Luận văn thạc sỹ khoa học 11 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội Chuongl: TONG QUAN VE TON HAO VÀ HIỆU SUẤT ĐỘNG CƠ KHONG DONG BO BA PHA ROTO LONG SÓC 1.1Sự cần thiết phải nâng cao hiệu s
Trang 1BA PHA ROTO LONG SOC THEO HIEU SUAT
NGUYEN THI MINH HIEN
HA NOT 2006
Trang 2
Luận văn thạc sỹ khoa học 3 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
LỜI CAM ĐOAN
lôi xin cam đoan nhưng kết quả nghiên cứu được trình bẩy trong luận văn là do chính bản thân tôi thực hiện
Hà nội ngày 20 tháng 12 năm 2006
Aguyễn Thị Minh Hiển
Trang 3
Luận văn thạc sỹ khoa học 4 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
pha röfo lỗng súc
1.1 Sự cân thiết phảš nâng cao hiện suất
1.2 Tén hav trong déng co KDB 3 pha réto ling séc
Chương 2: Phương pháp thiết
2.1 Cơ sở lý thuyết về thiết kế tối wu
2.2 Các phương pháp tính tối tru
3.3.1 Nhâm phương pháp tùn kiếm Loàn cục
2.2.1.1 Phương pháp duyệt toàn bộ trên lưới đều ¬
Trang 4Luận văn thạc sỹ khoa học 9 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
M6 DAU
Xã hội không ngừng phát triển, sinh hoạt của nhân dân không ngừng được nâng cao nén cẩn phát triển nhiều loại máy điện mới lốc độ phát triển
của nền sản xuất công nông nghiệp của một nước đồi hỏi một tốc dé phát triển
tương ứng của ngành công nghiệp điện lực, nhất là ngành chế tạo máy điện
Động cơ diện là loại máy điện xoay chiều đồng vai trồ trong một phần
phái mình tiến bộ của KHKT và là thiết bị điện được sử dụng rộng rãi nhất trong hệ thống công nghiệp và thương rnại với chức năng biến đổi năng lượng
điện thành năng lượng cơ, chúng trở nên đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế quốc dân
Động cơ KĐB ba pha đặc biệt là động cơ KĐB ba pha rôto lồng sốc được
dùng phổ biến trong công nghiệp (vì có ưu điểm là độ tin cậy cao, giá thành
thấp, trọng lượng nhẹ, kết cấu đơn giản, chấc chắn, dễ sửa chữa và bảo dưỡng),
với dải công suất từ hàng trăm Watis đến Mcgawatis và là bộ phận chính trong
hệ truyền động
Từ năm ¡990 trở về trước, hiệu suất của ĐC là chỉ tiêu thứ yếu Vào
những năm 90 của thế kỷ 20 thì hiệu suất của động cơ mới được quan tâm, trong khoảng thời gian này, trên thế giới đã xuất hiện nhiều công trình nghiên cứu thiết kế tối ưu hiệu suất động cơ và đã mang lại nhiều kết quả đáng kể
Hiện nay nguồn năng lượng trên thé giới bị cạn kiệt dẫn và do sự tăng giá của năng lượng nói chưng nên hiệu suất ĐC đã dần trở thành tiêu chí áp dung trong
ngành công nghiện Nó sẽ mang lại lợi ích rất lớn không chỉ vẻ mặt tiết kiệm năng lượng và kinh tế mà còn giảm đáng kể hiệu ứng nhà kính
Do vậy, nâng cao hiệu suất của ĐC trổ nên vô cùng cần thiết Có rất
nhiều biện pháp để nâng cao hiệu suất của ĐC như công nghệ chế tạo phù hợp,
thay đổi vật liệu chế tạo ngày càng mới, thay đổi các thông s ấu (cấu trúc
răng, rãnh, khe hở không khí ) hoặc sử dụng thuật toán thiết kế để giảm nhỏ
tốn hao
Trang 5
Luận văn thạc sỹ khoa học 11 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Chuongl: TONG QUAN VE TON HAO VÀ HIỆU SUẤT ĐỘNG CƠ
KHONG DONG BO BA PHA ROTO LONG SÓC
1.1Sự cần thiết phải nâng cao hiệu suất
* Nhu câu chung của toàn thế giới:
'Theo đánh giá của bộ Hoa Ky (United States Department of Lingnery) da
có hơn một tỷ động cơ đước sử dụng trong công việc hàng ngày, trong đó có từ
70 -904bđược đùng trong công nghiệp
Với hệ thống công suất diện của Mỹ khoảng 700 QW thì 60% nguồn
công suất này được sử dụng cho động cơ một pha và ba pha.TỔn hao của động
cơ hàng năm (chỉ tính riêng nước Mỹ) gần 400 1ÿ kWh và lính ra tổn thất của
nó gần 3 1ÿ đô la cho một năm [8]
Vì thế nếu có giảm thấp nhất sự tiêu thụ năng lượng của động cơ nói chung và động cơ KĐH ba pha nói riêng sẽ là nguồn tiết kiệm năng lượng quan
trọng nhất 'Ihậm chí chỉ cần tăng một phần nhỏ hiệu suất của động cơ sẽ rất có
ý nghĩa trong việc tiết kiệm năng lượng và tác động đến nền kinh tế
Đừng trước vấn để đó tại Mỹ tiêu chuẩn hiệu suất cho hấu hết các dãy
động cơ điện áp thấp dã dược thông qua vào 10/1997 trên NEMA (National
Electrical Manufacturcs Associadon) MGI-1993, phần 15.59 và dược so sánh
với dấy tiêu chuẩn đã và đang hiện hành tại Mỹ [13] ( bảng 1-1)
Trang 6
Luận văn thạc sỹ khoa học 5 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Chương 3 Xác định sức từ động trên lá thép và hiệu suất của động, cơ
không đồng bộ xoay chiều ba pha rôto lồng sóc 49
3.1 Xây đựng thuật toán tối ru kích thước lá thép theo xức tit ding 49
3.1.2 Kết quả tính FGÄN, à cài 57
3.3 Xây dụng đặc tính làm việc về khôi động wa OL
3.2.4 Lhudt toán xây đựng đặc tính làm việc we bE
Trang 7Luận văn thạc sỹ khoa học 8 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
1 Bangl-1 Tiéu chuẩn về hiệu suất của dong co NEMA 13
2 _ BảngI-2: Dự thảo tiêu chuẩn mới về hiệu suất của động 16
cơ KĐB ba pha kiểu P44
3 Bảng 1-3: Tiêu chuẩn Việt Nam1987-1994 và TCVN 17
315-85 cla động cơ KĐB ba pha kiểu IP44
4 Bảng 1-4: Tỷ lệ phân phối trung bình các thành phân tổn — 4g
hao của động cơ
Bảng 1-5: Gía trị biến, hàm mục tiêu và ràng buộc trong
Š thiết kế tối ưu của tác giả và thiết kế ban đầu cho ĐC 33
Trang 8Luận văn thạc sỹ khoa học 7 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
4 | Iình 1-4: quan hệ giữa các biến và công suất ra 33
a- cos vi dong dign
3 | Hình 1-4: quan hệ giữa các biến và công suất ra 33
ÿ- hiệu suất và hệ số trượt
6 _ | Hình 1-4 quan hệ giữa các biến và công suất ra 34
c- mémen
g | Hinh 1-5.h Đường cong B-H của thép 8050 và 35
5350H
pháp duyệt toàn bộ trên lưới đều
13 |Tlình 3-4: Kích thước tối ưu lá thép stato s0
14 | Hình 3-5: Kích thước tối ưu lá thép rôto 60
1s | Hình 3-6 Mạch điện thay thế của động co KDB 64
Trang 9Luận văn thạc sỹ khoa học 10 'Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Với sự phát triển nhanh chồng của kĩ thuật máy tính, một cuộc cách
mang kĩ thuật trong công tác thiết kế và chỉ đạo sản xuất ra sản phẩm bùng nổ
và đang được ứng dụng rộng rãi
Do kĩ thuật thiết kế dựa vào máy tính CAD kết hợp được đặc điểm tính nhanh và chính xác của máy tính với năng lực phân tích tổng hợp của người
thiết kế nên gia tăng quá trình thiết kế, rút ngắn thời gian thiết kế, nâng cao chất lượng sản phẩm, thích ứng với yêu cầu đa dạng của sản phẩm có sản lượng
ít So với thiết kế cũ theo kinh nghiệm thì giá thành chế tạo sản phẩm giảm xuống rất nhiều, rút ngắn thời gian chuẩn bị sản xuất và nâng cao năng lực sản xuất nhiều lần
Với những phân tích trên, luận văn sử dụng (buát toán thiết kế tất ưu
kích thước lá thép theo sức từ động, nhằm giảm tổn hao sắt và tổn hao đồng,
nâng cao hệ số cos@ và hiệu suất của ĐC Với mục dích đó, trong luận văn đã
sử dụng công cụ máy tính để xây dựng thuật toán tĩnh toán tự động, vì vậy việc
thiết kế cố thể linh hoạt hơn, giám thời gian thiết kế và có thể ứng dụng vào sản
xuất ĐC điện trong các nhà máy chế tạo
Ban luận văn bao gồm ba chương
Chương 1: Tổng quan về tổn hao và hiệu suất động cơ không đông bộ
ba pha rôto lầng sóc
Chương 2: Phương pháp thiết kế tối ưu
Chương 3 Xúc định sức từ động trên lá thép và hiệu suấi của động cơ
không đồng bộ xoay chiều ba pha rôfo lông sóc
Xin chân thành cảm ơn thầy, cô giáo bộ môn Thiết Dị Điện - Điện TỦ, trung
tâm Pao ‘Tao & Béi Dưỡng SĐH trường ĐHBK Hà Nội và cô giáo TS.Nguyễn
Lông Thanh đã tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành bản luận văn này
Trong thời gian cổ bạn, bản luận văn không thể tránh khỏi thiếu sói Rất
mong sự đóng gốp ý kiến của thầy, cô và các bạn đồng nghiệp
Trang 10
Luận văn thạc sỹ khoa học 9 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
M6 DAU
Xã hội không ngừng phát triển, sinh hoạt của nhân dân không ngừng được nâng cao nén cẩn phát triển nhiều loại máy điện mới lốc độ phát triển
của nền sản xuất công nông nghiệp của một nước đồi hỏi một tốc dé phát triển
tương ứng của ngành công nghiệp điện lực, nhất là ngành chế tạo máy điện
Động cơ diện là loại máy điện xoay chiều đồng vai trồ trong một phần
phái mình tiến bộ của KHKT và là thiết bị điện được sử dụng rộng rãi nhất trong hệ thống công nghiệp và thương rnại với chức năng biến đổi năng lượng
điện thành năng lượng cơ, chúng trở nên đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế quốc dân
Động cơ KĐB ba pha đặc biệt là động cơ KĐB ba pha rôto lồng sốc được
dùng phổ biến trong công nghiệp (vì có ưu điểm là độ tin cậy cao, giá thành
thấp, trọng lượng nhẹ, kết cấu đơn giản, chấc chắn, dễ sửa chữa và bảo dưỡng),
với dải công suất từ hàng trăm Watis đến Mcgawatis và là bộ phận chính trong
hệ truyền động
Từ năm ¡990 trở về trước, hiệu suất của ĐC là chỉ tiêu thứ yếu Vào
những năm 90 của thế kỷ 20 thì hiệu suất của động cơ mới được quan tâm, trong khoảng thời gian này, trên thế giới đã xuất hiện nhiều công trình nghiên cứu thiết kế tối ưu hiệu suất động cơ và đã mang lại nhiều kết quả đáng kể
Hiện nay nguồn năng lượng trên thé giới bị cạn kiệt dẫn và do sự tăng giá của năng lượng nói chưng nên hiệu suất ĐC đã dần trở thành tiêu chí áp dung trong
ngành công nghiện Nó sẽ mang lại lợi ích rất lớn không chỉ vẻ mặt tiết kiệm năng lượng và kinh tế mà còn giảm đáng kể hiệu ứng nhà kính
Do vậy, nâng cao hiệu suất của ĐC trổ nên vô cùng cần thiết Có rất
nhiều biện pháp để nâng cao hiệu suất của ĐC như công nghệ chế tạo phù hợp,
thay đổi vật liệu chế tạo ngày càng mới, thay đổi các thông s ấu (cấu trúc
răng, rãnh, khe hở không khí ) hoặc sử dụng thuật toán thiết kế để giảm nhỏ
tốn hao
Trang 11
Luận văn thạc sỹ khoa học 8 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
1 Bangl-1 Tiéu chuẩn về hiệu suất của dong co NEMA 13
2 _ BảngI-2: Dự thảo tiêu chuẩn mới về hiệu suất của động 16
cơ KĐB ba pha kiểu P44
3 Bảng 1-3: Tiêu chuẩn Việt Nam1987-1994 và TCVN 17
315-85 cla động cơ KĐB ba pha kiểu IP44
4 Bảng 1-4: Tỷ lệ phân phối trung bình các thành phân tổn — 4g
hao của động cơ
Bảng 1-5: Gía trị biến, hàm mục tiêu và ràng buộc trong
Š thiết kế tối ưu của tác giả và thiết kế ban đầu cho ĐC 33
Trang 12Luận văn thạc sỹ khoa học 10 'Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Với sự phát triển nhanh chồng của kĩ thuật máy tính, một cuộc cách
mang kĩ thuật trong công tác thiết kế và chỉ đạo sản xuất ra sản phẩm bùng nổ
và đang được ứng dụng rộng rãi
Do kĩ thuật thiết kế dựa vào máy tính CAD kết hợp được đặc điểm tính nhanh và chính xác của máy tính với năng lực phân tích tổng hợp của người
thiết kế nên gia tăng quá trình thiết kế, rút ngắn thời gian thiết kế, nâng cao chất lượng sản phẩm, thích ứng với yêu cầu đa dạng của sản phẩm có sản lượng
ít So với thiết kế cũ theo kinh nghiệm thì giá thành chế tạo sản phẩm giảm xuống rất nhiều, rút ngắn thời gian chuẩn bị sản xuất và nâng cao năng lực sản xuất nhiều lần
Với những phân tích trên, luận văn sử dụng (buát toán thiết kế tất ưu
kích thước lá thép theo sức từ động, nhằm giảm tổn hao sắt và tổn hao đồng,
nâng cao hệ số cos@ và hiệu suất của ĐC Với mục dích đó, trong luận văn đã
sử dụng công cụ máy tính để xây dựng thuật toán tĩnh toán tự động, vì vậy việc
thiết kế cố thể linh hoạt hơn, giám thời gian thiết kế và có thể ứng dụng vào sản
xuất ĐC điện trong các nhà máy chế tạo
Ban luận văn bao gồm ba chương
Chương 1: Tổng quan về tổn hao và hiệu suất động cơ không đông bộ
ba pha rôto lầng sóc
Chương 2: Phương pháp thiết kế tối ưu
Chương 3 Xúc định sức từ động trên lá thép và hiệu suấi của động cơ
không đồng bộ xoay chiều ba pha rôfo lông sóc
Xin chân thành cảm ơn thầy, cô giáo bộ môn Thiết Dị Điện - Điện TỦ, trung
tâm Pao ‘Tao & Béi Dưỡng SĐH trường ĐHBK Hà Nội và cô giáo TS.Nguyễn
Lông Thanh đã tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành bản luận văn này
Trong thời gian cổ bạn, bản luận văn không thể tránh khỏi thiếu sói Rất
mong sự đóng gốp ý kiến của thầy, cô và các bạn đồng nghiệp
Trang 13
Luận văn thạc sỹ khoa học 5 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Chương 3 Xác định sức từ động trên lá thép và hiệu suất của động, cơ
không đồng bộ xoay chiều ba pha rôto lồng sóc 49
3.1 Xây đựng thuật toán tối ru kích thước lá thép theo xức tit ding 49
3.1.2 Kết quả tính FGÄN, à cài 57
3.3 Xây dụng đặc tính làm việc về khôi động wa OL
3.2.4 Lhudt toán xây đựng đặc tính làm việc we bE
Trang 14Luận văn thạc sỹ khoa học 6 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Trang 15Luận văn thạc sỹ khoa học 8 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
1 Bangl-1 Tiéu chuẩn về hiệu suất của dong co NEMA 13
2 _ BảngI-2: Dự thảo tiêu chuẩn mới về hiệu suất của động 16
cơ KĐB ba pha kiểu P44
3 Bảng 1-3: Tiêu chuẩn Việt Nam1987-1994 và TCVN 17
315-85 cla động cơ KĐB ba pha kiểu IP44
4 Bảng 1-4: Tỷ lệ phân phối trung bình các thành phân tổn — 4g
hao của động cơ
Bảng 1-5: Gía trị biến, hàm mục tiêu và ràng buộc trong
Š thiết kế tối ưu của tác giả và thiết kế ban đầu cho ĐC 33
Trang 16Luận văn thạc sỹ khoa học 7 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
4 | Iình 1-4: quan hệ giữa các biến và công suất ra 33
a- cos vi dong dign
3 | Hình 1-4: quan hệ giữa các biến và công suất ra 33
ÿ- hiệu suất và hệ số trượt
6 _ | Hình 1-4 quan hệ giữa các biến và công suất ra 34
c- mémen
g | Hinh 1-5.h Đường cong B-H của thép 8050 và 35
5350H
pháp duyệt toàn bộ trên lưới đều
13 |Tlình 3-4: Kích thước tối ưu lá thép stato s0
14 | Hình 3-5: Kích thước tối ưu lá thép rôto 60
1s | Hình 3-6 Mạch điện thay thế của động co KDB 64
Trang 17Luận văn thạc sỹ khoa học 6 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Trang 18Luận văn thạc sỹ khoa học 5 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Chương 3 Xác định sức từ động trên lá thép và hiệu suất của động, cơ
không đồng bộ xoay chiều ba pha rôto lồng sóc 49
3.1 Xây đựng thuật toán tối ru kích thước lá thép theo xức tit ding 49
3.1.2 Kết quả tính FGÄN, à cài 57
3.3 Xây dụng đặc tính làm việc về khôi động wa OL
3.2.4 Lhudt toán xây đựng đặc tính làm việc we bE
Trang 19Luận văn thạc sỹ khoa học 10 'Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Với sự phát triển nhanh chồng của kĩ thuật máy tính, một cuộc cách
mang kĩ thuật trong công tác thiết kế và chỉ đạo sản xuất ra sản phẩm bùng nổ
và đang được ứng dụng rộng rãi
Do kĩ thuật thiết kế dựa vào máy tính CAD kết hợp được đặc điểm tính nhanh và chính xác của máy tính với năng lực phân tích tổng hợp của người
thiết kế nên gia tăng quá trình thiết kế, rút ngắn thời gian thiết kế, nâng cao chất lượng sản phẩm, thích ứng với yêu cầu đa dạng của sản phẩm có sản lượng
ít So với thiết kế cũ theo kinh nghiệm thì giá thành chế tạo sản phẩm giảm xuống rất nhiều, rút ngắn thời gian chuẩn bị sản xuất và nâng cao năng lực sản xuất nhiều lần
Với những phân tích trên, luận văn sử dụng (buát toán thiết kế tất ưu
kích thước lá thép theo sức từ động, nhằm giảm tổn hao sắt và tổn hao đồng,
nâng cao hệ số cos@ và hiệu suất của ĐC Với mục dích đó, trong luận văn đã
sử dụng công cụ máy tính để xây dựng thuật toán tĩnh toán tự động, vì vậy việc
thiết kế cố thể linh hoạt hơn, giám thời gian thiết kế và có thể ứng dụng vào sản
xuất ĐC điện trong các nhà máy chế tạo
Ban luận văn bao gồm ba chương
Chương 1: Tổng quan về tổn hao và hiệu suất động cơ không đông bộ
ba pha rôto lầng sóc
Chương 2: Phương pháp thiết kế tối ưu
Chương 3 Xúc định sức từ động trên lá thép và hiệu suấi của động cơ
không đồng bộ xoay chiều ba pha rôfo lông sóc
Xin chân thành cảm ơn thầy, cô giáo bộ môn Thiết Dị Điện - Điện TỦ, trung
tâm Pao ‘Tao & Béi Dưỡng SĐH trường ĐHBK Hà Nội và cô giáo TS.Nguyễn
Lông Thanh đã tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành bản luận văn này
Trong thời gian cổ bạn, bản luận văn không thể tránh khỏi thiếu sói Rất
mong sự đóng gốp ý kiến của thầy, cô và các bạn đồng nghiệp
Trang 20
Luận văn thạc sỹ khoa học 5 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Chương 3 Xác định sức từ động trên lá thép và hiệu suất của động, cơ
không đồng bộ xoay chiều ba pha rôto lồng sóc 49
3.1 Xây đựng thuật toán tối ru kích thước lá thép theo xức tit ding 49
3.1.2 Kết quả tính FGÄN, à cài 57
3.3 Xây dụng đặc tính làm việc về khôi động wa OL
3.2.4 Lhudt toán xây đựng đặc tính làm việc we bE
Trang 21Luận văn thạc sỹ khoa học 8 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
1 Bangl-1 Tiéu chuẩn về hiệu suất của dong co NEMA 13
2 _ BảngI-2: Dự thảo tiêu chuẩn mới về hiệu suất của động 16
cơ KĐB ba pha kiểu P44
3 Bảng 1-3: Tiêu chuẩn Việt Nam1987-1994 và TCVN 17
315-85 cla động cơ KĐB ba pha kiểu IP44
4 Bảng 1-4: Tỷ lệ phân phối trung bình các thành phân tổn — 4g
hao của động cơ
Bảng 1-5: Gía trị biến, hàm mục tiêu và ràng buộc trong
Š thiết kế tối ưu của tác giả và thiết kế ban đầu cho ĐC 33
Trang 22Luận văn thạc sỹ khoa học 6 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Trang 23Luận văn thạc sỹ khoa học 7 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
4 | Iình 1-4: quan hệ giữa các biến và công suất ra 33
a- cos vi dong dign
3 | Hình 1-4: quan hệ giữa các biến và công suất ra 33
ÿ- hiệu suất và hệ số trượt
6 _ | Hình 1-4 quan hệ giữa các biến và công suất ra 34
c- mémen
g | Hinh 1-5.h Đường cong B-H của thép 8050 và 35
5350H
pháp duyệt toàn bộ trên lưới đều
13 |Tlình 3-4: Kích thước tối ưu lá thép stato s0
14 | Hình 3-5: Kích thước tối ưu lá thép rôto 60
1s | Hình 3-6 Mạch điện thay thế của động co KDB 64
Trang 24Luận văn thạc sỹ khoa học 8 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
1 Bangl-1 Tiéu chuẩn về hiệu suất của dong co NEMA 13
2 _ BảngI-2: Dự thảo tiêu chuẩn mới về hiệu suất của động 16
cơ KĐB ba pha kiểu P44
3 Bảng 1-3: Tiêu chuẩn Việt Nam1987-1994 và TCVN 17
315-85 cla động cơ KĐB ba pha kiểu IP44
4 Bảng 1-4: Tỷ lệ phân phối trung bình các thành phân tổn — 4g
hao của động cơ
Bảng 1-5: Gía trị biến, hàm mục tiêu và ràng buộc trong
Š thiết kế tối ưu của tác giả và thiết kế ban đầu cho ĐC 33
Trang 25Luận văn thạc sỹ khoa học 6 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Trang 26Luận văn thạc sỹ khoa học 11 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Chuongl: TONG QUAN VE TON HAO VÀ HIỆU SUẤT ĐỘNG CƠ
KHONG DONG BO BA PHA ROTO LONG SÓC
1.1Sự cần thiết phải nâng cao hiệu suất
* Nhu câu chung của toàn thế giới:
'Theo đánh giá của bộ Hoa Ky (United States Department of Lingnery) da
có hơn một tỷ động cơ đước sử dụng trong công việc hàng ngày, trong đó có từ
70 -904bđược đùng trong công nghiệp
Với hệ thống công suất diện của Mỹ khoảng 700 QW thì 60% nguồn
công suất này được sử dụng cho động cơ một pha và ba pha.TỔn hao của động
cơ hàng năm (chỉ tính riêng nước Mỹ) gần 400 1ÿ kWh và lính ra tổn thất của
nó gần 3 1ÿ đô la cho một năm [8]
Vì thế nếu có giảm thấp nhất sự tiêu thụ năng lượng của động cơ nói chung và động cơ KĐH ba pha nói riêng sẽ là nguồn tiết kiệm năng lượng quan
trọng nhất 'Ihậm chí chỉ cần tăng một phần nhỏ hiệu suất của động cơ sẽ rất có
ý nghĩa trong việc tiết kiệm năng lượng và tác động đến nền kinh tế
Đừng trước vấn để đó tại Mỹ tiêu chuẩn hiệu suất cho hấu hết các dãy
động cơ điện áp thấp dã dược thông qua vào 10/1997 trên NEMA (National
Electrical Manufacturcs Associadon) MGI-1993, phần 15.59 và dược so sánh
với dấy tiêu chuẩn đã và đang hiện hành tại Mỹ [13] ( bảng 1-1)
Trang 27
Luận văn thạc sỹ khoa học 5 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Chương 3 Xác định sức từ động trên lá thép và hiệu suất của động, cơ
không đồng bộ xoay chiều ba pha rôto lồng sóc 49
3.1 Xây đựng thuật toán tối ru kích thước lá thép theo xức tit ding 49
3.1.2 Kết quả tính FGÄN, à cài 57
3.3 Xây dụng đặc tính làm việc về khôi động wa OL
3.2.4 Lhudt toán xây đựng đặc tính làm việc we bE
Trang 28Luận văn thạc sỹ khoa học 11 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Chuongl: TONG QUAN VE TON HAO VÀ HIỆU SUẤT ĐỘNG CƠ
KHONG DONG BO BA PHA ROTO LONG SÓC
1.1Sự cần thiết phải nâng cao hiệu suất
* Nhu câu chung của toàn thế giới:
'Theo đánh giá của bộ Hoa Ky (United States Department of Lingnery) da
có hơn một tỷ động cơ đước sử dụng trong công việc hàng ngày, trong đó có từ
70 -904bđược đùng trong công nghiệp
Với hệ thống công suất diện của Mỹ khoảng 700 QW thì 60% nguồn
công suất này được sử dụng cho động cơ một pha và ba pha.TỔn hao của động
cơ hàng năm (chỉ tính riêng nước Mỹ) gần 400 1ÿ kWh và lính ra tổn thất của
nó gần 3 1ÿ đô la cho một năm [8]
Vì thế nếu có giảm thấp nhất sự tiêu thụ năng lượng của động cơ nói chung và động cơ KĐH ba pha nói riêng sẽ là nguồn tiết kiệm năng lượng quan
trọng nhất 'Ihậm chí chỉ cần tăng một phần nhỏ hiệu suất của động cơ sẽ rất có
ý nghĩa trong việc tiết kiệm năng lượng và tác động đến nền kinh tế
Đừng trước vấn để đó tại Mỹ tiêu chuẩn hiệu suất cho hấu hết các dãy
động cơ điện áp thấp dã dược thông qua vào 10/1997 trên NEMA (National
Electrical Manufacturcs Associadon) MGI-1993, phần 15.59 và dược so sánh
với dấy tiêu chuẩn đã và đang hiện hành tại Mỹ [13] ( bảng 1-1)
Trang 29
Luận văn thạc sỹ khoa học 6 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Trang 30Luận văn thạc sỹ khoa học 10 'Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Với sự phát triển nhanh chồng của kĩ thuật máy tính, một cuộc cách
mang kĩ thuật trong công tác thiết kế và chỉ đạo sản xuất ra sản phẩm bùng nổ
và đang được ứng dụng rộng rãi
Do kĩ thuật thiết kế dựa vào máy tính CAD kết hợp được đặc điểm tính nhanh và chính xác của máy tính với năng lực phân tích tổng hợp của người
thiết kế nên gia tăng quá trình thiết kế, rút ngắn thời gian thiết kế, nâng cao chất lượng sản phẩm, thích ứng với yêu cầu đa dạng của sản phẩm có sản lượng
ít So với thiết kế cũ theo kinh nghiệm thì giá thành chế tạo sản phẩm giảm xuống rất nhiều, rút ngắn thời gian chuẩn bị sản xuất và nâng cao năng lực sản xuất nhiều lần
Với những phân tích trên, luận văn sử dụng (buát toán thiết kế tất ưu
kích thước lá thép theo sức từ động, nhằm giảm tổn hao sắt và tổn hao đồng,
nâng cao hệ số cos@ và hiệu suất của ĐC Với mục dích đó, trong luận văn đã
sử dụng công cụ máy tính để xây dựng thuật toán tĩnh toán tự động, vì vậy việc
thiết kế cố thể linh hoạt hơn, giám thời gian thiết kế và có thể ứng dụng vào sản
xuất ĐC điện trong các nhà máy chế tạo
Ban luận văn bao gồm ba chương
Chương 1: Tổng quan về tổn hao và hiệu suất động cơ không đông bộ
ba pha rôto lầng sóc
Chương 2: Phương pháp thiết kế tối ưu
Chương 3 Xúc định sức từ động trên lá thép và hiệu suấi của động cơ
không đồng bộ xoay chiều ba pha rôfo lông sóc
Xin chân thành cảm ơn thầy, cô giáo bộ môn Thiết Dị Điện - Điện TỦ, trung
tâm Pao ‘Tao & Béi Dưỡng SĐH trường ĐHBK Hà Nội và cô giáo TS.Nguyễn
Lông Thanh đã tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành bản luận văn này
Trong thời gian cổ bạn, bản luận văn không thể tránh khỏi thiếu sói Rất
mong sự đóng gốp ý kiến của thầy, cô và các bạn đồng nghiệp
Trang 31
Luận văn thạc sỹ khoa học 9 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
M6 DAU
Xã hội không ngừng phát triển, sinh hoạt của nhân dân không ngừng được nâng cao nén cẩn phát triển nhiều loại máy điện mới lốc độ phát triển
của nền sản xuất công nông nghiệp của một nước đồi hỏi một tốc dé phát triển
tương ứng của ngành công nghiệp điện lực, nhất là ngành chế tạo máy điện
Động cơ diện là loại máy điện xoay chiều đồng vai trồ trong một phần
phái mình tiến bộ của KHKT và là thiết bị điện được sử dụng rộng rãi nhất trong hệ thống công nghiệp và thương rnại với chức năng biến đổi năng lượng
điện thành năng lượng cơ, chúng trở nên đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế quốc dân
Động cơ KĐB ba pha đặc biệt là động cơ KĐB ba pha rôto lồng sốc được
dùng phổ biến trong công nghiệp (vì có ưu điểm là độ tin cậy cao, giá thành
thấp, trọng lượng nhẹ, kết cấu đơn giản, chấc chắn, dễ sửa chữa và bảo dưỡng),
với dải công suất từ hàng trăm Watis đến Mcgawatis và là bộ phận chính trong
hệ truyền động
Từ năm ¡990 trở về trước, hiệu suất của ĐC là chỉ tiêu thứ yếu Vào
những năm 90 của thế kỷ 20 thì hiệu suất của động cơ mới được quan tâm, trong khoảng thời gian này, trên thế giới đã xuất hiện nhiều công trình nghiên cứu thiết kế tối ưu hiệu suất động cơ và đã mang lại nhiều kết quả đáng kể
Hiện nay nguồn năng lượng trên thé giới bị cạn kiệt dẫn và do sự tăng giá của năng lượng nói chưng nên hiệu suất ĐC đã dần trở thành tiêu chí áp dung trong
ngành công nghiện Nó sẽ mang lại lợi ích rất lớn không chỉ vẻ mặt tiết kiệm năng lượng và kinh tế mà còn giảm đáng kể hiệu ứng nhà kính
Do vậy, nâng cao hiệu suất của ĐC trổ nên vô cùng cần thiết Có rất
Trang 32Luận văn thạc sỹ khoa học 10 'Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Với sự phát triển nhanh chồng của kĩ thuật máy tính, một cuộc cách
mang kĩ thuật trong công tác thiết kế và chỉ đạo sản xuất ra sản phẩm bùng nổ
và đang được ứng dụng rộng rãi
Do kĩ thuật thiết kế dựa vào máy tính CAD kết hợp được đặc điểm tính nhanh và chính xác của máy tính với năng lực phân tích tổng hợp của người
thiết kế nên gia tăng quá trình thiết kế, rút ngắn thời gian thiết kế, nâng cao chất lượng sản phẩm, thích ứng với yêu cầu đa dạng của sản phẩm có sản lượng
ít So với thiết kế cũ theo kinh nghiệm thì giá thành chế tạo sản phẩm giảm xuống rất nhiều, rút ngắn thời gian chuẩn bị sản xuất và nâng cao năng lực sản xuất nhiều lần
Với những phân tích trên, luận văn sử dụng (buát toán thiết kế tất ưu
kích thước lá thép theo sức từ động, nhằm giảm tổn hao sắt và tổn hao đồng,
nâng cao hệ số cos@ và hiệu suất của ĐC Với mục dích đó, trong luận văn đã
sử dụng công cụ máy tính để xây dựng thuật toán tĩnh toán tự động, vì vậy việc
thiết kế cố thể linh hoạt hơn, giám thời gian thiết kế và có thể ứng dụng vào sản
xuất ĐC điện trong các nhà máy chế tạo
Ban luận văn bao gồm ba chương
Chương 1: Tổng quan về tổn hao và hiệu suất động cơ không đông bộ
ba pha rôto lầng sóc
Chương 2: Phương pháp thiết kế tối ưu
Chương 3 Xúc định sức từ động trên lá thép và hiệu suấi của động cơ
không đồng bộ xoay chiều ba pha rôfo lông sóc
Xin chân thành cảm ơn thầy, cô giáo bộ môn Thiết Dị Điện - Điện TỦ, trung
tâm Pao ‘Tao & Béi Dưỡng SĐH trường ĐHBK Hà Nội và cô giáo TS.Nguyễn
Lông Thanh đã tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành bản luận văn này
Trong thời gian cổ bạn, bản luận văn không thể tránh khỏi thiếu sói Rất
mong sự đóng gốp ý kiến của thầy, cô và các bạn đồng nghiệp
Trang 33
Luận văn thạc sỹ khoa học 8 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
1 Bangl-1 Tiéu chuẩn về hiệu suất của dong co NEMA 13
2 _ BảngI-2: Dự thảo tiêu chuẩn mới về hiệu suất của động 16
cơ KĐB ba pha kiểu P44
3 Bảng 1-3: Tiêu chuẩn Việt Nam1987-1994 và TCVN 17
315-85 cla động cơ KĐB ba pha kiểu IP44
4 Bảng 1-4: Tỷ lệ phân phối trung bình các thành phân tổn — 4g
hao của động cơ
Bảng 1-5: Gía trị biến, hàm mục tiêu và ràng buộc trong
Š thiết kế tối ưu của tác giả và thiết kế ban đầu cho ĐC 33
Trang 34Luận văn thạc sỹ khoa học 11 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Chuongl: TONG QUAN VE TON HAO VÀ HIỆU SUẤT ĐỘNG CƠ
KHONG DONG BO BA PHA ROTO LONG SÓC
1.1Sự cần thiết phải nâng cao hiệu suất
* Nhu câu chung của toàn thế giới:
'Theo đánh giá của bộ Hoa Ky (United States Department of Lingnery) da
có hơn một tỷ động cơ đước sử dụng trong công việc hàng ngày, trong đó có từ
70 -904bđược đùng trong công nghiệp
Với hệ thống công suất diện của Mỹ khoảng 700 QW thì 60% nguồn
công suất này được sử dụng cho động cơ một pha và ba pha.TỔn hao của động
cơ hàng năm (chỉ tính riêng nước Mỹ) gần 400 1ÿ kWh và lính ra tổn thất của
nó gần 3 1ÿ đô la cho một năm [8]
Vì thế nếu có giảm thấp nhất sự tiêu thụ năng lượng của động cơ nói chung và động cơ KĐH ba pha nói riêng sẽ là nguồn tiết kiệm năng lượng quan
trọng nhất 'Ihậm chí chỉ cần tăng một phần nhỏ hiệu suất của động cơ sẽ rất có
ý nghĩa trong việc tiết kiệm năng lượng và tác động đến nền kinh tế
Đừng trước vấn để đó tại Mỹ tiêu chuẩn hiệu suất cho hấu hết các dãy
động cơ điện áp thấp dã dược thông qua vào 10/1997 trên NEMA (National
Electrical Manufacturcs Associadon) MGI-1993, phần 15.59 và dược so sánh
với dấy tiêu chuẩn đã và đang hiện hành tại Mỹ [13] ( bảng 1-1)
Trang 35
Luận văn thạc sỹ khoa học 6 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Trang 36Luận văn thạc sỹ khoa học 11 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Chuongl: TONG QUAN VE TON HAO VÀ HIỆU SUẤT ĐỘNG CƠ
KHONG DONG BO BA PHA ROTO LONG SÓC
1.1Sự cần thiết phải nâng cao hiệu suất
* Nhu câu chung của toàn thế giới:
'Theo đánh giá của bộ Hoa Ky (United States Department of Lingnery) da
có hơn một tỷ động cơ đước sử dụng trong công việc hàng ngày, trong đó có từ
70 -904bđược đùng trong công nghiệp
Với hệ thống công suất diện của Mỹ khoảng 700 QW thì 60% nguồn
công suất này được sử dụng cho động cơ một pha và ba pha.TỔn hao của động
cơ hàng năm (chỉ tính riêng nước Mỹ) gần 400 1ÿ kWh và lính ra tổn thất của
nó gần 3 1ÿ đô la cho một năm [8]
Vì thế nếu có giảm thấp nhất sự tiêu thụ năng lượng của động cơ nói chung và động cơ KĐH ba pha nói riêng sẽ là nguồn tiết kiệm năng lượng quan
trọng nhất 'Ihậm chí chỉ cần tăng một phần nhỏ hiệu suất của động cơ sẽ rất có
ý nghĩa trong việc tiết kiệm năng lượng và tác động đến nền kinh tế
Đừng trước vấn để đó tại Mỹ tiêu chuẩn hiệu suất cho hấu hết các dãy
động cơ điện áp thấp dã dược thông qua vào 10/1997 trên NEMA (National
Electrical Manufacturcs Associadon) MGI-1993, phần 15.59 và dược so sánh
với dấy tiêu chuẩn đã và đang hiện hành tại Mỹ [13] ( bảng 1-1)
Trang 37
Luận văn thạc sỹ khoa học 11 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
Chuongl: TONG QUAN VE TON HAO VÀ HIỆU SUẤT ĐỘNG CƠ
KHONG DONG BO BA PHA ROTO LONG SÓC
1.1Sự cần thiết phải nâng cao hiệu suất
* Nhu câu chung của toàn thế giới:
'Theo đánh giá của bộ Hoa Ky (United States Department of Lingnery) da
có hơn một tỷ động cơ đước sử dụng trong công việc hàng ngày, trong đó có từ
70 -904bđược đùng trong công nghiệp
Với hệ thống công suất diện của Mỹ khoảng 700 QW thì 60% nguồn
công suất này được sử dụng cho động cơ một pha và ba pha.TỔn hao của động
cơ hàng năm (chỉ tính riêng nước Mỹ) gần 400 1ÿ kWh và lính ra tổn thất của
nó gần 3 1ÿ đô la cho một năm [8]
Vì thế nếu có giảm thấp nhất sự tiêu thụ năng lượng của động cơ nói chung và động cơ KĐH ba pha nói riêng sẽ là nguồn tiết kiệm năng lượng quan
trọng nhất 'Ihậm chí chỉ cần tăng một phần nhỏ hiệu suất của động cơ sẽ rất có
ý nghĩa trong việc tiết kiệm năng lượng và tác động đến nền kinh tế
Đừng trước vấn để đó tại Mỹ tiêu chuẩn hiệu suất cho hấu hết các dãy
động cơ điện áp thấp dã dược thông qua vào 10/1997 trên NEMA (National
Electrical Manufacturcs Associadon) MGI-1993, phần 15.59 và dược so sánh
với dấy tiêu chuẩn đã và đang hiện hành tại Mỹ [13] ( bảng 1-1)