Các thiết bị chính trong nhà máy điện thủy triều 38 2.3.4.Tuabin nước trong nhà máy điện thủy triểu.... Các thiết bị chính trong nhà máy điện thủy triều 38 2.3.4.Tuabin nước trong nhà
Trang 1BO GIAO DUC VA DAO TAG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KIIOA 1IÀ NỘI
Phạm Hữu Định
NGHIÊN CỨU DIÊU KHIỂN
Hf THONG NANG LUONG THUY TRIEU
Chuyên ngành: Thiết bị điện
LUẬN VĂN THIẠC SĨ KHOA HỌC
KỸ THUẬT ĐIỆN
NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HOC
TS TRAN VAN THINH
Hà nội, năm 2013
Trang 2
LOT CAM DOAN
‘Tdi xin cam đoan đảy lả công trình nghiên cứu của riêng tôi dựa trên sự
thưởng dân của thầy giao TS Tran Vin Thịnh và các tái liệu than khảo đã trích dẫn
Kết quá nghiên cửu là trung thực và chưa công bê trên bắt cứ một công trình nào khảo
Hà ôi, tháng 09 năm 2013
Học viên
Pham 11ữu Dịnh
Trang 3LỜI CÁM ON Nhàn địp này em xin bảy tố lòng biết ơn đặc biệt đến thấy giáo tiến sĩ Trần Văn Thịnh - Trưởng Bộ môn Thiết bị điện - Điện tử thuộc Viện Điện - Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, người dã tạo mọi diễu kiện, hưởng, dẫn và giúp dỡ em tận tinh trong suốt thời gian làm luận văn tết nghiệp cao học khóa 201 [B
Đông thời, em xin gửi lời câm ơn sâu ic thay cô giáo trong Bộ môn Thiết bị điện - Điện tứ, các thấy cô giáo trong Viện Điện đã dạy dỗ, truyền thụ cho
em những kiến thức thiết yêu trong quá trình học cao học, giúp em đạt được những
kết quả như ngày hôn nay
lâm xin chân thành cắm ơn đến gia đình, bạn bẻ đã giúp đỡ, động viên trong
suối thời gian học và trong quá trình làm luận văn
Mặc dù, em đã có rất nhiêu có gắng nhưng nội dung luận vấu này không thế tránh khỏi những thiểu sót và hạn chế, em rất mong nhận được góp ý ota thay cô giáo, đồng nghiệp để nội dung của luận văn được hoàn chỉnh hơn
Xin trân (rong cam on!
Hà Nội, tháng 9 năm 2013
Học viền
Phạm Hữu Định
tờ
Trang 4DANIIMỤC CÁC HÏÌNIT VẼ, ĐỎ TII
‘Trang
Tĩnh 1.3: Sơ đồ trạm phát điện từ năng lượng thủy triểu [16] - 15
Hình 1.4: Tua bín phát điện dimg déng nang (dong triêu) của thủy triều [18] 17 1linh 1.5: Mô bình nhả máy điện dẻng triểu [13] 18 Hình 1.6 Thiết bị phát điện kiếu Cá đuổi (Stingray) của Mỹ [13] 19
Hình 1.8: Tưa bị hướng trục (dạng bóng đèn - Capsun) [13] 26 Hình 1.9: Mô hinh nhà máy điện thủy triểu Sihwa-ho — Han Quốc [14] 2 Hình 1.10: Mô hình hệ thống rắn biển (sea snake) [12,13] 38 Hình 1.11: Thiết bị Rông Sóng (Wave Dragon) [12,13] sen Hình 1.12: Thiết hi Bu Song Acsiet (Archimedes Wave Swing) [12,13] 29 Hình 1.13: Thiết bị Cột nước đao dộng [12.13J - Seeeeeerieee TỔ linh 2.1: Sơ đỗ xác định năng lượng dóng chảy [10] 36
Hình 2.3 Sơ đỏ bố trí các thiết bị trong nhà máy thủy diện " DS:
Tĩnh 2.4 Tưa bin hướng trụe [10] à ác series TÚ
Hình 3.1: Các hệ thông, điều khiển con và điều khiển liên quan của một trạm phát
Hình 3.2 Đường đặc tính lĩnh tuabin (1,2,3) và phụ tai (1°,2’,3°) 32
Hình 3.3: Phân bé phụ tải giữa các tổ may làm việc song song klú tần số thay doi
Hinh 3.4 Dae tinh diéu chỉnh với ngưỡng không nhạy - %6
Hình 3.5: Đặc tính phối hợp công suất tác dụng giữa các máy phát làm việc song,
Trang 5Hình 3.7: Đường đặc tỉnh điều chỉnh tốc độ (điều tốc ly tâm đặc tính hữu sai)
linh 3.8: Sơ đỗ nguyên lý bộ điêu tốc ly tâm có đặc tính võ sai 60 Hinh 3.9: Đường đặc tính điều chính lóc đệ (điều tốc ly tâm đặc lính vô sai) 61 Hình 3.10: Sơ đồ nguyên ly may diéu chinh téc dé quay ctia tuabin kiêu hướng tâm
HH nh th ng nen 61 Hình 3.11: Sơ đỗ nguyên lý đơn giàn hoá của máy dhểu tốc tua bin 64 kiểu điện thủy lự€ cá họ nhìn n0 101nzerrre „64 Tình 3.12: Diễu khiến tân số và phân phối công suất tac dung trong IITD 65 Hirh 4.1- Cita số lầu vie ota Matlab - 72 1ình 4.3: Cửa số thư viện các khối chức năng trong Simulink, 73
11ỉnh 4.17: Dáp ứng tân s6 ctta BG di6u tbo caccccsssssssssseceseeeeesisensiee 87
Hinh 4.19: Dap emg tan sé cia hé théng dicu khién - 88
Trang 6Hình 3.7: Đường đặc tỉnh điều chỉnh tốc độ (điều tốc ly tâm đặc tính hữu sai)
linh 3.8: Sơ đỗ nguyên lý bộ điêu tốc ly tâm có đặc tính võ sai 60 Hinh 3.9: Đường đặc tính điều chính lóc đệ (điều tốc ly tâm đặc lính vô sai) 61 Hình 3.10: Sơ đồ nguyên ly may diéu chinh téc dé quay ctia tuabin kiêu hướng tâm
HH nh th ng nen 61 Hình 3.11: Sơ đỗ nguyên lý đơn giàn hoá của máy dhểu tốc tua bin 64 kiểu điện thủy lự€ cá họ nhìn n0 101nzerrre „64 Tình 3.12: Diễu khiến tân số và phân phối công suất tac dung trong IITD 65 Hirh 4.1- Cita số lầu vie ota Matlab - 72 1ình 4.3: Cửa số thư viện các khối chức năng trong Simulink, 73
Hình 4.3: Sơ đỗ khỏi chức năng bộ điều tốo tua bin thủy triểu thông thường [11] 74
Hình 4.4: Sơ đỏ bộ điều tắc biểu diễn đưới đụng Simulink đơn giần hóa 75 Tĩỉnh 4.5 Sơ đỗ mỏ phống bộ điều tốc đơn giản 76 Hình 4.6 Đáp ứng của bộ điều tốc với bộ điền tắc đơn giản - 77 Hình 4.7: Sơ đỗ mô phông bd dié có khâu giảm lốc ở trạng thái ôn dịnh 79 Hinh 4.8 Dap ứng của bộ điều bốc có khâu giảm tốc ở trạng thái Ổn định 79 Hình 4.9: Sơ đồ mô phỏng bộ điều tốc có khâu giãm tốc ở trạng thái quả độ và én
11ỉnh 4.17: Dáp ứng tân s6 ctta BG di6u tbo caccccsssssssssseceseeeeesisensiee 87
Trang 7DANIIMỤC CÁC HÏÌNIT VẼ, ĐỎ TII
Tĩnh 1.3: Sơ đồ trạm phát điện từ năng lượng thủy triểu [16] - 15
Hình 1.4: Tua bín phát điện dimg déng nang (dong triêu) của thủy triều [18] 17 1linh 1.5: Mô bình nhả máy điện dẻng triểu [13] 18 Hình 1.6 Thiết bị phát điện kiếu Cá đuổi (Stingray) của Mỹ [13] 19
Hình 1.8: Tưa bị hướng trục (dạng bóng đèn - Capsun) [13] 26 Hình 1.9: Mô hinh nhà máy điện thủy triểu Sihwa-ho — Han Quốc [14] 2 Hình 1.10: Mô hình hệ thống rắn biển (sea snake) [12,13] 38 Hình 1.11: Thiết bị Rông Sóng (Wave Dragon) [12,13] sen Hình 1.12: Thiết hi Bu Song Acsiet (Archimedes Wave Swing) [12,13] 29 Hình 1.13: Thiết bị Cột nước đao dộng [12.13J - Seeeeeerieee TỔ linh 2.1: Sơ đỗ xác định năng lượng dóng chảy [10] 36
Hình 2.3 Sơ đỏ bố trí các thiết bị trong nhà máy thủy diện " DS:
Tĩnh 2.4 Tưa bin hướng trụe [10] à ác series TÚ
Hình 3.1: Các hệ thông, điều khiển con và điều khiển liên quan của một trạm phát
Hình 3.2 Đường đặc tính lĩnh tuabin (1,2,3) và phụ tai (1°,2’,3°) 32
Hình 3.3: Phân bé phụ tải giữa các tổ may làm việc song song klú tần số thay doi
Hinh 3.4 Dae tinh diéu chỉnh với ngưỡng không nhạy - %6
Hình 3.5: Đặc tính phối hợp công suất tác dụng giữa các máy phát làm việc song,
Hình 3.6: Sơ đỗ nguyên lý bộ ciểu tốc ly tâm có đặc tính hữa sai 59
Trang 81.52 Một số nghiên cứu thiết kế, chế lạo, lắp đặt và vận hành tổ máy
1.5.3 Tình hình nghiên cứu thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành tổ
Chương 2 - NHUNG VAN BR KINH TR KY THUAT LIEN QUAN PEN cAc
DỰ ẤN PHÁT ĐIỆN CHẠY BẰNG SỨC NƯỚC THỦY TRIÊU “35
2.3 Sơ dé téng quan về nhà máy diện thủy triểu —:
2.3.3 Các thiết bị chính trong nhà máy điện thủy triều 38
2.3.4.Tuabin nước trong nhà máy điện thủy triểu 39
2.4 Một số hình ảnh trạm điện thủy triểu tại Cat Ba, Hi Phong (do Viện Thúy điện và Năng lượng tải tạo thiết kế, chế tạo và lắp đặi năm 201 2) [12] 42 2.5, Kết hiận Chương 2 o 52
Chương 3 - H THÔNG DIÊU KHIỂN PLLA
3.1 Điều khiển của hệ thống diện thủy triểu có những nhiệm vụ chỉnh 44 3.3 Các vẫn đề về tằn sổ và công suất hữu công trong hệ thống điện 15
3.2.1 Dao động tần số và công suất trong hệ thông điện năng lượng thủy
3.2.2 Quan hệ giữa điều chỉnh tần số và công sut tac dung 50
Trang 9Hình 3.7: Đường đặc tỉnh điều chỉnh tốc độ (điều tốc ly tâm đặc tính hữu sai)
linh 3.8: Sơ đỗ nguyên lý bộ điêu tốc ly tâm có đặc tính võ sai 60 Hinh 3.9: Đường đặc tính điều chính lóc đệ (điều tốc ly tâm đặc lính vô sai) 61 Hình 3.10: Sơ đồ nguyên ly may diéu chinh téc dé quay ctia tuabin kiêu hướng tâm
HH nh th ng nen 61 Hình 3.11: Sơ đỗ nguyên lý đơn giàn hoá của máy dhểu tốc tua bin 64 kiểu điện thủy lự€ cá họ nhìn n0 101nzerrre „64 Tình 3.12: Diễu khiến tân số và phân phối công suất tac dung trong IITD 65 Hirh 4.1- Cita số lầu vie ota Matlab - 72 1ình 4.3: Cửa số thư viện các khối chức năng trong Simulink, 73
11ỉnh 4.17: Dáp ứng tân s6 ctta BG di6u tbo caccccsssssssssseceseeeeesisensiee 87
Hinh 4.19: Dap emg tan sé cia hé théng dicu khién - 88
Trang 101.52 Một số nghiên cứu thiết kế, chế lạo, lắp đặt và vận hành tổ máy
1.5.3 Tình hình nghiên cứu thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành tổ
Chương 2 - NHUNG VAN BR KINH TR KY THUAT LIEN QUAN PEN cAc
DỰ ẤN PHÁT ĐIỆN CHẠY BẰNG SỨC NƯỚC THỦY TRIÊU “35
2.3 Sơ dé téng quan về nhà máy diện thủy triểu —:
2.3.3 Các thiết bị chính trong nhà máy điện thủy triều 38
2.3.4.Tuabin nước trong nhà máy điện thủy triểu 39
2.4 Một số hình ảnh trạm điện thủy triểu tại Cat Ba, Hi Phong (do Viện Thúy điện và Năng lượng tải tạo thiết kế, chế tạo và lắp đặi năm 201 2) [12] 42 2.5, Kết hiận Chương 2 o 52
Chương 3 - H THÔNG DIÊU KHIỂN PLLA
3.1 Điều khiển của hệ thống diện thủy triểu có những nhiệm vụ chỉnh 44 3.3 Các vẫn đề về tằn sổ và công suất hữu công trong hệ thống điện 15
3.2.1 Dao động tần số và công suất trong hệ thông điện năng lượng thủy
3.2.2 Quan hệ giữa điều chỉnh tần số và công sut tac dung 50
Trang 11DANH MỤC CÁC BANG RIEU
Trang
Bảng 1.1: Các ram diện thủy triều lớn trên thể giới [13J 17 Băng 1.2: Các nhà máy điện thủy triển đã được xây dựng [L3] 25 Rang 1.3: Cac nha may điện thủy triều đang triển khai |13| 35
Trang 12DANIIMỤC CÁC HÏÌNIT VẼ, ĐỎ TII
‘Trang
Tĩnh 1.3: Sơ đồ trạm phát điện từ năng lượng thủy triểu [16] - 15
Hình 1.4: Tua bín phát điện dimg déng nang (dong triêu) của thủy triều [18] 17 1linh 1.5: Mô bình nhả máy điện dẻng triểu [13] 18 Hình 1.6 Thiết bị phát điện kiếu Cá đuổi (Stingray) của Mỹ [13] 19
Hình 1.8: Tưa bị hướng trục (dạng bóng đèn - Capsun) [13] 26 Hình 1.9: Mô hinh nhà máy điện thủy triểu Sihwa-ho — Han Quốc [14] 2 Hình 1.10: Mô hình hệ thống rắn biển (sea snake) [12,13] 38 Hình 1.11: Thiết bị Rông Sóng (Wave Dragon) [12,13] sen Hình 1.12: Thiết hi Bu Song Acsiet (Archimedes Wave Swing) [12,13] 29 Hình 1.13: Thiết bị Cột nước đao dộng [12.13J - Seeeeeerieee TỔ linh 2.1: Sơ đỗ xác định năng lượng dóng chảy [10] 36
Hình 2.3 Sơ đỏ bố trí các thiết bị trong nhà máy thủy diện " DS:
Tĩnh 2.4 Tưa bin hướng trụe [10] à ác series TÚ
Hình 3.1: Các hệ thông, điều khiển con và điều khiển liên quan của một trạm phát
Hình 3.2 Đường đặc tính lĩnh tuabin (1,2,3) và phụ tai (1°,2’,3°) 32
Hình 3.3: Phân bé phụ tải giữa các tổ may làm việc song song klú tần số thay doi
Hinh 3.4 Dae tinh diéu chỉnh với ngưỡng không nhạy - %6
Hình 3.5: Đặc tính phối hợp công suất tác dụng giữa các máy phát làm việc song,
Trang 13DANH MỤC CÁC BANG RIEU
Trang
Bảng 1.1: Các ram diện thủy triều lớn trên thể giới [13J 17 Băng 1.2: Các nhà máy điện thủy triển đã được xây dựng [L3] 25 Rang 1.3: Cac nha may điện thủy triều đang triển khai |13| 35
Trang 14DANIIMỤC CÁC HÏÌNIT VẼ, ĐỎ TII
‘Trang
Tĩnh 1.3: Sơ đồ trạm phát điện từ năng lượng thủy triểu [16] - 15
Hình 1.4: Tua bín phát điện dimg déng nang (dong triêu) của thủy triều [18] 17 1linh 1.5: Mô bình nhả máy điện dẻng triểu [13] 18 Hình 1.6 Thiết bị phát điện kiếu Cá đuổi (Stingray) của Mỹ [13] 19
Hình 1.8: Tưa bị hướng trục (dạng bóng đèn - Capsun) [13] 26 Hình 1.9: Mô hinh nhà máy điện thủy triểu Sihwa-ho — Han Quốc [14] 2 Hình 1.10: Mô hình hệ thống rắn biển (sea snake) [12,13] 38 Hình 1.11: Thiết bị Rông Sóng (Wave Dragon) [12,13] sen Hình 1.12: Thiết hi Bu Song Acsiet (Archimedes Wave Swing) [12,13] 29 Hình 1.13: Thiết bị Cột nước đao dộng [12.13J - Seeeeeerieee TỔ linh 2.1: Sơ đỗ xác định năng lượng dóng chảy [10] 36
Hình 2.3 Sơ đỏ bố trí các thiết bị trong nhà máy thủy diện " DS:
Tĩnh 2.4 Tưa bin hướng trụe [10] à ác series TÚ
Hình 3.1: Các hệ thông, điều khiển con và điều khiển liên quan của một trạm phát
Hình 3.2 Đường đặc tính lĩnh tuabin (1,2,3) và phụ tai (1°,2’,3°) 32
Hình 3.3: Phân bé phụ tải giữa các tổ may làm việc song song klú tần số thay doi
Hinh 3.4 Dae tinh diéu chỉnh với ngưỡng không nhạy - %6
Hình 3.5: Đặc tính phối hợp công suất tác dụng giữa các máy phát làm việc song,
Trang 15Hình 3.7: Đường đặc tỉnh điều chỉnh tốc độ (điều tốc ly tâm đặc tính hữu sai)
linh 3.8: Sơ đỗ nguyên lý bộ điêu tốc ly tâm có đặc tính võ sai 60 Hinh 3.9: Đường đặc tính điều chính lóc đệ (điều tốc ly tâm đặc lính vô sai) 61 Hình 3.10: Sơ đồ nguyên ly may diéu chinh téc dé quay ctia tuabin kiêu hướng tâm
HH nh th ng nen 61 Hình 3.11: Sơ đỗ nguyên lý đơn giàn hoá của máy dhểu tốc tua bin 64 kiểu điện thủy lự€ cá họ nhìn n0 101nzerrre „64 Tình 3.12: Diễu khiến tân số và phân phối công suất tac dung trong IITD 65 Hirh 4.1- Cita số lầu vie ota Matlab - 72 1ình 4.3: Cửa số thư viện các khối chức năng trong Simulink, 73
11ỉnh 4.17: Dáp ứng tân s6 ctta BG di6u tbo caccccsssssssssseceseeeeesisensiee 87
Hinh 4.19: Dap emg tan sé cia hé théng dicu khién - 88
Trang 164.44 Chế độ của bộ điều tốc khi cho phụ tải tác động, đặt giả trị cng suất phát củng tác đông một lúc, nhưng không có vòng phan hỗi công suất R9
4.4.5 Chế độ của bộ điều tắc khi cho đồng thời phụ tải, giá trị đặt công
suất phát củng táo động và có phần hồi công suẤt 90
4.5.1 Trường hợp công suất đặt nhô hơn công suất phụ tải 94
4.5.2 Trường hợp công suất dặt bằng công suất phụ tái - 95
4.5.3 Trường hợp công suất đặt lớn hơn công suât phụ tải 97
446 Kết hiận Chương 4 on se tt nrnncecceecee seseerses.ĐỂÌ
Kiến nghị SH 0012001101001 TT m1 cTn.Tne ru, 1
Trang 17Hình 3.7: Đường đặc tỉnh điều chỉnh tốc độ (điều tốc ly tâm đặc tính hữu sai)
linh 3.8: Sơ đỗ nguyên lý bộ điêu tốc ly tâm có đặc tính võ sai 60 Hinh 3.9: Đường đặc tính điều chính lóc đệ (điều tốc ly tâm đặc lính vô sai) 61 Hình 3.10: Sơ đồ nguyên ly may diéu chinh téc dé quay ctia tuabin kiêu hướng tâm
HH nh th ng nen 61 Hình 3.11: Sơ đỗ nguyên lý đơn giàn hoá của máy dhểu tốc tua bin 64 kiểu điện thủy lự€ cá họ nhìn n0 101nzerrre „64 Tình 3.12: Diễu khiến tân số và phân phối công suất tac dung trong IITD 65 Hirh 4.1- Cita số lầu vie ota Matlab - 72 1ình 4.3: Cửa số thư viện các khối chức năng trong Simulink, 73
11ỉnh 4.17: Dáp ứng tân s6 ctta BG di6u tbo caccccsssssssssseceseeeeesisensiee 87
Hinh 4.19: Dap emg tan sé cia hé théng dicu khién - 88
Trang 18DANH MỤC CÁC HÌNH VỆ, ĐÔ THỊ 5S Street
1 Tỉnh cấp thiết ý ng]ữa lý luận và thực tiền của dé tai - 11
2 Mục địch nghiên cứu của luận vẫn eeeereeerrrrarereorlT
5 Những đóng góp của luận văn stnierrerererereero L2
1.1 Năng lượng thủy triều là gì cccccc2 13
1.2 Nguyên lý hoạt động và phân loại năng lượng thủy triểu 16
1.2.1 Chuyển đổi thể năng gủa thủy triều thành điện năng 16
1.2.2 Chuyến đổi đông năng của thủy triều thành điện năng 16
1.2.3 Chuyễn đổi dòng triều thành điện năng : 18
1.3 Nhting dic diém cơ bản của năng lượng thuy triểi 19
1.3.2 Thủy triều theo chu kỳ 20
1.3.3 Các yếu tế ảnh hướng đến thủy triều - 21
1.4 Tác dộng của diện thủy triểu “—
1 5 Phát triển điện thủy triểu trên thể giới vá Vũ 23
1.5.1 Phát triển điện thủy triều trên thế giới 23
Trang 19DANIIMỤC CÁC HÏÌNIT VẼ, ĐỎ TII
Tĩnh 1.3: Sơ đồ trạm phát điện từ năng lượng thủy triểu [16] - 15
Hình 1.4: Tua bín phát điện dimg déng nang (dong triêu) của thủy triều [18] 17 1linh 1.5: Mô bình nhả máy điện dẻng triểu [13] 18 Hình 1.6 Thiết bị phát điện kiếu Cá đuổi (Stingray) của Mỹ [13] 19
Hình 1.8: Tưa bị hướng trục (dạng bóng đèn - Capsun) [13] 26 Hình 1.9: Mô hinh nhà máy điện thủy triểu Sihwa-ho — Han Quốc [14] 2 Hình 1.10: Mô hình hệ thống rắn biển (sea snake) [12,13] 38 Hình 1.11: Thiết bị Rông Sóng (Wave Dragon) [12,13] sen Hình 1.12: Thiết hi Bu Song Acsiet (Archimedes Wave Swing) [12,13] 29 Hình 1.13: Thiết bị Cột nước đao dộng [12.13J - Seeeeeerieee TỔ linh 2.1: Sơ đỗ xác định năng lượng dóng chảy [10] 36
Hình 2.3 Sơ đỏ bố trí các thiết bị trong nhà máy thủy diện " DS:
Tĩnh 2.4 Tưa bin hướng trụe [10] à ác series TÚ
Hình 3.1: Các hệ thông, điều khiển con và điều khiển liên quan của một trạm phát
Hình 3.2 Đường đặc tính lĩnh tuabin (1,2,3) và phụ tai (1°,2’,3°) 32
Hình 3.3: Phân bé phụ tải giữa các tổ may làm việc song song klú tần số thay doi
Hinh 3.4 Dae tinh diéu chỉnh với ngưỡng không nhạy - %6
Hình 3.5: Đặc tính phối hợp công suất tác dụng giữa các máy phát làm việc song,
Hình 3.6: Sơ đỗ nguyên lý bộ ciểu tốc ly tâm có đặc tính hữa sai 59
Trang 20DANH MỤC CÁC HÌNH VỆ, ĐÔ THỊ 5S Street
1 Tỉnh cấp thiết ý ng]ữa lý luận và thực tiền của dé tai - 11
2 Mục địch nghiên cứu của luận vẫn eeeereeerrrrarereorlT
5 Những đóng góp của luận văn stnierrerererereero L2
1.1 Năng lượng thủy triều là gì cccccc2 13
1.2 Nguyên lý hoạt động và phân loại năng lượng thủy triểu 16
1.2.1 Chuyển đổi thể năng gủa thủy triều thành điện năng 16
1.2.2 Chuyến đổi đông năng của thủy triều thành điện năng 16
1.2.3 Chuyễn đổi dòng triều thành điện năng : 18
1.3 Nhting dic diém cơ bản của năng lượng thuy triểi 19
1.3.2 Thủy triều theo chu kỳ 20
1.3.3 Các yếu tế ảnh hướng đến thủy triều - 21
1.4 Tác dộng của diện thủy triểu “—
1 5 Phát triển điện thủy triểu trên thể giới vá Vũ 23
1.5.1 Phát triển điện thủy triều trên thế giới 23
Trang 211.52 Một số nghiên cứu thiết kế, chế lạo, lắp đặt và vận hành tổ máy
1.5.3 Tình hình nghiên cứu thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành tổ
Chương 2 - NHUNG VAN BR KINH TR KY THUAT LIEN QUAN PEN cAc
DỰ ẤN PHÁT ĐIỆN CHẠY BẰNG SỨC NƯỚC THỦY TRIÊU “35
2.3 Sơ dé téng quan về nhà máy diện thủy triểu —:
2.3.3 Các thiết bị chính trong nhà máy điện thủy triều 38
2.3.4.Tuabin nước trong nhà máy điện thủy triểu 39
2.4 Một số hình ảnh trạm điện thủy triểu tại Cat Ba, Hi Phong (do Viện Thúy điện và Năng lượng tải tạo thiết kế, chế tạo và lắp đặi năm 201 2) [12] 42 2.5, Kết hiận Chương 2 o 52
Chương 3 - H THÔNG DIÊU KHIỂN PLLA
3.1 Điều khiển của hệ thống diện thủy triểu có những nhiệm vụ chỉnh 44 3.3 Các vẫn đề về tằn sổ và công suất hữu công trong hệ thống điện 15
3.2.1 Dao động tần số và công suất trong hệ thông điện năng lượng thủy
Trang 224.44 Chế độ của bộ điều tốc khi cho phụ tải tác động, đặt giả trị cng suất phát củng tác đông một lúc, nhưng không có vòng phan hỗi công suất R9
4.4.5 Chế độ của bộ điều tắc khi cho đồng thời phụ tải, giá trị đặt công
suất phát củng táo động và có phần hồi công suẤt 90
4.5.1 Trường hợp công suất đặt nhô hơn công suất phụ tải 94
4.5.2 Trường hợp công suất dặt bằng công suất phụ tái - 95
4.5.3 Trường hợp công suất đặt lớn hơn công suât phụ tải 97
446 Kết hiận Chương 4 on se tt nrnncecceecee seseerses.ĐỂÌ
Kiến nghị SH 0012001101001 TT m1 cTn.Tne ru, 1
Trang 231.52 Một số nghiên cứu thiết kế, chế lạo, lắp đặt và vận hành tổ máy
1.5.3 Tình hình nghiên cứu thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành tổ
Chương 2 - NHUNG VAN BR KINH TR KY THUAT LIEN QUAN PEN cAc
DỰ ẤN PHÁT ĐIỆN CHẠY BẰNG SỨC NƯỚC THỦY TRIÊU “35
2.3 Sơ dé téng quan về nhà máy diện thủy triểu —:
2.3.3 Các thiết bị chính trong nhà máy điện thủy triều 38
2.3.4.Tuabin nước trong nhà máy điện thủy triểu 39
2.4 Một số hình ảnh trạm điện thủy triểu tại Cat Ba, Hi Phong (do Viện Thúy điện và Năng lượng tải tạo thiết kế, chế tạo và lắp đặi năm 201 2) [12] 42 2.5, Kết hiận Chương 2 o 52
Chương 3 - H THÔNG DIÊU KHIỂN PLLA
3.1 Điều khiển của hệ thống diện thủy triểu có những nhiệm vụ chỉnh 44 3.3 Các vẫn đề về tằn sổ và công suất hữu công trong hệ thống điện 15
3.2.1 Dao động tần số và công suất trong hệ thông điện năng lượng thủy
Trang 243.2.4 Ảnh hưởng của ngưỡng không nhậy lên tác động tương hỗ của
3.2.5 Điểu chỉnh và phân phối công suất hữu công giữa các máy phát làm việc
3.3 Diéu chinh téc d6 va én dinh céng suat_ - 58
3.3.2 Cầu tạo và đặc diễm của bộ diều tốc - 65
3.3.3 Nhiệm vụ và phương pháp điêu khiến tốc độ tua bin thủy triều 66
Chương 41 - PITAN Tict! VA MO PLIONG QUA TRÌNH DIÈU KIEN 70
4.2.1 Sơ đồ khối bộ điều khiển tắc độ [11,15] 73
4.2.2 Sơ đồ biểu diễn dưới dang Simulink don gidn héa 74
43 Nghiên cửu các khâu trong bộ điều khiển tốc độ và ổn định sông guất bằng,
4.3.3 Điều khiển dn dinh cong suất phát của tổ máy - 81
4.4 Mỏ phông các chế độ làm việc của bộ điều tốc -Ö_85
4.4.1 Chế độ của bộ điều tốc khi tổ máy phát điện chạy không tải 85 4.4.2 Chế độ của bộ điều tốc khi không có khâu phan hồi công suất và
4.4.3 Chế đồ của bộ điều tốc khi có phụ tải có vòng phản hỗi công suất
Trang 254.44 Chế độ của bộ điều tốc khi cho phụ tải tác động, đặt giả trị cng suất phát củng tác đông một lúc, nhưng không có vòng phan hỗi công suất R9
4.4.5 Chế độ của bộ điều tắc khi cho đồng thời phụ tải, giá trị đặt công
suất phát củng táo động và có phần hồi công suẤt 90
4.5.1 Trường hợp công suất đặt nhô hơn công suất phụ tải 94
4.5.2 Trường hợp công suất dặt bằng công suất phụ tái - 95
4.5.3 Trường hợp công suất đặt lớn hơn công suât phụ tải 97
446 Kết hiận Chương 4 on se tt nrnncecceecee seseerses.ĐỂÌ
Kiến nghị SH 0012001101001 TT m1 cTn.Tne ru, 1
Trang 26DANH MỤC CÁC BANG RIEU
Trang
Bảng 1.1: Các ram diện thủy triều lớn trên thể giới [13J 17 Băng 1.2: Các nhà máy điện thủy triển đã được xây dựng [L3] 25 Rang 1.3: Cac nha may điện thủy triều đang triển khai |13| 35
Trang 274.44 Chế độ của bộ điều tốc khi cho phụ tải tác động, đặt giả trị cng suất phát củng tác đông một lúc, nhưng không có vòng phan hỗi công suất R9
4.4.5 Chế độ của bộ điều tắc khi cho đồng thời phụ tải, giá trị đặt công
suất phát củng táo động và có phần hồi công suẤt 90
4.5.1 Trường hợp công suất đặt nhô hơn công suất phụ tải 94
4.5.2 Trường hợp công suất dặt bằng công suất phụ tái - 95
4.5.3 Trường hợp công suất đặt lớn hơn công suât phụ tải 97
446 Kết hiận Chương 4 on se tt nrnncecceecee seseerses.ĐỂÌ
Kiến nghị SH 0012001101001 TT m1 cTn.Tne ru, 1
Trang 28Hình 3.7: Đường đặc tỉnh điều chỉnh tốc độ (điều tốc ly tâm đặc tính hữu sai)
linh 3.8: Sơ đỗ nguyên lý bộ điêu tốc ly tâm có đặc tính võ sai 60 Hinh 3.9: Đường đặc tính điều chính lóc đệ (điều tốc ly tâm đặc lính vô sai) 61 Hình 3.10: Sơ đồ nguyên ly may diéu chinh téc dé quay ctia tuabin kiêu hướng tâm
HH nh th ng nen 61 Hình 3.11: Sơ đỗ nguyên lý đơn giàn hoá của máy dhểu tốc tua bin 64 kiểu điện thủy lự€ cá họ nhìn n0 101nzerrre „64 Tình 3.12: Diễu khiến tân số và phân phối công suất tac dung trong IITD 65 Hirh 4.1- Cita số lầu vie ota Matlab - 72 1ình 4.3: Cửa số thư viện các khối chức năng trong Simulink, 73
Hình 4.3: Sơ đỗ khỏi chức năng bộ điều tốo tua bin thủy triểu thông thường [11] 74
Hình 4.4: Sơ đỏ bộ điều tắc biểu diễn đưới đụng Simulink đơn giần hóa 75 Tĩỉnh 4.5 Sơ đỗ mỏ phống bộ điều tốc đơn giản 76 Hình 4.6 Đáp ứng của bộ điều tốc với bộ điền tắc đơn giản - 77 Hình 4.7: Sơ đỗ mô phông bd dié có khâu giảm lốc ở trạng thái ôn dịnh 79 Hinh 4.8 Dap ứng của bộ điều bốc có khâu giảm tốc ở trạng thái Ổn định 79 Hình 4.9: Sơ đồ mô phỏng bộ điều tốc có khâu giãm tốc ở trạng thái quả độ và én
11ỉnh 4.17: Dáp ứng tân s6 ctta BG di6u tbo caccccsssssssssseceseeeeesisensiee 87
Trang 29MỤC 1ỤC
DANH MỤC CÁC HÌNH VỆ, ĐÔ THỊ 5S Street
1 Tỉnh cấp thiết ý ng]ữa lý luận và thực tiền của dé tai - 11
2 Mục địch nghiên cứu của luận vẫn eeeereeerrrrarereorlT
5 Những đóng góp của luận văn stnierrerererereero L2
1.1 Năng lượng thủy triều là gì cccccc2 13
1.2 Nguyên lý hoạt động và phân loại năng lượng thủy triểu 16
1.2.1 Chuyển đổi thể năng gủa thủy triều thành điện năng 16
1.2.2 Chuyến đổi đông năng của thủy triều thành điện năng 16
1.2.3 Chuyễn đổi dòng triều thành điện năng : 18
1.3 Nhting dic diém cơ bản của năng lượng thuy triểi 19
1.3.2 Thủy triều theo chu kỳ 20
1.3.3 Các yếu tế ảnh hướng đến thủy triều - 21
1.4 Tác dộng của diện thủy triểu “—
1 5 Phát triển điện thủy triểu trên thể giới vá Vũ 23
1.5.1 Phát triển điện thủy triều trên thế giới 23
Trang 30DANIIMỤC CÁC HÏÌNIT VẼ, ĐỎ TII
‘Trang
Tĩnh 1.3: Sơ đồ trạm phát điện từ năng lượng thủy triểu [16] - 15
Hình 1.4: Tua bín phát điện dimg déng nang (dong triêu) của thủy triều [18] 17 1linh 1.5: Mô bình nhả máy điện dẻng triểu [13] 18 Hình 1.6 Thiết bị phát điện kiếu Cá đuổi (Stingray) của Mỹ [13] 19
Hình 1.8: Tưa bị hướng trục (dạng bóng đèn - Capsun) [13] 26 Hình 1.9: Mô hinh nhà máy điện thủy triểu Sihwa-ho — Han Quốc [14] 2 Hình 1.10: Mô hình hệ thống rắn biển (sea snake) [12,13] 38 Hình 1.11: Thiết bị Rông Sóng (Wave Dragon) [12,13] sen Hình 1.12: Thiết hi Bu Song Acsiet (Archimedes Wave Swing) [12,13] 29 Hình 1.13: Thiết bị Cột nước đao dộng [12.13J - Seeeeeerieee TỔ linh 2.1: Sơ đỗ xác định năng lượng dóng chảy [10] 36
Hình 2.3 Sơ đỏ bố trí các thiết bị trong nhà máy thủy diện " DS:
Tĩnh 2.4 Tưa bin hướng trụe [10] à ác series TÚ
Hình 3.1: Các hệ thông, điều khiển con và điều khiển liên quan của một trạm phát
Hình 3.2 Đường đặc tính lĩnh tuabin (1,2,3) và phụ tai (1°,2’,3°) 32
Hình 3.3: Phân bé phụ tải giữa các tổ may làm việc song song klú tần số thay doi
Hinh 3.4 Dae tinh diéu chỉnh với ngưỡng không nhạy - %6
Hình 3.5: Đặc tính phối hợp công suất tác dụng giữa các máy phát làm việc song,
Trang 311.52 Một số nghiên cứu thiết kế, chế lạo, lắp đặt và vận hành tổ máy
1.5.3 Tình hình nghiên cứu thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành tổ
Chương 2 - NHUNG VAN BR KINH TR KY THUAT LIEN QUAN PEN cAc
DỰ ẤN PHÁT ĐIỆN CHẠY BẰNG SỨC NƯỚC THỦY TRIÊU “35
2.3 Sơ dé téng quan về nhà máy diện thủy triểu —:
2.3.3 Các thiết bị chính trong nhà máy điện thủy triều 38
2.3.4.Tuabin nước trong nhà máy điện thủy triểu 39
2.4 Một số hình ảnh trạm điện thủy triểu tại Cat Ba, Hi Phong (do Viện Thúy điện và Năng lượng tải tạo thiết kế, chế tạo và lắp đặi năm 201 2) [12] 42 2.5, Kết hiận Chương 2 o 52
Chương 3 - H THÔNG DIÊU KHIỂN PLLA
3.1 Điều khiển của hệ thống diện thủy triểu có những nhiệm vụ chỉnh 44 3.3 Các vẫn đề về tằn sổ và công suất hữu công trong hệ thống điện 15
3.2.1 Dao động tần số và công suất trong hệ thông điện năng lượng thủy
Trang 323.2.4 Ảnh hưởng của ngưỡng không nhậy lên tác động tương hỗ của
3.2.5 Điểu chỉnh và phân phối công suất hữu công giữa các máy phát làm việc
3.3 Diéu chinh téc d6 va én dinh céng suat_ - 58
3.3.2 Cầu tạo và đặc diễm của bộ diều tốc - 65
3.3.3 Nhiệm vụ và phương pháp điêu khiến tốc độ tua bin thủy triều 66
Chương 41 - PITAN Tict! VA MO PLIONG QUA TRÌNH DIÈU KIEN 70
4.2.1 Sơ đồ khối bộ điều khiển tắc độ [11,15] 73
4.2.2 Sơ đồ biểu diễn dưới dang Simulink don gidn héa 74
43 Nghiên cửu các khâu trong bộ điều khiển tốc độ và ổn định sông guất bằng,
4.3.3 Điều khiển dn dinh cong suất phát của tổ máy - 81
4.4 Mỏ phông các chế độ làm việc của bộ điều tốc -Ö_85
4.4.1 Chế độ của bộ điều tốc khi tổ máy phát điện chạy không tải 85 4.4.2 Chế độ của bộ điều tốc khi không có khâu phan hồi công suất và
4.4.3 Chế đồ của bộ điều tốc khi có phụ tải có vòng phản hỗi công suất
Trang 33DANH MỤC CÁC BANG RIEU
Trang
Bảng 1.1: Các ram diện thủy triều lớn trên thể giới [13J 17 Băng 1.2: Các nhà máy điện thủy triển đã được xây dựng [L3] 25 Rang 1.3: Cac nha may điện thủy triều đang triển khai |13| 35
Trang 343.2.4 Ảnh hưởng của ngưỡng không nhậy lên tác động tương hỗ của
3.2.5 Điểu chỉnh và phân phối công suất hữu công giữa các máy phát làm việc
3.3 Diéu chinh téc d6 va én dinh céng suat_ - 58
3.3.2 Cầu tạo và đặc diễm của bộ diều tốc - 65
3.3.3 Nhiệm vụ và phương pháp điêu khiến tốc độ tua bin thủy triều 66
Chương 41 - PITAN Tict! VA MO PLIONG QUA TRÌNH DIÈU KIEN 70
4.2.1 Sơ đồ khối bộ điều khiển tắc độ [11,15] 73
4.2.2 Sơ đồ biểu diễn dưới dang Simulink don gidn héa 74
43 Nghiên cửu các khâu trong bộ điều khiển tốc độ và ổn định sông guất bằng,
4.3.3 Điều khiển dn dinh cong suất phát của tổ máy - 81
4.4 Mỏ phông các chế độ làm việc của bộ điều tốc -Ö_85
4.4.1 Chế độ của bộ điều tốc khi tổ máy phát điện chạy không tải 85 4.4.2 Chế độ của bộ điều tốc khi không có khâu phan hồi công suất và
4.4.3 Chế đồ của bộ điều tốc khi có phụ tải có vòng phản hỗi công suất
Trang 351.52 Một số nghiên cứu thiết kế, chế lạo, lắp đặt và vận hành tổ máy
1.5.3 Tình hình nghiên cứu thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành tổ
Chương 2 - NHUNG VAN BR KINH TR KY THUAT LIEN QUAN PEN cAc
DỰ ẤN PHÁT ĐIỆN CHẠY BẰNG SỨC NƯỚC THỦY TRIÊU “35
2.3 Sơ dé téng quan về nhà máy diện thủy triểu —:
2.3.3 Các thiết bị chính trong nhà máy điện thủy triều 38
2.3.4.Tuabin nước trong nhà máy điện thủy triểu 39
2.4 Một số hình ảnh trạm điện thủy triểu tại Cat Ba, Hi Phong (do Viện Thúy điện và Năng lượng tải tạo thiết kế, chế tạo và lắp đặi năm 201 2) [12] 42 2.5, Kết hiận Chương 2 o 52
Chương 3 - H THÔNG DIÊU KHIỂN PLLA
3.1 Điều khiển của hệ thống diện thủy triểu có những nhiệm vụ chỉnh 44 3.3 Các vẫn đề về tằn sổ và công suất hữu công trong hệ thống điện 15
3.2.1 Dao động tần số và công suất trong hệ thông điện năng lượng thủy
Trang 361.52 Một số nghiên cứu thiết kế, chế lạo, lắp đặt và vận hành tổ máy
1.5.3 Tình hình nghiên cứu thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành tổ
Chương 2 - NHUNG VAN BR KINH TR KY THUAT LIEN QUAN PEN cAc
DỰ ẤN PHÁT ĐIỆN CHẠY BẰNG SỨC NƯỚC THỦY TRIÊU “35
2.3 Sơ dé téng quan về nhà máy diện thủy triểu —:
2.3.3 Các thiết bị chính trong nhà máy điện thủy triều 38
2.3.4.Tuabin nước trong nhà máy điện thủy triểu 39
2.4 Một số hình ảnh trạm điện thủy triểu tại Cat Ba, Hi Phong (do Viện Thúy điện và Năng lượng tải tạo thiết kế, chế tạo và lắp đặi năm 201 2) [12] 42 2.5, Kết hiận Chương 2 o 52
Chương 3 - H THÔNG DIÊU KHIỂN PLLA
3.1 Điều khiển của hệ thống diện thủy triểu có những nhiệm vụ chỉnh 44 3.3 Các vẫn đề về tằn sổ và công suất hữu công trong hệ thống điện 15
3.2.1 Dao động tần số và công suất trong hệ thông điện năng lượng thủy
3.2.2 Quan hệ giữa điều chỉnh tần số và công sut tac dung 50
Trang 373.2.4 Ảnh hưởng của ngưỡng không nhậy lên tác động tương hỗ của
3.2.5 Điểu chỉnh và phân phối công suất hữu công giữa các máy phát làm việc
3.3 Diéu chinh téc d6 va én dinh céng suat_ - 58
3.3.2 Cầu tạo và đặc diễm của bộ diều tốc - 65
3.3.3 Nhiệm vụ và phương pháp điêu khiến tốc độ tua bin thủy triều 66
Chương 41 - PITAN Tict! VA MO PLIONG QUA TRÌNH DIÈU KIEN 70
4.2.1 Sơ đồ khối bộ điều khiển tắc độ [11,15] 73
4.2.2 Sơ đồ biểu diễn dưới dang Simulink don gidn héa 74
43 Nghiên cửu các khâu trong bộ điều khiển tốc độ và ổn định sông guất bằng,
4.3.3 Điều khiển dn dinh cong suất phát của tổ máy - 81
4.4 Mỏ phông các chế độ làm việc của bộ điều tốc -Ö_85
4.4.1 Chế độ của bộ điều tốc khi tổ máy phát điện chạy không tải 85 4.4.2 Chế độ của bộ điều tốc khi không có khâu phan hồi công suất và
4.4.3 Chế đồ của bộ điều tốc khi có phụ tải có vòng phản hỗi công suất củng tác động nhưng không có giá trị đặt công suất phát §7