bồi dưỡng HSG Tin học:
- Giáo viên dạy bồi dưỡng vừa phải bảo đảm chất lượng đại trà, vừa phải hoànthành chỉ tiêu chất lượng mũi nhọn và công tác kiêm nhiệm do đó cường độ làm việcquá tải và việc đầu tư cho công tác bồi dưỡng HSG cũng có phần bị hạn chế
- Giáo viên dạy bồi dưỡng đều phải tự soạn chương trình dạy, theo kinh nghiệmcủa bản thân, tự nghiên cứu, tự sưu tầm tài liệu:
+ Tài liệu về bộ môn Tin học không nhiều Việc tìm kiếm tài liệu dạy học phùhợp trình độ học sinh rất vất vả
Trang 22A MỞ ĐẦU:
1 Lý do chọn đề tài:
Trong thời đại ngày nay, ngành công nghệ thông tin (CNTT) nói chung và Tinhọc nói riêng đang phát triển một cách mạnh mẽ Mọi ngành nghề, lĩnh vực hay hoạtđộng nào trong xã hội hiện đại cũng cần tới sự góp mặt của CNTT, ở đâu ứng dụngcủa CNTT cũng vô cùng quan trọng Vì vậy, nhu cầu về nguồn nhân lực CNTT là rấtlớn và vẫn còn tiếp tục tăng trong những năm tiếp theo, việc nâng cao chất lượngnguồn nhân lực CNTT để đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế củađất nước là một nhiệm vụ hết sức cấp thiết hiện nay Là một giáo viên bộ môn Tin học,tôi nhận thấy bên cạnh việc dạy học các kiến thức phổ thông về tin học ứng dụng thìviệc dạy học lập trình cũng hết sức quan trọng; trách nhiệm của người giáo viên Tinhọc là giúp học sinh hiểu hơn về sự hoạt động của máy tính, am hiểu về khoa học kỹthuật, góp phần định hướng những học sinh có năng lực và đam mê Tin học vào độingũ nhân lực CNTT chất lượng cao của đất nước Trong suốt 19 năm giảng dạy tại đơn
vị mình, tôi đã được BGH tin tưởng, phân công bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) Vớiniềm đam mê, ham học hỏi tôi luôn tìm tòi nghiên cứu để có những giải pháp tốt nhấtnhằm đem lại hiệu quả cao trong công tác bồi dưỡng Và đã đạt được những kết quảrất đáng tự hào, trong những năm gần đây học sinh của tôi đều đạt giải cao tại kỳ họcsinh giỏi cấp tỉnh Trong quá trình giảng dạy tôi luôn tích cực trao đổi kinh nghiệm,thảo luận về các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác BDHSG từ việc tổ chức, chọnđội tuyến đến nội dung, phương pháp, kỹ thuật dạy học với đồng nghiệp và nhận thấynhiều giáo viên gặp khó khăn trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Đặc biệt đếnnay, xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục đã tác động sâu sắc đến hầu hết cácnhà trường, các phòng các sở GD & ĐT trên khắp cả nước Để chuyển đổi sốthành công bắt buộc phải áp dụng công nghệ từ phương pháp giảng dạy nên tôimạnh dạn chia sẻ những kinh nghiệm thực tế của bản thân trong công tác bồi
dưỡng học sinh giỏi và đó cũng chính là lí do tôi quyết định viết đề tài:“Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học bằng ngôn ngữ lập trình C++ tại trường THPT Hoằng Hóa 4” Rất
mong các đồng nghiệp tiếp tục góp ý để đề tài của tôi ngày càng hoàn thiện và ứngdụng rộng rãi trong thực tiễn
Trang 23- Đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng, nhiều thầy, cô có kinhnghiệm trong công tác bồi dưỡng HSG và đặc biệt là có nhiệt huyết lớn trong công tácbồi dưỡng HSG Ở trường THPT Hoằng Hóa 4 nhóm Tin học có 3/3 giáo viên đã từngtham gia bồi dưỡng học sinh giỏi đều có kết quả tốt, đã có giải cao Đây là yếu tốquan trong tạo nên sự thi đua trong công tác giảng dạy và bồi dưỡng học sinh giỏitrong nhóm Tin nói riêng.
- Đặc biệt có nhiều em học sinh muốn tham gia thi chọn vào đội tuyển học sinhgiỏi Tỉnh, phụ huynh quan tâm nhiều hơn đến môn học Nhận thức của phụ huynh, họcsinh đã có nhiều thay đổi đối với môn học trong vài năm gần đây: vai trò của môn Tinhọc trong việc hình thành năng lực số Có nhiều phụ huynh đã có chiều hướngtích cực theo xã hội (không ép con học theo văn, toán…mà tùy khả năng tiếp cậncủa con, cũng như những học sinh ngành công nghệ thông tin ra dễ tìm được việclàm, lương lại cao, nên phụ huynh đã cho con em theo học bộ môn Tin học cũngnhư cho theo đội tuyển học sinh giỏi môn Tin học)
- Ban giám hiệu nhà trường đã rất quan tâm đến công tác bồi dưỡng họcsinh giỏi và đã có sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát kịp thời, có những kế hoạch cụ thể
và lâu dài cho công tác bồi dưỡng HSG
- Có rất nhiều trang mạng về lập trình phổ thông giúp học sinh có thể họctập, làm bài, thi thử, chấm bài tự động để các em đánh giá và rèn luyện khả năngcủa bản thân Đây là các yếu tố quan trọng tạo nên kết quả học sinh giỏi tỉnh hàngnăm cao
2.2 Những khó khăn khi giảng dạy Bồi dưỡng HSG Tin học:
- Giáo viên dạy bồi dưỡng vừa phải bảo đảm chất lượng đại trà, vừa phải hoànthành chỉ tiêu chất lượng mũi nhọn và công tác kiêm nhiệm do đó cường độ làm việcquá tải và việc đầu tư cho công tác bồi dưỡng HSG cũng có phần bị hạn chế
- Giáo viên dạy bồi dưỡng đều phải tự soạn chương trình dạy, theo kinh nghiệmcủa bản thân, tự nghiên cứu, tự sưu tầm tài liệu:
+ Tài liệu về bộ môn Tin học không nhiều Việc tìm kiếm tài liệu dạy học phùhợp trình độ học sinh rất vất vả
Trang 24+ Hệ thống bài tập rời rạc nên việc tổng hợp bài tập và đề thi thành các dạng bàitập phục vụ dạy học mất rất nhiều thời gian
+ Rất ít tài liệu, sách vở nói đến các tiểu tiết để cải tiến chương trình
- Đa số các em đầu tư ít thời gian cho việc học bồi dưỡng HSG Tin học, do đókết quả không cao là điều tất yếu
- Sau các kỳ thi học sinh giỏi môn Tin thường không có đáp án Nếu có đáp ántham khảo thì việc đọc và hiểu được đáp án cũng rất khó do đáp án thường không có ýtưởng thuật toán kèm theo Thực tế, qua các kỳ thi HSG tỉnh Thanh Hóa đã có rấtnhiều học sinh, giáo viên khó hiểu khi bài thi làm đúng nhưng điểm thi vẫn rất thấp và
sự khó hiểu đó vẫn cứ kéo dài do đáp án tham khảo và test chấm ít khi được công bố
- Khó khăn lớn nhất là nhà một số em trong đội tuyển bồi dưỡng học sinh giỏichưa có máy tính để học ở nhà Mà môn Tin học là môn bắt buộc phải có máy, nó làcông cụ trực tiếp để các em thực hành và luyện các dạng bài tập Vì thế giáo viên bồidưỡng Tin học phải nghĩ cách để các em có được công cụ học tập càng sớm càng tốt
Có những em gia đình lại hết sức khó khăn không thể động viên gia đình học sinh muamáy tính được thì chính viên bồi dưỡng phải cho các em mượn máy tính của mình đểhọc
3 Các giải pháp thực hiện.
3.1 Giáo viên cần chủ động về kiến thức và tài liệu để sẵn sàng tiếp nhận nhiệm
vụ bồi dưỡng học sinh giỏi.
Hơn ai hết giáo viên phụ trách đội tuyển phải trang bị cho mình kiến thức tốt đểchủ động trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Thời gian hè là thời gian lí tưởng nhất
để tôi học tập Với phương châm mỗi thầy cô giáo là tấm gương học tập suốt đời nên tôinghĩ mình phải có kiến thức thì với có thể đồng hành cùng các em Cho nên tôi thườngxuyên làm các bài tập trên trang web http://Laptrinhphothong.vn (là tiền thân củatrang http://www.tmath.vn ) của hai thầy giáo đầu ngành trong lĩnh vực công nghệthông tin là thầy giáo Trần Thanh Hiệp và thầy giáo Nguyễn Đức Toàn Ngoài ra tôicòn tạo thêm cho mình các tài khoản trên các trang như http://ntucoder.net ;http://lqdoj.edu.vn để rèn luyện kĩ năng lập trình với hàng ngàn bài tập được biêntập công phu
Trang 25A MỞ ĐẦU:
1 Lý do chọn đề tài:
Trong thời đại ngày nay, ngành công nghệ thông tin (CNTT) nói chung và Tinhọc nói riêng đang phát triển một cách mạnh mẽ Mọi ngành nghề, lĩnh vực hay hoạtđộng nào trong xã hội hiện đại cũng cần tới sự góp mặt của CNTT, ở đâu ứng dụngcủa CNTT cũng vô cùng quan trọng Vì vậy, nhu cầu về nguồn nhân lực CNTT là rấtlớn và vẫn còn tiếp tục tăng trong những năm tiếp theo, việc nâng cao chất lượngnguồn nhân lực CNTT để đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế củađất nước là một nhiệm vụ hết sức cấp thiết hiện nay Là một giáo viên bộ môn Tin học,tôi nhận thấy bên cạnh việc dạy học các kiến thức phổ thông về tin học ứng dụng thìviệc dạy học lập trình cũng hết sức quan trọng; trách nhiệm của người giáo viên Tinhọc là giúp học sinh hiểu hơn về sự hoạt động của máy tính, am hiểu về khoa học kỹthuật, góp phần định hướng những học sinh có năng lực và đam mê Tin học vào độingũ nhân lực CNTT chất lượng cao của đất nước Trong suốt 19 năm giảng dạy tại đơn
vị mình, tôi đã được BGH tin tưởng, phân công bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) Vớiniềm đam mê, ham học hỏi tôi luôn tìm tòi nghiên cứu để có những giải pháp tốt nhấtnhằm đem lại hiệu quả cao trong công tác bồi dưỡng Và đã đạt được những kết quảrất đáng tự hào, trong những năm gần đây học sinh của tôi đều đạt giải cao tại kỳ họcsinh giỏi cấp tỉnh Trong quá trình giảng dạy tôi luôn tích cực trao đổi kinh nghiệm,thảo luận về các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác BDHSG từ việc tổ chức, chọnđội tuyến đến nội dung, phương pháp, kỹ thuật dạy học với đồng nghiệp và nhận thấynhiều giáo viên gặp khó khăn trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Đặc biệt đếnnay, xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục đã tác động sâu sắc đến hầu hết cácnhà trường, các phòng các sở GD & ĐT trên khắp cả nước Để chuyển đổi sốthành công bắt buộc phải áp dụng công nghệ từ phương pháp giảng dạy nên tôimạnh dạn chia sẻ những kinh nghiệm thực tế của bản thân trong công tác bồi
dưỡng học sinh giỏi và đó cũng chính là lí do tôi quyết định viết đề tài:“Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học bằng ngôn ngữ lập trình C++ tại trường THPT Hoằng Hóa 4” Rất
mong các đồng nghiệp tiếp tục góp ý để đề tài của tôi ngày càng hoàn thiện và ứngdụng rộng rãi trong thực tiễn
Trang 26B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
- Công nghệ thông tin là một trong các phương tiện quan trọng nhất của một xãhội hiện đại, đang làm biến đổi sâu sắc đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục củathế giới, trong đó có Việt Nam Chúng ta đang sống trong thời đại thông tin kỹ thuật
số, đâu đâu quanh ta, ở hầu hết các lĩnh vực ngành nghề đều có sử dụng các sản phẩmcủa tin học
- Đặc trưng của môn Tin học là khoa học gắn liền với công nghệ, do vậy dạy họcTin học một mặt trang bị cho HS kiến thức khoa học về Tin học, phát triển tư duythuật toán, rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề, mặt khác phải chú trọng đến rèn luyện
kỹ năng thực hành, ứng dụng, tạo mọi điều kiện để HS được thực hành, nắm bắt vàtiếp cận với những công nghệ mới của Tin học phục vụ học tập và đời sống
- Nhân tài có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển kinh tế, xã hội.Trong đường lối đổi mới toàn diện của đất nước ta về giáo dục và đào tạo, Đảng ta đãxác định: “Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàngđầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài ”
- Việc bồi dưỡng học sinh giỏi, đào tạo nguồn nhân tài cho đất nước là mộtnhiệm vụ rất quan trọng và cần thiết vì những người tài bao giờ cũng là nhân tố quantrọng để thúc đẩy xã hội phát triển
- Đã từ lâu việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi là nhiệm vụ trọng tâm củacác trường THPT Vì vậy các nhà trường đặc biệt quan tâm và mọi giáo viên đều cónhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi
- Tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi và thi học sinh giỏi nhằm: Động viên khích lệnhững học sinh và giáo viên trong dạy và học, góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nângcao chất luợng giáo dục, đồng thời phát hiện học sinh có năng khiếu để tiếp tục bồidưỡng và định hướng nghề nghiệp đúng sở thích, sở trường, nhằm tạo nguồn nhân lựcchất lượng cao cho đất nước
Trang 27A MỞ ĐẦU:
1 Lý do chọn đề tài:
Trong thời đại ngày nay, ngành công nghệ thông tin (CNTT) nói chung và Tinhọc nói riêng đang phát triển một cách mạnh mẽ Mọi ngành nghề, lĩnh vực hay hoạtđộng nào trong xã hội hiện đại cũng cần tới sự góp mặt của CNTT, ở đâu ứng dụngcủa CNTT cũng vô cùng quan trọng Vì vậy, nhu cầu về nguồn nhân lực CNTT là rấtlớn và vẫn còn tiếp tục tăng trong những năm tiếp theo, việc nâng cao chất lượngnguồn nhân lực CNTT để đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế củađất nước là một nhiệm vụ hết sức cấp thiết hiện nay Là một giáo viên bộ môn Tin học,tôi nhận thấy bên cạnh việc dạy học các kiến thức phổ thông về tin học ứng dụng thìviệc dạy học lập trình cũng hết sức quan trọng; trách nhiệm của người giáo viên Tinhọc là giúp học sinh hiểu hơn về sự hoạt động của máy tính, am hiểu về khoa học kỹthuật, góp phần định hướng những học sinh có năng lực và đam mê Tin học vào độingũ nhân lực CNTT chất lượng cao của đất nước Trong suốt 19 năm giảng dạy tại đơn
vị mình, tôi đã được BGH tin tưởng, phân công bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) Vớiniềm đam mê, ham học hỏi tôi luôn tìm tòi nghiên cứu để có những giải pháp tốt nhấtnhằm đem lại hiệu quả cao trong công tác bồi dưỡng Và đã đạt được những kết quảrất đáng tự hào, trong những năm gần đây học sinh của tôi đều đạt giải cao tại kỳ họcsinh giỏi cấp tỉnh Trong quá trình giảng dạy tôi luôn tích cực trao đổi kinh nghiệm,thảo luận về các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác BDHSG từ việc tổ chức, chọnđội tuyến đến nội dung, phương pháp, kỹ thuật dạy học với đồng nghiệp và nhận thấynhiều giáo viên gặp khó khăn trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Đặc biệt đếnnay, xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục đã tác động sâu sắc đến hầu hết cácnhà trường, các phòng các sở GD & ĐT trên khắp cả nước Để chuyển đổi sốthành công bắt buộc phải áp dụng công nghệ từ phương pháp giảng dạy nên tôimạnh dạn chia sẻ những kinh nghiệm thực tế của bản thân trong công tác bồi
dưỡng học sinh giỏi và đó cũng chính là lí do tôi quyết định viết đề tài:“Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học bằng ngôn ngữ lập trình C++ tại trường THPT Hoằng Hóa 4” Rất
mong các đồng nghiệp tiếp tục góp ý để đề tài của tôi ngày càng hoàn thiện và ứngdụng rộng rãi trong thực tiễn
Trang 28B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
- Công nghệ thông tin là một trong các phương tiện quan trọng nhất của một xãhội hiện đại, đang làm biến đổi sâu sắc đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục củathế giới, trong đó có Việt Nam Chúng ta đang sống trong thời đại thông tin kỹ thuật
số, đâu đâu quanh ta, ở hầu hết các lĩnh vực ngành nghề đều có sử dụng các sản phẩmcủa tin học
- Đặc trưng của môn Tin học là khoa học gắn liền với công nghệ, do vậy dạy họcTin học một mặt trang bị cho HS kiến thức khoa học về Tin học, phát triển tư duythuật toán, rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề, mặt khác phải chú trọng đến rèn luyện
kỹ năng thực hành, ứng dụng, tạo mọi điều kiện để HS được thực hành, nắm bắt vàtiếp cận với những công nghệ mới của Tin học phục vụ học tập và đời sống
- Nhân tài có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển kinh tế, xã hội.Trong đường lối đổi mới toàn diện của đất nước ta về giáo dục và đào tạo, Đảng ta đãxác định: “Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàngđầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài ”
- Việc bồi dưỡng học sinh giỏi, đào tạo nguồn nhân tài cho đất nước là mộtnhiệm vụ rất quan trọng và cần thiết vì những người tài bao giờ cũng là nhân tố quantrọng để thúc đẩy xã hội phát triển
- Đã từ lâu việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi là nhiệm vụ trọng tâm củacác trường THPT Vì vậy các nhà trường đặc biệt quan tâm và mọi giáo viên đều cónhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi
- Tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi và thi học sinh giỏi nhằm: Động viên khích lệnhững học sinh và giáo viên trong dạy và học, góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nângcao chất luợng giáo dục, đồng thời phát hiện học sinh có năng khiếu để tiếp tục bồidưỡng và định hướng nghề nghiệp đúng sở thích, sở trường, nhằm tạo nguồn nhân lựcchất lượng cao cho đất nước
Trang 292 Thực trạng về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học ở trường THPT Hoằng Hóa 4.
Công tác bồi dưỡng HSG Tin học ở các trường THPT hiện nay đang gặp một sốkhó khăn nhất định đó là công tác tuyển chọn học sinh bồi dưỡng, xây dựng chươngtrình, nội dung bồi dưỡng, quy trình bồi dưỡng giảng dạy, tài liệu bồi dưỡng Trongnhững năm gần đây, vị trí, vai trò của môn Tin học có nhiều thay đổi song phần lớnhọc sinh và phụ huynh vẫn chưa thực sự quan tâm đến môn học này Một bộ phận họcsinh ít chú ý đến bộ môn học, tự bản thân các em coi đó là môn phụ Bởi vậy không ítcác giờ học Tin học diễn ra tẻ nhạt, nặng nề, học sinh ít quan tâm làm giáo viên mấthứng thú và nhiệt huyết Chính vì thế lượng giáo viên Tin học đam mê chuyên môn,chuyên tâm với nghề còn rất ít nên đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc bồi dưỡng họcsinh giỏi
Thực tế đã có nhiều trường hợp xảy ra đối với bản thân tôi và các đồng nghiệpkhác trong quá trình lấy danh sách đội tuyển tham gia học sinh giỏi Học sinh khiđược giáo viên chọn thi môn Tin học tỏ ra không thích, đang còn dè chừng Có họcsinh đã nhận lời rồi nhưng vì đây không phải là môn khối, tâm lí thi môn này khôngbằng các môn Toán, Lí, Hóa, nên các em đã từ chối sau khi tham gia một thời gian.Còn có những trường hợp phụ huynh khi biết con được giáo viên chọn đi thi môn Tinthì phụ huynh cũng đã có phản ứng là không đồng ý vì sợ mất thời gian và làm ảnhhưởng đến các môn khối Ngay cả trong đội ngũ giáo viên cũng có những người có
sự tác động đến học sinh của mình không muốn cho tham gia thi môn Tin học Cuốicùng đội tuyển môn Tin học chỉ tuyển chọn được những học sinh còn sót lại của cácmôn như Toán, Lí, Hóa, Sinh, Anh,…
Chính những khó khăn đó luôn tạo áp lực cho giáo viên khi tham gia dạy bồidưỡng học sinh giỏi Vì vậy ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả, chất lượng học sinhgiỏi môn Tin học ở các trường trung học phổ thông
2.1 Những thuận lợi khi giảng dạy bồi dưỡng HSG Tin học:
- Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học ở các trường THPT trên địabàn tỉnh Thanh Hóa nói chung và ở trường THPT Hoằng Hóa 4 nói riêng hiện nay cónhiều thuận lợi:
Trang 301. Tài liệu Lập trình C++ thật đơn giản của thầy Nguyễn Đặng Phú – GV chuyên LamSơn – Phạm Gia Việt Anh – cựu hs chuyên Tin.
2. Tuyển tập đề thi HSG cấp Tỉnh THPT của thầy Vương Thành Trung
3. Tài liệu giáo khoa chuyên tin của tác giả Hồ Sĩ Đàm chủ biên
4. Cấu trúc dữ liệu và thuật giải của tác giả Lê Minh Hoàng
5. Google.com
6. Chat GPT
7. Một số sáng kiến kinh nghiệm và ý kiến của đồng nghiệp
8. Một số tài liệu, trang mạng liên quan:
Trang 311. Tài liệu Lập trình C++ thật đơn giản của thầy Nguyễn Đặng Phú – GV chuyên LamSơn – Phạm Gia Việt Anh – cựu hs chuyên Tin.
2. Tuyển tập đề thi HSG cấp Tỉnh THPT của thầy Vương Thành Trung
3. Tài liệu giáo khoa chuyên tin của tác giả Hồ Sĩ Đàm chủ biên
4. Cấu trúc dữ liệu và thuật giải của tác giả Lê Minh Hoàng
5. Google.com
6. Chat GPT
7. Một số sáng kiến kinh nghiệm và ý kiến của đồng nghiệp
8. Một số tài liệu, trang mạng liên quan:
Trang 32+ Hệ thống bài tập rời rạc nên việc tổng hợp bài tập và đề thi thành các dạng bàitập phục vụ dạy học mất rất nhiều thời gian
+ Rất ít tài liệu, sách vở nói đến các tiểu tiết để cải tiến chương trình
- Đa số các em đầu tư ít thời gian cho việc học bồi dưỡng HSG Tin học, do đókết quả không cao là điều tất yếu
- Sau các kỳ thi học sinh giỏi môn Tin thường không có đáp án Nếu có đáp ántham khảo thì việc đọc và hiểu được đáp án cũng rất khó do đáp án thường không có ýtưởng thuật toán kèm theo Thực tế, qua các kỳ thi HSG tỉnh Thanh Hóa đã có rấtnhiều học sinh, giáo viên khó hiểu khi bài thi làm đúng nhưng điểm thi vẫn rất thấp và
sự khó hiểu đó vẫn cứ kéo dài do đáp án tham khảo và test chấm ít khi được công bố
- Khó khăn lớn nhất là nhà một số em trong đội tuyển bồi dưỡng học sinh giỏichưa có máy tính để học ở nhà Mà môn Tin học là môn bắt buộc phải có máy, nó làcông cụ trực tiếp để các em thực hành và luyện các dạng bài tập Vì thế giáo viên bồidưỡng Tin học phải nghĩ cách để các em có được công cụ học tập càng sớm càng tốt
Có những em gia đình lại hết sức khó khăn không thể động viên gia đình học sinh muamáy tính được thì chính viên bồi dưỡng phải cho các em mượn máy tính của mình đểhọc
3 Các giải pháp thực hiện.
3.1 Giáo viên cần chủ động về kiến thức và tài liệu để sẵn sàng tiếp nhận nhiệm
vụ bồi dưỡng học sinh giỏi.
Hơn ai hết giáo viên phụ trách đội tuyển phải trang bị cho mình kiến thức tốt đểchủ động trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Thời gian hè là thời gian lí tưởng nhất
để tôi học tập Với phương châm mỗi thầy cô giáo là tấm gương học tập suốt đời nên tôinghĩ mình phải có kiến thức thì với có thể đồng hành cùng các em Cho nên tôi thườngxuyên làm các bài tập trên trang web http://Laptrinhphothong.vn (là tiền thân củatrang http://www.tmath.vn ) của hai thầy giáo đầu ngành trong lĩnh vực công nghệthông tin là thầy giáo Trần Thanh Hiệp và thầy giáo Nguyễn Đức Toàn Ngoài ra tôicòn tạo thêm cho mình các tài khoản trên các trang như http://ntucoder.net ;http://lqdoj.edu.vn để rèn luyện kĩ năng lập trình với hàng ngàn bài tập được biêntập công phu
Trang 331. Tài liệu Lập trình C++ thật đơn giản của thầy Nguyễn Đặng Phú – GV chuyên LamSơn – Phạm Gia Việt Anh – cựu hs chuyên Tin.
2. Tuyển tập đề thi HSG cấp Tỉnh THPT của thầy Vương Thành Trung
3. Tài liệu giáo khoa chuyên tin của tác giả Hồ Sĩ Đàm chủ biên
4. Cấu trúc dữ liệu và thuật giải của tác giả Lê Minh Hoàng
5. Google.com
6. Chat GPT
7. Một số sáng kiến kinh nghiệm và ý kiến của đồng nghiệp
8. Một số tài liệu, trang mạng liên quan:
Trang 34- Đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng, nhiều thầy, cô có kinhnghiệm trong công tác bồi dưỡng HSG và đặc biệt là có nhiệt huyết lớn trong công tácbồi dưỡng HSG Ở trường THPT Hoằng Hóa 4 nhóm Tin học có 3/3 giáo viên đã từngtham gia bồi dưỡng học sinh giỏi đều có kết quả tốt, đã có giải cao Đây là yếu tốquan trong tạo nên sự thi đua trong công tác giảng dạy và bồi dưỡng học sinh giỏitrong nhóm Tin nói riêng.
- Đặc biệt có nhiều em học sinh muốn tham gia thi chọn vào đội tuyển học sinhgiỏi Tỉnh, phụ huynh quan tâm nhiều hơn đến môn học Nhận thức của phụ huynh, họcsinh đã có nhiều thay đổi đối với môn học trong vài năm gần đây: vai trò của môn Tinhọc trong việc hình thành năng lực số Có nhiều phụ huynh đã có chiều hướngtích cực theo xã hội (không ép con học theo văn, toán…mà tùy khả năng tiếp cậncủa con, cũng như những học sinh ngành công nghệ thông tin ra dễ tìm được việclàm, lương lại cao, nên phụ huynh đã cho con em theo học bộ môn Tin học cũngnhư cho theo đội tuyển học sinh giỏi môn Tin học)
- Ban giám hiệu nhà trường đã rất quan tâm đến công tác bồi dưỡng họcsinh giỏi và đã có sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát kịp thời, có những kế hoạch cụ thể
và lâu dài cho công tác bồi dưỡng HSG
- Có rất nhiều trang mạng về lập trình phổ thông giúp học sinh có thể họctập, làm bài, thi thử, chấm bài tự động để các em đánh giá và rèn luyện khả năngcủa bản thân Đây là các yếu tố quan trọng tạo nên kết quả học sinh giỏi tỉnh hàngnăm cao
2.2 Những khó khăn khi giảng dạy Bồi dưỡng HSG Tin học:
- Giáo viên dạy bồi dưỡng vừa phải bảo đảm chất lượng đại trà, vừa phải hoànthành chỉ tiêu chất lượng mũi nhọn và công tác kiêm nhiệm do đó cường độ làm việcquá tải và việc đầu tư cho công tác bồi dưỡng HSG cũng có phần bị hạn chế
- Giáo viên dạy bồi dưỡng đều phải tự soạn chương trình dạy, theo kinh nghiệmcủa bản thân, tự nghiên cứu, tự sưu tầm tài liệu:
+ Tài liệu về bộ môn Tin học không nhiều Việc tìm kiếm tài liệu dạy học phùhợp trình độ học sinh rất vất vả
Trang 352 Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở lí luận trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, đề tài đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp Tỉnh hàng năm tại trường THPT Hoằng Hóa 4
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng học sinh khá giỏi khối 10, 11, 12 của trường THPT Hoằng Hóa 4
- Nội dung chương trình theo yêu cầu của công tác BDHSG
- Phương pháp, kỹ thuật dạy học HSG
- Đề tài được nghiên cứu và áp dụng tại trường THPT Hoằng Hóa 4, Huyện HoằngHóa, Tỉnh Thanh Hóa
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Nghiên cứu lí luận:
- Nghiên cứu thực tiễn:
- Tổng kết kinh nghiệm: Tổng hợp kinh nghiệm dạy và học của bản thân, đồngnghiệp, học sinh trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học từ nhiều nămqua
5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:
Xây dựng được kế hoạch dạy học vừa trực tiếp vừa trực tuyến, tiếp cận phươngpháp sử dụng công cụ hỗ trợ dạy học lập trình trực tuyến trên các website trong tìnhhình mới để hình thành được thói quen học tập trong không gian số Khai thác tối đatiềm năng của học sinh, giảm áp lực trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tinhọc đối với giáo viên
Trang 36+ Hệ thống bài tập rời rạc nên việc tổng hợp bài tập và đề thi thành các dạng bàitập phục vụ dạy học mất rất nhiều thời gian
+ Rất ít tài liệu, sách vở nói đến các tiểu tiết để cải tiến chương trình
- Đa số các em đầu tư ít thời gian cho việc học bồi dưỡng HSG Tin học, do đókết quả không cao là điều tất yếu
- Sau các kỳ thi học sinh giỏi môn Tin thường không có đáp án Nếu có đáp ántham khảo thì việc đọc và hiểu được đáp án cũng rất khó do đáp án thường không có ýtưởng thuật toán kèm theo Thực tế, qua các kỳ thi HSG tỉnh Thanh Hóa đã có rấtnhiều học sinh, giáo viên khó hiểu khi bài thi làm đúng nhưng điểm thi vẫn rất thấp và
sự khó hiểu đó vẫn cứ kéo dài do đáp án tham khảo và test chấm ít khi được công bố
- Khó khăn lớn nhất là nhà một số em trong đội tuyển bồi dưỡng học sinh giỏichưa có máy tính để học ở nhà Mà môn Tin học là môn bắt buộc phải có máy, nó làcông cụ trực tiếp để các em thực hành và luyện các dạng bài tập Vì thế giáo viên bồidưỡng Tin học phải nghĩ cách để các em có được công cụ học tập càng sớm càng tốt
Có những em gia đình lại hết sức khó khăn không thể động viên gia đình học sinh muamáy tính được thì chính viên bồi dưỡng phải cho các em mượn máy tính của mình đểhọc
3 Các giải pháp thực hiện.
3.1 Giáo viên cần chủ động về kiến thức và tài liệu để sẵn sàng tiếp nhận nhiệm
vụ bồi dưỡng học sinh giỏi.
Hơn ai hết giáo viên phụ trách đội tuyển phải trang bị cho mình kiến thức tốt đểchủ động trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Thời gian hè là thời gian lí tưởng nhất
để tôi học tập Với phương châm mỗi thầy cô giáo là tấm gương học tập suốt đời nên tôinghĩ mình phải có kiến thức thì với có thể đồng hành cùng các em Cho nên tôi thườngxuyên làm các bài tập trên trang web http://Laptrinhphothong.vn (là tiền thân củatrang http://www.tmath.vn ) của hai thầy giáo đầu ngành trong lĩnh vực công nghệthông tin là thầy giáo Trần Thanh Hiệp và thầy giáo Nguyễn Đức Toàn Ngoài ra tôicòn tạo thêm cho mình các tài khoản trên các trang như http://ntucoder.net ;http://lqdoj.edu.vn để rèn luyện kĩ năng lập trình với hàng ngàn bài tập được biêntập công phu
Trang 37A MỞ ĐẦU:
1 Lý do chọn đề tài:
Trong thời đại ngày nay, ngành công nghệ thông tin (CNTT) nói chung và Tinhọc nói riêng đang phát triển một cách mạnh mẽ Mọi ngành nghề, lĩnh vực hay hoạtđộng nào trong xã hội hiện đại cũng cần tới sự góp mặt của CNTT, ở đâu ứng dụngcủa CNTT cũng vô cùng quan trọng Vì vậy, nhu cầu về nguồn nhân lực CNTT là rấtlớn và vẫn còn tiếp tục tăng trong những năm tiếp theo, việc nâng cao chất lượngnguồn nhân lực CNTT để đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế củađất nước là một nhiệm vụ hết sức cấp thiết hiện nay Là một giáo viên bộ môn Tin học,tôi nhận thấy bên cạnh việc dạy học các kiến thức phổ thông về tin học ứng dụng thìviệc dạy học lập trình cũng hết sức quan trọng; trách nhiệm của người giáo viên Tinhọc là giúp học sinh hiểu hơn về sự hoạt động của máy tính, am hiểu về khoa học kỹthuật, góp phần định hướng những học sinh có năng lực và đam mê Tin học vào độingũ nhân lực CNTT chất lượng cao của đất nước Trong suốt 19 năm giảng dạy tại đơn
vị mình, tôi đã được BGH tin tưởng, phân công bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) Vớiniềm đam mê, ham học hỏi tôi luôn tìm tòi nghiên cứu để có những giải pháp tốt nhấtnhằm đem lại hiệu quả cao trong công tác bồi dưỡng Và đã đạt được những kết quảrất đáng tự hào, trong những năm gần đây học sinh của tôi đều đạt giải cao tại kỳ họcsinh giỏi cấp tỉnh Trong quá trình giảng dạy tôi luôn tích cực trao đổi kinh nghiệm,thảo luận về các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác BDHSG từ việc tổ chức, chọnđội tuyến đến nội dung, phương pháp, kỹ thuật dạy học với đồng nghiệp và nhận thấynhiều giáo viên gặp khó khăn trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Đặc biệt đếnnay, xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục đã tác động sâu sắc đến hầu hết cácnhà trường, các phòng các sở GD & ĐT trên khắp cả nước Để chuyển đổi sốthành công bắt buộc phải áp dụng công nghệ từ phương pháp giảng dạy nên tôimạnh dạn chia sẻ những kinh nghiệm thực tế của bản thân trong công tác bồi
dưỡng học sinh giỏi và đó cũng chính là lí do tôi quyết định viết đề tài:“Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tin học bằng ngôn ngữ lập trình C++ tại trường THPT Hoằng Hóa 4” Rất
mong các đồng nghiệp tiếp tục góp ý để đề tài của tôi ngày càng hoàn thiện và ứngdụng rộng rãi trong thực tiễn