05050006330 quản lý dạy học nội dung giáo dục Địa phương tại các trường trung học cơ sở quận long biên, thành phố hà nội theo hướng trải nghiệm

05050006330 Quản lý dạy học Nội dung giáo dục địa phương tại các trường Trung học cơ sở quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

DƯƠNG QUANG ĐÌNH

QUẢN LÝ DẠY HỌC NỘI DUNG GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Hà Thế Truyền

TS Hoàng Thị Nho

Hà Nội - 2024

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng bản thân tôi Các số liệu trong luận văn là trung thực

Kết quả nghiên cứu của luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào

Xác nhận

của người hướng dẫn khoa học thứ nhất

PGS.TS Hà Thế Truyền

Xác nhận của người hướng dẫn khoa học thứ hai

TS Hoàng Thị Nho

Hà Nội, tháng 09 năm 2024

Tác giả luận văn

Dương Quang Đình

Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới các đồng chí trong Ban giám hiệu, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, giáo viên các trường Trung học cơ sở trong Cụm thi đua số 8 quận Long Biên, thành phố Hà Nội đã giúp tôi cung cấp những

số liệu và đóng góp những ý kiến giá trị để tôi hoàn thành luận văn này!

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CTGDPT Chương trình giáo dục phổ thông

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Khách thể khảo sát 40 Bảng 2.2 Các thang đo và mức độ đánh giá 41 Bảng 2.3 Nhận thức về tầm quan trọng của dạy học NDGDĐP tại các trường

THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 42 Bảng 2.4 Thực trạng thực hiện mục tiêu dạy học NDGDĐP tại các trường THCS

quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 43 Bảng 2.5 Thực trạng thực hiện nội dung dạy học NDGDĐP tại các trường THCS

quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 44 Bảng 2.6 Thực trạng mức độ thực hiện các hình thức dạy học NDGDĐP tại các

trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 46 Bảng 2.7 Thực trạng mức độ hiệu quả các hình thức dạy học NDGDĐP tại các

trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 47 Bảng 2.8 Thực trạng mức độ sử dụng các phương pháp dạy học NDGDĐP tại

các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm tại 48Bảng 2.9 Thực trạng mức độ hiệu quả các phương pháp dạy học NDGDĐP theo

hướng trải nghiệm tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội 49 Bảng 2.10 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập NDGDĐP tại các

trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 50Bảng 2.11 Mức độ điều kiện đảm bảo dạy học NDGDĐP tại trường THCS quận

Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 51 Bảng 2.12 Mức độ tham gia của các lực lượng trong dạy học NDGDĐP tại các

trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 52 Bảng 2.13 Thực trạng mức độ quản lý của Phòng GD&ĐT quận Long Biên và

Hiệu trưởng các trường THCS đối với dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 53 Bảng 2.14 Mức độ quản lý mục tiêu dạy học NDGDĐP tại các trường THCS

quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 54Bảng 2.15 Mức độ quản lý chương trình dạy học NDGDĐP tại các trường THCS

quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 55 Bảng 2.16 Mức độ quản lý thực hiện dạy học NDGDĐP tại các trường THCS

quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 56 Bảng 2.17 Mức độ QL hình thức dạy học, phương pháp dạy học NDGDĐP tại

các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 58 Bảng 2.18 Mức độ quản lý các điều kiện đảm bảo thực hiện dạy học NDGDĐP

tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 59 Bảng 2.19 Mức độ kiểm tra, đánh giá dạy học NDGDĐP tại các trường THCS

quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 60 Bảng 2.20 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý dạy học NDGDĐP tại

các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 61 Bảng 3.1 Mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý dạy học NDGDĐP tại các

trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 89 Bảng 3.2 Mức độ khả thi của các biện pháp quản lý dạy học NDGDĐP tại các

trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 91Bảng 3.3 Mối quan hệ giữa tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý

dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội 92 theo hướng trải nghiệm 92

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iii

DANH MỤC CÁC BẢNG iv

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Câu hỏi nghiên cứu 3

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 4

8 Phương pháp nghiên cứu 5

9 Cấu trúc luận văn 6

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC NỘI DUNG GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Những nghiên cứu về dạy học nội dung giáo dục địa phương tại các trường phổ thông 7

1.1.2 Những nghiên cứu về dạy học NDGDĐP tại các trường phổ thông theo hướng trải nghiệm 9

1.1.3 Những định hướng cần nghiên cứu tiếp cho đề tài của Luận văn 12

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 12

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục 12

1.2.2 Nội dung giáo dục địa phương 14

1.2.3 Hoạt động dạy học 15

1.2.4 Hoạt động trải nghiệm và dạy học nội dung giáo dục địa phương theo hướng trải nghiệm 15

1.2.5 Quản lý hoạt động dạy học 17

1.2.6 Quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm 17

1.3 Một số yêu cầu của trải nghiệm đặt ra cho dạy học và quản lý dạy học Nội dung giáo dục địa phương 17

1.3.1 Một số yêu cầu của trải nghiệm đặt ra cho dạy học NDGDĐP 17

1.3.2 Một số yêu cầu của trải nghiệm đặt ra cho quản lý dạy học NDGDĐP 18

1.4 Dạy học Nội dung giáo dục địa phương tại các trường Trung học cơ sở theo hướng trải nghiệm 22

1.4.1 Các thành tố của dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm 22

1.5 Quản lý dạy học Nội dung giáo dục địa phương tại các trường Trung học cơ sở theo hướng trải nghiệm 26

1.5.1 Phân cấp quản lý và chủ thể quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm 26

1.5.2 Đặc điểm lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở 27

1.5.3 Quản lý mục tiêu dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải

nghiệm 29

1.5.4 Quản lý nội dung dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm 30

1.5.5 Quản lý thực hiện dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm 31

1.5.6 Quản lý hình thức tổ chức dạy học, phương pháp dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm 32

1.5.7 Quản lý các điều kiện đảm bảo thực hiện dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm 33

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dạy học Nội dung giáo dục địa phương tại các trường Trung học cơ sở theo hướng trải nghiệm 33

1.6.1 Yếu tố thuộc về môi trường quản lý 33

1.6.2 Yếu tố thuộc về chủ thể quản lý 35

1.6.3 Yếu tố thuộc về đối tượng quản lý 36

Kết luận chương 1 36

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC NỘI DUNG GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM 38

2.1 Khái quát tình hình kinh tế - xã hội, giáo dục Trung học cơ sở quận Long Biên, thành phố Hà Nội 38

2.1.1 Khái quát về vị trí địa lý hành chính, dân cư và tình hình kinh tế - xã hội quận Long Biên, thành phố Hà Nội 38

2.1.2 Khái quát về tình hình giáo dục THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội 39

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 40

2.2.1 Mục tiêu khảo sát 40

2.2.2 Nội dung khảo sát 40

2.2.3 Đối tượng khảo sát 40

2.2.4 Phương pháp khảo sát 41

2.2.5 Cách xử lý kết quả khảo sát 41

2.3 Thực trạng dạy học Nội dung giáo dục địa phương tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm 42

2.3.1 Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 42

2.3.2 Thực trạng thực hiện mục tiêu dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 43

2.3.3 Thực trạng thực hiện nội dung dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 44

2.3.4 Thực trạng mức độ thực hiện và mức độ hiệu quả các hình thức dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 46

2.3.5 Thực trạng phương pháp dạy NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 47

2.3.6 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 50

2.3.7 Thực trạng điều kiện đảm dạy học NDGDĐP tại trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 51

2.3.8 Thực trạng mức độ tham gia của các lực lượng trong dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 52

2.4 Thực trạng quản lý dạy học Nội dung giáo dục địa phương tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 52

2.4.1 Thực trạng mức độ quản lý của Phòng GD&ĐT quận Long Biên và Hiệu trưởng các trường THCS đối với dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 53

2.4.2 Thực trạng quản lý mục tiêu dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 53

2.4.3 Thực trạng quản lý chương trình dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 55

2.4.4 Thực trạng quản lý thực hiện dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 56

2.4.5 Thực trạng QL hình thức dạy học, phương pháp dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 57 2.4.6 Thực trạng quản lý các điều kiện đảm bảo thực hiện dạy học NDGDĐP tại

các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 59

2.4.7 Thực trạng quản lý kiểm tra, đánh giá dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 60

2.5 Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý dạy học Nội dung giáo dục địa phương tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 61

2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý dạy học Nội dung giáo dục địa phương tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm 62

2.6.1 Điểm mạnh 62

2.6.2 Những điểm hạn chế 63

Kết luận chương 2 64

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC NỘI DUNG GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM 66

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 66

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 66

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính lợi ích 66

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 66

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ và tính hệ thống 67

3.2 Đề xuất biện pháp quản lý dạy học Nội dung giáo dục địa phương tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 67

3.2.1 Tổ chức bồi dưỡng cho GV năng lực xây dựng Kế hoạch bài dạy và thực hiện tiến trình dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm 67

3.2.2 Tổ chức thực hiện đa dạng các hình thức dạy NDGDĐP theo hướng trải nghiệm 73

3.2.3 Chỉ đạo dự giờ để kiểm tra, đánh giá và hỗ trợ thực hiện dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm 76

3.2.4 Chỉ đạo thực hiện xã hội hóa để tăng cường CSVC phục vụ dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm 82

3.2.5 Chỉ đạo phối hợp với các lực lượng cộng đồng tham gia dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm 85

3.3 Mối liên hệ giữa các biện pháp 87

3.4 Khảo nghiệm về tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp quản lý dạy học Nội dung giáo dục địa phương tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm 88

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 88

3.4.2 Đối tượng khảo nghiệm 89

3.4.3 Nội dung khảo nghiệm 89

3.4.4 Kết quả đánh giá mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm trong luận văn đề xuất 89

Kết luận chương 3 93

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 94

1 Kết luận 94

2 Khuyến nghị 95 PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong xu hướng hội nhập quốc tế ngày nay, việc giữ gìn bản sắc dân tộc, giáo dục những giá trị sống tốt đẹp của quê hương, đất nước cho thế hệ trẻ luôn được chú trọng Bài học thành công của nhiều nước có nền giáo dục tiên tiến trên thế giới cho thấy, việc coi trọng và thường xuyên đưa nội dung các chủ đề về cuộc sống địa phương vào giảng dạy, chú trọng học qua trải nghiệm thực tiễn đã tạo nên những bước chuyển biến về môi trường học tập tích cực, hứng thú đối với người học

Ngày 26 tháng 12 năm 2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT về Chương trình giáo dục phổ thông 2018 trên cơ sở thực hiện Nghị quyết 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông; Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Nhìn vào tổng thể chương trình Chương trình GDPT 2018 có thể thấy, chương trình dạy học Nội dung giáo dục địa phương là nội dung dạy học bắt buộc, xuyên suốt trong các giai đoạn học tập của HS, có vị trí tương đương các một môn học khác Nội dung giáo dục địa phương được xây dựng nhằm trang bị cho HS những hiểu biết cơ bản về văn hóa, lịch sử, địa lý, kinh tế, xã hội, môi trường, hướng nghiệp của địa phương để bổ sung cho nội dung bắt buộc Từ đó, bồi dưỡng cho HS tình yêu quê hương, ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa của cộng đồng dân cư, xây dựng văn hóa, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Ở cấp THCS, môn học này được dạy theo Tài liệu NDGDĐP do các Sở giáo dục và đào tạo các tỉnh, thành phố biên soạn và được Bộ GD&ĐT thẩm định và bạn hành, gồm 6 phân môn khác nhau tham gia giảng dạy, đó là: Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Nghệ thuật (Âm nhạc và Mĩ thuật), Giáo dục công dân gắn với mục tiêu dạy học của từng bài, từng khối lớp

và điều kiện thực tế của địa phương

Nội dung giáo dục địa phương góp phần hình thành các năng lực, phẩm chất

HS được quy định trong Chương trình GDPT 2018 Bên cạnh đó, phát triển cho

HS năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp, năng lực tìm hiểu tự nhiên và xã hội; vận dụng kiến thức (tự nhiên, văn hóa, thực tiễn, ứng xử với tự nhiên phù hợp với yêu cầu

phát triển bền vững và bảo vệ môi trường) Vì vậy, có thể nói, nội dung giáo dục địa phương có vai trò quan trọng, góp phần hình thành và phát triển nhân cách những con người mới, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục

Để đáp ứng yêu cầu mới đặt ra, ngày 08 tháng 09 năm 2021, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội ban hành công văn số 3165/SGDĐT-GDPT về việc dạy học nội dung giáo dục địa phương cấp THCS Theo đó, năm học 2021 – 2022 nội dung giáo dục địa phương cấp THCS được thực hiện đối với lớp 6 và lộ trình đối với các lớp còn lại của bậc THCS sau khi Tài liệu giáo dục địa phương của thành phố Hà Nội ở từng khối lớp được Bộ GD&ĐT thẩm định, phê duyệt và ban hành Năm học 2023 – 2024, nội dung giáo dục địa phương đã được thực hiện dạy học ở ba khối 6, 7, 8

So với các môn học khác, thì bài học thuộc NDGDĐP ở tài liệu dạy học cũng như sách GV, khâu biên soạn có phần đơn giản hơn, chủ yếu là đặt ra những vấn đề khái quát Mục đích biên soạn như vậy là để NDGDĐP sẽ được dạy theo hướng trải nghiệm Tuy nhiên, cũng sẽ dễ tạo ra tâm lý xem nhẹ nội dung và hình thức dạy học NDGDĐP Bên cạnh đó, nội dung và cách thức tổ chức dạy học NDGDĐP chưa phong phú nên chưa cuốn hút được HS tham gia Thêm vào đó, một số GV còn lúng túng về việc dạy học NDGDĐP; còn ngại khó, ngại khổ khi chuẩn bị bài dạy, chưa đổi mới về phương pháp, hình thức tổ chức dạy học dẫn đến chất lượng dạy học NDGDĐP chưa đạt hiệu quả cao

Để quản lý dạy học NDGDĐP một cách khoa học, đồng bộ và có hệ thống, các CBQL các trường THCS cần phải có các giải pháp khoa học, đồng bộ giúp giáo viên hình thành năng lực kĩ năng thiết kế bài dạy học NDGDĐP

Từ những lí do trên, tôi chọn đề tài “Quản lý dạy học nội dung giáo dục địa phương tại các trường trung học cơ sở quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm” làm đề tài nghiên cứu của mình Việc nghiên cứu, đề

xuất các biện pháp quản lý dạy NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm có ý nghĩa thiết thực, thực tiễn cao

Đề tài không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên nói riêng mà còn cho các trường THCS trong toàn thành phố Hà Nội nói chung

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý dạy học NDGDĐP tại trường THCS trên địa bàn quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm

và thực trạng dạy học và quản lý dạy học NDGDDP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm, góp phần nâng cao kết quả giáo dục THCS trên địa bàn quận Long Biên nói riêng và thành phố Hà Nội nói chung

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động dạy học NDGDĐP tại các trường THCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý dạy học nội dung giáo dục địa phương tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm

4 Giả thuyết khoa học

Việc triển khai dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm hiện nay chưa đạt được mục tiêu đề

ra Một trong những nguyên nhân là do quản lý hoạt động này chưa hiệu quả Do vậy, việc nghiên cứu, đề xuất được các biện pháp quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm một cách khoa học, đồng bộ, phù hợp với lý luận quản lý giáo dục và điều kiện thực tế của địa phương, của các nhà trường sẽ góp phần nâng cao hiệu quả dạy học cũng như hiệu quả quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm

5 Câu hỏi nghiên cứu

Thực trạng dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm và thực trạng quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm trong thời gian qua như thế nào?

Cần có những biện pháp nào để quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm đạt hiệu quả cao để nâng cao chất lượng dạy học NDGDĐP cho HS của GV tại các

trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm?

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

6.2 Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng dạy học NDGDĐP tại các

trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm và thực trạng quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm

6.3 Đề xuất các biện pháp quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm

7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

7.1 Giới hạn về nội dung

Dạy học NDGDĐP ở trường THCS được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như: dạy theo nội dung môn học, dạy học lồng ghép các môn học khác

và qua các hoạt động giáo dục ngoài giờ học, ngoại khóa Nghiên cứu này chỉ giới hạn nghiên cứu về dạy học NDGDĐP theo nội dung môn học riêng; Lồng ghép dạy học NDGDĐP trong các hoạt động giáo dục tại trường (chào cờ, sinh hoạt lớp, văn nghệ, các cuộc thi…); Tổ chức cho HS tham quan, ngoại khóa, trải nghiệm thực tiễn kiến thức đã được học trong môn NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

Việc dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố

Hà Nội theo hướng trải nghiệm đã và đang thực hiện theo Tài liệu giáo dục địa phương của thành phố Hà Nội biên soạn và ban hành bao gồm:

+ Tài liệu giáo dục địa phương thành phố Hà Nội Lớp 6, tác giả: Phạm

Văn Đại, Phạm Vĩnh Thái (đồng chủ biên), Trần Đăng Nghĩa, Hà Phương Nga, Dương Thị Oanh, Nguyễn Hoài Thu, Đoàn Quỳnh Phương

+ Tài liệu giáo dục địa phương thành phố Hà Nội Lớp 7, tác giả: Trần Thế

Cương (Tổng chủ biên), Phạm Minh Quang (Chủ biên), Dương Thị Oanh, Mai Thị Phương, Nguyễn Hoài Thu

+ Tài liệu giáo dục địa phương thành phố Hà Nội Lớp 8, tác giả: Trần Thế

Cương (Tổng chủ biên), Trần Đăng Nghĩa (Chủ biên), Nguyễn Thị Bích, Nguyễn Thị Thanh Hòa, Lê Thị Thu Hương, Nguyễn Đức Minh, Ngô Thị Minh

Trong các chủ thể quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS, ở nghiên cứu này tác giả chọn chủ thể quản lý cấp trường mà người đứng đầu là Hiệu trưởng nhà trường để đề xuất biện pháp quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm

7.2 Giới hạn về thời gian

+ Trường THCS Nguyễn Gia Thiều

+ Trường THCS Chu Văn An

+ Trường THCS Sài Đồng

+ Trường THCS Phúc Lợi

+ Trường THCS Thạch Bàn

+ Trường THCS Long Biên

8 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, của Nhà nước, của ngành, của địa phương và một số tài liệu khoa học có liên quan đến những vấn đề nghiên cứu Để làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm, tác giả đã phân tích, khái quát hóa, so sánh, tổng hợp các thông tin, các tư liệu có liên quan đến đề tài

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục: Tổng kết kinh nghiệm của các cấp quản lý về thực hiện chương trình dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

- Phương pháp khảo sát, điều tra bằng phiếu hỏi: Thu thập thông tin ý kiến, nhận xét, đánh giá từ đội ngũ CBQL, GV, HS và phụ huynh HS về dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm

- Phương pháp quan sát: Quan sát thực tế việc dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm

- Phương pháp phỏng vấn:

+ Phỏng vấn CBQL, GV về các biện pháp quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm

+ Phỏng vấn CBQL và GV để đánh giá mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm

+ Phỏng vấn GV, HS để làm rõ thực trạng dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Sử dụng phương pháp tổng kết kinh nghiệm để tổng hợp, lựa chọn, vận dụng có hiệu quả trong quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Nghiên cứu sản phẩm dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm của GV; kết quả học tập, rèn luyện của HS; các sản phẩm hoạt động quản lý và thực hiện dạy học NDGDĐP tại các trường THCS quận Long Biên, Hà Nội theo hướng trải nghiệm

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Xin tư vấn thêm từ các chuyên gia

có kinh nghiệm về công tác quản lý dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; các CBQL và GV có kinh nghiệm về quản lý dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm

8.3 Phương pháp thống kê toán học trong khoa học giáo dục

Sử dụng phương pháp thống kê trong toán học để xử lý và phân tích các số liệu từ các bảng hỏi thu thập được

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, danh mục các bảng biểu, danh mục chữ viết tắt, luận văn được trình bày trong 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý dạy học nội dung giáo dục địa phương

tại các trường Trung học cơ sở theo hướng trải nghiệm

Chương 2: Thực trạng quản lý dạy học nội dung giáo dục địa phương tại các

trường Trung học cơ sở quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm

Chương 3: Biện pháp quản lý dạy học nội dung giáo dục địa phương tại các

trường Trung học cơ sở quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm

a Một số nghiên cứu quốc tế

Ở Liên Xô (cũ), môn Địa phương học (bao gồm việc nghiên cứu địa lý, lịch

sử, văn học dân gian, ngôn ngữ, kinh tế…)được xây dựng từ sớm, thu hút đông đảo giáo viên và học sinh tham gia Môn Lịch sử địa phương được đưa vào giảng dạy trong các nhà trường ở Liên Xô (cũ) từ những năm 1930 Nhiều công trình nghiên cứu về dạy học "Lịch sử địa phương" có giá trị được xuất bản như "Lịch

sử địa phương" do N.G Ma – tu – u – sin chủ biên (1980) Cuốn "Phương pháp công tác Lịch sử địa phương ở trường phổ thông" do N.X Bô – ri – xốp chủ biên (1982)…Các tác giả Liên Xô (cũ) đều khẳng định sự cần thiết đưa Lịch sử địa phương vào giảng dạy trong nhà trường Dựa trên kinh nghiệm thực tế của các trường Xô viết, các tác giả khái quát lý luận về công tác Lịch sử địa phương và các hình thức cơ bản dạy học Lịch sử địa phương trong nhà trường

Ở các nước Xã hội chủ nghĩa Đông Âu trước đây cũng như ở các nước Trung Quốc, Triều Tiên, Cuba…việc nghiên cứu công tác Lịch sử địa phương trong nhà trường cũng được chú trọng và đạt được nhiều kết quả Nhiều kinh nghiệm tốt được trao đổi trong các Hội thảo khoa học về giáo dục lịch sử ở các nước Xã hội chủ nghĩa

Các lí thuyết văn hóa về khu vực, về địa phương liên quan chặt chẽ đến vấn

đề chương trình địa phương của giáo dục Các trường phái văn hóa lịch sử ở Đức

Áo (W.Schmit, F.Rats), các thuyết “khuếch tán văn hóa” ở Tây Âu thế kỉ XIX (A.Bradford, Perxisk), lý thuyết vùng văn hóa của nhân chủng học Hoa Kì (F.Boas), trường phái “Age and Area” của Bắc Mĩ, khu vực lịch sử văn hóa (Xô

Viết), … đã tạo nền tảng lí luận cho việc nghiên cứu địa phương học, khu vực học Từ việc tạo dựng nội dung học về địa phương đã giúp cho chương trình giáo dục được thừa hưởng những thành quả và ý thức từ những nghiên cứu đó [39]

L Berg (1925) là người tiên phong trong lĩnh vực giáo dục về địa phương học và ngành địa lí, gọi địa phương học là môn địa lí quê hương Bộ môn địa phương học xem địa lí là trung tâm và rất cần thiết với tất cả các ngành khác

Từ đó địa phương học chia ra thành địa phương học của nhà nước, địa phương học nhà trường và địa phương học quần chúng Trong đó, địa phương học nhà trường được hiểu là những hoạt động, nội dung do HS tiến hành nghiên cứu dưới

sự chỉ đạo của GV [16]

Trong Khuyến nghị của Nghị viện Châu Âu, số 1283, liên quan đến lịch sử

và việc học tập lịch sử ở Châu Âu, ngày 22/1/1996, nhấn mạnh “Nội dung của

các chương trình lịch sử phải rất mở rộng; phải bao gồm tất cả những bộ mặt của xã hội (lịch sử xã hội và văn hóa cũng như lịch sử chính trị), Lịch sử địa phương cũng như lịch sử dân tộc (nhưng không phải là lịch sử theo quan điểm dân tộc chủ nghĩa) phải được giảng dạy, cũng như lịch sử các tộc người thiểu số.”[16]

b Một số nghiên cứu trong nước

Ở nước ta, Chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018 ra đời, trong đó xuất hiện khái niệm “giáo dục địa phương” với tư cách là một môn học, một nội dung dạy học độc lập, bắt buộc như các môn học và hoạt động giáo dục khác Thông qua dạy học NDGDĐP, các em HS sẽ có những những trải nghiệm cần thiết, bổ ích và thêm hiểu biết về địa phương mình Từ đó hình thành ở các em những giá trị sống, trách nhiệm cá nhân với cộng đồng và xã hội Việc xây dựng chương trình giáo dục địa phương là cần thiết để góp phần hình thành các năng lực và phẩm chất của HS Bên cạnh đó, phát triển cho HS năng lực thích ứng với cuộc sống và biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn, ứng xử với tự nhiên cho phù hợp

Ở cấp THCS, môn học này được dạy theo Tài liệu Giáo dục địa phương do các Sở giáo dục và đào tạo các tỉnh, thành phố biên soạn, Bộ GD&ĐT thẩm định

và bạn hành, gồm 6 phân môn khác nhau tham gia giảng dạy, đó là: Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Nghệ thuật (Âm nhạc và Mĩ thuật), Giáo dục công dân gắn với mục tiêu dạy học của từng khối lớp và điều kiện thực tế của địa phương Chương trình dạy học NDGDĐP với mức độ phổ quát rộng hơn, do vậy đã có nhiều công trình nghiên cứu về những khía cạnh khác nhau của việc dạy học NDGDĐP như

Văn học, Lịch sử, Địa lý…của địa phương được công bố

Trong bài viết của tác giả Nguyễn Văn Định (2013) "Giáo dục Lịch sử địa

phương giúp học sinh nâng cao hiểu biết về lịch sử vùng Đồng Tháp Mười." đăng

trên Tạp chí Giáo dục, số 307, kì 1, tháng 4, năm 2013 Đã nghiên làm rõ vai trò của Lịch sử địa phương đối với việc nâng cao hiểu biết về lịch sử vùng Đồng Tháp Mười cho HS trong vùng

Trong bài viết của tác giả Mai Thị Lê Hải "Đề xuất quy trình dạy học tích

hợp lịch sử, địa lý địa phương trong môn Lịch sử và Địa lý ở Tiểu học." đăng

trên Tạp chí Giáo dục, số 457, kì 1, tháng 7, năm 2019 Bài viết của tác giả đã dựa trên căn cứ lý luận giáo dục và thực tiễn tại địa phương đã đề xuất quy trình dạy học tích hợp lịch sử, địa lý địa phương vào môn Lịch sử và Địa lý ở Tiểu học Qua đó, gắn Lịch sử, Địa lí địa phương trong bối cảnh chung của đất nước

Trong Luận án Tiến sĩ "Sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học

lịch sử Việt Nam giai đoạn 1919-1975 ở trường THPT Thừa Thiên Huế" của tác

giả Nguyễn Thành Nhân, bảo vệ thành công năm 2008, đã hệ thống tài liệu lịch

sử của Thừa Thiên Huế để làm minh chứng cho việc dạy học Lịch sử Việt Nam trong giai đoạn 1919 – 1975

Trong tác phẩm "Sổ tay phát triển cộng đồng" của tác giả Lê Văn An, Ngô

Tùng Đức và cộng sự xuất bản năm 2016, được biên soạn phù hợp với truyền thống, văn hóa, phong tục tập quán của Việt Nam; và bởi các tác giả là những người tâm huyết, có nhiều kinh nghiệm và kiến thức sâu sắc về phát triển cộng đồng tại địa phương

Thông qua các nghiên cứu quốc tế và trong nước, theo chúng tôi, chương trình dạy học NDGDĐP là cách thức mà các nhà giáo dục mang những vấn đề thực tiễn cuộc sống của cộng đồng địa phương vào trong nhà trường Từ ý nghĩa

đó, chương trình giáo dục địa phương có thể đáp ứng yêu cầu phát triển của giáo dục, nguyện vọng và nhu cầu hiểu biết của HS, tích hợp những vấn đề đặc trưng của địa phương vào trong các môn học, giúp người học có kiến thức, kĩ năng để

HS có thể tiếp tục học tập lên những bậc học cao hơn và học tập suốt đời

1.1.2 Những nghiên cứu về dạy học NDGDĐP tại các trường phổ thông theo hướng trải nghiệm

Trên thế giới, quan điểm về dạy học trải nghiệm đã xuất hiện từ rất xa xưa thời cổ đại Theo Albert Einstein, ông cho rằng “tri thức đến từ sự trải nghiệm” Thông qua dạy học trải nghiệm, con người cũng có thể phát triển tư duy phản

biện, khả năng giao tiếp, phán đoán, hợp tác và sáng tạo

Lev Semyonovich Vygotsky là một nhà tâm lý học Liên Xô, người sáng lập một lý thuyết về phát triển văn hóa và sinh học - xã hội của con người Lý thuyết này thường được gọi là tâm lý học văn hóa - lịch sử Nghiên cứu về dạy học trải nghiệm của Vygotsky khẳng định rằng khả năng học tập và phát triển nhận thức của trẻ có thể được hướng dẫn và điều chỉnh bởi các tương tác xã hội của chúng

Ở Việt Nam, trong những năm gần đây, vấn đề dạy học theo hướng trải nghiệm được các nhà giáo dục đặc biệt quan tâm Do vậy, đã có nhiều công trình nghiên cứu về dạy học các môn học, trong đó có những công trình nghiên cứu về dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm đã được công bố

Trong Tài liệu tập huấn GV cốt cán về “Kỹ năng xây dựng và tổ chức các

hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong trường trung học” của Sở GD&ĐT thành

phố Hà Nội đã đánh giá đến công tác tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm sáng tạo trong các trường trung học như xác định mục tiêu, nội dung chương trình, cách thức thực hiện…Qua đó, tác giả còn xây dựng và đưa ra các tiêu chí

để đánh giá trong hoạt động giáo dục trải nghiệm [8]

Trong công trình “Xây dựng chương trình hoạt động giáo dục trải nghiệm

sáng tạo trong chương trình giáo dục phổ thông mới” Tác giả Đinh Thị Kim

Thoa, khẳng định “hoạt động giáo dục trải nghiệm sáng tạo là một hoạt động giáo dục đặc biệt, trong đó, dưới sự chỉ dẫn của nhà giáo dục, từng cá nhân HS

sẽ được tham gia vào các hoạt động giáo dục của nhà trường cũng như ngoài xã hội, với tư cách là chủ thể chính”.[33]

Quan điểm Bộ Giáo dục và Đào tạo về dạy học NDGDĐP trong Chương trình Giáo dục phổ thông - Chương trình tổng thể (26/12/2018), Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo như sau: “Học sinh dựa trên sự huy động tổng hợp kiến thức và kĩ năng từ nhiều lĩnh vực giáo dục khác nhau để trải nghiệm thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội, tham gia hoạt động hướng nghiệp và hoạt động phục vụ cộng đồng

dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo dục.” [9] Với quan điểm này của Bộ

Giáo dục và Đào tạo đã đặt cơ sở vững chắc việc dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm, phù hợp với quan điểm của Bộ, nhu cầu học tập của HS và thực tiễn tại các địa phương

Trong bài viết "Một số biện pháp dạy học lịch sử địa phương ở nước Anh"

của tác giả Trần Vân Anh, đăng trên Tạp chí Giáo dục, số 269, kỳ 1, tháng 9,

năm 2021, đã mô tả chi tiết các biện pháp, cách thức tiến hành các biện pháp dạy học Lịch sử địa phương ở nước Anh Qua bài viết này, chúng ta có thể học tập một số biện pháp dạy học lịch sử địa phương ở nước Anh để áp dụng cho việc dạy học NDGDĐP ở nước ta

Trong luận văn của tác giả Lê Thị Nga “Tổ chức hoạt động học tập trải

nghiệm sáng tạo cho HS trong dạy học lịch sử địa phương ở các trường THCS huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội” Thông qua luận văn, tác giả đã đưa ra một số

cơ sở lý luận và thực trạng dạy học trải nghiệm sáng tạo cũng như đề xuất một

số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học trải nghiệm sáng tạo trong dạy học lịch sử địa phương giai đoạn hiện nay

Trong bài viết "Nghiên cứu xây dựng mô hình thực hiện nội dung giáo dục

địa phương đáp ứng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018" của tác giả Hồ Văn

Thống, Nguyễn Văn Đệ Trong bài viết, tác giả cho rằng: "Việc biên soạn tài liệu giáo dục địa phương hiện nay của các tỉnh/thành phố đang thực hiện có phần

“máy móc” và “rập khuôn”, giống như nội dung giáo dục chính khóa Do vậy, trong quá trình dạy học, giáo viên và học sinh sẽ bị “đóng khung” trong nội dung, kiến thức của tài liệu, độ “mở” của tài liệu chắc chắn sẽ có nhưng chưa đủ “rộng”

và phù hợp với thực tế của các địa phương trong từng tỉnh, thành phố." [34] Do

vậy, tác giả đã đưa ra đề xuất xây dựng mô hình thực hiện dạy học NDGDĐP theo tính mở rộng hơn, hướng HS là chủ thể trong việc tìm hiểu và trải nghiệm

về lịch sử, văn hóa, kinh tế, xã hội…của địa phương

Trong bài viết "Tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh trong

dạy học Lịch sử địa phương" của tác giả Phan Văn Mạo đăng trên Tạp chí Giáo

dục, số 411, kỳ 1, tháng 8, năm 2017 đã làm rõ quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho HS trong dạy học Lịch sử địa phương

Trong bài viết "Giáo dục địa phương cho học sinh tiểu học dựa theo mô

hình Blended Learning", tác giả Nguyễn Văn Đệ - Trần Đại Nghĩa, đăng trên

Tạp chí Giáo dục, số đặc biệt, kì 1, năm 2020 và Đề tài nghiên cứu khoa học cấp

Bộ "Nghiên cứu xây dựng và triển khai nội dung giáo dục địa phương cho học

sinh tiểu học đáp ứng yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông mới" cũng

do tác Nguyễn Văn Đệ (Chủ nhiệm đề tài) đều khẳng định việc dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm sẽ mang lại hiệu quả thiết thực trong việc học tập môn học và góp phần phát triển năng lực, phẩm chất của HS được đề ra trong CTGDPT 2018

Trong bài viết "Giáo dục lịch sử địa phương qua hoạt động trải nghiệm cho

học sinh trung học cơ sở tỉnh Kiên Giang" của tác giả Huỳnh Mộng Tuyền đăng

trên Tạp chí Giáo dục, số đặc biệt, kì 1, tháng 5, năm 2019 và bài viết "Mô hình

hoạt động trải nghiệm giáo dục lịch sử địa phương cho học sinh ở trường trung học cơ sở" đăng trên Tạp chí Giáo dục, số 483, kỳ 1, tháng 8, năm 2020 tác giả

Huỳnh Mộng Tuyền đã đưa ra nhiều hình thức và mô hình dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm cụ thể cho học sinh THCS

1.1.3 Những định hướng cần nghiên cứu tiếp cho đề tài của Luận văn

Thông qua việc khái quát các công trình nghiên cứu về dạy học NDGDĐP tại các trường phổ thông theo hướng trải nghiệm, chúng tôi nhận thấy, những công trình nghiên cứu về dạy học NDGDĐP tại các trường phổ thông theo hướng trải nghiệm còn là vấn đề khá mới mẻ Hiện nay, đã có một số văn bản hướng dẫn về việc dạy học NDGDĐP của Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT Tuy nhiên, những nghiên cứu mang tính học thuật về vấn đề dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm chủ yếu là những công trình nghiên cứu về mô hình, biện pháp, hình thức, thực tế việc dạy học NDGDĐP tại các trường phổ thông

Việc nghiên cứu về vấn đề dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm vẫn còn những khoảng trống nhất định, đặc biệt là về vấn đề quản lý dạy học

NDGDĐP theo hướng trải nghiệm Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn vấn đề “Quản

lý dạy học nội dung giáo dục địa phương tại các trường trung học cơ sở quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo hướng trải nghiệm” làm đề tài nghiên cứu

trong luận văn của mình

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục

1.2.1.1 Quản lý

Hiện nay khi bàn về quản lý có nhiều quan điểm khác nhau

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể của người lao động chung (khách thể quản lý nhằm thực hiện mục tiêu dự kiến.” [20]

Theo tác giả Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình

có mục tiêu; quản lý là một hệ thống, là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được mục tiêu nhất định Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lý mong muốn” [29]

Tác giả Trần Kiểm lại cho rằng: “Quản lý là một số các tác động của chủ thể

quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức với những hiệu quả cao nhất.” [23]

Trong công trình "Quản lý giáo dục - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn",

do tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc chủ biên và các cộng sự cho rằng: “Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức đó vận hành và đạt được mục đích của mình.” [25]

Theo chúng tôi: Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng,

có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để chỉ huy, điều khiển, liên kết các yếu tố tham gia vào hoạt động thành một chỉnh thể thống nhất, điều hòa hoạt động của các khâu một cách hợp quy luật nhằm đạt đến mục tiêu xác định trong điều kiện biến động của môi trường

Đặc điểm của Quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục vừa có những đặc điểm chung của quản lý vừa có những đặc điểm của riêng lĩnh vực quản lý giáo dục: Đặc điểm chung của quản lý

+ Quản lý giáo dục luôn chia thành các chủ thể quản lý và những đối tượng

bị quản lý Chủ thể quản lý ở các cấp là bộ máy quản lý giáo dục từ Trung Ương cho tới địa phương Đối tượng quản lý là nguồn nhân lực, hệ thống cơ sở vật chất và kỹ thuật Các hoạt động thực hiện về chức năng của giáo dục đào tạo + Quản lý giáo dục có sự liên quan tới việc trao đổi nguồn thông tin và có mối liên hệ ngược

+ Quản lý giáo dục luôn biến đổi phù hợp với điều kiện thích nghi

+ Quản lý giáo dục vừa mang tính khoa học, vừa là một nghề và một nghệ thuật

+ Quản lý giáo dục luôn gắn liền với quyền lực, lợi ích cũng như danh tiếng

Đặc điểm đặc thù của quản lý giáo dục

+ Quản lý giáo dục là hoạt động điều hành và giáo dục con người, đặc biệt

là lao động sư phạm của mỗi nhà giáo

+ Quyền lực nhà nước trong việc điều hành quản lý giáo dục đó chính là điều chỉnh về những hoạt động trong giáo dục thông qua quá trình xây dựng, ban hành và chấp hành một số văn bản như luật, điều lệ những quy định hoặc quy chế chuyên môn trong ngành sư phạm

+ Các sản phẩm của giáo dục thường gắn liền với sự hình thành và phát

triển về nhân cách của người học Vì thế quản lý giáo dục cần phải chú trọng trong việc phát hiện và phòng tránh các sai sót có thể xảy ra

+ Quản lý giáo dục luôn đi kèm với sự phát triển của các quan điểm trong quần chúng, xã hội

+ Hoạt động quản lý giáo dục luôn mang ý nghĩa nhân văn vô cùng sâu sắc 1.2.1.2 Quản lý giáo dục

Khái niệm quản lý giáo dục cũng có nhiều quan điểm khác nhau

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo, cho rằng trong "Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quan là điều hành phối hợp các lực lượng nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội Ngày nay, với sứ mệnh phát triển giáo dục thường xuyên, công tác giáo dục không chỉ giới hạn ở thế hệ trẻ mà cho mọi người Cho nên quản lý giáo dục được hiểu là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân" [5]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: "Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho

hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất”[32]

Trong luận văn này, chúng tôi hiểu quản lý giáo dục theo góc độ vi mô được hiểu như sau: Là quản lý hoạt động giáo dục trong nhà trường bao gồm hệ thống những tác động có hướng đích của hiệu trưởng đến các hoạt động giáo dục, đến con người (GV, cán bộ nhân viên và HS), đến các nguồn lực (CSVC, tài chính, thông tin, …), đến ảnh hưởng ngoài nhà trường một cách hợp quy luật (quy luật quản lý, quy luật giáo dục, quy luật tâm lý, quy luật kinh tế, quy luật xã hội, …) nhằm đạt mục tiêu giáo dục

1.2.2 Nội dung giáo dục địa phương

NDGDĐP là môn học có vị trí rất quan trọng trong việc giáo dục HS NDGDĐP góp phần gắn kết kiến thức mà HS đã được học vào thực hiện cuộc sống ngay chính tại địa phương, nơi các em sinh ra và lớn lên, đồng thời khơi dậy, nâng cao ý thức tự hào dân tộc, tự hào về quê hương, đất nước và tinh thần trách nhiệm của bản thân với quê hương, đất nước

Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 NDGDĐP là môn học bắt buộc Căn cứ vào Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, theo chúng tôi

NDGDĐP trong Chương trình GDPT2018 là những vấn đề cơ bản hoặc các vấn

đề thời sự về văn hóa, lịch sử, địa lí, kinh tế, xã hội, môi trường, hướng nghiệp, chủ trương, đường lối,…của các địa phương, nhằm trang bị cho các em HS thêm những hiểu biết về nơi sinh sống, bồi dưỡng cho các em HS tình yêu quê hương đất nước, ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để giải quyết những vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội của quê hương, gắn kiến bài học vào thực tế cuộc sống xung quanh

1.2.3 Hoạt động dạy học

Theo tác giả Hoàng Anh và Vũ Kim Thanh "Hoạt động dạy học là hoạt động

được thực hiện theo một chiến lược, chương trình đã được thiết kế, tác động đến người học nhằm hướng tới mục tiêu hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực của người học." [1]

Từ khái niệm đó, theo chúng tôi, hoạt động dạy học là hoạt động được tiến hành trong nhà trường có có mối quan hệ biện chứng tác động qua lại với nhau Trong đó GV là chủ thể của hoạt động dạy với vai trò chủ đạo điều khiển, hướng dẫn hoạt động học còn HS đóng vai trò chủ động tích cực trong việc tương tác, tìm hiểu và nhận thức những kiến thức mới

1.2.4 Hoạt động trải nghiệm và dạy học nội dung giáo dục địa phương theo hướng trải nghiệm

1.2.4.1 Hoạt động trải nghiệm

Trên thế giới, quan điểm về dạy học trải nghiệm đã xuất hiện từ rất xa xưa thời cổ đại Theo Albert Einstein, ông cho rằng “tri thức đến từ sự trải nghiệm” hay các nhà giáo dục hiện đại như Willingham, Karen Warren hay Druism và Owens đều cũng đã nghiên cứu về dạy học trải nghiệm và đánh giá giáo dục trải nghiệm không chỉ giúp phát triển trí nhớ mà nó còn giúp con người phát triển toàn diện từ kỹ năng quan sát, kỹ năng nhận thức và tư duy, kỹ năng cảm nhận,

kỹ năng ứng xử hay biểu đạt tình cảm

Thông qua dạy học trải nghiệm, con người cũng có thể phát triển tư duy phản biện, khả năng giao tiếp, phán đoán, hợp tác và sáng tạo

John Dewey là nhà triết học, tâm lý học và nhà cải cách giáo dục người Mỹ

đã phát triển một lý thuyết giáo dục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học tập qua trải nghiệm hay nói một cách đơn giản hơn là “học bằng cách làm” (Learning

by doing)

Tác giả Đinh Thị Kim Thoa đã đưa ra khái niệm về HĐTN theo nghĩa hẹp:

“Hoạt động giáo dục thông qua sự trải nghiệm và sáng tạo của cá nhân trong việc kết nối kinh nghiệm học đường trong nhà trường với thực tiễn đời sống mà nhờ đó các kinh nghiệm được tích lũy thêm và dần chuyển hóa thành năng lực”

[33]

Nhóm tác giả Nguyễn Thị Liên và các cộng sự đưa ra quan niệm về HĐTN là:

“Hoạt động giáo dục, trong đó nội dung và hình thức tổ chức tạo điều kiện cho

HS được tham gia trực tiếp và làm chủ thể hoạt động, tự lên kế hoạch, chủ động xây dựng chiến lược hành động cho bản thân và cho nhóm đề hình thành và phát triển những phẩm chất, tư tưởng, ý chí, tình cảm, giá trị, kỹ năng sống và những năng lực cần có của công dân trong xã hội hiện đại…” [27]

Như vậy, HĐTN có đặc trưng: HS tham gia trực tiếp vào từng hoạt động; tính chủ động của HS trong hoạt động; tính hợp tác, tương tác trong hoạt động giữa HS với cá nhân khác và với môi trường; hoạt động tạo ra những giá trị mới cho bản thân về kiến thức, kỹ năng, tình cảm… HĐTN có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy-học trong nhà trường [28]

Từ các công trình nghiên cứu về HĐTN trên thế giới và trong nước, theo chúng tôi: HĐTN của HS tại các trường THCS là hoạt động dưới sự hướng dẫn của GV, từng cá nhân HS được tham gia một cách trực tiếp vào các loại hình hoạt động khác nhau trong nhà trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là chủ thể hoạt động, qua đó phát triển các nhóm kỹ năng cần thiết và năng lực thực tiễn,

phẩm chất cá nhân Hoạt động TN của HS THCS là hoạt động giáo dục giúp HS

hình thành các nhóm kỹ năng cơ bản để xử lý các tình huống trong học tập, giao tiếp với bạn bè và giải quyết các mối quan hệ xã hội, thông qua hoạt động của cá nhân để phát triển, hoàn thiện nhân cách theo yêu cầu của xã hội

1.2.4.2 Dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

Ở cấp THCS, môn học NDGDĐP trong Chương trình GDPT 2018 là những

vấn đề cơ bản hoặc các vấn đề thời sự về văn hóa, lịch sử, địa lí, kinh tế, xã hội, môi trường, hướng nghiệp, chủ trương, đường lối…nhằm trang bị cho các em

HS thêm những hiểu biết về nơi sinh sống, bồi dưỡng cho các em HS tình yêu quê hương đất nước, ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để giải quyết những vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội của quê hương Việc dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm cũng phản ánh đầy đủ những yếu tố trong quá trình dạy học; đặc điểm của HĐTN thông qua dạy học

NDGDĐP ở trường THCS

Như vậy, theo chúng tôi, dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm là quá trình, trong đó, dưới sự tổ chức, điều khiển của GV, HS tự giác, tích cực tham gia trực tiếp vào các loại hình hoạt động khác nhau trong nhà trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là chủ thể hoạt động tổ chức, điều khiển quá trình nhận thức của bản thân, nhằm đạt được các mục tiêu chương trình NDGDĐP đề ra

1.2.5 Quản lý hoạt động dạy học

Trong luận văn này quản lý hoạt động dạy học được chúng tôi hiểu như sau: Quản lý hoạt động dạy học là tổng thể các tác động có hướng đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến quá trình dạy - học nhằm đạt được mục tiêu dạy học đề

ra

Quản lý hoạt động dạy học chính là quản lý hoạt động dạy của GV và quản

lý hoạt động học của HS Có thể hiểu đó là quản lý các thành tố của quá trình dạy và học Do đó, quản lý hoạt động dạy học là quản lý mục tiêu, nội dung chương trình, quản lý các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, các điều kiện đảm bảo dạy học và các lực lượng tham gia và quá trình dạy học

1.2.6 Quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

Quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm là một bộ phận trong quản lý dạy học giáo dục phổ thông Vì vậy, theo chúng tôi, quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm được hiểu như sau: Quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm là quá trình chủ thể quản lý tác động lên đối tượng quản lý (quá trình dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm) góp phần đạt được mục tiêu dạy học NDGDĐP trên cơ sở đó thực hiện mục tiêu giáo dục phổ thông

1.3 Một số yêu cầu của trải nghiệm đặt ra cho dạy học và quản lý dạy học Nội dung giáo dục địa phương

1.3.1 Một số yêu cầu của trải nghiệm đặt ra cho dạy học NDGDĐP

Căn cứ theo Chương trình GDPT 2018 (Thông tư 32 của Bộ GD&ĐT), có thể xác định các yêu cầu đặt ra của trải nghiệm cho dạy học NDGDĐP bao gồm là:

Xác định nhiệm vụ và mục tiêu học trải nghiệm

Đây là bước đầu tiên cũng là bước đặt nền móng cho quy trình dạy học trải nghiệm Khác với cách dạy truyền thống, giáo viên chỉ có nhiệm vụ giảng bài, hướng dẫn học sinh làm bài tập còn học sinh chỉ cần nghe giảng và chép bài thì

ở phương pháp dạy học thông qua trải nghiệm, nhiệm vụ của giáo viên lẫn học sinh đều bị thay đổi

Nhiệm vụ học sinh: chủ động tiếp cận, khám phá kiến thức thông qua quan sát, phân tích, tìm hiểu, đánh giá các hiện tượng, thí nghiệm khoa học hay các hoạt động khác

Nhiệm vụ giáo viên: Là người hướng dẫn, hỗ trợ học sinh có những hướng

đi đúng trong việc tiếp cận kiến thức và giải thích các thắc mắc xung quanh bài học

Trải nghiệm

Đây là bước quan trọng nhất quyết định đến cả quy trình dạy học trải nghiệm Trải nghiệm phải do học sinh đóng vai trò chủ đạo thực hiện Để thực hiện bước bước dạy này, trước mỗi buổi học, giáo viên sẽ đưa ra một số nhiệm

vụ để học sinh chuẩn bị Giáo viên cũng có thể chia lớp thành nhiều nhóm khác nhau để các em cùng nhau thực hiện hoạt động trải nghiệm Quá trình này sẽ giúp học sinh bước đầu tiếp cận kiến thức, tự đưa ra những phân tích, đánh giá

về bài học dựa trên tư duy của kình Hơn nữa, các em cũng tập làm quen với cách làm việc theo nhóm, lên kế hoạch làm việc

Khái quát, hình thành kiến thức mới

Sau khi đã xác định mục tiêu buổi học, thực hành trải nghiệm trước bài học thì học sinh sẽ tự phân tích, tổng hợp, đánh giá kiến thức cho riêng mình Sau

đó, các bạn sẽ chủ động chia sẻ những kiến thức mình đúc kết được cho giáo viên và bạn bè bằng cách thuyết trình trước lớp Cuối giờ học, giáo viên sẽ hướng dẫn học sinh đến những kiến thức đúng

Vận dụng thực tế

Sau buổi học, giáo viên sẽ khuyến khích học sinh đưa những kiến thức đã học áp dụng vào thực tế Vì chính các em trực tiếp trải nghiệm, phân tích và kết luận kiến thức nên việc áp dụng kiến thức vào đời sống cũng dễ dàng hơn Người học dễ có những ý tưởng từ việc quan sát cuộc sống và liên hệ chúng với bài học trên lớp hơn so với phương pháp dạy cũ

1.3.2 Một số yêu cầu của trải nghiệm đặt ra cho quản lý dạy học NDGDĐP

Trong quản lý dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm cho học sinh

trường trung học cơ sở, Hiệu trưởng cần phát huy quyền tự chủ của nhà trường

để chủ động trong phối hợp, thu hút các lực lượng giáo dục bên ngoài nhà trường tham gia vào cùng nhà trường tổ chức đa dạng các hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm cho học sinh

Lập kế hoạch dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm

(1) Huy động sự tham gia của các đối tượng trong xây dựng kế hoạch của nhà trường; (2) Đánh giá thường xuyên và định kỳ quá trình, kết quả dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (3) Xác định mục tiêu, nội dung dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm toàn khoá và theo năm học, học kỳ; (4) Xác định các loại hình hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (5) Xác định cá nhân/đơn vị chủ trì, phối hợp thực hiện; lực lượng kiểm tra, giám sát; (6) Xác định các phương tiện và nguồn lực tài chính để triển khai các hoạt động; (7) Xác định thời gian để triển khai các hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (8) Tổ chức hội thảo xin ý kiến góp ý dự thảo kế hoạch và hoàn thiện (9) Ban hành kế hoạch hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm

Tổ chức bộ máy quản lý và thực hiện hoạt động động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm: (1) Phân cấp quản lý và làm rõ trách nhiệm, cơ chế hoạt động của Ban giám hiệu và giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm, tổng phụ trách Đội TN và Đoàn TN trong quản lý hoạt động động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm của Nhà trường; (2) Hiệu trưởng phân cấp cho Phó hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn của nhà trường phụ trách trực tiếp động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (3) Hiệu trưởng phối hợp với Bí thư Đoàn và Tổng phụ trách Đội phụ trách trực tiếp hoạt động động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (4) Hiệu trưởng phân công cho các bộ phận khác trong nhà trường tham gia hỗ trợ và phối hợp trong quá trình tổ chức hoạt động động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (5) Xác định rõ các lực lượng ngoài nhà trường và cơ chế phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường để triển khai, giám sát các hoạt động động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (6) Thống nhất rõ trách nhiệm, cơ chế hoạt động của Nhà trường và Hội cha mẹ học sinh trong tổ chức hoạt động động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm cho học sinh; (7) Huy động được sự tham gia và thống nhất cơ chế phối hợp giữa Nhà trường và các lực lượng ở cộng đồng, địa phương trong tổ chức hoạt động động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm

Tổ chức triển khai hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp: (1) Phổ biến kịp thời các chủ trương đường lối chỉ đạo các cấp (những thay đổi mục tiêu giáo dục của cấp học, nội dung chương trình dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (2) Xây dựng chương trình dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm trong năm học và chỉ đạo tổ chuyên môn thiết kế Chương trình hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm đảm bảo mục tiêu giáo dục, tạo điều kiện tối đa cho học sinh có cơ hội được trải nghiệm và tính mở ; (3) Thu hút các chuyên gia giáo dục tham gia vào phát triển chương trình nhà trường về hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (4) Huy động các lực lượng xã hội, tổ chức giáo dục tham gia vào phát triển chương trình nhà trường về hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (5) Huy động các tổ chức xã hội, doanh nghiệp tham gia vào phát triển chương trình nhà trường về hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (6) Chỉ đạo triển khai kế hoạch thực hiện hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp bám sát mục tiêu, theo tiến độ của kế hoạch tổng thể và kế hoạch chi tiết đã phê duyệt; (7) Chỉ đạo các lực lượng giáo dục trong nhà trường phối hợp giải quyết những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn triển khai Chương trình hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (8) Huy động các nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất phục vụ triển khai hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (9) Vận dụng linh hoạt các phương pháp quản lý hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm phù hợp; (10) Thực hiện các thủ tục hành chính cho tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp đơn giản, gọn nhẹ, dễ thực hiện; (11) Giám sát, cung cấp điều kiện, hướng dẫn kịp thời các lực lượng bên trong nhà trường triển khai hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (12) Động viên các lực lượng bên trong nhà trường trong quá trình triển khai hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (13) Sử dụng ứng dụng CNTT, mạng xã hội tham gia giám sát, động viên quá trình triển khai hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm Kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm: (1) Xây dựng các quy định, hệ thống tiêu chí, chỉ báo trong kiểm tra, giám sát và đánh giá dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (2) Xây dựng lực lượng kiểm tra, đánh giá thường xuyên dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (3)

Tổ chức kiểm tra, giám sát và đánh giá khách quan kết quả dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm theo mục tiêu và từng loại hình hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; (4) Huy động các lực lượng bên ngoài nhà trường tham gia vào

kiểm tra, đánh giá dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (5) Chỉ đạo thu thập ý kiến đánh giá của cha mẹ học sinh, học sinh và cộng đồng, chính quyền địa phương trong đánh giá thực hiện dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (6) Công khai kết quả đánh giá thực hiện dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm Cung cấp thông tin phản hồi kịp thời, có tính xây dựng giúp tổ chuyên môn, giáo viên điều chỉnh thực hiện dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (8) Sử dụng kết quả đánh giá dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm để đánh giá tổ chuyên môn, giáo viên; (9) Sử dụng phần mềm, ứng dụng CNTT, mạng

xã hội trong quá trình kiểm tra, đánh giá, thu thông tin phản hồi về tổ chức dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (10) Điều chỉnh mục tiêu, nội dung, thời gian, phân công và nguồn lực tổ dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm dựa trên thu thông tin phản hồi

Quản lý cơ sở vật chất phục vụ cho dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm: (1) Xây dựng kế hoạch sử dụng cơ sở vật chất, nguồn tài chính phục vụ thực hiện dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (2) Thường xuyên rà soát

cơ sở vật chất, thiết bị, nguồn tài chính để kịp thời sửa chữa, mua sắm, bổ sung phục vụ thực hiện dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (3) Khai thác, sử dụng các điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị, sẵn có của địa phương (huy động xã hội hóa phục vụ triển khai dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (4) Chỉ đạo tổ chuyên môn, giáo viên có kế hoạch khai thác hợp lý cơ sở vật chất, thiết

bị phục vụ triển khai dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (5) Huy động

xã hội hóa tài trợ về cơ sở vật chất của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp phục

vụ triển khai các dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm

Phối hợp các lực lượng trong và ngoài trường tổ chức dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm:(1) Chỉ đạo các tổ chuyên môn tổ chức các hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm trong các chương trình giáo dục STEM, STEAM, Phát triển cá nhân và xã hội,…; (2) Chỉ đạo phối kết hợp giữa

Tổ chuyên môn, giáo viên chủ nhiệm, Đoàn TN,Đội TNTP HCM và các lực lượng khác trong nhà trường để tổ chức hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (3) Huy động, thu hút gia đình học sinh tham gia vào tổ chức dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm cho học sinh; (4) Tham mưu, thuyết phục

để nhận được sự ủng hộ của UBND phường/xã, quận/huyện trong tổ chức dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; (5) Thu hút, thuyết phục để nhận được

sự ủng hộ của Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo trong tổ chức

các hoạt động dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm

1.4 Dạy học Nội dung giáo dục địa phương tại các trường Trung học cơ sở theo hướng trải nghiệm

1.4.1 Các thành tố của dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

1.4.1.1 Mục tiêu dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

Thông qua việc nghiên cứu các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của các cấp về việc thực hiện dạy học NDGDĐP, theo chúng tôi, mục tiêu của việc dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm là: Nhằm trang bị cho học sinh những hiểu biết cơ bản về văn hóa, lịch sử, địa lý, kinh tế, xã hội, môi trường, hướng nghiệp,… của địa phương Từ đó, bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương, ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa của cộng đồng dân cư các dân tộc, xây dựng văn hóa, kinh tế - xã hội đất nước ngày càng phát triển

Dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm góp phần hình thành các năng lực, phẩm chất học sinh được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 gồm: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; các phẩm chất yêu nước, nhân

ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm Bên cạnh đó, phát triển cho học sinh năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp; năng lực tìm hiểu tự nhiên và xã hội; vận dụng kiến thức (tự nhiên, văn hóa, xã hội) vào thực tiễn, ứng xử với tự nhiên phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường

1.4.1.2 Nội dung dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải

nghiệm

Ngày 20/03/2019, Bộ GD&ĐT ban hành công văn số 1106/BGDĐT- GDTH

về biên soạn, và tổ chức thực hiện nội dung giáo dục địa phương trong chương trình GDPT 2018 và tổ chức thực hiện từ năm học 2020 - 2021, trong đó có những vấn đề như sau:

a) Các vấn đề về văn hóa, lịch sử truyền thống của địa phương

- Về văn hóa: Lễ hội truyền thống; các loại hình nghệ thuật truyền thống; truyền thống quê hương; phong tục, tập quán địa phương; xây dựng nếp sống văn minh, tôn trọng kỷ cương, pháp luật

- Về lịch sử truyền thống: Danh nhân văn hóa; di tích lịch sử; bảo tàng, Đối với các trường THCS quận Long Biên, thành phố Hà Nội, ngày lịch sử hình thành và phát triển của địa phương

b) Các vấn đề về địa lý, kinh tế, hướng nghiệp của địa phương

- Về địa lý địa phương: Địa lý tự nhiên; địa lý dân cư; địa lý kinh tế - xã hội; địa lý du lịch

- Về kinh tế, hướng nghiệp: Thị trường lao động; các ngành nghề, làng nghề truyền thống; các ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương

c) Các vấn đề về chính trị - xã hội, môi trường của địa phương

- Về chính trị - xã hội: Chính sách an sinh xã hội; các vấn đề giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống

- Về môi trường: Bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học; ứng phó với biến đổi khí hậu

08/9/2021, Sở GD-ĐT Hà Nội đã có công văn số 3165/SGDĐT-GDTH về việc dạy học NDGDĐP cấp THCS Theo đó, tài liệu giáo dục địa phương các lớp 6, 7, 8 được UBND Thành phố Hà Nội chủ trì biên soạn, thẩm định và được

Bộ GD&ĐT phê duyệt ban hành cũng bao gồm những vấn đề cơ bản nêu trên và một số vấn đề riêng biệt, đặc trưng của Thành phố Hà Nội

(Tài liệu giáo dục địa phương các lớp 6, 7, 8 – Xem phụ lục số 04)

1.4.1.3 Hình thức tổ chức dạy học NDGDĐP tại trường THCS theo hướng trải nghiệm

Quan điểm Bộ Giáo dục và Đào tạo về dạy học NDGDĐP trong Chương trình Giáo dục phổ thông - Chương trình tổng thể (26/12/2018), Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo như sau: "Học sinh dựa trên sự huy động tổng hợp kiến thức và kĩ năng từ nhiều lĩnh vực giáo dục khác nhau để trải nghiệm thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội, tham gia hoạt động hướng nghiệp và hoạt động phục vụ cộng đồng dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo dục." [9]

Hình thức tổ chức thực hiện dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm có các hình thức dạy học như: Tổ chức dạy học theo tiết học riêng của môn học; lồng ghép dạy học NDGDĐP trong các hoạt động giáo dục tại trường (chào cờ, sinh hoạt lớp, văn nghệ, các cuộc thi…); tổ chức cho HS tham quan, ngoại khóa, trải nghiệm thực tiễn kiến thức đã được học trong môn NDGDĐP

1.4.1.4 Phương pháp dạy học NDGDĐP tại trường THCS theo hướng trải

1.4.1.5 Kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

Kiểm tra, đánh giá dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm gắn liền với đánh giá yêu cầu cần đạt được về phẩm chất, năng lực của hoạt động trải nghiệm hoặc bài học Khi đánh giá cần dựa vào những quy định trong Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT quy định về đánh giá học sinh Trung học

cơ sở và học sinh Trung học phổ thông, ban hành ngày 20/07/2021

Hình thức đánh giá bao gồm: Đánh giá của GV, HS tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng; Đánh giá từ những lực lượng giáo dục khác

Công cụ đánh giá bao gồm: Thông qua các tình huống; Bảng kiểm (Check list); Hệ thống câu hỏi; Bảng hỏi khảo sát về thái độ, suy nghĩ, cảm nhận về NDGDĐP đã diễn ra; Bảng hỏi về tự đánh giá bản thân khi tham gia vào giờ học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm; bảng hỏi về đánh giá tương hỗ giữa GV và

HS Phân tích “sản phẩm” của HS tạo ra trong quá trình tham gia các hoạt động trong giờ học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm

Bảng tiêu chí đánh giá quá trình tạo ra sản phẩm học tập của HS

Bảng tiêu chí phân tích việc thực hiện kế hoạch dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm của GV và nhà trường

Bảng tiêu chí phân tích các bài viết, bài phát biểu cảm nghĩ của HS khi tham gia các giờ học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm

1.4.1.6 Điều kiện thực hiện dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

Để thực hiện dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải hiện nay cần đảm bảo các điều kiện, các nguồn lực khác nhau như: nguồn nhân lực (con người), nguồn vật lực (CSVC) và thông tin

Nguồn nhân lực: Đây chính là lực lượng CBQL, GV, nhân viên Đây là nhân

tố quyết định đến chất lượng dạy học, giáo dục của nhà trường trong đó có chất lượng dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

Nguồn lực vật chất: Là toàn bộ CSVC trường học như phòng học, thư viện, tài tiệu, trang thiết bị dạy học

Chương trình tài liệu NDGDĐP cấp THCS do Sở GD&ĐT chủ trì biên soạn

và được Bộ GD&ĐT thẩm định, phê duyệt ban hành

1.4.1.7 Các lực lượng tham gia thực hiện dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

Chủ thể trong dạy học NDGDĐP tại trường THCS theo hướng trải nghiệm bao gồm: Ban giám hiệu nhà trường, giáo viên, phụ huynh, cán bộ Phòng GD&ĐT phụ trách bậc học THCS Trong đó, chủ thể quan trọng nhất là GV thông qua các hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm

- Ban giám hiệu đóng vai trò là người quản lý, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra quá trình dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

- Hiệu trưởng nhà trường là người chỉ đạo phát triển chương trình nhà trường Do đó, cũng là người trực tiếp chỉ đạo lập kế hoạch dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm và tổ chức triển khai thực hiện chương trình, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát, tổng hợp kết quả thực hiện chương trình dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

- GV dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm: GV là người trực tiếp thực

hiện dạy học và giáo dục do đó là người trực tiếp thực hiện chương trình dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm Họ sẽ tham gia xây dựng kế hoạch dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm của tổ bộ môn, thiết kế kế hoạch bài giảng dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm, thực hiện kế hoạch bài giảng và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh thông qua việc học tập, tham gia các hoạt động trong quá trình dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm

- Phụ huynh HS: là những người đồng hành cùng GV trong hoạt động dạy

học và giáo dục Do đó cũng tham gia đóng góp ý kiến khi xây dựng các chủ đề liên quan đến dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm, kiểm tra tình hình học tập của con ở nhà, đóng góp nhân lực và tài lực cho các hoạt động dạy học

NDGDĐP theo hướng trải nghiệm

- Cán bộ Phòng GD&ĐT chuyên trách bậc THCS: Là người nắm vững các

văn bản pháp lý chỉ đạo việc dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm Cùng với Hiệu trưởng các trường THCS, họ có khả năng tham mưu phù hợp với lãnh đạo cấp trên để hoàn thiện văn bản và chỉ đạo các trường THCS thực hiện dạy học NDGDĐP theo hướng trải nghiệm hiệu quả

- Những cán bộ, nhân viên làm việc ở các danh lam thắng cảnh, di tích lịch

sử, văn hóa tại địa phương là những người cung cấp tài liệu, hướng dẫn học sinh tìm hiểu về những danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, văn hóa…trong quá trình

HS tham quan, trải nghiệm thực tế tại địa điểm

1.5 Quản lý dạy học Nội dung giáo dục địa phương tại các trường Trung học cơ sở theo hướng trải nghiệm

1.5.1 Phân cấp quản lý và chủ thể quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

Trong giới hạn nghiên cứu của luận văn, chúng tôi tập trung nghiên cứu vấn

đề quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm Do vậy, chúng tôi giới hạn chủ thể quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm là Phòng Giáo dục và Đào tạo; Hiệu trưởng các trường THCS là hai chủ thể quản lý trực tiếp cấp THCS

1.5.1.1 Phòng Giáo dục và Đào tạo trong quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Phòng GD&ĐT các quận/huyện được quy định trong Thông tư liên tịch số 11/2015/TTLT-BGD-BNV ngày 29/5/2015 liên Bộ GD&ĐT, Bộ Nội vụ về việc Hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Giáo dục và Đào tạo thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Phòng Giáo dục và Đào tạo thuộc Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh

Căn cứ vào Thông tư liên tịch số 11/2015/TTLT-BGD-BNV, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Phòng GD&ĐT các quận/huyện được quy định như sau: Phòng GD&ĐT là cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp quận/huyện, giúp UBND huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ quyền hạn theo phân công hoặc ủy quyền của UBND cấp quận/huyện, Chủ tịch UBND cấp quận/huyện và theo quy định của pháp luật

Phòng Giáo dục và Đào tạo thực hiện chức năng QL nhà nước đối với các

cơ sở giáo dục trên địa bàn các quận/huyện (trừ cấp THPT) Do vậy, Phòng GD&ĐT quản lý trực tiếp các trường THCS nói chung và quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm nói riêng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Phòng GD&ĐT

Căn cứ vào khoản 2 Điều 11 Điều lệ ban hành kèm theo Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT Hiệu trưởng nhà trường Hiệu trưởng trường trung học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường

1.5.1.2 Hiệu trưởng trường THCS trong quản lý dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

Theo Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học, ban hành kèm theo Thông tư số số: 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15/9/2020 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quy định nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng như sau: Hiệu trưởng trường trung học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường

Căn cứ vào Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học, ban hành kèm theo Thông tư số số: 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15/9/2020 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT theo đó, Hiệu trưởng trường THCS là người chịu trách nhiệm trong tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động dạy học và chất lượng giáo dục của nhà trường nói chung và việc

tổ chức, quản lý, điều hành dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm nói riêng

Do vậy, Hiệu trưởng nhà trường chịu trách nhiệm chính, mọi mặt của việc dạy học NDGDĐP tại trường THCS theo hướng hướng trải nghiệm Luận văn tập trung làm rõ vai trò quản lý của Hiệu trưởng nhà trường

1.5.2 Đặc điểm lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở

Tuổi thiếu niên là giai đoạn phát triển của trẻ từ 11 - 15 tuổi, các em được vào học ở trường trung học cơ sở (từ lớp 6 - 9) Lứa tuổi này có một vị trí đặc biệt và tầm quan trọng trong thời kỳ phát triển của trẻ em, vì nó là thời kỳ chuyển tiếp từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành và được phản ánh bằng những tên gọi khác nhau như: “thời kỳ quá độ“, “tuổi khó bảo“, “tuổi khủng hoảng “, “tuổi bất trị

“

Đây là lứa tuổi có bước nhảy vọt về thể chất lẫn tinh thần, các em đang tách dần khỏi thời thơ ấu để tiến sang giai đoạn phát triển cao hơn(người trưởng thành) tạo nên nội dung cơ bản và sự khác biệt trong mọi mặt phát triển : thể chất, trí tuệ, tình cảm, đạo đức… của thời kỳ này

Ở lứa tuổi thiếu niên có sự tồn tại song song “vừa tính trẻ con, vừa tính người lớn” ,điều này phụ thuộc vào sự phát triển mạnh mẽ về cơ thể, sự phát dục, điều kiện sống, hoạt động…của các em.- Mặt khác, ở những em cùng độ tuổi lại

có sự khác biệt về mức độ phát triển các khía cạnh khác nhau của tính người lớn

- điều này do hoàn cảnh sống, hoạt động khác nhau của các em tạo nên Hoàn cảnh đó có cả hai mặt:Những yếu điểm của hoàn cảnh kiềm hãm sự phát triển tính người lớn: trẻ chỉ bận vào việc học tập, không có những nghĩa vụ khác, nhiều bậc cha mẹ có xu thế không để cho trẻ hoạt động, làm những công việc khác nhau của gia đình, của xã hội Những yếu tố của hoàn cảnh thúc đẩy sự phát triển tính người lớn: sự gia tăng về thể chất, về giáo dục, nhiều bậc cha mẹ quá bận, gia đình gặp khó khăn trong đời sống, đòi hỏi trẻ phải lao động nhiều để sinh sống Điều đó đưa đến trẻ sớm có tính độc lập, tự chủ hơn

Phương hướng phát triển tính người lớn ở lứa tuổi này có thể xảy ra theo các hướng sau:

Đối với một số em, tri thức sách vở làm cho các em hiểu biế nhiều, nhưng còn nhiều mặt khác nhau trong đời sống thì các em hiểu biết rất ít

Có những em ít quan tâm đến việc học tập ở nhà trường, mà chỉ quan tâm đến những vấn đề làm thế nào cho phù hợp với mốt, coi trọng việc giao tiếp với người lớn, với bạn lớn tuổi để bàn bạc, trao đổi với họ về các vấn đề trong cuộc sống, để tỏ ra mình cũng như người lớn Ở một số em khác không biểu hiện tính người lớn ra bên ngoài, nhưng thực tế đang cố gắng rèn luyện mình có những đức tính của người lớn như:dũng cảm, tự chủ, độc lập …còn quan hệ với bạn gái như trẻ con -Trong những giai đoạn phát triển của con người, lứa tuổi thiếu niên

có một vị trí và ý nghĩa vô cùng quan trọng Đây là thời kỳ phát triển phức tạp nhất, và cũng là thời kỳ chuẩn bị quan trọng nhất cho những bước trưởng thànhsau này Thời kỳ thiếu niên quan trọng ở chỗ : trong thời kỳ này những cơ

sở, phương hướng chung của sự hình thành quan điểm xã hội và đạo đức của nhân cách được hình thành, chúng sẽ được tiếp tục phát triển trong tuổi thanh niên

Hiểu rõ vị trí và ý nghĩa của giai đoạn phát triển tâm lý thiếu niên, giúp

chúng ta có cách đối xử đúng đắn và giáodục để các em có một nhân cách toàn diện

1.5.3 Quản lý mục tiêu dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm

Chương trình GDPT tổng thể được ban hành theo Thông tư BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ GD&ĐT nêu rõ: “Nội dung giáo dục địa phương được xây dựng nhằm trang bị cho học sinh những hiểu biết cơ bản về văn hóa, lịch sử, địa lý, kinh tế, xã hội, môi trường, hướng nghiệp,… của địa phương Từ đó, bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương, ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa của cộng đồng dân cư các dân tộc, xây dựng văn hóa, kinh tế - xã hội đất nước ngày càng phát triển." [9]

32/2018/TT-NDGDĐP góp phần hình thành các năng lực, phẩm chất học sinh được quy định trong Chương trình GDPT 2018 gồm: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; các phẩm chất yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm Bên cạnh đó, phát triển cho học sinh năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp; năng lực tìm hiểu tự nhiên và xã hội; vận dụng kiến thức (tự nhiên, văn hóa, xã hội) vào thực tiễn, ứng xử với tự nhiên phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường

Trên cơ sở hưởng dẫn của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT theo chúng tôi, dạy học NDGDĐP tại các trường THCS theo hướng trải nghiệm nhằm mục tiêu sau:

- Góp phần phát triển phẩm chất và năng lực người học thông qua nội dung giáo dục với những kiến thức cơ bản, thiết thực; hiện đại; hài hòa đức, trí, thể,