Thực trạng giáo dục của giáo viên Chúng tôi đã tiến hành tìm hiểu thực trạng của việc áp dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào bài “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” để phát
ÐẬT VẤN ÐỀ
Lí do chọn đề tài
1.1.1 Trong các nội dung quan điểm của Đảng, nhất là Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, XIII của Đảng về giáo dục và đào tạo (GD và ĐT) có một nội dung quan trọng góp phần “nâng chất” cho hoạt động này là: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của GD và ĐT theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học” Để làm được điều này thì một yêu cầu đặt ra là giáo viên phải dạy theo phương pháp mới, không chỉ đơn thuần truyền đạt kiến thức mà phải “thắp lên ngọn lửa cho người học để họ biết sáng tạo”, do vậy không thể tiếp tục duy trì “thầy đọc, trò ghi", học vẹt, “bày cỗ sẵn” Phương pháp dạy và học mới không chỉ làm cho người học phát triển tư duy độc lập, sáng tạo mà còn giúp người thầy thêm tiến bộ, trưởng thành.
Chương trình Giáo dục phổ thông môn Ngữ văn nhấn mạnh vai trò của môn học này trong việc phát triển năng lực tự chủ, giao tiếp, giải quyết vấn đề và sáng tạo của học sinh Môn Ngữ văn không chỉ là công cụ mà còn mang tính thẩm mỹ và nhân văn, giúp học sinh rèn luyện các kỹ năng đọc, viết, nói và nghe Để đánh giá hiệu quả, chương trình yêu cầu học sinh thể hiện phẩm chất và năng lực ngôn ngữ, văn học Tuy nhiên, thực tế dạy học hiện nay chưa khai thác hết tiềm năng của môn Ngữ văn Do đó, việc lựa chọn và áp dụng các phương pháp dạy học tích cực để phát triển phẩm chất và năng lực học sinh cần được ưu tiên hàng đầu trong kế hoạch bài dạy của giáo viên.
1.1.2 Trong chương trình Ngữ văn THPT, văn bản truyện chiếm thời lượng đáng kể Thể loại văn bản này có những đặc trưng riêng, qua một chuỗi sự việc miêu tả trong tác phẩm, hiện thực cuộc sống được phơi bày, số phận nhân vật được khắc họa, tư tưởng nhà văn được bộc lộ Chính đặc điểm này đã tạo cơ hội để giáo viên sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào dạy đọc hiểu văn bản truyện.
1.1.3 Khi dạy văn bản truyện, đặc biệt là văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” (Ngữ van 10 - tập 2 - Bộ sách Kết nối tri thức), chúng tôi đã vận dụng đa dạng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực Chẳng hạn như: Thảo luận nhóm, Đóng vai, Sân khấu hóa, Sơ đồ tư duy, Giải quyết vấn đề Đàm thoại gợi mở, Thuyết trình,…Nhưng khi vận dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào bài giảng, chúng tôi nhận thấy, hai kĩ thuật này có nhiều ưu điểm vượt trội để phát huy những năng lực chung và những năng lực đặc thù của môn Ngữ văn cho học sinh.
Chúng tôi đã nghiên cứu việc áp dụng kĩ thuật KWL và phân tích phim vào giảng dạy văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” trong Ngữ văn 10 (Bộ sách Kết nối tri thức) nhằm phát triển phẩm chất và năng lực học sinh THPT Mục tiêu của chúng tôi là chia sẻ kinh nghiệm trong việc sử dụng các kĩ thuật này để nâng cao hiệu quả giảng dạy Trước khi học sinh xem phim, chúng tôi sẽ chuẩn bị hệ thống câu hỏi nhằm kích thích khả năng tập trung và ghi nhớ của các em, giúp định hướng câu trả lời Qua đó, học sinh sẽ phải tư duy và động não khi xem phim, không chỉ đơn thuần là hoạt động giải trí.
Hiệu quả của việc dạy học bằng phim rất đáng kể, khi học sinh tiếp cận tri thức qua những hình ảnh và âm thanh chân thực, sống động Phim trở thành công cụ hữu ích cho giáo viên trong việc khai thác và phục vụ cho các mục đích giảng dạy.
2.1.1.3 Sự thích hợp của kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim với việc đọc hiểu văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền”
Trong quá trình nghiên cứu và phân tích, chúng tôi đã đánh giá sự phù hợp của kỹ thuật KWL và kỹ thuật phân tích phim với việc đọc hiểu văn bản truyện, dựa trên các đặc trưng của thể loại này.
Đoạn trích “Người cầm quyền khi phục uy quyền” từ tiểu thuyết “Những người khốn khổ” của V Huy-gô là một tác phẩm nổi bật, được đưa vào chương trình Ngữ văn 2018 Tác phẩm này thể hiện rõ những đặc trưng của văn bản tự sự, giúp người đọc dễ dàng nhận diện đời sống và nhân vật trong câu chuyện Điều này phù hợp với yêu cầu thông tin ở cột K, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh ghi chép những kiến thức đã biết về chủ đề đọc.
Đọc văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền”, học sinh không chỉ nhận biết sự kiện và nhân vật mà còn mong muốn thấu hiểu tư tưởng và thông điệp ẩn sâu trong ngôn từ Việc bóc tách lớp trầm tích này là thách thức lớn Cột W trong kỹ thuật KWL giúp học sinh khám phá những điều họ muốn biết qua các câu hỏi và yêu cầu, từ đó tìm ra câu trả lời Khi chân lý được làm sáng tỏ, lớp trầm tích của truyện sẽ được lộ ra, giúp giải thích cuộc sống, con người, tư tưởng và tài năng của nhà văn một cách chi tiết Học sinh sẽ ghi lại những bài học về đạo đức, nhân sinh và lẽ sống mà truyện mang lại vào cột L.
Bên cạnh đó, việc sử dụng kĩ thuật phân tích phim vào dạy học văn bản
Việc "Người cầm quyền khôi phục uy quyền" mang lại hiệu quả cao nhờ vào việc sử dụng video tóm tắt tiểu thuyết, giúp người học dễ dàng ghi nhớ và hiểu rõ diễn biến cốt truyện Hệ thống câu hỏi do giáo viên chuẩn bị trước khi xem phim sẽ định hướng cho học sinh vào chủ đề bài học và những điều các em muốn khám phá Sau khi xem phim, học sinh không chỉ có thể trả lời các câu hỏi ở cột K mà còn bổ sung thêm thông tin cá nhân ở cột W.
Sử dụng kỹ thuật KWL và phân tích phim trong giảng dạy văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” giúp tiếp cận văn bản một cách có hệ thống, từ nhận biết đến thông hiểu và vận dụng.
Nội dung Có Không/chưa
Thầy/cô đã từng sử dụng kỹ thuật KWL và phân tích phim trong giảng dạy bài “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” để nâng cao năng lực cho học sinh chưa?
Việc áp dụng kỹ thuật KWL và phân tích phim trong dạy học bài “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” là cần thiết để phát huy năng lực cho học sinh Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh hiểu sâu hơn về nội dung bài học mà còn kích thích tư duy phản biện và khả năng phân tích Sự kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn thông qua các kỹ thuật này sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực và hiệu quả hơn.
Nội dung Đã tổ chức
Kết quả khảo sát cho thấy đa số giáo viên nhận thức được tầm quan trọng của kỹ thuật KWL và kỹ thuật phân tích phim trong việc giảng dạy văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” Tuy nhiên, hai kỹ thuật này vẫn chưa được áp dụng thường xuyên trong quá trình giảng dạy, mặc dù đã được biết đến từ lâu.
Trong quá trình giảng dạy, chúng tôi nhận thấy rằng việc áp dụng kỹ thuật KWL và phân tích phim vào việc đọc hiểu văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” cũng như các tác phẩm truyện khác cần phải được thực hiện một cách linh hoạt và mềm dẻo.
Nội dung và mục đích nghiên cứu
Kỹ thuật KWL và phân tích phim có thể được áp dụng hiệu quả trong việc giảng dạy văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” trong chương trình Ngữ văn 10 THPT (Bộ sách Kết nối tri thức) Việc sử dụng những phương pháp này không chỉ giúp học sinh hiểu sâu hơn về nội dung tác phẩm mà còn định hướng và phát triển phẩm chất, năng lực của các em Thông qua việc khám phá kiến thức trước (K), tìm hiểu trong quá trình học (W), và đánh giá những gì đã học được (L), học sinh sẽ có cơ hội phát triển tư duy phản biện và khả năng phân tích văn bản một cách toàn diện.
Đề xuất áp dụng kỹ thuật KWL và phân tích phim trong giảng dạy văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” nhằm nâng cao hiệu quả dạy đọc hiểu cho học sinh Việc sử dụng các kỹ thuật này không chỉ giúp học sinh tiếp cận nội dung văn bản một cách sâu sắc mà còn kích thích tư duy phản biện và khả năng phân tích Thông qua việc áp dụng vào chương trình Ngữ văn THPT, giáo viên có thể tạo ra những giờ học sinh động và thú vị hơn.
- Góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo định hương phát triển năng lực theo công văn 5555 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Phạm vi, đối tượng nghiên cứu
- Đề tài đã được thực nghiệm tại 2 lớp của khối 10 (10A8 và 10A16) của đơn vị sở tại trong lĩnh vực môn Ngữ văn.
Đối tượng áp dụng là tổ chức cho học sinh lớp 10 sử dụng kỹ thuật KWL và kỹ thuật phân tích phim để đọc hiểu văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền”, từ đó giúp hình thành kỹ năng đọc hiểu một số văn bản truyện trong chương trình học.
Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài, chúng tôi đã sử dụng các phương pháp:
Chúng tôi thực hiện phân tích và tổng hợp các vấn đề lý luận liên quan đến thể loại truyện, kỹ thuật KWL, và phân tích phim, nhằm làm rõ lý do và cơ sở chọn đề tài Đồng thời, chúng tôi cũng phân tích và tổng hợp thực trạng dạy và học Ngữ văn hiện nay, cùng với kết quả khảo sát để đánh giá hiệu quả mà đề tài mang lại.
Chúng tôi tiến hành so sánh để đánh giá mức độ và kết quả áp dụng kiến thức của học sinh giữa các lớp sử dụng kỹ thuật KWL và kỹ thuật phân tích phim trong việc đọc hiểu, so với các lớp không áp dụng hai kỹ thuật này.
- Khảo sát, thống kê: Chúng tôi tiến hành khảo sát mức độ vận dụng của
HS và thống kê kết quả trong sự so sánh, đối chứng.
Chúng tôi đã áp dụng kỹ thuật KWL và phân tích phim để dạy đọc hiểu văn bản trong tác phẩm "Người cầm quyền khôi phục uy quyền".
Trong năm học 2024-2025, chương trình Ngữ văn 10 - Bộ sách Kết nối tri thức được triển khai tại lớp 10A8 và 10A16, cho thấy hai kĩ thuật giảng dạy mang lại hiệu quả tích cực Do đó, chúng tôi quyết định tiếp tục áp dụng hai kĩ thuật này trong việc dạy các văn bản truyện khác.
Trong quá trình xây dựng đề cương sáng kiến kinh nghiệm, chúng tôi đã giới thiệu và mở rộng việc áp dụng kỹ thuật đọc hiểu văn bản truyện cho các đồng nghiệp tại trường Kết quả thực nghiệm đã cung cấp cơ sở để chúng tôi đánh giá hiệu quả và tính khả thi của đề tài.
Tính mới của đề tài
Kỹ thuật dạy học KWL được áp dụng trong việc đọc hiểu văn bản truyện, giúp định hướng và phát triển phẩm chất cũng như năng lực cho học sinh THPT Việc sử dụng kỹ thuật này không chỉ nâng cao khả năng tiếp thu kiến thức mà còn khuyến khích sự chủ động trong quá trình học tập của học sinh.
NỘI DUNG
Cách thức sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào dạy học văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” - Ngữ văn 10, tập 2 (Bộ sách kết nối
Để nâng cao hiệu quả bài dạy, giáo viên cần chuẩn bị hệ thống câu hỏi trước khi học sinh xem phim Những câu hỏi này không chỉ giúp học sinh tập trung và ghi nhớ tốt hơn, mà còn định hướng cho câu trả lời của các em Khi xem phim, học sinh sẽ phải tư duy và động não, biến hoạt động này thành một trải nghiệm học tập chứ không chỉ đơn thuần là giải trí.
Hiệu quả của việc dạy học bằng phim rất đáng kể, khi học sinh tiếp cận tri thức qua những hình ảnh và âm thanh chân thực, sống động Phim trở thành công cụ hữu ích cho giáo viên trong việc khai thác và phục vụ cho các mục đích giảng dạy.
2.1.1.3 Sự thích hợp của kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim với việc đọc hiểu văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền”
Trong quá trình nghiên cứu và phân tích, chúng tôi đã đánh giá sự tương thích giữa kỹ thuật KWL và kỹ thuật phân tích phim với việc đọc hiểu văn bản truyện, từ đó rút ra những kết luận quan trọng về tính thích hợp của các phương pháp này.
Đoạn trích “Người cầm quyền khi phục uy quyền” từ tiểu thuyết “Những người khốn khổ” của V Huy-gô là một tác phẩm nổi bật, được đưa vào chương trình Ngữ văn 2018 Tác phẩm này thể hiện rõ những đặc trưng của văn bản tự sự, giúp người đọc dễ dàng nhận diện đời sống và nhân vật trong câu chuyện Điều này phù hợp với yêu cầu thông tin ở cột K, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh ghi chép những kiến thức đã biết về chủ đề đọc.
Đọc văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” không chỉ giúp học sinh nhận biết sự kiện và nhân vật mà còn khám phá tư tưởng và thông điệp ẩn sâu trong ngôn từ Việc bóc tách lớp trầm tích của câu chuyện là một thách thức, và cột W trong kỹ thuật KWL tạo cơ hội cho học sinh đặt câu hỏi và tìm kiếm câu trả lời Khi chân lý được làm sáng tỏ, lớp trầm tích của truyện sẽ được lộ ra, giúp học sinh hiểu rõ hơn về cuộc sống, con người, tư tưởng và tài năng của nhà văn Những bài học về đạo đức, nhân sinh và lẽ sống mà truyện mang lại sẽ được ghi lại trong cột L.
Bên cạnh đó, việc sử dụng kĩ thuật phân tích phim vào dạy học văn bản
Việc sử dụng "Người cầm quyền khôi phục uy quyền" mang lại hiệu quả cao trong việc hỗ trợ học sinh hiểu và ghi nhớ nội dung tiểu thuyết Xem video tóm tắt và tái hiện đoạn trích giúp người học dễ dàng nắm bắt diễn biến cốt truyện Hệ thống câu hỏi do giáo viên chuẩn bị trước khi xem phim sẽ định hướng cho học sinh vào chủ đề bài học và những điều các em muốn khám phá Sau khi xem, học sinh không chỉ có thể trả lời các câu hỏi mà còn bổ sung thêm thông tin mà mình quan tâm.
Sử dụng kỹ thuật KWL và phân tích phim trong giảng dạy văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” giúp tiếp cận văn bản một cách có hệ thống, từ nhận biết đến thông hiểu và vận dụng.
PHẦN 2: NỘI DUNG 2.1 Cơ sở khoa học của đề tài
2.2.1.1 Lí luận về kĩ thuật dạy học KWL
Kĩ thuật dạy học là thành phần quan trọng của phương pháp dạy học, bao gồm các biện pháp và cách thức hoạt động của giáo viên và học sinh trong các tình huống cụ thể Việc áp dụng các kĩ thuật dạy học tích cực không chỉ thúc đẩy sự tham gia của học sinh mà còn kích thích tư duy sáng tạo và khuyến khích sự hợp tác trong quá trình học tập.
Kĩ thuật dạy học KWL là cụm từ viết tắt của các từ: Know (Biết rồi) –
K,Want to learn (Muốn học) – W, Learned (Đã học) – L Được cụ thể bằng các c âu hỏi:
K – What we know? - Những gì chúng ta biết rồi?
W – What we want to learn?- Những gì chúng ta muốn học? L – What we learned? - Những gì chúng ta học được?
Kỹ thuật KWL, được đề xuất bởi Giáo sư Donna Ogle vào năm 1986, là một phương pháp giúp học sinh phát triển khả năng hiểu và cải thiện việc dạy đọc viết KWL khuyến khích học sinh động não về chủ đề bài đọc, bắt đầu từ những gì các em đã biết, ghi vào cột K Tiếp theo, các em đặt ra những câu hỏi về những gì muốn tìm hiểu, ghi vào cột W Trong quá trình đọc hoặc sau khi hoàn thành, học sinh sẽ tự trả lời các câu hỏi này.
W Và đây là những nội dung ở cột L.
Kỹ thuật KWL đã được mở rộng thành KWLH, trong đó Ogle bổ sung cột H để khuyến khích học sinh tìm hiểu thêm về cách thức và biện pháp nghiên cứu thông tin mở rộng liên quan đến chủ đề đọc Cột H - "Làm thế nào chúng ta có thể tìm hiểu thêm?" - giúp định hướng cho học sinh trong việc khám phá và tìm tòi kiến thức.
2.1.1.2 Lí luận về kĩ thuật dạy học phân tích phim
Nghiên cứu của Kabadayi (2012) chỉ ra rằng phim ngắn có thể phục vụ hiệu quả cho mục đích giáo dục trong quá trình học tập của học sinh trung học và sinh viên đại học Với thời gian tập trung tối đa từ 16-20 phút trong giờ học, việc sử dụng phim ngắn trở nên quan trọng để thu hút sự chú ý của người học, như Wilson và Korn đã nhấn mạnh.
Nghiên cứu năm 2007 cho thấy trong giáo dục dựa trên lời nói, học sinh có thể nhớ 70% nội dung được dạy trong 10 phút đầu tiên và chỉ 20% trong 10 phút cuối Việc sử dụng phim ngắn giúp học sinh phát triển kỹ năng kể chuyện, nâng cao khả năng nhận thức về môi trường và các sự kiện xung quanh Khi được áp dụng hiệu quả, phim ngắn có thể thúc đẩy động lực học tập, giúp học sinh nhận diện và dự đoán hành động của các đối tượng, phân tích diễn biến và kết nối các khái niệm.
Kĩ thuật phân tích phim là một phương pháp dạy học tích cực, trong đó giáo viên chuẩn bị một đoạn phim ngắn có liên quan để sử dụng trong quá trình giảng dạy.
Nội dung Có Không/chưa
Thầy/cô đã từng sử dụng kỹ thuật KWL và phân tích phim trong giảng dạy bài “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” để nâng cao năng lực cho học sinh chưa?
Việc áp dụng kỹ thuật KWL và phân tích phim trong dạy học bài “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” là cần thiết để phát huy năng lực cho học sinh Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả mà còn kích thích tư duy phản biện và khả năng phân tích Sự kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn thông qua các kỹ thuật này sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực và sáng tạo.
Nội dung Đã tổ chức