Chính vìvậy việc vận dụng trò chơi trong giờ học môn văn ở THCS sẽ làm thay đổi không khícăng thẳng trong các giờ học, tăng thêm hứng thú cho người học, học sinh sẽ chú ýhơn, chủ động hơ
Nội dung
Thực trạng, những tồn tại hạn chế, nguyên nhân chủ quan, khách quan
Theo Điều 24.2 của Luật Giáo dục, phương pháp giáo dục phổ thông cần phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động và sáng tạo của học sinh, đồng thời bồi dưỡng kỹ năng tự học và làm việc nhóm Đổi mới dạy và học tập trung vào việc khuyến khích hoạt động học tập chủ động, nhằm loại bỏ thói quen học tập thụ động của học sinh, từ đó tạo ra niềm vui và hứng thú trong quá trình học tập.
Dựa vào mục tiêu và đặc điểm tâm sinh lý của học sinh THCS, cần tạo ra môi trường học tập thú vị và thoải mái Học sinh thường ham tìm hiểu và thích cái mới, nhưng cũng dễ chán nản Do đó, việc giảm bớt căng thẳng và áp lực trong giờ học là rất quan trọng, nhằm mang lại cảm giác “mỗi ngày đến trường là một ngày vui” Qua đó, các em sẽ được trải nghiệm không khí học Văn đầy hứng khởi và thoải mái nhất có thể.
Thông qua kinh nghiệm giảng dạy và việc tham gia các buổi tập huấn chuyên môn, tôi đã áp dụng tổ chức trò chơi trong giờ dạy môn Văn trong nhiều năm Kết quả cho thấy không khí lớp học trở nên sôi nổi, học sinh không còn cảm thấy căng thẳng mà háo hức tham gia Các em hoạt động tích cực, mạnh dạn trình bày ý kiến và nêu thắc mắc, từ đó chủ động chiếm lĩnh kiến thức và ghi nhớ lâu hơn, nâng cao kết quả học tập Vì vậy, tôi quyết định nghiên cứu đề tài: “Tổ chức trò chơi trong các hoạt động dạy học nhằm phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh trong tiết Ngữ Văn” và mong nhận được sự góp ý từ các cấp lãnh đạo và Ban giám hiệu để đề tài đạt hiệu quả cao hơn.
5 Giới hạn: Đề tài chỉ nghiên cứu sự vận dụng phương pháp trò chơi học tập Ngữ văn nói chung, không hướng dẫn cụ thể cách thiết kế trò chơi. Đề tài chỉ nghiên cứu phương pháp trò chơi với các hình thức trò chơi vào việc dạy học Ngữ văn ở trường THCS&THPT Xuân Trường hiện nay.
Hai năm học: Năm 2020 – 2021 và năm 2021-2022
1 Thực trạng, những tồn tại hạn chế, nguyên nhân chủ quan, khách quan
Theo Điều 24.2 của Luật Giáo dục, phương pháp giáo dục phổ thông cần phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động và sáng tạo của học sinh, đồng thời bồi dưỡng kỹ năng tự học và làm việc nhóm Đổi mới dạy và học tập trung vào việc khuyến khích hoạt động học tập chủ động, nhằm loại bỏ thói quen học tập thụ động của học sinh, từ đó tạo ra niềm vui và hứng thú trong quá trình học tập.
Dựa vào mục tiêu đã đề ra và đặc điểm tâm sinh lý của học sinh THCS, chúng ta nhận thấy rằng lứa tuổi này có sự ham tìm hiểu và thích tiếp cận những điều mới mẻ, nhưng lại dễ dàng cảm thấy chán nản.
Việc áp dụng trò chơi học tập trong giờ học Ngữ văn là rất quan trọng và mang lại nhiều lợi ích Các trò chơi không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả mà còn tạo ra môi trường học tập thú vị và kích thích sự sáng tạo.
+ Tăng cường khả năng chú ý nắm bắt nội dung bài học phát huy tính năng động của các em.
Nâng cao hứng thú học tập giúp giảm mệt mỏi và căng thẳng cho học sinh, đồng thời phát triển tính độc lập, khát khao hiểu biết và khả năng suy luận của các em.
+ Tăng cường khả năng thực hành, vận dụng các kiến thức đã học.
Tăng cường khả năng giao tiếp giữa giáo viên và học sinh, cũng như giữa các học sinh với nhau, là rất quan trọng Điều này không chỉ giúp học sinh rèn luyện kỹ năng ứng xử mà còn nâng cao khả năng giao tiếp của họ.
+ Thu hút cả lớp theo dõi tham gia các hoạt động.
Khi tham gia vào trò chơi, trẻ em sẽ tưởng tượng, suy ngẫm, thử nghiệm và lập luận để đạt được kết quả mà không cảm thấy như đang học Kiến thức trong giờ ngữ văn sẽ được truyền đạt một cách nhẹ nhàng, giúp quá trình học tập trở nên tự nhiên và hấp dẫn hơn.
Trò chơi đóng vai trò quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học, giúp học sinh phát huy tính năng động và sáng tạo, đồng thời tạo hứng thú trong giờ học Thông qua các hoạt động trò chơi, học sinh còn phát triển nhiều phẩm chất đạo đức như tình đoàn kết, lòng trung thực và tinh thần cộng đồng trách nhiệm.
Trong những năm gần đây, tình trạng học sinh lười học và chán học tại các trường ngày càng phổ biến Nhiều học sinh thiếu hứng thú với môn học, dẫn đến cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ và tiếp thu chậm trong giờ học Hệ quả là học sinh thường nói chuyện và làm việc riêng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng giáo dục.
Để đáp ứng yêu cầu giảng dạy, giáo viên dạy Văn cần nỗ lực không chỉ trong việc nâng cao trình độ chuyên môn mà còn trong việc cập nhật kiến thức khoa học và áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại Một giáo viên giỏi chuyên môn và tâm huyết sẽ biết cách khơi gợi hứng thú cho học sinh, từ đó tạo điều kiện cho các em tích cực tham gia và phát biểu ý kiến trong lớp học.
Trong năm học 2020 – 2021, tôi giảng dạy lớp 8A2 và năm 2021 – 2022 giảng dạy lớp 6A2 Qua các giờ dạy và dự giờ đồng nghiệp, tôi nhận thấy một thực trạng đáng lo ngại là học sinh ngày càng trở nên thụ động và ít tham gia phát biểu xây dựng bài.
MỨC ĐỘ HỨNG THÚ VỚI GIỜ NGỮ VĂN
Hứng thú Không hứng thú
Kết quả khảo sát cho thấy chỉ có chưa đến một nửa học sinh yêu thích giờ học Văn, trong khi hơn 50% không thích môn học này Điều này không chỉ tạo ra tâm lý bi quan trong xã hội mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến giáo viên Nhiều giáo viên dạy Văn cảm thấy chán nản, thiếu động lực để nâng cao chuyên môn, dẫn đến sự trì trệ trong việc đổi mới và cải tiến phương pháp giảng dạy.
Nguyên nhân học sinh không hứng thú với giờ học Văn:
Biện pháp khắc phục hạn chế, tồn tại
Phương pháp dạy học Văn học rất đa dạng, bao gồm cả các phương pháp hiện đại như hoạt động nhóm, đóng vai, và trò chơi, cũng như các phương pháp truyền thống như thuyết trình và đàm thoại Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và hạn chế riêng, phù hợp với từng kiểu dạy học và điều kiện thực hiện Do đó, giáo viên cần tìm ra sự kết hợp các phương pháp phù hợp với nội dung bài học, trình độ học sinh, và năng lực của bản thân Trong giờ học Văn học, phương pháp “trò chơi” có thể được sử dụng để hình thành kiến thức mới, phát triển kỹ năng và củng cố kiến thức.
Nhiều bạn nữ thường cảm thấy ngại ngùng và rụt rè khi đứng lên phát biểu trước đám đông, điều này một phần do thiếu chuẩn bị bài ở nhà và thói quen chờ đợi thầy cô giảng Họ chưa nhận thức rõ tác dụng của việc phát biểu trong việc xây dựng bài học Thêm vào đó, không khí các giờ văn trên lớp thường tẻ nhạt và thiếu hấp dẫn, khiến cho việc tham gia phát biểu trở nên khó khăn hơn.
Tình trạng học sinh phổ thông thụ động và ít phát biểu trong giờ học, đặc biệt là giờ học Văn, không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học hiện tại mà còn có tác động tiêu cực đến tương lai Điều này dẫn đến việc hình thành những thế hệ lao động và trí thức kém năng động, nhút nhát, thiếu tự tin trong giao tiếp, không dám bày tỏ ý kiến và chống lại những điều sai trái.
Văn học đóng vai trò quan trọng trong việc bồi đắp tâm hồn và hình thành nhân cách học sinh, trang bị cho họ những cảm xúc nhân văn và giúp họ hướng tới Chân - Thiện - Mỹ Nhờ có văn học, đời sống tinh thần của con người trở nên phong phú và tinh tế hơn, giúp họ nhạy cảm hơn với những số phận và cảnh đời xung quanh Điều này càng cần thiết trong nhịp sống hối hả hiện đại Văn học cũng nuôi dưỡng lòng yêu nước, tôn trọng truyền thống và phát triển ngôn ngữ mẹ đẻ Môn Ngữ văn còn rèn luyện khả năng sử dụng ngôn ngữ và diễn đạt, phục vụ cho giao tiếp trong mọi lĩnh vực Tuy nhiên, hiện nay nhiều học sinh lại thiếu hứng thú với môn học này.
Vào ngày 29/09/2020, lớp 8A2 và ngày 15/10/2021, lớp 6A2 đã được khảo sát với câu hỏi: “Em có hứng thú khi đến giờ ngữ Văn hay không?” Kết quả thu được từ hai lớp học này sẽ được trình bày trong bài viết.
Lớp Sĩ số Hứng thú với giờ học
Không hứng thú với giờ học
Tổng 72 28 44 tập, giờ học bớt căng thẳng, bớt áp lực, làm sao để các em có cảm giác “mỗi ngày đến trường là một ngày vui”, để rồi thông qua mỗi giờ học Văn các em được sống trong không khí thoải mái hứng khởi nhất có thể.
Thông qua kinh nghiệm giảng dạy và việc tham gia các đợt tập huấn chuyên môn, tôi đã áp dụng tổ chức trò chơi trong giờ dạy môn Văn trong nhiều năm Kết quả cho thấy không khí lớp học trở nên sôi nổi, học sinh không còn cảm thấy căng thẳng mà háo hức tham gia Các em hoạt động tích cực, mạnh dạn trình bày ý kiến và nêu thắc mắc, từ đó chủ động chiếm lĩnh kiến thức và ghi nhớ bền vững hơn Điều này đã góp phần nâng cao kết quả học tập Vì vậy, tôi quyết định nghiên cứu đề tài: “Tổ chức trò chơi trong các hoạt động dạy học nhằm phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh trong tiết Ngữ Văn” và mong nhận được sự góp ý từ các cấp lãnh đạo và Ban giám hiệu để đề tài đạt hiệu quả cao hơn.
5 Giới hạn: Đề tài chỉ nghiên cứu sự vận dụng phương pháp trò chơi học tập Ngữ văn nói chung, không hướng dẫn cụ thể cách thiết kế trò chơi. Đề tài chỉ nghiên cứu phương pháp trò chơi với các hình thức trò chơi vào việc dạy học Ngữ văn ở trường THCS&THPT Xuân Trường hiện nay.
Hai năm học: Năm 2020 – 2021 và năm 2021-2022
1 Thực trạng, những tồn tại hạn chế, nguyên nhân chủ quan, khách quan
Theo Điều 24.2 của Luật Giáo dục, phương pháp giáo dục phổ thông cần phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động và sáng tạo của học sinh, đồng thời bồi dưỡng khả năng tự học và làm việc nhóm Đổi mới dạy và học tập trung vào việc khuyến khích hoạt động học tập chủ động, nhằm loại bỏ thói quen học tập thụ động của học sinh, từ đó rèn luyện kỹ năng áp dụng kiến thức vào thực tiễn và tạo niềm vui, hứng thú trong học tập.
Dựa vào mục tiêu và đặc điểm tâm sinh lý của học sinh THCS, các em thường ham tìm hiểu và thích cái mới nhưng lại dễ chán nản Nhiều học sinh, đặc biệt là các bạn nữ, thường ngại ngùng khi phát biểu trước đám đông Hơn nữa, thói quen lười học và ít chuẩn bị bài trước ở nhà khiến các em chỉ chờ đợi thầy cô giảng bài trên lớp Điều này dẫn đến việc các em chưa nhận thức rõ tác dụng của việc phát biểu xây dựng bài Bên cạnh đó, không khí các giờ văn học trên lớp thường tẻ nhạt và thiếu hấp dẫn, ảnh hưởng đến sự hứng thú của học sinh.
Tình trạng học sinh phổ thông thiếu chủ động và ít phát biểu trong giờ học, đặc biệt là giờ học Văn, không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục hiện tại mà còn có tác động tiêu cực đến tương lai Điều này dẫn đến việc hình thành những thế hệ lao động và trí thức kém năng động, nhút nhát và thiếu tự tin khi giao tiếp, không dám bày tỏ quan điểm và chống lại những điều sai trái.
Văn học đóng vai trò quan trọng trong việc bồi đắp tâm hồn và hình thành nhân cách học sinh, trang bị cho họ những cảm xúc nhân văn và giúp họ hướng tới Chân - Thiện - Mỹ Nhờ có văn học, đời sống tinh thần của con người trở nên phong phú và tinh tế hơn, giúp họ nhạy cảm hơn với những số phận xung quanh và thiên nhiên Điều này càng cần thiết trong nhịp sống hối hả hiện đại Văn học cũng nuôi dưỡng lòng yêu nước, tôn trọng truyền thống và phát triển ngôn ngữ mẹ đẻ Môn Ngữ văn rèn luyện khả năng sử dụng ngôn ngữ và diễn đạt, phục vụ cho giao tiếp trong mọi lĩnh vực Tuy nhiên, hiện nay nhiều học sinh lại thiếu hứng thú với môn học này.
Vào ngày 29/09/2020, tôi đã khảo sát lớp 8A2 và vào ngày 15/10/2021, tôi khảo sát lớp 6A2 với câu hỏi: “Em có hứng thú khi đến giờ ngữ Văn hay không?” Kết quả thu được từ hai lớp học này cho thấy sự quan tâm của học sinh đối với môn Ngữ Văn.
Lớp Sĩ số Hứng thú với giờ học
Không hứng thú với giờ học
Tổng 72 28 44 đặt câu hỏi, dù chỉ là những câu hỏi trong sách giáo khoa nhưng hỏi đi hỏi lại 2, 3 lần nhưng các em vẫn ngồi im thin thít, và chính tôi là người phải trả lời câu hỏi do mình đặt ra, những tình huống như vậy thường gây tâm lí ức chế cho thầy cô rất nhiều, thậm chí chán nản, không tha thiết với công việc của mình.
Theo kết quả khảo sát ngày 29/09/2020 đối với học sinh lớp 8A2 và ngày 15/10/2021 ở lớp 6A2 mà tôi trực tiếp giảng dạy, về việc các em có thường xuyên phát biểu trong giờ học Văn hay không, kết quả thu được như sau:
Lớp Sĩ số Phát biểu thường xuyên Ít phát biểu
MỨC ĐỘ PHÁT BIỂU TRONG GIỜ NGỮ VĂN
Phát biểu thường xuyên Ít phát biểu Không phát biểu