Khái niệm: dạy học trẻ mẫu giáo là quá trình phát triern có hệ thống, có kế hoách, có mục đích các năng lực nhận thức của trẻ, trang bị cho trẻ hệ thống tri thức sơ đẳng, hình thành các
Trang 1ĐỀ CƯƠNG LÝ LUẬN DẠY HỌC 2
Câu hỏi Câu 1: Phân tích đặc điểm quả trình dạy học mẫu giáo? Từ đó rút ra kết luận sư phạm cần thiết ?
Câu 2: phân tích ý nghĩa của quá trình dạy học đối với sự phát triển trẻ mẫu giáo từ đó rút ra kết luận sư phạm cần thiết?
Câu 3: phân tích nguyên tắc đảm bảo tình vừa sức nhận xét việc thực hiện nguyên tắc này trong trường mầm non? Câu 4: Nêu các nguyên tắc dạy học ở mẫu giáo? Phận tích nguyên tắc phát huy tính tích cực tự giác của trẻ và rút ra kết luận sư phạm cần thiết?
Câu 5 : Trình bày phương pháp luyện tập trong dạy học ở mẫu giáo Liên hệ việc vận dụng phương pháp này trong các trường mầm non hiện nay?
Câu 6: Nêu các phương pháp dạy học ở mẫu giáo? Thông qua kế hoạch một hoạt dộng dạy học cụ thể hãy phân tích các phương pháp dạy học được sử dụng hợp lý theo quan điểm trẻ em làm trung tám của hệ thống dạy học ?
Câu 7: Nêu các phương pháp dạy học ở mẫu giáo ? và nhân xét những tồn tại của phương pháp này ở trường mầm non nơi các anh chị đang công tác?
Câu 8: Tại sao nói hình thức tiết học vẫn là hình thức dạy học cơ bản ở mẫu giáo? Trình bày các yêu cầu đối với việc hình thức tổ chức tiết học ?
ĐÁP ÁN Câu 1: Phân tích đặc điểm quả trình dạy học mẫu giáo? Từ đó rút ra kết luận sư phạm cần thiêt?
Trả lời: Phân tích đặc điểm của quá trình dạy học?
Trang 2a Khái niệm: dạy học trẻ mẫu giáo là quá trình phát triern có hệ thống, có kế hoách, có mục đích các năng lực nhận thức của trẻ, trang bị cho trẻ hệ thống tri thức sơ đẳng, hình thành các kỹ năng, kỹ sảo tương ứng và trên cơ sở đó góp phần hình thành nhân cách cho trẻ mẫu giáo
b Mục tiêu quá trình dạy học mẫu giáo:
- Trang bọ cho trẻ những kiến thức sơ đẳng về xự vật hiện tượng xung quanh
- Vd: dạy trẻ nhận biết con chó, con mèo, con gà, cái bát
- Bước đầu dạy trẻ những đặc trưng đơn giản
- Vd: dạy trẻ nhận biết về nét đức trưng của quả cam: mùi vị, vỏ , múi ,
c Nội dung dạy học:
- Dực vào chương trình giáo dục học mầm non
- Các nội dung giáo dục dựa lấy trong cuốn chương trình giáo dục học mầm non
- Không phân chia theo bộ môn riêng rẽ nhưng theo lĩnh vực câu tạo và theo chủ dề, chủ điểm, vì mục tiêu của giáo dục mẫu giáo không cung cấp những kiếm thức riêng lẻ, nhưng tiếp cận năng lực người học làm sao để trẻ vận dụng vào cuộc sống, hình thành năng lực chung
- Vd: chủ đề bản than:
+ lĩnh vực pt thể chất: nhu cầu bản than – vận đông pt con người
Nông ghép các hoạt dộng: vẽ, nặn, khám phá bản than
- Dạy trẻ thích ứng với môi trường, năng lực cuộc sống
- Những kiến thức đơn giản gần guic với cuộc sống của trẻ và chỉ là những bieetur tượng sơ đẳng
Vd: chủ dể thực vât – các loại rau – chọn rau : muống, rau mùng tơi, rau cải các rau đơn giản
Chủ đề động vật – từ con vật trong giá đình- còn vật sống trong rừng- tang theo từng độ tuổi
- Khối lượng kiến thức ít, đơn giản, chính xác
Vd: một ngày trẻ mẫu giáo có một hoạt động học từ 25- 35 phút tùy theo dộ tuổi
d Phương pháp dạy học:
- Sử dụng phương pháp trực quan hình ảnh nhiều hơn, giờ học nài cũng có, vì trẻ chưa có kinh nghiệm nhận thức về SVHT bên ngoàn nên cần có hình ảnh trực quan để giúp trẻ nhận thức
- Dồ dung trực qan phù hợp với nhận thức của trẻ Vì nhận thức của trẻ đều dực trên nhận thức cảm tính
Trang 3- Trẻ nhận thức: cảm tình- qua trực quan- hành dộng
- Phương pháp sự dụng trò chơi:
- Phương pháp dung lời ,
- Phương pháp dạy học thực tiễn : vẽ, tô, làm thí nghiệm
h hình thức dạy học :
- dạy học ở mọi nơi mọi lúc
- tiết học : thơi gian ngắn hơn, số tiết học ít hơn, ko kiểm ta bài cũ, không cho điểm
- cầu trúc tiết học đơn giản
Từ đó rút ra kết luận sư phạm cần thiết? tự làm
Câu 2: phân tích ý nghĩa của quá trình dạy học đối với sự phát triển trẻ mẫu giáo từ đó rút ra kết luận sư phạm cần thiết?
Trả lời: Phận tích ý nghĩa của quá trình dạy học đối với sự phát triển trẻ mẫu giáo:
a Khái niệm: dạy học trẻ mẫu giáo là quá trình phát triển có hệ thống, có kế hoách, có mục đích các năng lực nhận thức của trẻ, trang bị cho trẻ hệ thống tri thức sơ đẳng, hình thành các kỹ năng, kỹ sảo tương ứng và trên cơ sở đó góp phần hình thành nhân cách cho trẻ mẫu giáo
b Phận tích:
- Dạy học ở mẫu giáo là phương tiện quan trọng nhất để giáo dục trí tuệ cho trẻ vì dạy học giải quyết tập trung và tổng hợp mọi nhiện vuuj của trí dục dạy học cung cấp cho trẻ mẫu giáo một khối lượng tri thức văn hóa chung nhất đã được lực chọn và hệ thống hóa phù hợp với trình dộ phát triển của trẻ Dạy học góp phần rất quan trọng trong việc phát triển các quá trình nhận thức và đặc biệt là hoạt động tư duy Dạy học phát triern tình ham hiểu biết , óc quan sát
và những phẩm chất hoạt động trí tuệ như sự nhanh trí, tính phê phán
Trang 4- Dạy học góp phận giáo dục thể chất, thẩm mỹ ,lao động, đức dục kỹ năng xã hội…
- Vd: vận động cơ bản như: tay chân, sự kheo léo của bàn tay, ăn uống gửi gìn sức khỏe
- Kỹ năng xã hội: tôn trọng hợp tác, tự tin, mạnh dạn
- Thẩm mĩ: cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên, cảm thụ âm nhạc, tạo hình
- Dạy học mẫu giáo góp phận chuẩn bị cho trẻ vào lớp một:
+ chuẩn bị về tâm thế cho trẻ,
+ chuẩn bị về thể chất cho trẻ,
+ hoạt động trí tuệ,
+ thói quen tập trung nghe cô
Từ đó rút ra kết luận sư phạm cần thiết? tự làm
Câu 3: phân tích nguyên tắc đảm bảo tình vừa sức nhận xét việc thực hiện nguyên tắc này trong trường mầm non? Trả lời: Phân tích nguyên tắc đảm bảo tình vừa sức.
a Khái niệm: nguyên tắc dạy học là các luận điểm cơ bản có tính quy luật của lý luận dạy học , có tác dụng dạy học, có tác dụng chỉ đạo toàn bộ tiến trình giảng dạy và học tập phù hợp với mục đích dạy học nhằm thực hiện tốt nhất các nhiệm vụ dạy học đề ra
b Phận tích nguyên tác đảm bảo tính vừa sức
- Nội dung: đảm bảo vừa sức trẻ không quá khó cũng không quá dễ phù hợp với nhận thức của trẻ phù hợp với tâm sinh
lý của trẻ thể hiện trong nội dung và phương pháp dạy học
Vd: về vùng miền trẻ nội thành khác với trẻ ngoại thành
- Cách thực hiện:
+ Nghiện cứu kỹ đặc điểm của lớp mình: vd: những em khá, em yếu, em trung bình, để giao việc cũng như yêu cầu cho phủ hợp với từng em Các nhiệm vụ vừa sức để các em thấy được mình cũng có thể tiêp thu bài, nâng dần trình độ từng bước
Trang 5+ Nghiên cứu kỹ chương trình của lớp để có quá trình học tập của các em có tình lien tục từ gần đến xa, từ đơn giản đến phức tạp, từ cái đã biết đến cái chưa biết vd: dạy trẻ nhận biết từ đồ dung sinh hoạt trong gia đình, trong phòng, trong lớp học rồi mở rộng ra ngoài sân, vườn hoa thành phố, quê hương…
Như vậy để thể hiện tính vừa sức của trẻ là trẻ hào hứng tích cực , đa số trẻ trả lời được, hiểu được và làm được trong điều kiện của tiết dạy vd: trẻ vẽ được, trẻ tô màu được
+ để trẻ tích cực hoạt động cô giao phải tổ chức hoạt động cho trẻ giúp trẻ tích cực trải nghiệm khám phá tìm tòi suy nghĩ và thể hiện suy nghĩ của mình mà tập trung thao tác Tuy nhiên cần phải có sự dẫn dắt của cô giáo
Nhận xét việc thực hiện nguyên tắc này trong trường mầm non? Tự làm
Câu 4: Nêu các nguyên tắc dạy học ở mẫu giáo? Phận tích nguyên tắc phát huy tính tích cực tự giác của trẻ và rút
ra kết luận sư phạm cần thiết?
Trả lời: Nêu các nguyên tắc dạy học ở mẫu giáo?
a Khái niệm: nguyên tắc dạy học là các luận điểm cơ bản có tính quy luật của lý luận dạy học , có tác dụng dạy học, có tác dụng chỉ đạo toàn bộ tiến trình giảng dạy và học tập phù hợp với mục đích dạy học nhằm thực hiện tốt nhất các nhiệm vụ dạy học đề ra
1 Nguyên tắc đảm bảo tính giáo dục
2 Nguyên tắc đảm bảo tính vừa sức
3 Nguyên tắc đảm bảo tính phát triển
4 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và tính lien tục
5 Nguyên tắc phát huy tính tích cực, tính tự giác của trẻ
6 Nguyên tắc đảm bảo tính trực quan
7 Nguyên tắc đối xử cá biệt
Trang 6Phận tích nguyên tắc phát huy tính tích cực tự giác của trẻ và rút ra kết luận sư phạm cần thiết?
- Nội dung: day học làm cho trẻ hứng thú, ham thích, hang say học tập; làm cho học sinh tự mình ra sức hoàn thành các nhiệm vụ học tập, tự mình khắc phục khó khăn để nắm trí thức, kỹ năng, kỹ xảo và vận dụng tri thức của trẻ
- Cách thực hiện:
+ giáo nhiệm vụ cho trẻ thong qua tổ chức hoạt động có 2 cách: đứa cho trẻ thứ tự từng hành động hay giáo nhiệm vụ
và cho trẻ có thể sử dụng nhiều phương thức hành động khác nhau, giáo viên có thẻ hướng dẫn, gợi ý cho trẻ, song phải để trẻ tự mình xã dịnh tiến trình thực hiện nhiêm vụ và giáo viên khuyển khích sáng kiến của trẻ Vd : giáo cho trẻ nhiệm vụ làm một chiêc xe tải bàng bìa, hay xếp một chiêc xe bắng những mẫu gỗ có hình dạng khác nhau
+ có thể trao đổi, đặt câu hỏi hay so sánh để giúp trẻ tìm ra các thuộc tính của sự vật hiện tượng, tìm ra mối lien hệ giữa chúng Vd: trao đổi với trẻ để so sánh 2 nhóm đối tượng con vật sống trong rừng và những con vật sống dưới nước
+ đưa trẻ vào các hoạt động tìm tòi đơn giản và đề ra cho trẻ những nhiệm vụ nhận thức vừa sức vd: thiết kế một con thuyền làm sao cho nước không vào được
+ giúp trẻ vận động tri thức vào các hoạt động tích cực vd: trò chơi sắp xếp phòng ngủ xcho búp bê, chăm sóc vườn thiên nhiên
Kết luận sư phạm cần thiết? tự làm
Câu 5 : Trình bày phương pháp luyện tập trong dạy học ở mẫu giáo Liên hệ việc vận dụng phương pháp này trong các trường mầm non hiện nay?
Trả lời: Trình bày phương pháp luyện tập trong dạy học ở mẫu giáo?
Trang 7a Khái niệm: phương pháp dạy học là cách thức làm việc của giáo viên và của trẻ được giáo viên hướng dẫn những tri thức,
kỹ năng và thói quen mới hình thành thế giới quan và phát triển năng lực
b Phương pháp luyện tập:
- Phương pháp luyện tập: là giáo viên cho trẻ nhắc đi nhắc lại về các biểu tượng để hình thành kỹ năng hay một biểu tượng nhận thức vd: khài niệm toàn: nhiêu hơn – ít hơn; giới thiệu một tác phẩm văn học : cô cho trẻ trả lời chung, cá nhân, theo nhóm
- Ưu điểm:
+ kích thích tư duy của trẻ, làm cho kiến thực, kỹ năng của trẻ giúp trẻ nhớ tốt hơn ( phát triển cho trẻ kỹ năng tự kiểm tra, phát triển tính độc lập) qua đó giáo viên kiểm tra đánh giá được trẻ và cô giáo đã truyền đạt nội dung đúng chưa Thực hiện tính vừa sức hay chưa qua việc trẻ có tích cực hay không, trẻ có tiếp thu được hay không qua đó nhận thấy được sự chuẩn bị của cô giáo đã thể hiện được các nguyên tắc trong dạy học hay không
- Nhược điểm:
+ mất nhiều thời gian, đòi hỏi phải hướng dẫn tỉ mỉ
+ gây căng thảng cô và trẻ, cô hướng dẫn không rõ dẫn đến sự nhận biết của trẻ cũng không đạt
- Yêu cầu nội dung luyện tập:
+ chon nội dung phù hợp với độ tuổi đảm bảo tính vừa sức vd học làm quen với toán: 3 tuổi đếm 1-5, 4 tuổi so sanh một hai đối tượng trong phạm vi 5, 5 tuổi trong phạm vi 10
+ nội dung các lần luyện tập được nâng dần lên Vd: tạo hình: vẽ mầu – vẽ theo đề tài – vẽ theo ý thích
+ giáo nhiệm vu cho trẻ
Vd trong khoảng thời gian nhất định các con phải vẽ ngôi nhà như mầu nhé ( trẻ vẽ đẹp và hoàn thành nhiệm vụ của mình)
Toán: có 7 đối tượng tìm cách khác nhau để phân chia ra các nhóm
+ giáo viên quan sát sửa sai cho trẻ
+ đảm bảo lượng thời gian hợp lý, phù hợp từng nội dung, đủ để luyện tập không nhanh quá khong ít quá
Liên hệ việc vận dụng phương pháp này trong các trường mầm non hiện nay? Tự làm
Trang 8Câu 6: Nêu các phương pháp dạy học ở mẫu giáo? Thông qua kế hoạch một hoạt dộng dạy học cụ thể hãy phân tích các phương pháp dạy học được sử dụng hợp lý theo quan điểm trẻ em làm trung tám của hệ thống dạy học ? Trả lời: Nêu các phương pháp dạy học ở mẫu giáo?
a Khái niêm: Khái niệm: phương pháp dạy học là cách thức làm việc của giáo viên và của trẻ được giáo viên hướng dẫn những tri thức, kỹ năng và thói quen mới hình thành thế giới quan và phát triển năng lực
b Các phương pháp dạy học:
- Nhóm phương pháp dung lời: giảng giải, đàm thoại, trao đổi, kể truyện, đọc diễm cảm,
- Nhóm phương pháp dạy học bằng trực quan: quan sát, trình bày trực quan
- Nhóm phương pháp dạy học bằng thực tiễn: luyện tập, làm thí nghiêm đơn giản
- Nhóm phương pháp dạy học bằng trò chơi: trò chơi sang tạo, trò chơi có luật
Trình bày một kế hoạch :tự lấy
………
Câu 7: Nêu các phương pháp dạy học ở mẫu giáo ? và nhân xét những tồn tại của phương pháp này ở trường mầm non nơi các anh chị đang công tác?
Trang 9Trả lời: Nêu các phương pháp dạy học ở mẫu giáo ?
a Khái niêm: phương pháp dạy học là cách thức làm việc của giáo viên và của trẻ được giáo viên hướng dẫn những tri thức, kỹ năng và thói quen mới hình thành thế giới quan và phát triển năng lực
b Các phương pháp dạy học:
o Nhóm phương pháp dung lời: giảng giải, đàm thoại, trao đổi, kể truyện, đọc diễm cảm,
o Nhóm phương pháp dạy học bằng trực quan: quan sát, trình bày trực quan
o Nhóm phương pháp dạy học bằng thực tiễn: luyện tập, làm thí nghiêm đơn giản
o Nhóm phương pháp dạy học bằng trò chơi: trò chơi sang tạo, trò chơi có luật
Nhân xét những tồn tại của phương pháp này ở trường mầm non nơi các anh chị đang công tác?
Trong trương mầm non nơi tôi đang công tác việc thực hiện các phương pháp dạy học còn rất nhiều tồn tại cần phải khắc phục:
Phương pháp giảng giải: cô còn nói nhiều nói nhanh làm cho từ ngưc bị luyến không rõ rang hay vấp và mang nhiều từ u,
ơ ,a dẫn thiếu và bí từ
Phương pháp đàm thoại: hệ thống câu hỏi của cô không rõ rang, lôn xộn, không có câu hỏi phâ biệt, nhiều câu hỏi vuốt duôi vd con có thích màu này không? Có có thích con mèo này không?
Phương pháp kể chuyện: cô không thuộc truyện, không nhớ nội dung cốt truyện dẫn, vừa kể vừa nhìn tài liệu khiến câu chuyện không có tính liên tục vd: trong tiết dạy kể chuyên cô lúc nào măt cô cũng chỉ chăm chăm vào cuốn truyện mà không hướng về cháu vì cô không thuộc truyện
Phương pháp đọc diểm cảm: giao viên còn ngắt nghỉ khoog đúng câu, phát âm không chuẩn, đọc như đọc đọc báo văn suôi,
Phương pháp tình bày trực quan: giáo viên đồ dung trực quan chưa xinh động, chưa thể hiện tính thẩm mỹ, còn sơ
sài vd: cho trẻ quan sát con câ đã không có cá thất cho trẻ quan sát lại lấy bức trách quá nhỏ và cũ khiến trẻ không quan sát được
Trang 10Phương pháp luyện tập: cón nhắc đi nhắc lại nhiều lần hay không có tính vừa sức , không có sự tiện tiến vd trẻ 5 tuổi con
ôn luyện phận biệt màu sắc trẻ 3 tuổi lại nói lên cảm nhận của bé khi nghe một câu chuyện
Phương pháp làm thí nghiệm đơn giản: sẽ không làm dươc nhiêu mất rất nhiều thời gian và dôi khi mất vệ sinh vd cho trẻ làm thí nghiệm quan sát sự lớn lên của cây thì phải mất hang tuần mới thấy được sự thay đổi của cây
Phương pháp trò chơi có luật: trẻ phải tuân theo một quy luật nào đó mà trẻ không thích Vd trò chơi “tim đúng nhà” nhiều trè không tìm được nhà của mình vĩ không hiểu yêu cầu
Phương pháp trò chơi sang tạo: không phải trẻ nào cũng có ý tương tư duy để sáng tạo ngay vì vậy dẫn đến một số trẻ không biết làm và không muốn làm mà quay ra làm việc riêng hay phá phách
Như vây trong quá trình dạy học trong trường mầm non chúng ta cần phải biết kết hợp tất cả các phương pháp dạy học để giảm thiểu tối đa những gí còn tồn tại trong mỗi phương pháp và nhất là giáo viên cần phải chuẩn bị kỹ việc sử dụng các phương pháp trong trương mầm non
Câu 8: Tại sao nói hình thức tiết học vẫn là hình thức dạy học cơ bản ở mẫu giáo? Trình bày các yêu cầu đối với việc hình thức tổ chức tiết học ?
Trả lời: Tại sao nói hình thức tiết học vẫn là hình thức dạy học cơ bản ở mẫu giáo?
a Khai niệm: hình thức tổ chức dạy học là những biểu hiện bên ngoài của hoạt dộng phối hợp giữa giáo viên và học sinh, hoạt động có được thực hiện theo trình tự và chế độ nhất định
b Hình thức dạy học có thể phần ra 2 loại: tiết học và mọi nơi mọi lúc tuy nhiên hình thức tiết học vẫn là hình thức dạy học
cơ bản nhất ở mẫu giáo Vì
+ tiết học là thơi gian bắt buộc chung cho cả lớp, thới gian được quy đỉnh rõ ràng trong chế độ sinh hoạt của một ngày Trong không gian lớp học
+ Tiết học được tiến hành dưới sự chỉ đạo của giáo viên là người tổ chức của quá trình học tập, truyền thụ cho trẻ những tri thức theo chương trình, giải thích và hệ thống hóa các tri thức đã có, tổ chức các hoạt động trực tiêp cho trẻ, rèn luyện