KHUNG CTĐT KỸ NĂNG THÔNG TIN TẠI TTHL ĐHCT...26 DANH MỤC HÌNH HÌNH 1: BIỂU ĐỒ HIỂN THỊ NĂM HỌC CỦA SINH VIÊN...12 HÌNH 2: BIỂU ĐỒ TẦN XUẤT SỬ DỤNG INTERNET ĐỂ TÌM KIẾM TÀI LIỆU...13 HÌN
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ
TRUYỀN THÔNG VIỆT HÀN KHOA KINH TẾ SỐ VÀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
ĐỒ ÁN MÔN HỌC NHẬP MÔN NGÀNH VÀ KỸ NĂNG MỀM
Đề tài: NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP
TRÊN INTERNET CHO SINH VIÊN
Giảng viên hướng dẫn : Ths Nguyễn Thị Kim Ánh Nhóm thực hiện : IOT-DM
1 Đoàn Thị Thanh Quỳnh (Nhóm trưởng) - 24DM091
2 Nguyễn Quỳnh Huyền Lai - 24DM048
3 Hoàng Lê Đức Tâm - 24DM094
4 Nguyễn Châu Vân - 24DM120 Lớp: 24DM
Đà Nẵng, tháng 12 năm 2024
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ
TRUYỀN THÔNG VIỆT HÀN KHOA KINH TẾ SỐ VÀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
ĐỒ ÁN MÔN HỌC NHẬP MÔN NGÀNH VÀ KỸ NĂNG MỀM
Đề tài: NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP
TRÊN INTERNET CHO SINH VIÊN
Giảng viên hướng dẫn : Ths Nguyễn Thị Kim Ánh Nhóm thực hiện : IOT-DM
1 Đoàn Thị Thanh Quỳnh (Nhóm trưởng) - 24DM091
2 Nguyễn Quỳnh Huyền Lai - 24DM048
3 Hoàng Lê Đức Tâm - 24DM094
4 Nguyễn Châu Vân - 24DM120 Lớp: 24DM
Đà Nẵng, tháng 12 năm 2024
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thiện đồ án môn học này, chúng em xin trân trọng gửi lời cảm ơn sâusắc đến Ban giám hiệu Trường Đại học Công nghệ Thông tin & Truyền thông Việt –Hàn (Đại học Đà Nẵng), Khoa Kinh tế số và Thương mại điện tử, cũng như các họcviên đã tham gia giảng dạy Chúng em xin cảm ơn các thầy cô đã tận tâm, hỗ trợ và tạo
ra những điều kiện thuận lợi nhất cho nhóm trong suốt quá trình học tập Sự nhiệthuyết và chuyên môn của các thầy cô đã góp ý quan trọng giúp chúng tôi hoàn thành
dự án này một cách tốt nhất Những kiến thức quý báu mà các thầy cô truyền đạtkhông chỉ giúp chúng em hiểu sâu hơn về các vấn đề trong lĩnh vực này mà còn giúpchúng tự tin hơn khi áp dụng vào thực tế
Chúng em xin chân thành cảm ơn Th.S Nguyễn Thị Kim Ánh, giảng viên họcphần Nhập môn ngành và kỹ năng mềm, đã dành thời gian quý báu và sự tận tâm trongsuốt quá trình hướng dẫn và hỗ trợ chúng em hoàn thành đồ án "Nâng cao kỹ năng tìmkiếm tài liệu trên internet" Cảm ơn cô đã chia sẻ những kiến thức bổ ích, những lờikhuyên quý giá và sự tận tình giúp đỡ, giúp nhóm em hiểu rõ hơn về các kỹ năng cầnthiết trong việc tìm kiếm và sử dụng tài liệu trên internet một cách hiệu quả
Sự hướng dẫn của cô không chỉ giúp nhóm em hoàn thành đồ án một cách tốtnhất mà còn mở rộng kiến thức và khả năng thực hành của bản thân, giúp chúng em cóthêm nhiều kinh nghiệm quý báu trong học tập và nghiên cứu Chúng em rất biết ơn cô
vì những đóng góp, sự động viên và sự chia sẻ tận tâm trong suốt quá trình học tập.Trong quá trình thực hiện và hoàn thiện đồ án này, chúng em nhận thấy rằng mặc
dù đã cố gắng nghiên cứu và chuẩn bị kỹ lưỡng, vẫn còn không ít thiếu sót và hạn chế
về cả mặt kiến thức lẫn cách thức trình bày Chúng em rất mong nhận được những ýkiến đóng góp, nhận xét và phê bình từ cô để từ đó có thể rút ra những bài học quý giá,giúp chúng em hoàn thiện đồ án một cách tốt hơn Sự chỉ bảo và góp ý của cô sẽ lànguồn động lực lớn để chúng em cải thiện không chỉ trong đồ án này mà còn trong quátrình học tập và nghiên cứu sau này Chúng em xin trân trọng cảm ơn và mong rằng đồ
án này sẽ ngày càng hoàn thiện hơn nhờ vào sự giúp đỡ của cô
Lời cuối cùng, chúng em xin kính chúc Th.S Nguyễn Thị Kim Ánh thật nhiềusức khoẻ, ngày càng xinh đẹp,hạnh phúc luôn vui tươi và luôn tận tụy cống hiến vớinghề giảng dạy của mình
Trang 4MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN I LỜI MỞ ĐẦU II DANH MỤC BẢNG III DANH MỤC HÌNH III MỤC LỤC IV CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN
INTERNET 1
1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CHUNG 1
1.1.1 KỸ NĂNG 1
1.1.1.1 Khái niệm kỹ năng 1
1.1.1.2 Đặc điểm của kỹ năng 1
1.1.2 TÌM KIẾM 2
1.1.2.1 Khái niệm tìm kiếm 2
1.1.3 TÀI LIỆU 2
1.1.3.1 Khái niệm tài liệu 2
1.1.3.2 Đặc điểm của việc tìm kiếm tài liệu trên Internet 3
1.1.4 INTERNET 4
1.1.4.1 Internet là gì 4
1.1.5 TÀI LIỆU TRÊN INTERNET 4
1.1.6 KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 5
1.1.6.1 Khái niệm 5
1.1.6.2 Tầm quan trọng của kỹ năng tìm kiếm tài liệu trên Internet 6
1.1.6.3 Vai trò của kỹ năng tìm kiếm tài liệu trong hỗ trợ học tập và nghiên cứu 7 1.1.7 CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU QUẢ TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET 7
1.1.7.1 Ảnh hưởng của yếu tố cá nhân đến kỹ năng tìm kiếm tài liệu 7
1.1.7.2 Ảnh hưởng của môi trường đến quá trình tìm kiếm thông tin 9
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP TRÊN INTERNET CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY 11
2.1 TÌNH HÌNH SỬ DỤNG INTERNET TRONG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 11
2.2 KHAI THÁC INTERNET TRONG VIỆC TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP 14
Trang iv
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN I LỜI MỞ ĐẦU II DANH MỤC BẢNG III DANH MỤC HÌNH III MỤC LỤC IV CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN
INTERNET 1
1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CHUNG 1
1.1.1 KỸ NĂNG 1
1.1.1.1 Khái niệm kỹ năng 1
1.1.1.2 Đặc điểm của kỹ năng 1
1.1.2 TÌM KIẾM 2
1.1.2.1 Khái niệm tìm kiếm 2
1.1.3 TÀI LIỆU 2
1.1.3.1 Khái niệm tài liệu 2
1.1.3.2 Đặc điểm của việc tìm kiếm tài liệu trên Internet 3
1.1.4 INTERNET 4
1.1.4.1 Internet là gì 4
1.1.5 TÀI LIỆU TRÊN INTERNET 4
1.1.6 KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 5
1.1.6.1 Khái niệm 5
1.1.6.2 Tầm quan trọng của kỹ năng tìm kiếm tài liệu trên Internet 6
1.1.6.3 Vai trò của kỹ năng tìm kiếm tài liệu trong hỗ trợ học tập và nghiên cứu 7 1.1.7 CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU QUẢ TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET 7
1.1.7.1 Ảnh hưởng của yếu tố cá nhân đến kỹ năng tìm kiếm tài liệu 7
1.1.7.2 Ảnh hưởng của môi trường đến quá trình tìm kiếm thông tin 9
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP TRÊN INTERNET CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY 11
2.1 TÌNH HÌNH SỬ DỤNG INTERNET TRONG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 11
2.2 KHAI THÁC INTERNET TRONG VIỆC TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP 14
Trang 6Đề tài: NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET CHO SINH VIÊN
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET
1.1 Một số khái niệm chung
1.1.1 Kỹ năng
1.1.1.1 Khái niệm kỹ năng
Theo Việt Nam từ điển thì “kỹ” có nghĩa là “nghề” trong từ “kỹ nghệ”, có nghĩa
là “khéo, đến nơi đến chốn, mất nhiều công phu” trong từ “kỹ càng, kỹ lưỡng”; “năng”
có nghĩa là “tài giỏi” trong từ “năng thần: bề tôi tài giỏi”, có nghĩa là “có thể làmđược” trong từ “năng lực” [1]
Theo từ điển tiếng Việt, kỹ năng là “thói quen áp dụng vào thực tiễn những kiếnthức đã học hoặc là những kết quả của quá trình luyện tập” [1]
Trong tiếng Anh, kỹ năng được dịch thành “skill” Từ điển Oxford định nghĩa
“skill” là khả năng tìm ra giải pháp cho một vấn đề nào đó và có được nhờ rèn luyện.[2]
Theo từ điển Tâm lý học do tác giả Vũ Dũng biên soạn, kỹ năng là “năng lực vậndụng có kết quả những tri thức về phương thức hành động đã được chủ thể lĩnh hội đểthực hiện những nhiệm vụ tương ứng Ở mức độ kỹ năng, công việc được hoàn thànhtrong điều kiện hoàn cảnh không thay đổi, chất lượng chưa cao, thao tác chưa thuầnthục,và còn phải tập trung chú ý căng thẳng Kỹ năng được hình thành qua luyện tập”.[3]
Như vậy, có thể thấy khái niệm kỹ năng được nhìn nhận từ nhiều góc độ khácnhau.Việc làm rõ những điểm chung và những điểm khác biệt trong từng khái niệmnhằm đi đến một cách hiểu nhất quán về kỹ năng được sử dụng trong đề tài này
Từ việc tham khảo từ nhiều khái niệm, có thể đưa ra một khái niệm “Kỹ năng”như sau: “kỹ năng là khả năng vận dụng có hiệu quả những tri thức, kinh nghiệm vềphương thức hành động đã được chủ thể lĩnh hội để thực hiện những hành vi tươngứng một cách hiệu quả”
1.1.1.2 Đặc điểm của kỹ năng
Khi nhắc đến kỹ năng, người ta thường hay đề cập đến một khái niệm “họ hàng”của nó là “kỹ xảo” Nhưng nếu như kỹ xảo có mức độ tham gia của ý thức ít, thậm chítrong nhiều trường hợp có khi không cảm thấy có sự tham gia của ý thức và đôi khi cóthể kiểm tra bằng cảm giác vận động, tầm tri giác được mở rộng thì kỹ năng có nhữngđặc điểm riêng biệt sau đây: [4]
Trong kỹ năng, ý thức đóng vai trò tích cực và thường trực Trong quá trình thựchiện một hành động, chủ thể thực hiện một kỹ năng nào đó thì chính chủ thể luôn sửdụng ý thức để nhận biết được các thao tác và hành động cụ thể
Trang 7DANH MỤC BẢNG
BẢNG 1 KHUNG CTĐT KỸ NĂNG THÔNG TIN TẠI TTHL ĐHCT 26
DANH MỤC HÌNH
HÌNH 1: BIỂU ĐỒ HIỂN THỊ NĂM HỌC CỦA SINH VIÊN 12
HÌNH 2: BIỂU ĐỒ TẦN XUẤT SỬ DỤNG INTERNET ĐỂ TÌM KIẾM TÀI LIỆU 13
HÌNH 3: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ CÔNG CỤ TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 14
HÌNH 4: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA SINH VIÊN KHI TÌM KIẾM TÀI LIỆU15
HÌNH 5: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ TIÊU CHÍ ĐỂ ĐÁNH GIÁ TÀI LIỆU HỌC TẬP 18
HÌNH 6: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ GIẢI PHÁP CỦA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIẢNG VIÊN LÀM ĐỂ GIÚP SINH VIÊN NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 21
Trang 8LỜI MỞ ĐẦU
Chúng ta đang sống trong thời đại công nghệ số, nơi internet đã mở ra một kỷnguyên mới về khả năng tiếp cận tri thức Chỉ với một vài cú nhấp chuột, con người cóthể truy cập vào kho tàng thông tin toàn cầu bất kể thời gian hay địa điểm phát triểnvượt bậc như hiện nay,việc sử dụng internet đã trở thành một phần không thể thiếutrong cuộc sống hàng ngày Đối với sinh viên, internet không chỉ là nơi giải trí mà còn
là một kho tàng kiến thức khổng lồ, hỗ trợ cho việc học tập và nghiên cứu của sinhviên Từ các bài giảng trực tuyến, tài liệu học thuật, cho đến những thông tin chuyênsâu thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, tất cả đều có thể dễ dàng tìm thấy trên internet.Việc khai thác và tận dụng nguồn tài nguyên phong phú này có thể gặp nhiều khókhăn, đặc biệt là khi phải đối diện với lượng lớn thông tin tràn ngập, trong đó không ít
là thông tin thiếu chính xác, sai lệch hoặc không có cơ sở để kiểm chứng Điều nàykhiến cho việc phân tích và sử dụng thông tin trở nên phức tạp, đòi hỏi một quá trìnhsàng lọc cẩn thận và các phương pháp xác minh rõ ràng để đảm bảo tính đáng tin cậythậm chí, việc lựa chọn công cụ tìm kiếm phù hợp và khai thác thông tin một cáchchính xác vẫn là vấn đề mà nhiều sinh viên chưa thực sự nắm vững Điều này dẫn đếntình trạng tìm kiếm thông tin không hiệu quả, lãng phí thời gian và công sức, ảnhhưởng đến chất lượng học tập và nghiên cứu Đứng trước thực trạng đó, kỹ năng sửdụng tài liệu trên internet một cách hiệu quả và khoa học ngày càng trở nên quantrọng
Để giải quyết vấn đề này, việc nâng cao kỹ năng tìm kiếm tài liệu trên internet làmột nhu cầu cấp thiết Sinh viên không chỉ cần có kiến thức về các công cụ tìm kiếm
mà còn phải biết cách đánh giá, xác minh và sử dụng thông tin một cách khoa học.Việc phát triển kỹ năng này sẽ giúp sinh viên có thể tìm thấy những tài liệu phù hợp,chính xác, từ đó cải thiện chất lượng học tập, nghiên cứu và kỹ năng giải quyết vấn đề.Xuất phát từ thực trạng đó, đề tài nghiên cứu “Nâng cao kỹ năng tìm kiếm tàiliệu trên internet” được thực hiện nhằm phân tích thực trạng, đồng thời đưa ra các giảipháp cải thiện kỹ năng tìm kiếm và sử dụng tài liệu trên internet của sinh viên Mụctiêu của đề tài là giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các công cụ tìm kiếm, các phương phápsàng lọc thông tin, cũng như cách đánh giá nguồn tài liệu một cách chính xác và hiệuquả Đồng thời, đề tài cũng sẽ cung cấp những giải pháp giúp sinh viên có thể nângcao khả năng tự học, cải thiện kỹ năng nghiên cứu và nâng cao hiệu quả học tập, từ đóphát triển toàn diện trong môi trường học tập sau này
Trang ii
Trang 9MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN I LỜI MỞ ĐẦU II DANH MỤC BẢNG III DANH MỤC HÌNH III MỤC LỤC IV CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN
INTERNET 1
1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CHUNG 1
1.1.1 KỸ NĂNG 1
1.1.1.1 Khái niệm kỹ năng 1
1.1.1.2 Đặc điểm của kỹ năng 1
1.1.2 TÌM KIẾM 2
1.1.2.1 Khái niệm tìm kiếm 2
1.1.3 TÀI LIỆU 2
1.1.3.1 Khái niệm tài liệu 2
1.1.3.2 Đặc điểm của việc tìm kiếm tài liệu trên Internet 3
1.1.4 INTERNET 4
1.1.4.1 Internet là gì 4
1.1.5 TÀI LIỆU TRÊN INTERNET 4
1.1.6 KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 5
1.1.6.1 Khái niệm 5
1.1.6.2 Tầm quan trọng của kỹ năng tìm kiếm tài liệu trên Internet 6
1.1.6.3 Vai trò của kỹ năng tìm kiếm tài liệu trong hỗ trợ học tập và nghiên cứu 7 1.1.7 CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU QUẢ TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET 7
1.1.7.1 Ảnh hưởng của yếu tố cá nhân đến kỹ năng tìm kiếm tài liệu 7
1.1.7.2 Ảnh hưởng của môi trường đến quá trình tìm kiếm thông tin 9
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP TRÊN INTERNET CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY 11
2.1 TÌNH HÌNH SỬ DỤNG INTERNET TRONG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 11
2.2 KHAI THÁC INTERNET TRONG VIỆC TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP 14
Trang 10Đề tài: NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET CHO SINH VIÊN
Khi thực hiện kỹ năng, chủ thể phải sử dụng các loại tri giác khác nhau để kiểmtra các thao tác thực hiện
Trong kỹ năng, tuỳ vào từng mức độ kỹ năng của mỗi chủ thể mà các thao tácđược thực hiện đầy đủ, chính xác đến mức độ nào Tuy nhiên, khi thực hiện kỹ năng,thường những động tác thừa, động tác phụ chưa được loại trừ
1.1.2 Tìm kiếm
1.1.2.1 Khái niệm tìm kiếm
Theo từ điển tiếng việt tìm kiếm là việc rà soát một tập các khoản mục để xem cónhững phần tử mang tính chất mong muốn hoặc thoả mãn một tiêu chuẩn nào đókhông [5]
Trong tiếng anh nhìn kỹ vào một nơi nào đó để tìm thứ gì đó có nghĩa là tìm kiếm
[6]
Theo nhà nghiên cứu Thomas D Wilson Tìm kiếm thông tin là một phần củahành vi tổng thể, bao gồm các bước xác định nhu cầu, tìm kiếm, đánh giá, và sử dụngthông tin để đạt được mục tiêu cụ thể
Một số nhà khoa học khác như: Case [2007, p.5] định nghĩa tìm kiếm thông tinnhư “một sự nỗ lực nhận thức để thu thập thông tin nhằm đáp ứng nhu cầu hay giảm lỗhổng trong kiến thức của một người nào đó để tìm kiếm câu trả lời, giảm sự mơ hồ khi
ra quyết định” Tương tự, định nghĩa của Ford (2004) cũng cho rằng, tìm kiếm thôngtin liên quan đến các hoạt động mà cá nhân thực hiện với mong muốn thu thập thôngtin liên quan đến một vấn đề hay nhiệm vụ nào đó Wu (2011) cho rằng, tìm kiếmthông tin là kết quả từ việc nhận thức được một số nhu cầu nào đó, dẫn đến việc tracứu, trích lọc, và sử dụng thông tin cho một mục đích cụ thể khi một cá nhân không có
đủ kiến thức trước đó Con người có thể tìm kiếm thông tin vì những mục đích khácnhau [7]
Như vậy “Tìm kiếm” có thể được hiểu theo nhiều cách tùy vào ngữ cảnh, nhưngthường được định nghĩa “là quá trình tìm kiếm và thu thập thông tin hoặc dữ liệu từmột nguồn cụ thể, chẳng hạn như trên internet, trong tài liệu, hoặc trong cơ sở dữ liệu
1.1.3 Tài liệu
1.1.3.1 Khái niệm tài liệu
Theo từng điển tiếng anh “tài liệu” được gọi “document” “là những mẫu giấy tờ
tùy thân quan trọng như là giấy khai sinh… là một văn bản hoặc tập tin chính thức
được sử dụng để cung cấp thông tin, làm bằng chứng hoặc chứng minh cho một sựkiện hay vấn đề theo cách đáng tin cậy” Nói cách khác, nó là một tài liệu chứa thôngtin quan trọng hoặc dữ liệu cần thiết nhằm xác thực hoặc hỗ trợ một hoạt động nào đó.[8]
Trang 113.3.2.4 Phương pháp phân loại thông tin 32
3.4 KHẮC PHỤC RÀO CẢN NGÔN NGỮ 32
3.4.1 CUNG CẤP CÔNG CỤ DỊCH THUẬT VÀ KHÓA HỌC NGÔN NGỮ 32
3.4.1.1 Công cụ dịch thuật trực tuyến 32
3.4.1.2 Khóa học ngôn ngữ trực tuyến 33
3.4.2 KHUYẾN KHÍCH HỌC NGÔN NGỮ CHUYÊN NGÀNH 34
3.4.2.1 Tầm quan trọng của việc học ngôn ngữ chuyên ngành 34
3.4.2.2 Lợi ích lâu dài của việc học ngôn ngữ chuyên ngành 35
3.5 ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TRONG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 36
3.5.1 KHUYẾN KHÍCH SỬ DỤNG CÔNG CỤ TÌM KIẾM NÂNG CAO 36
3.5.2 TÍCH HỢP CÔNG NGHỆ VÀO HỆ THỐNG HỌC TẬP 37
3.6 KHUYẾN KHÍCH PHÁT TRIỂN TƯ DUY PHẢN BIỆN 37
3.6.1 ĐÀO TẠO KỸ NĂNG PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THÔNG TIN 37
3.6.2 TẠO CƠ HỘI THẢO LUẬN VÀ TRANH LUẬN VỀ ĐỀ TÀI 39
KẾT LUẬN 41
TÀI LIỆU THAM KHẢO 42
PHỤ LỤC 44
PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ 45
Trang 12DANH MỤC BẢNG
BẢNG 1 KHUNG CTĐT KỸ NĂNG THÔNG TIN TẠI TTHL ĐHCT 26
DANH MỤC HÌNH
HÌNH 1: BIỂU ĐỒ HIỂN THỊ NĂM HỌC CỦA SINH VIÊN 12
HÌNH 2: BIỂU ĐỒ TẦN XUẤT SỬ DỤNG INTERNET ĐỂ TÌM KIẾM TÀI LIỆU 13
HÌNH 3: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ CÔNG CỤ TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 14
HÌNH 4: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA SINH VIÊN KHI TÌM KIẾM TÀI LIỆU15
HÌNH 5: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ TIÊU CHÍ ĐỂ ĐÁNH GIÁ TÀI LIỆU HỌC TẬP 18
HÌNH 6: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ GIẢI PHÁP CỦA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIẢNG VIÊN LÀM ĐỂ GIÚP SINH VIÊN NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 21
Trang iii
Trang 13LỜI MỞ ĐẦU
Chúng ta đang sống trong thời đại công nghệ số, nơi internet đã mở ra một kỷnguyên mới về khả năng tiếp cận tri thức Chỉ với một vài cú nhấp chuột, con người cóthể truy cập vào kho tàng thông tin toàn cầu bất kể thời gian hay địa điểm phát triểnvượt bậc như hiện nay,việc sử dụng internet đã trở thành một phần không thể thiếutrong cuộc sống hàng ngày Đối với sinh viên, internet không chỉ là nơi giải trí mà còn
là một kho tàng kiến thức khổng lồ, hỗ trợ cho việc học tập và nghiên cứu của sinhviên Từ các bài giảng trực tuyến, tài liệu học thuật, cho đến những thông tin chuyênsâu thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, tất cả đều có thể dễ dàng tìm thấy trên internet.Việc khai thác và tận dụng nguồn tài nguyên phong phú này có thể gặp nhiều khókhăn, đặc biệt là khi phải đối diện với lượng lớn thông tin tràn ngập, trong đó không ít
là thông tin thiếu chính xác, sai lệch hoặc không có cơ sở để kiểm chứng Điều nàykhiến cho việc phân tích và sử dụng thông tin trở nên phức tạp, đòi hỏi một quá trìnhsàng lọc cẩn thận và các phương pháp xác minh rõ ràng để đảm bảo tính đáng tin cậythậm chí, việc lựa chọn công cụ tìm kiếm phù hợp và khai thác thông tin một cáchchính xác vẫn là vấn đề mà nhiều sinh viên chưa thực sự nắm vững Điều này dẫn đếntình trạng tìm kiếm thông tin không hiệu quả, lãng phí thời gian và công sức, ảnhhưởng đến chất lượng học tập và nghiên cứu Đứng trước thực trạng đó, kỹ năng sửdụng tài liệu trên internet một cách hiệu quả và khoa học ngày càng trở nên quantrọng
Để giải quyết vấn đề này, việc nâng cao kỹ năng tìm kiếm tài liệu trên internet làmột nhu cầu cấp thiết Sinh viên không chỉ cần có kiến thức về các công cụ tìm kiếm
mà còn phải biết cách đánh giá, xác minh và sử dụng thông tin một cách khoa học.Việc phát triển kỹ năng này sẽ giúp sinh viên có thể tìm thấy những tài liệu phù hợp,chính xác, từ đó cải thiện chất lượng học tập, nghiên cứu và kỹ năng giải quyết vấn đề.Xuất phát từ thực trạng đó, đề tài nghiên cứu “Nâng cao kỹ năng tìm kiếm tàiliệu trên internet” được thực hiện nhằm phân tích thực trạng, đồng thời đưa ra các giảipháp cải thiện kỹ năng tìm kiếm và sử dụng tài liệu trên internet của sinh viên Mụctiêu của đề tài là giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các công cụ tìm kiếm, các phương phápsàng lọc thông tin, cũng như cách đánh giá nguồn tài liệu một cách chính xác và hiệuquả Đồng thời, đề tài cũng sẽ cung cấp những giải pháp giúp sinh viên có thể nângcao khả năng tự học, cải thiện kỹ năng nghiên cứu và nâng cao hiệu quả học tập, từ đóphát triển toàn diện trong môi trường học tập sau này
Trang 142.2.1 MỨC ĐỘ PHỔ BIẾN CỦA VIỆC TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRỰC TUYẾN 14
2.2.2 THÓI QUEN TÌM KIẾM TÀI LIỆU CỦA SINH VIÊN 15
2.3 NHỮNG VẤN ĐỀ TÌM KIẾM TÀI LIỆU THÔNG TIN MỘT CÁCH KHOA HỌC 16
2.3.1 TÌM KIẾM VÀ CHỌN LỌC NGUỒN THÔNG TIN HỌC TẬP 16
2.3.2 CÁCH THỨC SỬ DỤNG CÔNG CỤ TÌM KIẾM NÂNG CAO 17
2.3.3 VẤN ĐỀ NGÔN NGỮ TRONG QUÁ TRÌNH TÌM KIẾM TÀI LIỆU 18
2.3.4 QUÁ TRÌNH SỬ DỤNG VÀO CÔNG CỤ TÌM KIẾM PHỔ THÔNG 18
2.4 CÁC TÁC NHÂN ẢNH HƯỞNG ĐẾN KỸ NĂNG TÌM KIẾM VÀ TRA CỨU 18
2.4.1 GIÁO DỤC KỸ NĂNG 19
2.4.2 TỐI ƯU TRONG VIỆC HƯỚNG DẪN TỪ GIẢNG VIÊN VÀ NHÀ TRƯỜNG 19
2.4.3 CÁCH TIẾP CẬN HỌC TẬP THỤ ĐỘNG 20
2.5 VẤN ĐỀ TRONG VIỆC TRUY CẬP VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN 21
2.5.1 CHẤT LƯỢNG TRONG QUÁ TRÌNH HỌC TẬP 21
2.5.2 KỸ NĂNG CHỌN LỌC VÀ GHI CHÉP THÔNG TIN 21
2.5.3 KHẢ NĂNG ĐÁNH GIÁ VÀ PHẢN BIỆN 21
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP CHO SINH VIÊN 23
3.1 TĂNG CƯỜNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRỰC TUYẾN 23
3.1.1 ĐƯA VÀO CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY CÁC KỸ NĂNG TÌM KIẾM HIỆU QUẢ 23
3.1.2 TRIỂN KHAI CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO VỀ KỸ THUẬT TÌM KIẾM NÂNG CAO .24
3.2 CẢI THIỆN THÓI QUEN HỌC TẬP CHỦ ĐỘNG CỦA SINH VIÊN 26
3.2.1 KHUYẾN KHÍCH SINH VIÊN TỰ TÌM KIẾM TÀI LIỆU 26
3.2.2 TẠO MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP TƯƠNG TÁC, THẢO LUẬN 27
3.3 PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG PHÂN LOẠI VÀ CHỌN LỌC THÔNG TIN 28
3.3.1 HƯỚNG DẪN CÁCH ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY NGUỒN TÀI LIỆU 28
3.3.2 CUNG CẤP CÔNG CỤ PHÂN LOẠI THÔNG TIN HIỆU QUẢ 29
3.3.2.1 Công cụ quản lý và phân loại tài liệu trực tuyến 30
3.3.2.2 Công cụ lưu trữ và tìm kiếm thông tin 30
3.3.2.3 Công cụ hỗ trợ tìm kiếm và sàng lọc thông tin 31
Trang v
Trang 15DANH MỤC BẢNG
BẢNG 1 KHUNG CTĐT KỸ NĂNG THÔNG TIN TẠI TTHL ĐHCT 26
DANH MỤC HÌNH
HÌNH 1: BIỂU ĐỒ HIỂN THỊ NĂM HỌC CỦA SINH VIÊN 12
HÌNH 2: BIỂU ĐỒ TẦN XUẤT SỬ DỤNG INTERNET ĐỂ TÌM KIẾM TÀI LIỆU 13
HÌNH 3: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ CÔNG CỤ TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 14
HÌNH 4: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA SINH VIÊN KHI TÌM KIẾM TÀI LIỆU15
HÌNH 5: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ TIÊU CHÍ ĐỂ ĐÁNH GIÁ TÀI LIỆU HỌC TẬP 18
HÌNH 6: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ GIẢI PHÁP CỦA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIẢNG VIÊN LÀM ĐỂ GIÚP SINH VIÊN NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 21
Trang 16Đề tài: NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET CHO SINH VIÊN
Khi thực hiện kỹ năng, chủ thể phải sử dụng các loại tri giác khác nhau để kiểmtra các thao tác thực hiện
Trong kỹ năng, tuỳ vào từng mức độ kỹ năng của mỗi chủ thể mà các thao tácđược thực hiện đầy đủ, chính xác đến mức độ nào Tuy nhiên, khi thực hiện kỹ năng,thường những động tác thừa, động tác phụ chưa được loại trừ
1.1.2 Tìm kiếm
1.1.2.1 Khái niệm tìm kiếm
Theo từ điển tiếng việt tìm kiếm là việc rà soát một tập các khoản mục để xem cónhững phần tử mang tính chất mong muốn hoặc thoả mãn một tiêu chuẩn nào đókhông [5]
Trong tiếng anh nhìn kỹ vào một nơi nào đó để tìm thứ gì đó có nghĩa là tìm kiếm
[6]
Theo nhà nghiên cứu Thomas D Wilson Tìm kiếm thông tin là một phần củahành vi tổng thể, bao gồm các bước xác định nhu cầu, tìm kiếm, đánh giá, và sử dụngthông tin để đạt được mục tiêu cụ thể
Một số nhà khoa học khác như: Case [2007, p.5] định nghĩa tìm kiếm thông tinnhư “một sự nỗ lực nhận thức để thu thập thông tin nhằm đáp ứng nhu cầu hay giảm lỗhổng trong kiến thức của một người nào đó để tìm kiếm câu trả lời, giảm sự mơ hồ khi
ra quyết định” Tương tự, định nghĩa của Ford (2004) cũng cho rằng, tìm kiếm thôngtin liên quan đến các hoạt động mà cá nhân thực hiện với mong muốn thu thập thôngtin liên quan đến một vấn đề hay nhiệm vụ nào đó Wu (2011) cho rằng, tìm kiếmthông tin là kết quả từ việc nhận thức được một số nhu cầu nào đó, dẫn đến việc tracứu, trích lọc, và sử dụng thông tin cho một mục đích cụ thể khi một cá nhân không có
đủ kiến thức trước đó Con người có thể tìm kiếm thông tin vì những mục đích khácnhau [7]
Như vậy “Tìm kiếm” có thể được hiểu theo nhiều cách tùy vào ngữ cảnh, nhưngthường được định nghĩa “là quá trình tìm kiếm và thu thập thông tin hoặc dữ liệu từmột nguồn cụ thể, chẳng hạn như trên internet, trong tài liệu, hoặc trong cơ sở dữ liệu
1.1.3 Tài liệu
1.1.3.1 Khái niệm tài liệu
Theo từng điển tiếng anh “tài liệu” được gọi “document” “là những mẫu giấy tờ
tùy thân quan trọng như là giấy khai sinh… là một văn bản hoặc tập tin chính thức
được sử dụng để cung cấp thông tin, làm bằng chứng hoặc chứng minh cho một sựkiện hay vấn đề theo cách đáng tin cậy” Nói cách khác, nó là một tài liệu chứa thôngtin quan trọng hoặc dữ liệu cần thiết nhằm xác thực hoặc hỗ trợ một hoạt động nào đó.[8]
Trang 17Đề tài: NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET CHO SINH VIÊN
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET
1.1 Một số khái niệm chung
1.1.1 Kỹ năng
1.1.1.1 Khái niệm kỹ năng
Theo Việt Nam từ điển thì “kỹ” có nghĩa là “nghề” trong từ “kỹ nghệ”, có nghĩa
là “khéo, đến nơi đến chốn, mất nhiều công phu” trong từ “kỹ càng, kỹ lưỡng”; “năng”
có nghĩa là “tài giỏi” trong từ “năng thần: bề tôi tài giỏi”, có nghĩa là “có thể làmđược” trong từ “năng lực” [1]
Theo từ điển tiếng Việt, kỹ năng là “thói quen áp dụng vào thực tiễn những kiếnthức đã học hoặc là những kết quả của quá trình luyện tập” [1]
Trong tiếng Anh, kỹ năng được dịch thành “skill” Từ điển Oxford định nghĩa
“skill” là khả năng tìm ra giải pháp cho một vấn đề nào đó và có được nhờ rèn luyện.[2]
Theo từ điển Tâm lý học do tác giả Vũ Dũng biên soạn, kỹ năng là “năng lực vậndụng có kết quả những tri thức về phương thức hành động đã được chủ thể lĩnh hội đểthực hiện những nhiệm vụ tương ứng Ở mức độ kỹ năng, công việc được hoàn thànhtrong điều kiện hoàn cảnh không thay đổi, chất lượng chưa cao, thao tác chưa thuầnthục,và còn phải tập trung chú ý căng thẳng Kỹ năng được hình thành qua luyện tập”.[3]
Như vậy, có thể thấy khái niệm kỹ năng được nhìn nhận từ nhiều góc độ khácnhau.Việc làm rõ những điểm chung và những điểm khác biệt trong từng khái niệmnhằm đi đến một cách hiểu nhất quán về kỹ năng được sử dụng trong đề tài này
Từ việc tham khảo từ nhiều khái niệm, có thể đưa ra một khái niệm “Kỹ năng”như sau: “kỹ năng là khả năng vận dụng có hiệu quả những tri thức, kinh nghiệm vềphương thức hành động đã được chủ thể lĩnh hội để thực hiện những hành vi tươngứng một cách hiệu quả”
1.1.1.2 Đặc điểm của kỹ năng
Khi nhắc đến kỹ năng, người ta thường hay đề cập đến một khái niệm “họ hàng”của nó là “kỹ xảo” Nhưng nếu như kỹ xảo có mức độ tham gia của ý thức ít, thậm chítrong nhiều trường hợp có khi không cảm thấy có sự tham gia của ý thức và đôi khi cóthể kiểm tra bằng cảm giác vận động, tầm tri giác được mở rộng thì kỹ năng có nhữngđặc điểm riêng biệt sau đây: [4]
Trong kỹ năng, ý thức đóng vai trò tích cực và thường trực Trong quá trình thựchiện một hành động, chủ thể thực hiện một kỹ năng nào đó thì chính chủ thể luôn sửdụng ý thức để nhận biết được các thao tác và hành động cụ thể
Trang 18Đề tài: NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET CHO SINH VIÊN
Khi thực hiện kỹ năng, chủ thể phải sử dụng các loại tri giác khác nhau để kiểmtra các thao tác thực hiện
Trong kỹ năng, tuỳ vào từng mức độ kỹ năng của mỗi chủ thể mà các thao tácđược thực hiện đầy đủ, chính xác đến mức độ nào Tuy nhiên, khi thực hiện kỹ năng,thường những động tác thừa, động tác phụ chưa được loại trừ
1.1.2 Tìm kiếm
1.1.2.1 Khái niệm tìm kiếm
Theo từ điển tiếng việt tìm kiếm là việc rà soát một tập các khoản mục để xem cónhững phần tử mang tính chất mong muốn hoặc thoả mãn một tiêu chuẩn nào đókhông [5]
Trong tiếng anh nhìn kỹ vào một nơi nào đó để tìm thứ gì đó có nghĩa là tìm kiếm
[6]
Theo nhà nghiên cứu Thomas D Wilson Tìm kiếm thông tin là một phần củahành vi tổng thể, bao gồm các bước xác định nhu cầu, tìm kiếm, đánh giá, và sử dụngthông tin để đạt được mục tiêu cụ thể
Một số nhà khoa học khác như: Case [2007, p.5] định nghĩa tìm kiếm thông tinnhư “một sự nỗ lực nhận thức để thu thập thông tin nhằm đáp ứng nhu cầu hay giảm lỗhổng trong kiến thức của một người nào đó để tìm kiếm câu trả lời, giảm sự mơ hồ khi
ra quyết định” Tương tự, định nghĩa của Ford (2004) cũng cho rằng, tìm kiếm thôngtin liên quan đến các hoạt động mà cá nhân thực hiện với mong muốn thu thập thôngtin liên quan đến một vấn đề hay nhiệm vụ nào đó Wu (2011) cho rằng, tìm kiếmthông tin là kết quả từ việc nhận thức được một số nhu cầu nào đó, dẫn đến việc tracứu, trích lọc, và sử dụng thông tin cho một mục đích cụ thể khi một cá nhân không có
đủ kiến thức trước đó Con người có thể tìm kiếm thông tin vì những mục đích khácnhau [7]
Như vậy “Tìm kiếm” có thể được hiểu theo nhiều cách tùy vào ngữ cảnh, nhưngthường được định nghĩa “là quá trình tìm kiếm và thu thập thông tin hoặc dữ liệu từmột nguồn cụ thể, chẳng hạn như trên internet, trong tài liệu, hoặc trong cơ sở dữ liệu
1.1.3 Tài liệu
1.1.3.1 Khái niệm tài liệu
Theo từng điển tiếng anh “tài liệu” được gọi “document” “là những mẫu giấy tờ
tùy thân quan trọng như là giấy khai sinh… là một văn bản hoặc tập tin chính thức
được sử dụng để cung cấp thông tin, làm bằng chứng hoặc chứng minh cho một sựkiện hay vấn đề theo cách đáng tin cậy” Nói cách khác, nó là một tài liệu chứa thôngtin quan trọng hoặc dữ liệu cần thiết nhằm xác thực hoặc hỗ trợ một hoạt động nào đó.[8]
Trang 19MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN I LỜI MỞ ĐẦU II DANH MỤC BẢNG III DANH MỤC HÌNH III MỤC LỤC IV CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN
INTERNET 1
1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CHUNG 1
1.1.1 KỸ NĂNG 1
1.1.1.1 Khái niệm kỹ năng 1
1.1.1.2 Đặc điểm của kỹ năng 1
1.1.2 TÌM KIẾM 2
1.1.2.1 Khái niệm tìm kiếm 2
1.1.3 TÀI LIỆU 2
1.1.3.1 Khái niệm tài liệu 2
1.1.3.2 Đặc điểm của việc tìm kiếm tài liệu trên Internet 3
1.1.4 INTERNET 4
1.1.4.1 Internet là gì 4
1.1.5 TÀI LIỆU TRÊN INTERNET 4
1.1.6 KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 5
1.1.6.1 Khái niệm 5
1.1.6.2 Tầm quan trọng của kỹ năng tìm kiếm tài liệu trên Internet 6
1.1.6.3 Vai trò của kỹ năng tìm kiếm tài liệu trong hỗ trợ học tập và nghiên cứu 7 1.1.7 CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU QUẢ TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET 7
1.1.7.1 Ảnh hưởng của yếu tố cá nhân đến kỹ năng tìm kiếm tài liệu 7
1.1.7.2 Ảnh hưởng của môi trường đến quá trình tìm kiếm thông tin 9
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP TRÊN INTERNET CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY 11
2.1 TÌNH HÌNH SỬ DỤNG INTERNET TRONG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 11
2.2 KHAI THÁC INTERNET TRONG VIỆC TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP 14
Trang 20MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN I LỜI MỞ ĐẦU II DANH MỤC BẢNG III DANH MỤC HÌNH III MỤC LỤC IV CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN
INTERNET 1
1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CHUNG 1
1.1.1 KỸ NĂNG 1
1.1.1.1 Khái niệm kỹ năng 1
1.1.1.2 Đặc điểm của kỹ năng 1
1.1.2 TÌM KIẾM 2
1.1.2.1 Khái niệm tìm kiếm 2
1.1.3 TÀI LIỆU 2
1.1.3.1 Khái niệm tài liệu 2
1.1.3.2 Đặc điểm của việc tìm kiếm tài liệu trên Internet 3
1.1.4 INTERNET 4
1.1.4.1 Internet là gì 4
1.1.5 TÀI LIỆU TRÊN INTERNET 4
1.1.6 KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 5
1.1.6.1 Khái niệm 5
1.1.6.2 Tầm quan trọng của kỹ năng tìm kiếm tài liệu trên Internet 6
1.1.6.3 Vai trò của kỹ năng tìm kiếm tài liệu trong hỗ trợ học tập và nghiên cứu 7 1.1.7 CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU QUẢ TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET 7
1.1.7.1 Ảnh hưởng của yếu tố cá nhân đến kỹ năng tìm kiếm tài liệu 7
1.1.7.2 Ảnh hưởng của môi trường đến quá trình tìm kiếm thông tin 9
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP TRÊN INTERNET CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY 11
2.1 TÌNH HÌNH SỬ DỤNG INTERNET TRONG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 11
2.2 KHAI THÁC INTERNET TRONG VIỆC TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP 14
Trang iv
Trang 21LỜI MỞ ĐẦU
Chúng ta đang sống trong thời đại công nghệ số, nơi internet đã mở ra một kỷnguyên mới về khả năng tiếp cận tri thức Chỉ với một vài cú nhấp chuột, con người cóthể truy cập vào kho tàng thông tin toàn cầu bất kể thời gian hay địa điểm phát triểnvượt bậc như hiện nay,việc sử dụng internet đã trở thành một phần không thể thiếutrong cuộc sống hàng ngày Đối với sinh viên, internet không chỉ là nơi giải trí mà còn
là một kho tàng kiến thức khổng lồ, hỗ trợ cho việc học tập và nghiên cứu của sinhviên Từ các bài giảng trực tuyến, tài liệu học thuật, cho đến những thông tin chuyênsâu thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, tất cả đều có thể dễ dàng tìm thấy trên internet.Việc khai thác và tận dụng nguồn tài nguyên phong phú này có thể gặp nhiều khókhăn, đặc biệt là khi phải đối diện với lượng lớn thông tin tràn ngập, trong đó không ít
là thông tin thiếu chính xác, sai lệch hoặc không có cơ sở để kiểm chứng Điều nàykhiến cho việc phân tích và sử dụng thông tin trở nên phức tạp, đòi hỏi một quá trìnhsàng lọc cẩn thận và các phương pháp xác minh rõ ràng để đảm bảo tính đáng tin cậythậm chí, việc lựa chọn công cụ tìm kiếm phù hợp và khai thác thông tin một cáchchính xác vẫn là vấn đề mà nhiều sinh viên chưa thực sự nắm vững Điều này dẫn đếntình trạng tìm kiếm thông tin không hiệu quả, lãng phí thời gian và công sức, ảnhhưởng đến chất lượng học tập và nghiên cứu Đứng trước thực trạng đó, kỹ năng sửdụng tài liệu trên internet một cách hiệu quả và khoa học ngày càng trở nên quantrọng
Để giải quyết vấn đề này, việc nâng cao kỹ năng tìm kiếm tài liệu trên internet làmột nhu cầu cấp thiết Sinh viên không chỉ cần có kiến thức về các công cụ tìm kiếm
mà còn phải biết cách đánh giá, xác minh và sử dụng thông tin một cách khoa học.Việc phát triển kỹ năng này sẽ giúp sinh viên có thể tìm thấy những tài liệu phù hợp,chính xác, từ đó cải thiện chất lượng học tập, nghiên cứu và kỹ năng giải quyết vấn đề.Xuất phát từ thực trạng đó, đề tài nghiên cứu “Nâng cao kỹ năng tìm kiếm tàiliệu trên internet” được thực hiện nhằm phân tích thực trạng, đồng thời đưa ra các giảipháp cải thiện kỹ năng tìm kiếm và sử dụng tài liệu trên internet của sinh viên Mụctiêu của đề tài là giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các công cụ tìm kiếm, các phương phápsàng lọc thông tin, cũng như cách đánh giá nguồn tài liệu một cách chính xác và hiệuquả Đồng thời, đề tài cũng sẽ cung cấp những giải pháp giúp sinh viên có thể nângcao khả năng tự học, cải thiện kỹ năng nghiên cứu và nâng cao hiệu quả học tập, từ đóphát triển toàn diện trong môi trường học tập sau này
Trang 22LỜI MỞ ĐẦU
Chúng ta đang sống trong thời đại công nghệ số, nơi internet đã mở ra một kỷnguyên mới về khả năng tiếp cận tri thức Chỉ với một vài cú nhấp chuột, con người cóthể truy cập vào kho tàng thông tin toàn cầu bất kể thời gian hay địa điểm phát triểnvượt bậc như hiện nay,việc sử dụng internet đã trở thành một phần không thể thiếutrong cuộc sống hàng ngày Đối với sinh viên, internet không chỉ là nơi giải trí mà còn
là một kho tàng kiến thức khổng lồ, hỗ trợ cho việc học tập và nghiên cứu của sinhviên Từ các bài giảng trực tuyến, tài liệu học thuật, cho đến những thông tin chuyênsâu thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, tất cả đều có thể dễ dàng tìm thấy trên internet.Việc khai thác và tận dụng nguồn tài nguyên phong phú này có thể gặp nhiều khókhăn, đặc biệt là khi phải đối diện với lượng lớn thông tin tràn ngập, trong đó không ít
là thông tin thiếu chính xác, sai lệch hoặc không có cơ sở để kiểm chứng Điều nàykhiến cho việc phân tích và sử dụng thông tin trở nên phức tạp, đòi hỏi một quá trìnhsàng lọc cẩn thận và các phương pháp xác minh rõ ràng để đảm bảo tính đáng tin cậythậm chí, việc lựa chọn công cụ tìm kiếm phù hợp và khai thác thông tin một cáchchính xác vẫn là vấn đề mà nhiều sinh viên chưa thực sự nắm vững Điều này dẫn đếntình trạng tìm kiếm thông tin không hiệu quả, lãng phí thời gian và công sức, ảnhhưởng đến chất lượng học tập và nghiên cứu Đứng trước thực trạng đó, kỹ năng sửdụng tài liệu trên internet một cách hiệu quả và khoa học ngày càng trở nên quantrọng
Để giải quyết vấn đề này, việc nâng cao kỹ năng tìm kiếm tài liệu trên internet làmột nhu cầu cấp thiết Sinh viên không chỉ cần có kiến thức về các công cụ tìm kiếm
mà còn phải biết cách đánh giá, xác minh và sử dụng thông tin một cách khoa học.Việc phát triển kỹ năng này sẽ giúp sinh viên có thể tìm thấy những tài liệu phù hợp,chính xác, từ đó cải thiện chất lượng học tập, nghiên cứu và kỹ năng giải quyết vấn đề.Xuất phát từ thực trạng đó, đề tài nghiên cứu “Nâng cao kỹ năng tìm kiếm tàiliệu trên internet” được thực hiện nhằm phân tích thực trạng, đồng thời đưa ra các giảipháp cải thiện kỹ năng tìm kiếm và sử dụng tài liệu trên internet của sinh viên Mụctiêu của đề tài là giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các công cụ tìm kiếm, các phương phápsàng lọc thông tin, cũng như cách đánh giá nguồn tài liệu một cách chính xác và hiệuquả Đồng thời, đề tài cũng sẽ cung cấp những giải pháp giúp sinh viên có thể nângcao khả năng tự học, cải thiện kỹ năng nghiên cứu và nâng cao hiệu quả học tập, từ đóphát triển toàn diện trong môi trường học tập sau này
Trang ii
Trang 23LỜI MỞ ĐẦU
Chúng ta đang sống trong thời đại công nghệ số, nơi internet đã mở ra một kỷnguyên mới về khả năng tiếp cận tri thức Chỉ với một vài cú nhấp chuột, con người cóthể truy cập vào kho tàng thông tin toàn cầu bất kể thời gian hay địa điểm phát triểnvượt bậc như hiện nay,việc sử dụng internet đã trở thành một phần không thể thiếutrong cuộc sống hàng ngày Đối với sinh viên, internet không chỉ là nơi giải trí mà còn
là một kho tàng kiến thức khổng lồ, hỗ trợ cho việc học tập và nghiên cứu của sinhviên Từ các bài giảng trực tuyến, tài liệu học thuật, cho đến những thông tin chuyênsâu thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, tất cả đều có thể dễ dàng tìm thấy trên internet.Việc khai thác và tận dụng nguồn tài nguyên phong phú này có thể gặp nhiều khókhăn, đặc biệt là khi phải đối diện với lượng lớn thông tin tràn ngập, trong đó không ít
là thông tin thiếu chính xác, sai lệch hoặc không có cơ sở để kiểm chứng Điều nàykhiến cho việc phân tích và sử dụng thông tin trở nên phức tạp, đòi hỏi một quá trìnhsàng lọc cẩn thận và các phương pháp xác minh rõ ràng để đảm bảo tính đáng tin cậythậm chí, việc lựa chọn công cụ tìm kiếm phù hợp và khai thác thông tin một cáchchính xác vẫn là vấn đề mà nhiều sinh viên chưa thực sự nắm vững Điều này dẫn đếntình trạng tìm kiếm thông tin không hiệu quả, lãng phí thời gian và công sức, ảnhhưởng đến chất lượng học tập và nghiên cứu Đứng trước thực trạng đó, kỹ năng sửdụng tài liệu trên internet một cách hiệu quả và khoa học ngày càng trở nên quantrọng
Để giải quyết vấn đề này, việc nâng cao kỹ năng tìm kiếm tài liệu trên internet làmột nhu cầu cấp thiết Sinh viên không chỉ cần có kiến thức về các công cụ tìm kiếm
mà còn phải biết cách đánh giá, xác minh và sử dụng thông tin một cách khoa học.Việc phát triển kỹ năng này sẽ giúp sinh viên có thể tìm thấy những tài liệu phù hợp,chính xác, từ đó cải thiện chất lượng học tập, nghiên cứu và kỹ năng giải quyết vấn đề.Xuất phát từ thực trạng đó, đề tài nghiên cứu “Nâng cao kỹ năng tìm kiếm tàiliệu trên internet” được thực hiện nhằm phân tích thực trạng, đồng thời đưa ra các giảipháp cải thiện kỹ năng tìm kiếm và sử dụng tài liệu trên internet của sinh viên Mụctiêu của đề tài là giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các công cụ tìm kiếm, các phương phápsàng lọc thông tin, cũng như cách đánh giá nguồn tài liệu một cách chính xác và hiệuquả Đồng thời, đề tài cũng sẽ cung cấp những giải pháp giúp sinh viên có thể nângcao khả năng tự học, cải thiện kỹ năng nghiên cứu và nâng cao hiệu quả học tập, từ đóphát triển toàn diện trong môi trường học tập sau này
Trang 242.2.1 MỨC ĐỘ PHỔ BIẾN CỦA VIỆC TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRỰC TUYẾN 142.2.2 THÓI QUEN TÌM KIẾM TÀI LIỆU CỦA SINH VIÊN 15
2.3 NHỮNG VẤN ĐỀ TÌM KIẾM TÀI LIỆU THÔNG TIN MỘT CÁCH KHOA HỌC 16
2.3.1 TÌM KIẾM VÀ CHỌN LỌC NGUỒN THÔNG TIN HỌC TẬP 162.3.2 CÁCH THỨC SỬ DỤNG CÔNG CỤ TÌM KIẾM NÂNG CAO 172.3.3 VẤN ĐỀ NGÔN NGỮ TRONG QUÁ TRÌNH TÌM KIẾM TÀI LIỆU 182.3.4 QUÁ TRÌNH SỬ DỤNG VÀO CÔNG CỤ TÌM KIẾM PHỔ THÔNG 18
2.4 CÁC TÁC NHÂN ẢNH HƯỞNG ĐẾN KỸ NĂNG TÌM KIẾM VÀ TRA CỨU 18
2.4.1 GIÁO DỤC KỸ NĂNG 192.4.2 TỐI ƯU TRONG VIỆC HƯỚNG DẪN TỪ GIẢNG VIÊN VÀ NHÀ TRƯỜNG 192.4.3 CÁCH TIẾP CẬN HỌC TẬP THỤ ĐỘNG 20
2.5 VẤN ĐỀ TRONG VIỆC TRUY CẬP VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN 21
2.5.1 CHẤT LƯỢNG TRONG QUÁ TRÌNH HỌC TẬP 212.5.2 KỸ NĂNG CHỌN LỌC VÀ GHI CHÉP THÔNG TIN 212.5.3 KHẢ NĂNG ĐÁNH GIÁ VÀ PHẢN BIỆN 21
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP CHO SINH VIÊN 23 3.1 TĂNG CƯỜNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRỰC TUYẾN 23
3.1.1 ĐƯA VÀO CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY CÁC KỸ NĂNG TÌM KIẾM HIỆU QUẢ 233.1.2 TRIỂN KHAI CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO VỀ KỸ THUẬT TÌM KIẾM NÂNG CAO
24
3.2 CẢI THIỆN THÓI QUEN HỌC TẬP CHỦ ĐỘNG CỦA SINH VIÊN 26
3.2.1 KHUYẾN KHÍCH SINH VIÊN TỰ TÌM KIẾM TÀI LIỆU 263.2.2 TẠO MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP TƯƠNG TÁC, THẢO LUẬN 27
3.3 PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG PHÂN LOẠI VÀ CHỌN LỌC THÔNG TIN 28
3.3.1 HƯỚNG DẪN CÁCH ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY NGUỒN TÀI LIỆU 283.3.2 CUNG CẤP CÔNG CỤ PHÂN LOẠI THÔNG TIN HIỆU QUẢ 29
3.3.2.1 Công cụ quản lý và phân loại tài liệu trực tuyến 30 3.3.2.2 Công cụ lưu trữ và tìm kiếm thông tin 30 3.3.2.3 Công cụ hỗ trợ tìm kiếm và sàng lọc thông tin 31
Trang v
Trang 25Đề tài: NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET CHO SINH VIÊN
Khi thực hiện kỹ năng, chủ thể phải sử dụng các loại tri giác khác nhau để kiểmtra các thao tác thực hiện
Trong kỹ năng, tuỳ vào từng mức độ kỹ năng của mỗi chủ thể mà các thao tácđược thực hiện đầy đủ, chính xác đến mức độ nào Tuy nhiên, khi thực hiện kỹ năng,thường những động tác thừa, động tác phụ chưa được loại trừ
1.1.2 Tìm kiếm
1.1.2.1 Khái niệm tìm kiếm
Theo từ điển tiếng việt tìm kiếm là việc rà soát một tập các khoản mục để xem cónhững phần tử mang tính chất mong muốn hoặc thoả mãn một tiêu chuẩn nào đókhông [5]
Trong tiếng anh nhìn kỹ vào một nơi nào đó để tìm thứ gì đó có nghĩa là tìm kiếm
[6]
Theo nhà nghiên cứu Thomas D Wilson Tìm kiếm thông tin là một phần củahành vi tổng thể, bao gồm các bước xác định nhu cầu, tìm kiếm, đánh giá, và sử dụngthông tin để đạt được mục tiêu cụ thể
Một số nhà khoa học khác như: Case [2007, p.5] định nghĩa tìm kiếm thông tinnhư “một sự nỗ lực nhận thức để thu thập thông tin nhằm đáp ứng nhu cầu hay giảm lỗhổng trong kiến thức của một người nào đó để tìm kiếm câu trả lời, giảm sự mơ hồ khi
ra quyết định” Tương tự, định nghĩa của Ford (2004) cũng cho rằng, tìm kiếm thôngtin liên quan đến các hoạt động mà cá nhân thực hiện với mong muốn thu thập thôngtin liên quan đến một vấn đề hay nhiệm vụ nào đó Wu (2011) cho rằng, tìm kiếmthông tin là kết quả từ việc nhận thức được một số nhu cầu nào đó, dẫn đến việc tracứu, trích lọc, và sử dụng thông tin cho một mục đích cụ thể khi một cá nhân không có
đủ kiến thức trước đó Con người có thể tìm kiếm thông tin vì những mục đích khácnhau [7]
Như vậy “Tìm kiếm” có thể được hiểu theo nhiều cách tùy vào ngữ cảnh, nhưngthường được định nghĩa “là quá trình tìm kiếm và thu thập thông tin hoặc dữ liệu từmột nguồn cụ thể, chẳng hạn như trên internet, trong tài liệu, hoặc trong cơ sở dữ liệu
1.1.3 Tài liệu
1.1.3.1 Khái niệm tài liệu
Theo từng điển tiếng anh “tài liệu” được gọi “document” “là những mẫu giấy tờ
tùy thân quan trọng như là giấy khai sinh… là một văn bản hoặc tập tin chính thức
được sử dụng để cung cấp thông tin, làm bằng chứng hoặc chứng minh cho một sựkiện hay vấn đề theo cách đáng tin cậy” Nói cách khác, nó là một tài liệu chứa thôngtin quan trọng hoặc dữ liệu cần thiết nhằm xác thực hoặc hỗ trợ một hoạt động nào đó.[8]
Trang 26DANH MỤC BẢNG
BẢNG 1 KHUNG CTĐT KỸ NĂNG THÔNG TIN TẠI TTHL ĐHCT 26
DANH MỤC HÌNH
HÌNH 1: BIỂU ĐỒ HIỂN THỊ NĂM HỌC CỦA SINH VIÊN 12
HÌNH 2: BIỂU ĐỒ TẦN XUẤT SỬ DỤNG INTERNET ĐỂ TÌM KIẾM TÀI LIỆU 13
HÌNH 3: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ CÔNG CỤ TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 14
HÌNH 4: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA SINH VIÊN KHI TÌM KIẾM TÀI LIỆU15
HÌNH 5: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ TIÊU CHÍ ĐỂ ĐÁNH GIÁ TÀI LIỆU HỌC TẬP 18
HÌNH 6: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ GIẢI PHÁP CỦA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIẢNG VIÊN LÀM ĐỂ GIÚP SINH VIÊN NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 21
Trang iii
Trang 27LỜI MỞ ĐẦU
Chúng ta đang sống trong thời đại công nghệ số, nơi internet đã mở ra một kỷnguyên mới về khả năng tiếp cận tri thức Chỉ với một vài cú nhấp chuột, con người cóthể truy cập vào kho tàng thông tin toàn cầu bất kể thời gian hay địa điểm phát triểnvượt bậc như hiện nay,việc sử dụng internet đã trở thành một phần không thể thiếutrong cuộc sống hàng ngày Đối với sinh viên, internet không chỉ là nơi giải trí mà còn
là một kho tàng kiến thức khổng lồ, hỗ trợ cho việc học tập và nghiên cứu của sinhviên Từ các bài giảng trực tuyến, tài liệu học thuật, cho đến những thông tin chuyênsâu thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, tất cả đều có thể dễ dàng tìm thấy trên internet.Việc khai thác và tận dụng nguồn tài nguyên phong phú này có thể gặp nhiều khókhăn, đặc biệt là khi phải đối diện với lượng lớn thông tin tràn ngập, trong đó không ít
là thông tin thiếu chính xác, sai lệch hoặc không có cơ sở để kiểm chứng Điều nàykhiến cho việc phân tích và sử dụng thông tin trở nên phức tạp, đòi hỏi một quá trìnhsàng lọc cẩn thận và các phương pháp xác minh rõ ràng để đảm bảo tính đáng tin cậythậm chí, việc lựa chọn công cụ tìm kiếm phù hợp và khai thác thông tin một cáchchính xác vẫn là vấn đề mà nhiều sinh viên chưa thực sự nắm vững Điều này dẫn đếntình trạng tìm kiếm thông tin không hiệu quả, lãng phí thời gian và công sức, ảnhhưởng đến chất lượng học tập và nghiên cứu Đứng trước thực trạng đó, kỹ năng sửdụng tài liệu trên internet một cách hiệu quả và khoa học ngày càng trở nên quantrọng
Để giải quyết vấn đề này, việc nâng cao kỹ năng tìm kiếm tài liệu trên internet làmột nhu cầu cấp thiết Sinh viên không chỉ cần có kiến thức về các công cụ tìm kiếm
mà còn phải biết cách đánh giá, xác minh và sử dụng thông tin một cách khoa học.Việc phát triển kỹ năng này sẽ giúp sinh viên có thể tìm thấy những tài liệu phù hợp,chính xác, từ đó cải thiện chất lượng học tập, nghiên cứu và kỹ năng giải quyết vấn đề.Xuất phát từ thực trạng đó, đề tài nghiên cứu “Nâng cao kỹ năng tìm kiếm tàiliệu trên internet” được thực hiện nhằm phân tích thực trạng, đồng thời đưa ra các giảipháp cải thiện kỹ năng tìm kiếm và sử dụng tài liệu trên internet của sinh viên Mụctiêu của đề tài là giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các công cụ tìm kiếm, các phương phápsàng lọc thông tin, cũng như cách đánh giá nguồn tài liệu một cách chính xác và hiệuquả Đồng thời, đề tài cũng sẽ cung cấp những giải pháp giúp sinh viên có thể nângcao khả năng tự học, cải thiện kỹ năng nghiên cứu và nâng cao hiệu quả học tập, từ đóphát triển toàn diện trong môi trường học tập sau này
Trang 283.3.2.4 Phương pháp phân loại thông tin 32
3.4 KHẮC PHỤC RÀO CẢN NGÔN NGỮ 32
3.4.1 CUNG CẤP CÔNG CỤ DỊCH THUẬT VÀ KHÓA HỌC NGÔN NGỮ 32
3.4.1.1 Công cụ dịch thuật trực tuyến 32 3.4.1.2 Khóa học ngôn ngữ trực tuyến 33
3.4.2 KHUYẾN KHÍCH HỌC NGÔN NGỮ CHUYÊN NGÀNH 34
3.4.2.1 Tầm quan trọng của việc học ngôn ngữ chuyên ngành 34 3.4.2.2 Lợi ích lâu dài của việc học ngôn ngữ chuyên ngành 35
3.5 ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TRONG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 36
3.5.1 KHUYẾN KHÍCH SỬ DỤNG CÔNG CỤ TÌM KIẾM NÂNG CAO 363.5.2 TÍCH HỢP CÔNG NGHỆ VÀO HỆ THỐNG HỌC TẬP 37
3.6 KHUYẾN KHÍCH PHÁT TRIỂN TƯ DUY PHẢN BIỆN 37
3.6.1 ĐÀO TẠO KỸ NĂNG PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THÔNG TIN 373.6.2 TẠO CƠ HỘI THẢO LUẬN VÀ TRANH LUẬN VỀ ĐỀ TÀI 39
KẾT LUẬN 41 TÀI LIỆU THAM KHẢO 42 PHỤ LỤC 44 PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ 45
Trang vi
Trang 293.3.2.4 Phương pháp phân loại thông tin 32
3.4 KHẮC PHỤC RÀO CẢN NGÔN NGỮ 32
3.4.1 CUNG CẤP CÔNG CỤ DỊCH THUẬT VÀ KHÓA HỌC NGÔN NGỮ 32
3.4.1.1 Công cụ dịch thuật trực tuyến 32 3.4.1.2 Khóa học ngôn ngữ trực tuyến 33
3.4.2 KHUYẾN KHÍCH HỌC NGÔN NGỮ CHUYÊN NGÀNH 34
3.4.2.1 Tầm quan trọng của việc học ngôn ngữ chuyên ngành 34 3.4.2.2 Lợi ích lâu dài của việc học ngôn ngữ chuyên ngành 35
3.5 ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TRONG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 36
3.5.1 KHUYẾN KHÍCH SỬ DỤNG CÔNG CỤ TÌM KIẾM NÂNG CAO 363.5.2 TÍCH HỢP CÔNG NGHỆ VÀO HỆ THỐNG HỌC TẬP 37
3.6 KHUYẾN KHÍCH PHÁT TRIỂN TƯ DUY PHẢN BIỆN 37
3.6.1 ĐÀO TẠO KỸ NĂNG PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THÔNG TIN 373.6.2 TẠO CƠ HỘI THẢO LUẬN VÀ TRANH LUẬN VỀ ĐỀ TÀI 39
KẾT LUẬN 41 TÀI LIỆU THAM KHẢO 42 PHỤ LỤC 44 PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ 45
Trang 302.2.1 MỨC ĐỘ PHỔ BIẾN CỦA VIỆC TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRỰC TUYẾN 142.2.2 THÓI QUEN TÌM KIẾM TÀI LIỆU CỦA SINH VIÊN 15
2.3 NHỮNG VẤN ĐỀ TÌM KIẾM TÀI LIỆU THÔNG TIN MỘT CÁCH KHOA HỌC 16
2.3.1 TÌM KIẾM VÀ CHỌN LỌC NGUỒN THÔNG TIN HỌC TẬP 162.3.2 CÁCH THỨC SỬ DỤNG CÔNG CỤ TÌM KIẾM NÂNG CAO 172.3.3 VẤN ĐỀ NGÔN NGỮ TRONG QUÁ TRÌNH TÌM KIẾM TÀI LIỆU 182.3.4 QUÁ TRÌNH SỬ DỤNG VÀO CÔNG CỤ TÌM KIẾM PHỔ THÔNG 18
2.4 CÁC TÁC NHÂN ẢNH HƯỞNG ĐẾN KỸ NĂNG TÌM KIẾM VÀ TRA CỨU 18
2.4.1 GIÁO DỤC KỸ NĂNG 192.4.2 TỐI ƯU TRONG VIỆC HƯỚNG DẪN TỪ GIẢNG VIÊN VÀ NHÀ TRƯỜNG 192.4.3 CÁCH TIẾP CẬN HỌC TẬP THỤ ĐỘNG 20
2.5 VẤN ĐỀ TRONG VIỆC TRUY CẬP VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN 21
2.5.1 CHẤT LƯỢNG TRONG QUÁ TRÌNH HỌC TẬP 212.5.2 KỸ NĂNG CHỌN LỌC VÀ GHI CHÉP THÔNG TIN 212.5.3 KHẢ NĂNG ĐÁNH GIÁ VÀ PHẢN BIỆN 21
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP CHO SINH VIÊN 23 3.1 TĂNG CƯỜNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRỰC TUYẾN 23
3.1.1 ĐƯA VÀO CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY CÁC KỸ NĂNG TÌM KIẾM HIỆU QUẢ 233.1.2 TRIỂN KHAI CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO VỀ KỸ THUẬT TÌM KIẾM NÂNG CAO
24
3.2 CẢI THIỆN THÓI QUEN HỌC TẬP CHỦ ĐỘNG CỦA SINH VIÊN 26
3.2.1 KHUYẾN KHÍCH SINH VIÊN TỰ TÌM KIẾM TÀI LIỆU 263.2.2 TẠO MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP TƯƠNG TÁC, THẢO LUẬN 27
3.3 PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG PHÂN LOẠI VÀ CHỌN LỌC THÔNG TIN 28
3.3.1 HƯỚNG DẪN CÁCH ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY NGUỒN TÀI LIỆU 283.3.2 CUNG CẤP CÔNG CỤ PHÂN LOẠI THÔNG TIN HIỆU QUẢ 29
3.3.2.1 Công cụ quản lý và phân loại tài liệu trực tuyến 30 3.3.2.2 Công cụ lưu trữ và tìm kiếm thông tin 30 3.3.2.3 Công cụ hỗ trợ tìm kiếm và sàng lọc thông tin 31
Trang v
Trang 31DANH MỤC BẢNG
BẢNG 1 KHUNG CTĐT KỸ NĂNG THÔNG TIN TẠI TTHL ĐHCT 26
DANH MỤC HÌNH
HÌNH 1: BIỂU ĐỒ HIỂN THỊ NĂM HỌC CỦA SINH VIÊN 12
HÌNH 2: BIỂU ĐỒ TẦN XUẤT SỬ DỤNG INTERNET ĐỂ TÌM KIẾM TÀI LIỆU 13
HÌNH 3: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ CÔNG CỤ TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 14
HÌNH 4: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA SINH VIÊN KHI TÌM KIẾM TÀI LIỆU15
HÌNH 5: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ TIÊU CHÍ ĐỂ ĐÁNH GIÁ TÀI LIỆU HỌC TẬP 18
HÌNH 6: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ GIẢI PHÁP CỦA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIẢNG VIÊN LÀM ĐỂ GIÚP SINH VIÊN NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 21
Trang 32DANH MỤC BẢNG
BẢNG 1 KHUNG CTĐT KỸ NĂNG THÔNG TIN TẠI TTHL ĐHCT 26
DANH MỤC HÌNH
HÌNH 1: BIỂU ĐỒ HIỂN THỊ NĂM HỌC CỦA SINH VIÊN 12
HÌNH 2: BIỂU ĐỒ TẦN XUẤT SỬ DỤNG INTERNET ĐỂ TÌM KIẾM TÀI LIỆU 13
HÌNH 3: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ CÔNG CỤ TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 14
HÌNH 4: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA SINH VIÊN KHI TÌM KIẾM TÀI LIỆU15
HÌNH 5: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ TIÊU CHÍ ĐỂ ĐÁNH GIÁ TÀI LIỆU HỌC TẬP 18
HÌNH 6: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ GIẢI PHÁP CỦA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIẢNG VIÊN LÀM ĐỂ GIÚP SINH VIÊN NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 21
Trang iii
Trang 33LỜI MỞ ĐẦU
Chúng ta đang sống trong thời đại công nghệ số, nơi internet đã mở ra một kỷnguyên mới về khả năng tiếp cận tri thức Chỉ với một vài cú nhấp chuột, con người cóthể truy cập vào kho tàng thông tin toàn cầu bất kể thời gian hay địa điểm phát triểnvượt bậc như hiện nay,việc sử dụng internet đã trở thành một phần không thể thiếutrong cuộc sống hàng ngày Đối với sinh viên, internet không chỉ là nơi giải trí mà còn
là một kho tàng kiến thức khổng lồ, hỗ trợ cho việc học tập và nghiên cứu của sinhviên Từ các bài giảng trực tuyến, tài liệu học thuật, cho đến những thông tin chuyênsâu thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, tất cả đều có thể dễ dàng tìm thấy trên internet.Việc khai thác và tận dụng nguồn tài nguyên phong phú này có thể gặp nhiều khókhăn, đặc biệt là khi phải đối diện với lượng lớn thông tin tràn ngập, trong đó không ít
là thông tin thiếu chính xác, sai lệch hoặc không có cơ sở để kiểm chứng Điều nàykhiến cho việc phân tích và sử dụng thông tin trở nên phức tạp, đòi hỏi một quá trìnhsàng lọc cẩn thận và các phương pháp xác minh rõ ràng để đảm bảo tính đáng tin cậythậm chí, việc lựa chọn công cụ tìm kiếm phù hợp và khai thác thông tin một cáchchính xác vẫn là vấn đề mà nhiều sinh viên chưa thực sự nắm vững Điều này dẫn đếntình trạng tìm kiếm thông tin không hiệu quả, lãng phí thời gian và công sức, ảnhhưởng đến chất lượng học tập và nghiên cứu Đứng trước thực trạng đó, kỹ năng sửdụng tài liệu trên internet một cách hiệu quả và khoa học ngày càng trở nên quantrọng
Để giải quyết vấn đề này, việc nâng cao kỹ năng tìm kiếm tài liệu trên internet làmột nhu cầu cấp thiết Sinh viên không chỉ cần có kiến thức về các công cụ tìm kiếm
mà còn phải biết cách đánh giá, xác minh và sử dụng thông tin một cách khoa học.Việc phát triển kỹ năng này sẽ giúp sinh viên có thể tìm thấy những tài liệu phù hợp,chính xác, từ đó cải thiện chất lượng học tập, nghiên cứu và kỹ năng giải quyết vấn đề.Xuất phát từ thực trạng đó, đề tài nghiên cứu “Nâng cao kỹ năng tìm kiếm tàiliệu trên internet” được thực hiện nhằm phân tích thực trạng, đồng thời đưa ra các giảipháp cải thiện kỹ năng tìm kiếm và sử dụng tài liệu trên internet của sinh viên Mụctiêu của đề tài là giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các công cụ tìm kiếm, các phương phápsàng lọc thông tin, cũng như cách đánh giá nguồn tài liệu một cách chính xác và hiệuquả Đồng thời, đề tài cũng sẽ cung cấp những giải pháp giúp sinh viên có thể nângcao khả năng tự học, cải thiện kỹ năng nghiên cứu và nâng cao hiệu quả học tập, từ đóphát triển toàn diện trong môi trường học tập sau này
Trang 34Đề tài: NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET CHO SINH VIÊN
Khi thực hiện kỹ năng, chủ thể phải sử dụng các loại tri giác khác nhau để kiểmtra các thao tác thực hiện
Trong kỹ năng, tuỳ vào từng mức độ kỹ năng của mỗi chủ thể mà các thao tácđược thực hiện đầy đủ, chính xác đến mức độ nào Tuy nhiên, khi thực hiện kỹ năng,thường những động tác thừa, động tác phụ chưa được loại trừ
1.1.2 Tìm kiếm
1.1.2.1 Khái niệm tìm kiếm
Theo từ điển tiếng việt tìm kiếm là việc rà soát một tập các khoản mục để xem cónhững phần tử mang tính chất mong muốn hoặc thoả mãn một tiêu chuẩn nào đókhông [5]
Trong tiếng anh nhìn kỹ vào một nơi nào đó để tìm thứ gì đó có nghĩa là tìm kiếm
[6]
Theo nhà nghiên cứu Thomas D Wilson Tìm kiếm thông tin là một phần củahành vi tổng thể, bao gồm các bước xác định nhu cầu, tìm kiếm, đánh giá, và sử dụngthông tin để đạt được mục tiêu cụ thể
Một số nhà khoa học khác như: Case [2007, p.5] định nghĩa tìm kiếm thông tinnhư “một sự nỗ lực nhận thức để thu thập thông tin nhằm đáp ứng nhu cầu hay giảm lỗhổng trong kiến thức của một người nào đó để tìm kiếm câu trả lời, giảm sự mơ hồ khi
ra quyết định” Tương tự, định nghĩa của Ford (2004) cũng cho rằng, tìm kiếm thôngtin liên quan đến các hoạt động mà cá nhân thực hiện với mong muốn thu thập thôngtin liên quan đến một vấn đề hay nhiệm vụ nào đó Wu (2011) cho rằng, tìm kiếmthông tin là kết quả từ việc nhận thức được một số nhu cầu nào đó, dẫn đến việc tracứu, trích lọc, và sử dụng thông tin cho một mục đích cụ thể khi một cá nhân không có
đủ kiến thức trước đó Con người có thể tìm kiếm thông tin vì những mục đích khácnhau [7]
Như vậy “Tìm kiếm” có thể được hiểu theo nhiều cách tùy vào ngữ cảnh, nhưngthường được định nghĩa “là quá trình tìm kiếm và thu thập thông tin hoặc dữ liệu từmột nguồn cụ thể, chẳng hạn như trên internet, trong tài liệu, hoặc trong cơ sở dữ liệu
1.1.3 Tài liệu
1.1.3.1 Khái niệm tài liệu
Theo từng điển tiếng anh “tài liệu” được gọi “document” “là những mẫu giấy tờ
tùy thân quan trọng như là giấy khai sinh… là một văn bản hoặc tập tin chính thức
được sử dụng để cung cấp thông tin, làm bằng chứng hoặc chứng minh cho một sựkiện hay vấn đề theo cách đáng tin cậy” Nói cách khác, nó là một tài liệu chứa thôngtin quan trọng hoặc dữ liệu cần thiết nhằm xác thực hoặc hỗ trợ một hoạt động nào đó.[8]
Trang 352.2.1 MỨC ĐỘ PHỔ BIẾN CỦA VIỆC TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRỰC TUYẾN 142.2.2 THÓI QUEN TÌM KIẾM TÀI LIỆU CỦA SINH VIÊN 15
2.3 NHỮNG VẤN ĐỀ TÌM KIẾM TÀI LIỆU THÔNG TIN MỘT CÁCH KHOA HỌC 16
2.3.1 TÌM KIẾM VÀ CHỌN LỌC NGUỒN THÔNG TIN HỌC TẬP 162.3.2 CÁCH THỨC SỬ DỤNG CÔNG CỤ TÌM KIẾM NÂNG CAO 172.3.3 VẤN ĐỀ NGÔN NGỮ TRONG QUÁ TRÌNH TÌM KIẾM TÀI LIỆU 182.3.4 QUÁ TRÌNH SỬ DỤNG VÀO CÔNG CỤ TÌM KIẾM PHỔ THÔNG 18
2.4 CÁC TÁC NHÂN ẢNH HƯỞNG ĐẾN KỸ NĂNG TÌM KIẾM VÀ TRA CỨU 18
2.4.1 GIÁO DỤC KỸ NĂNG 192.4.2 TỐI ƯU TRONG VIỆC HƯỚNG DẪN TỪ GIẢNG VIÊN VÀ NHÀ TRƯỜNG 192.4.3 CÁCH TIẾP CẬN HỌC TẬP THỤ ĐỘNG 20
2.5 VẤN ĐỀ TRONG VIỆC TRUY CẬP VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN 21
2.5.1 CHẤT LƯỢNG TRONG QUÁ TRÌNH HỌC TẬP 212.5.2 KỸ NĂNG CHỌN LỌC VÀ GHI CHÉP THÔNG TIN 212.5.3 KHẢ NĂNG ĐÁNH GIÁ VÀ PHẢN BIỆN 21
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP CHO SINH VIÊN 23 3.1 TĂNG CƯỜNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRỰC TUYẾN 23
3.1.1 ĐƯA VÀO CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY CÁC KỸ NĂNG TÌM KIẾM HIỆU QUẢ 233.1.2 TRIỂN KHAI CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO VỀ KỸ THUẬT TÌM KIẾM NÂNG CAO
24
3.2 CẢI THIỆN THÓI QUEN HỌC TẬP CHỦ ĐỘNG CỦA SINH VIÊN 26
3.2.1 KHUYẾN KHÍCH SINH VIÊN TỰ TÌM KIẾM TÀI LIỆU 263.2.2 TẠO MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP TƯƠNG TÁC, THẢO LUẬN 27
3.3 PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG PHÂN LOẠI VÀ CHỌN LỌC THÔNG TIN 28
3.3.1 HƯỚNG DẪN CÁCH ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY NGUỒN TÀI LIỆU 283.3.2 CUNG CẤP CÔNG CỤ PHÂN LOẠI THÔNG TIN HIỆU QUẢ 29
3.3.2.1 Công cụ quản lý và phân loại tài liệu trực tuyến 30 3.3.2.2 Công cụ lưu trữ và tìm kiếm thông tin 30 3.3.2.3 Công cụ hỗ trợ tìm kiếm và sàng lọc thông tin 31
Trang 36DANH MỤC BẢNG
BẢNG 1 KHUNG CTĐT KỸ NĂNG THÔNG TIN TẠI TTHL ĐHCT 26
DANH MỤC HÌNH
HÌNH 1: BIỂU ĐỒ HIỂN THỊ NĂM HỌC CỦA SINH VIÊN 12
HÌNH 2: BIỂU ĐỒ TẦN XUẤT SỬ DỤNG INTERNET ĐỂ TÌM KIẾM TÀI LIỆU 13
HÌNH 3: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ CÔNG CỤ TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 14
HÌNH 4: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA SINH VIÊN KHI TÌM KIẾM TÀI LIỆU15
HÌNH 5: BIỂU ĐỒ MIÊU TẢ TIÊU CHÍ ĐỂ ĐÁNH GIÁ TÀI LIỆU HỌC TẬP 18
HÌNH 6: BIỂU ĐỒ MÔ TẢ GIẢI PHÁP CỦA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIẢNG VIÊN LÀM ĐỂ GIÚP SINH VIÊN NÂNG CAO KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU 21
Trang iii
Trang 37MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN I LỜI MỞ ĐẦU II DANH MỤC BẢNG III DANH MỤC HÌNH III MỤC LỤC IV CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET 1 1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CHUNG 1
1.1.7 CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU QUẢ TÌM KIẾM TÀI LIỆU TRÊN INTERNET 7
1.1.7.1 Ảnh hưởng của yếu tố cá nhân đến kỹ năng tìm kiếm tài liệu 7 1.1.7.2 Ảnh hưởng của môi trường đến quá trình tìm kiếm thông tin 9
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP TRÊN
INTERNET CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY 11 2.1 TÌNH HÌNH SỬ DỤNG INTERNET TRONG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN 11 2.2 KHAI THÁC INTERNET TRONG VIỆC TÌM KIẾM TÀI LIỆU HỌC TẬP 14