Luận văn tìm hiểu sưu tập rối nước dân gian trưng bày tại bảo tàng dân tộc học việt nam

Trong chính sách đa dạng hóa các hoạt động của mình, Báo tàng Dân tộc học Việt Nam đặc biệt quan tâm đến việc phát huy các di săn đàn gian từ làng xă, từ các công đồng chủ thể văn hóa..

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỌI

KHOA DI SAN VAN HOA

PHAM THI TRUYEN

TIM HIEU SUU TAP ROI NUOC DAN GIAN

TRUNG BAY TAI BAO TANG DAN TOC HOC

VIET NAM

KHOA LUAN TOT NGHIEP

NGANH RAO TANG HỌC

Mã số: 52 32 03 05

Người hướng dẫn khoa hạc: Th.S HOÀNG THANH MAI

THÀ NỘI - 2015

LOL CAM UN

Để hoàn thành được khóa luận tốt nghiệp, bán thần em đã cỗ gắng nỗ

lực thực hiện hết mình, tuy nhiên không thể thiêu sự hưởng dẫn và hỗ trợ của

các thầy cô giáo và các cô chủ cân bộ Bảo tàng Dân lộc học Việt Nam

Trước hết en xin bảy tô lòng biết ơn sâu sắc của mình đến Th8 Hoàng

Thanh Mai đã luôn quan tâm, hướng dẫn em một cách tận tình trong suốt quá trình thực biện khóa luận

tầm cũng xã chân thant cam on cde thay od giao trong khoa Di sân Văn

Hóa đã cho em những kiến thức quý báu ong suốt thời gim em học tập lại

trường

Là công trình nghiên cứu khoa học đầu tay nên khóa luận không tránh khôi những sai sói Em kính mong thận được sự góp ý của các thấy cô giáo

để khóa luận của muình được hoàn thiện hơn

Em xin chan thanh cam on!

Ia N6i, thang 5 ném 2015 Xinh viên dược hiện

Phạm Thị Truyền

CHUONG 1 BAO TANG DÂN TỘC HỌC VÀ CÔNG TÁC XÂY

DỰNG SƯU TẬP IIỆN VẬT BẢO TÀNG se

1.1 Khái quát chung vẻ Bảo tàng Dân tộc học

1.1.18ư hình thành và phác triển của Bảo láng Dân tộc học

1.1.2Dặc trưng vả chức năng, nhiệm vụ của Báo tàng Dân tộc học

1.2Khái quát về nội đụng trưng bay ở Báo tảng Dân tộc học Việt Nam

1.3Một số khái niệm có liên quan

1.3.1Klải tiệm sưu tập và sưu tập hiệu vật Bảo tàng

1.3.2Tiêu chỉ hình thành sưu tập biện vật Bảo làng

1.3.ãNguyên tắc hình thành sưu tập hiện vật Báo tảng,

1.3.4Các bước tiến hành sưu tập hiện vật Bảo tàng,

1.3.41 Xác định tên sưu lập

-18

18 1.3.4.2 Tiền hành chọn hiện vật cô thuộc tinh: chúng đã được xác đmh

bởi lên sưu tập

1.3.3 Hoàn thiện hồ sơ đổi với hiện vật thuộc sưu 1Ập

1.3.4.4 Nghiên cứu, thẩm định và bổ sung thông tin nhằm làm phong,

phú cho nội dụng từng hiệu vật

1.3.4.5 Lập số sưu tập

CHUONG 2 SƯU TẬP RỒI NƯỚC DẪN GIAN TRƯNG BẢY TẠI

BẢO TÀNG DẦN TỘC HỌC VIỆT NAM ¬

2.1 Lịch sử, nguồn gốc của sưu tập

MO DAU

1 Lí do chọn để tài

Di sản văn hỏa phí vật thể của Việt Nam rất phong phú và đa đạng Đỏ

la ngndn trí thức được tích lũy từ bao đời nay của các dân tộc Vấn dễ đặt rà

là cáo nguồn trì (hức này đã được sử dụng như thể nảo để phục vụ cuộc sống,

đương đại của các cộng đồng là chủ nhân tri thức nói riêng và của mọi người

nói chưng

Hiệu nay Việt Nam có gần 130 Bão Làng, khá đa dụng về loại hình Các Bao làng mang tình tổng hợp, giới Hiệu về tự nhiên, lịch sử và cư din dia

phương Có nhiều Bảo tàng chuyên ngành như: Báo tàng Lịch sử Quốc gia

Việt Nam, Bảo tảng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Dịa chất Việt Nam, Bao tàng Hải Dương học Việt Nam, Bao ting Dân tộc học Việt Mam, Bão làng

là một thiết chế văn hóa, “là ngôi nhà cất giữ những báu vật của loài người

ÁN lưu giữ ký ức của các đân tộc, các nền văn hỏa, những ước mơ và hi vọng,

của con người trên thế giới” Có thể khẳng định bảo tàng giữ một vị trí, vai trò

to lớn trong giáo dục văn hóa và phát huy sự sảng tạo của con người Thông

qua các khâu công tác nghiệp vụ của Bảo tàng, đặc biệt là hoại động trưng bày, công chúng có được những nhận thức trực tiếp, sông đông về lịch sử tự nhiên hay lịch sử xã hội

Trong chính sách đa dạng hóa các hoạt động của mình, Báo tàng Dân tộc học Việt Nam đặc biệt quan tâm đến việc phát huy các di săn đàn gian từ

làng xă, từ các công đồng chủ thể văn hóa Bão tàng hướng các hoạt động tới que địch “công đồng tự bảo tổn”, tạo nên những đi sản sống Cúch tiếp cân

của Báo tảng là tôn trọng truyền thông, tạo điều kiện cho chính những chú thê văn hỏa tự giới thiện vẻ mình vả những giá trị truyền thống của họ

Ma rối nước lá một đi sắn văn hóa độc đáo của người Việt, là săn

phẩm của những người nông din lia ude chan thể Bắc Bộ Trong truyền thống, các phường rỏi chủ yêu hoạt động vào các dịp lễ hội của địa phương.

2.2 Tổng quan và phân loại sưu tập - 24

2.2.1 Thống kê số lượng hiện vật trong sua lận - 24 2.2.2 Phan loai sưu tập

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NHẰM BẢO Q QUẦN MVÀ DỊ PHÁT HUY GIÁ TRỊ

SUU TAP HIEN VAT TAI BAO TANG DAN TOC HOC VIET NAM 60

3.1 Thực trạng cúa sưu tập

3.1.1 Thực rạng công tác sưu tâm nghiên cứu, quản lý và kiện to¿n sưu tập 60

3.1.2Thực trạng công tác kiểm kê và bảo quản sưu tập 62

3.1.3Thực tạng công tác phát huy gid tri sun tap a 65

3.2Một số giải pháp về bão quân và phát huy giá trị sưa lập Rồi nước đân

gian tai Bao tang Dân tộc học Việt Nam ì co 2.66

3.2.1Tiếp tục công tác nghiên cứu, kiện toàn sưu tập 66

KẾT LUẬN nh HH 0m kem rrreeree 277

Khu trumg bảy thường xuyên trong tòa nhà mô phỏng hình trống đồng được

khả trương ngày 13 tháng 11 năm 1997 Với điện tích 3.000 mỂ, trưng bày này giới thiệu khoáng 700 hiện vật, phản ánh mọi mặt đời sống vật chất và

tỉnh thân của 54 dân tộc ở Việt Nam Các dân tộc được giới thiệu theo ngôn ngữ: nhom Việt — Mudng, Tay — Thai, Kadai, IIméng — Dao, Tạng — Miền, Môn — Khơine, Mam Đảo, thông cua các hiện vật, tư liệu gốc của chính chủ thể văn hóa Đó là những vật dụng bình dị của cuộc sống thường ngày như gid cA, pùi, dao, Các hiện vật nghỉ lễ, thờ cúng cũng rất đa dạng như: tranh

thd Dao giáo, bản thờ gia tiền, tượng thờ trong đạo Miẫu, mắt nạ nghi lễ, tiên cạnh đó là các loại nhạc cụ độc đáo, bằng vỏ bau, tre, mia Dặc biệt hơn

cả là trang phục rất độc đáo của các đân tộc Những bộ quản áo, váy, khổ, khăn được trang trí rất tình tế bằng các kỹ thuật khảu nhau: thêu đáp vải,

batik, Cac nghé thủ công truyền thống như: làm nón, lâm gốm, đúc đồng, chạm gỗ, m tranh Nghệ thuật biêu diễn như: hát bội, rỗi nước, cũng được

giới thiệu trong trưng bảy thường xuyên này,

Ngoặt tỏa nhà “trồng đểng” là một “vườn kiến túc”, thường gọi là

“trưng bảy ngoài hời”, trong không giám cây xanh có diện tích 2,1 ba Õ đây,

không, chỉ giới thiệu các loại hình kiến trúc đân gian, mả cùng với nó là các không gian cư trú và sinh hoạt của chủ nhân, là các dân tộc ở vùng khác nhau

Thú trưng bảy này còn mang đến cho gông chúng những thông tín về sự sáng tạo của các tôu người trong việc thích ứng với môi trường sinh thải Có 10

công trinh do chính người dân tự làm, giới thiệu trong khu trưng bảy ngoài trời cho thây sự đa đạng cũng như sự độc đáo trong kiến trúc của Việt Nam

'Về nhá ở, có nhà sàn của người Tày Nhà nửa sàn nửa đất với mái bằng các

ông tre bố đôi của người Dao Khả trệt với mái ngồi âm đương huyền thẳng của người Việt Nhà lợp bằng các tâm gỗ của người H"mông Nhà tường trình

của người IIà Nhì Nhà sàn đài của một gia đình mẫu hệ người Êđề Ngoài ra còn có tổ hợp các ngồi nhà trong khuôn viên của một gia đình người Chăm

mẫu hệ và rhả rông của người Bana đại diện cho loại hình nhà cộng đồng, Về

Khu trumg bảy thường xuyên trong tòa nhà mô phỏng hình trống đồng được

khả trương ngày 13 tháng 11 năm 1997 Với điện tích 3.000 mỂ, trưng bày này giới thiệu khoáng 700 hiện vật, phản ánh mọi mặt đời sống vật chất và

tỉnh thân của 54 dân tộc ở Việt Nam Các dân tộc được giới thiệu theo ngôn ngữ: nhom Việt — Mudng, Tay — Thai, Kadai, IIméng — Dao, Tạng — Miền, Môn — Khơine, Mam Đảo, thông cua các hiện vật, tư liệu gốc của chính chủ thể văn hóa Đó là những vật dụng bình dị của cuộc sống thường ngày như gid cA, pùi, dao, Các hiện vật nghỉ lễ, thờ cúng cũng rất đa dạng như: tranh

thd Dao giáo, bản thờ gia tiền, tượng thờ trong đạo Miẫu, mắt nạ nghi lễ, tiên cạnh đó là các loại nhạc cụ độc đáo, bằng vỏ bau, tre, mia Dặc biệt hơn

cả là trang phục rất độc đáo của các đân tộc Những bộ quản áo, váy, khổ, khăn được trang trí rất tình tế bằng các kỹ thuật khảu nhau: thêu đáp vải,

batik, Cac nghé thủ công truyền thống như: làm nón, lâm gốm, đúc đồng, chạm gỗ, m tranh Nghệ thuật biêu diễn như: hát bội, rỗi nước, cũng được

giới thiệu trong trưng bảy thường xuyên này,

Ngoặt tỏa nhà “trồng đểng” là một “vườn kiến túc”, thường gọi là

“trưng bảy ngoài hời”, trong không giám cây xanh có diện tích 2,1 ba Õ đây,

không, chỉ giới thiệu các loại hình kiến trúc đân gian, mả cùng với nó là các không gian cư trú và sinh hoạt của chủ nhân, là các dân tộc ở vùng khác nhau

Thú trưng bảy này còn mang đến cho gông chúng những thông tín về sự sáng tạo của các tôu người trong việc thích ứng với môi trường sinh thải Có 10

công trinh do chính người dân tự làm, giới thiệu trong khu trưng bảy ngoài trời cho thây sự đa đạng cũng như sự độc đáo trong kiến trúc của Việt Nam

'Về nhá ở, có nhà sàn của người Tày Nhà nửa sàn nửa đất với mái bằng các

ông tre bố đôi của người Dao Khả trệt với mái ngồi âm đương huyền thẳng của người Việt Nhà lợp bằng các tâm gỗ của người H"mông Nhà tường trình

của người IIà Nhì Nhà sàn đài của một gia đình mẫu hệ người Êđề Ngoài ra còn có tổ hợp các ngồi nhà trong khuôn viên của một gia đình người Chăm

mẫu hệ và rhả rông của người Bana đại diện cho loại hình nhà cộng đồng, Về

nhà mổ, có nhà mồ tập thể của người Giarai và nhà mổ cá nhân của người

Cơtu Đa số các cống trình kiến trúc trơng vườn Bảo tàng được sưu lầm từ gác địa phương, từ chính nha cua người dân (trừ nhả mỏ và nhả rông được dựng,

mới hoàn toán)

Với mục dich đảm bão cho cáo công trình có được những yếu tố kỹ

thuật và (hầm iy mang tinh nguyên gốc, đồng thời tôn trọng các chủ thế văn

hóa, Báo tàng Dâu lộc học Việt Nam mời người dân ở các địa phương về dựng lại ngôi nhà của minh theo phong tục tập quản của họ Thỏng qua đó,

Báo tàng khuyến khich, tạo điều kiện cho chú thẻ tự thể hiện và giới thiệu về

văn hóa của đân tộc mình Khu trưng bày ngoài trời của Bảo tàng Dân tộc học

Việt Nam vừa tái hiện nhiễu không gian văn hóa khác nhau, đồng thời là địa

diễn thích hợp cho các hoạt động trình điền tự giới tuậu của các địa phương, các đân tộc

Từ năm 2007, một tòa nhá mới mang biểu tượng “cánh điều” được khới

công xây dựng Tòa nhà này sẽ giới thiệu các sư đân ngoài Việt Nam, trước

hết là những, tộc người ở các nước Đồng Nam Á Hiển lại, Bảo tàng đang, xúc tiển nghiên cửu — sưu tầm hiện vật và tư liệu về khú vực nay để tổ chức trưng,

bảy giới thiệu với cổng chủng trong tương lai không xa Việc khai trương,

trưng bảy sẽ mổ ra bước tiến mới trong quá trinh phát triển của Bảo tang Dan

tộc học Việt Nauu Từ đây, các hoạt động của Bão tàng sẽ mở rộng rà các khu

vục Đông Nam A, Nam Trung Quốc và nhiều vừng khác trên thể giới

„ ngay từ khi ra đời, Miột năm sau ngày khai trương, Bảo tàng đã cho

ra đời trưng bày chuyên để đâu tiên, Từ đó, các trưng bảy chuyên đề và các

hoạt động hướng tới công chủng ngày càng phong phú và đa dạng Xăm 2003,

áo làng thực hiện 16 cuộc trưng bày và trình diễn Bên cạnh đó Bão tảng còn

tả chức nhiều chương trình giáo dục, các buổi thuyết trình, hội thảo khoa học,

tp hnan chuyên đề,

Với những hoạt động trưng bày, trình diễn phong phú thường niên, Báo tảng Dân tộc học Việt Nam thực sự trở thành một địa điểm cỏ uy tín trong,

nhà mổ, có nhà mồ tập thể của người Giarai và nhà mổ cá nhân của người

Cơtu Đa số các cống trình kiến trúc trơng vườn Bảo tàng được sưu lầm từ gác địa phương, từ chính nha cua người dân (trừ nhả mỏ và nhả rông được dựng,

mới hoàn toán)

Với mục dich đảm bão cho cáo công trình có được những yếu tố kỹ

thuật và (hầm iy mang tinh nguyên gốc, đồng thời tôn trọng các chủ thế văn

hóa, Báo tàng Dâu lộc học Việt Nam mời người dân ở các địa phương về dựng lại ngôi nhà của minh theo phong tục tập quản của họ Thỏng qua đó,

Báo tàng khuyến khich, tạo điều kiện cho chú thẻ tự thể hiện và giới thiệu về

văn hóa của đân tộc mình Khu trưng bày ngoài trời của Bảo tàng Dân tộc học

Việt Nam vừa tái hiện nhiễu không gian văn hóa khác nhau, đồng thời là địa

diễn thích hợp cho các hoạt động trình điền tự giới tuậu của các địa phương, các đân tộc

Từ năm 2007, một tòa nhá mới mang biểu tượng “cánh điều” được khới

công xây dựng Tòa nhà này sẽ giới thiệu các sư đân ngoài Việt Nam, trước

hết là những, tộc người ở các nước Đồng Nam Á Hiển lại, Bảo tàng đang, xúc tiển nghiên cửu — sưu tầm hiện vật và tư liệu về khú vực nay để tổ chức trưng,

bảy giới thiệu với cổng chủng trong tương lai không xa Việc khai trương,

trưng bảy sẽ mổ ra bước tiến mới trong quá trinh phát triển của Bảo tang Dan

tộc học Việt Nauu Từ đây, các hoạt động của Bão tàng sẽ mở rộng rà các khu

vục Đông Nam A, Nam Trung Quốc và nhiều vừng khác trên thể giới

„ ngay từ khi ra đời, Miột năm sau ngày khai trương, Bảo tàng đã cho

ra đời trưng bày chuyên để đâu tiên, Từ đó, các trưng bảy chuyên đề và các

hoạt động hướng tới công chủng ngày càng phong phú và đa dạng Xăm 2003,

áo làng thực hiện 16 cuộc trưng bày và trình diễn Bên cạnh đó Bão tảng còn

tả chức nhiều chương trình giáo dục, các buổi thuyết trình, hội thảo khoa học,

tp hnan chuyên đề,

Với những hoạt động trưng bày, trình diễn phong phú thường niên, Báo tảng Dân tộc học Việt Nam thực sự trở thành một địa điểm cỏ uy tín trong,

Khu trumg bảy thường xuyên trong tòa nhà mô phỏng hình trống đồng được

khả trương ngày 13 tháng 11 năm 1997 Với điện tích 3.000 mỂ, trưng bày này giới thiệu khoáng 700 hiện vật, phản ánh mọi mặt đời sống vật chất và

tỉnh thân của 54 dân tộc ở Việt Nam Các dân tộc được giới thiệu theo ngôn ngữ: nhom Việt — Mudng, Tay — Thai, Kadai, IIméng — Dao, Tạng — Miền, Môn — Khơine, Mam Đảo, thông cua các hiện vật, tư liệu gốc của chính chủ thể văn hóa Đó là những vật dụng bình dị của cuộc sống thường ngày như gid cA, pùi, dao, Các hiện vật nghỉ lễ, thờ cúng cũng rất đa dạng như: tranh

thd Dao giáo, bản thờ gia tiền, tượng thờ trong đạo Miẫu, mắt nạ nghi lễ, tiên cạnh đó là các loại nhạc cụ độc đáo, bằng vỏ bau, tre, mia Dặc biệt hơn

cả là trang phục rất độc đáo của các đân tộc Những bộ quản áo, váy, khổ, khăn được trang trí rất tình tế bằng các kỹ thuật khảu nhau: thêu đáp vải,

batik, Cac nghé thủ công truyền thống như: làm nón, lâm gốm, đúc đồng, chạm gỗ, m tranh Nghệ thuật biêu diễn như: hát bội, rỗi nước, cũng được

giới thiệu trong trưng bảy thường xuyên này,

Ngoặt tỏa nhà “trồng đểng” là một “vườn kiến túc”, thường gọi là

“trưng bảy ngoài hời”, trong không giám cây xanh có diện tích 2,1 ba Õ đây,

không, chỉ giới thiệu các loại hình kiến trúc đân gian, mả cùng với nó là các không gian cư trú và sinh hoạt của chủ nhân, là các dân tộc ở vùng khác nhau

Thú trưng bảy này còn mang đến cho gông chúng những thông tín về sự sáng tạo của các tôu người trong việc thích ứng với môi trường sinh thải Có 10

công trinh do chính người dân tự làm, giới thiệu trong khu trưng bảy ngoài trời cho thây sự đa đạng cũng như sự độc đáo trong kiến trúc của Việt Nam

'Về nhá ở, có nhà sàn của người Tày Nhà nửa sàn nửa đất với mái bằng các

ông tre bố đôi của người Dao Khả trệt với mái ngồi âm đương huyền thẳng của người Việt Nhà lợp bằng các tâm gỗ của người H"mông Nhà tường trình

của người IIà Nhì Nhà sàn đài của một gia đình mẫu hệ người Êđề Ngoài ra còn có tổ hợp các ngồi nhà trong khuôn viên của một gia đình người Chăm

mẫu hệ và rhả rông của người Bana đại diện cho loại hình nhà cộng đồng, Về

MO DAU

1 Lí do chọn để tài

Di sản văn hỏa phí vật thể của Việt Nam rất phong phú và đa đạng Đỏ

la ngndn trí thức được tích lũy từ bao đời nay của các dân tộc Vấn dễ đặt rà

là cáo nguồn trì (hức này đã được sử dụng như thể nảo để phục vụ cuộc sống,

đương đại của các cộng đồng là chủ nhân tri thức nói riêng và của mọi người

nói chưng

Hiệu nay Việt Nam có gần 130 Bão Làng, khá đa dụng về loại hình Các Bao làng mang tình tổng hợp, giới Hiệu về tự nhiên, lịch sử và cư din dia

phương Có nhiều Bảo tàng chuyên ngành như: Báo tàng Lịch sử Quốc gia

Việt Nam, Bảo tảng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Dịa chất Việt Nam, Bao tàng Hải Dương học Việt Nam, Bao ting Dân tộc học Việt Mam, Bão làng

là một thiết chế văn hóa, “là ngôi nhà cất giữ những báu vật của loài người

ÁN lưu giữ ký ức của các đân tộc, các nền văn hỏa, những ước mơ và hi vọng,

của con người trên thế giới” Có thể khẳng định bảo tàng giữ một vị trí, vai trò

to lớn trong giáo dục văn hóa và phát huy sự sảng tạo của con người Thông

qua các khâu công tác nghiệp vụ của Bảo tàng, đặc biệt là hoại động trưng bày, công chúng có được những nhận thức trực tiếp, sông đông về lịch sử tự nhiên hay lịch sử xã hội

Trong chính sách đa dạng hóa các hoạt động của mình, Báo tàng Dân tộc học Việt Nam đặc biệt quan tâm đến việc phát huy các di săn đàn gian từ

làng xă, từ các công đồng chủ thể văn hóa Bão tàng hướng các hoạt động tới que địch “công đồng tự bảo tổn”, tạo nên những đi sản sống Cúch tiếp cân

của Báo tảng là tôn trọng truyền thông, tạo điều kiện cho chính những chú thê văn hỏa tự giới thiện vẻ mình vả những giá trị truyền thống của họ

Ma rối nước lá một đi sắn văn hóa độc đáo của người Việt, là săn

phẩm của những người nông din lia ude chan thể Bắc Bộ Trong truyền thống, các phường rỏi chủ yêu hoạt động vào các dịp lễ hội của địa phương.

Một thời gian dài trong chiến tranh và cả sau đó, với nhiều nguyên nhân khác

xu, đa số các phường rốt nước dân giản đã ngừng hoại động hoặc bị tan rã

Di sản vấn hỏa nảy va các trì thức dân gian liên quan có nguy co bi mai mét

La mét cán bộ bảo tảng trong tương lai, lại có mong muền tìm hiểu về

Réi nước dân gian, phân trưng bày về Rối mước đân gian & Bao tàng Dân tộc

bọc Việt Mam đã thực sự bap dain em nghiên cứu vẫn để này dưới góc độ Bảo

tàng học Cho tiêu, em đã trạnh dan chou dé tai: “Tim hide sua tap Roi mede

dân gian trưng bày tại Bão từng Dân tộc học Việt Nam "làm khỏa luận tốt nghiệp của mình

2 Mục đích nghiên cứu

- Khải quát về Bảo tảng Dân tộc học Việt Nam và công tác xây đựng sưu tập hiện vậL Uäo tảng

-_ Giới thiệu nội dung chủ yêu của sưu tập “Rồi nước dân gian” tại Bao

tảng Dân tộc học Việt Nam

- Xâo định những giá trị lịch sử, văn hỏa, giảo đục của sưu tập giới

thiện đến công chúng,

~_ Đưa ra những nhận xét về ưu điểm và những hạn chế về nội dụng và

tài liệu hiện vật trưng bảy về Bồi nước đân gian Từ do đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác bảo quản và phát lay giá trị của sưu

tập Rất nước đân giam tại bảo tàng Dân tộc học Việt Nam

3 Đối tượng nghiên cứu

-_ Đối tượng nghiên cứu của để tải là sưu tập Rồi nước dân gian tại Bảo

tảng Dân tộc học Việt Nam

Khu trumg bảy thường xuyên trong tòa nhà mô phỏng hình trống đồng được

khả trương ngày 13 tháng 11 năm 1997 Với điện tích 3.000 mỂ, trưng bày này giới thiệu khoáng 700 hiện vật, phản ánh mọi mặt đời sống vật chất và

tỉnh thân của 54 dân tộc ở Việt Nam Các dân tộc được giới thiệu theo ngôn ngữ: nhom Việt — Mudng, Tay — Thai, Kadai, IIméng — Dao, Tạng — Miền, Môn — Khơine, Mam Đảo, thông cua các hiện vật, tư liệu gốc của chính chủ thể văn hóa Đó là những vật dụng bình dị của cuộc sống thường ngày như gid cA, pùi, dao, Các hiện vật nghỉ lễ, thờ cúng cũng rất đa dạng như: tranh

thd Dao giáo, bản thờ gia tiền, tượng thờ trong đạo Miẫu, mắt nạ nghi lễ, tiên cạnh đó là các loại nhạc cụ độc đáo, bằng vỏ bau, tre, mia Dặc biệt hơn

cả là trang phục rất độc đáo của các đân tộc Những bộ quản áo, váy, khổ, khăn được trang trí rất tình tế bằng các kỹ thuật khảu nhau: thêu đáp vải,

batik, Cac nghé thủ công truyền thống như: làm nón, lâm gốm, đúc đồng, chạm gỗ, m tranh Nghệ thuật biêu diễn như: hát bội, rỗi nước, cũng được

giới thiệu trong trưng bảy thường xuyên này,

Ngoặt tỏa nhà “trồng đểng” là một “vườn kiến túc”, thường gọi là

“trưng bảy ngoài hời”, trong không giám cây xanh có diện tích 2,1 ba Õ đây,

không, chỉ giới thiệu các loại hình kiến trúc đân gian, mả cùng với nó là các không gian cư trú và sinh hoạt của chủ nhân, là các dân tộc ở vùng khác nhau

Thú trưng bảy này còn mang đến cho gông chúng những thông tín về sự sáng tạo của các tôu người trong việc thích ứng với môi trường sinh thải Có 10

công trinh do chính người dân tự làm, giới thiệu trong khu trưng bảy ngoài trời cho thây sự đa đạng cũng như sự độc đáo trong kiến trúc của Việt Nam

'Về nhá ở, có nhà sàn của người Tày Nhà nửa sàn nửa đất với mái bằng các

ông tre bố đôi của người Dao Khả trệt với mái ngồi âm đương huyền thẳng của người Việt Nhà lợp bằng các tâm gỗ của người H"mông Nhà tường trình

của người IIà Nhì Nhà sàn đài của một gia đình mẫu hệ người Êđề Ngoài ra còn có tổ hợp các ngồi nhà trong khuôn viên của một gia đình người Chăm

mẫu hệ và rhả rông của người Bana đại diện cho loại hình nhà cộng đồng, Về

2.2 Tổng quan và phân loại sưu tập - 24

2.2.1 Thống kê số lượng hiện vật trong sua lận - 24 2.2.2 Phan loai sưu tập

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NHẰM BẢO Q QUẦN MVÀ DỊ PHÁT HUY GIÁ TRỊ

SUU TAP HIEN VAT TAI BAO TANG DAN TOC HOC VIET NAM 60

3.1 Thực trạng cúa sưu tập

3.1.1 Thực rạng công tác sưu tâm nghiên cứu, quản lý và kiện to¿n sưu tập 60

3.1.2Thực trạng công tác kiểm kê và bảo quản sưu tập 62

3.1.3Thực tạng công tác phát huy gid tri sun tap a 65

3.2Một số giải pháp về bão quân và phát huy giá trị sưa lập Rồi nước đân

gian tai Bao tang Dân tộc học Việt Nam ì co 2.66

3.2.1Tiếp tục công tác nghiên cứu, kiện toàn sưu tập 66

KẾT LUẬN nh HH 0m kem rrreeree 277

2.2 Tổng quan và phân loại sưu tập - 24

2.2.1 Thống kê số lượng hiện vật trong sua lận - 24 2.2.2 Phan loai sưu tập

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NHẰM BẢO Q QUẦN MVÀ DỊ PHÁT HUY GIÁ TRỊ

SUU TAP HIEN VAT TAI BAO TANG DAN TOC HOC VIET NAM 60

3.1 Thực trạng cúa sưu tập

3.1.1 Thực rạng công tác sưu tâm nghiên cứu, quản lý và kiện to¿n sưu tập 60

3.1.2Thực trạng công tác kiểm kê và bảo quản sưu tập 62

3.1.3Thực tạng công tác phát huy gid tri sun tap a 65

3.2Một số giải pháp về bão quân và phát huy giá trị sưa lập Rồi nước đân

gian tai Bao tang Dân tộc học Việt Nam ì co 2.66

3.2.1Tiếp tục công tác nghiên cứu, kiện toàn sưu tập 66

KẾT LUẬN nh HH 0m kem rrreeree 277

Khu trumg bảy thường xuyên trong tòa nhà mô phỏng hình trống đồng được

khả trương ngày 13 tháng 11 năm 1997 Với điện tích 3.000 mỂ, trưng bày này giới thiệu khoáng 700 hiện vật, phản ánh mọi mặt đời sống vật chất và

tỉnh thân của 54 dân tộc ở Việt Nam Các dân tộc được giới thiệu theo ngôn ngữ: nhom Việt — Mudng, Tay — Thai, Kadai, IIméng — Dao, Tạng — Miền, Môn — Khơine, Mam Đảo, thông cua các hiện vật, tư liệu gốc của chính chủ thể văn hóa Đó là những vật dụng bình dị của cuộc sống thường ngày như gid cA, pùi, dao, Các hiện vật nghỉ lễ, thờ cúng cũng rất đa dạng như: tranh

thd Dao giáo, bản thờ gia tiền, tượng thờ trong đạo Miẫu, mắt nạ nghi lễ, tiên cạnh đó là các loại nhạc cụ độc đáo, bằng vỏ bau, tre, mia Dặc biệt hơn

cả là trang phục rất độc đáo của các đân tộc Những bộ quản áo, váy, khổ, khăn được trang trí rất tình tế bằng các kỹ thuật khảu nhau: thêu đáp vải,

batik, Cac nghé thủ công truyền thống như: làm nón, lâm gốm, đúc đồng, chạm gỗ, m tranh Nghệ thuật biêu diễn như: hát bội, rỗi nước, cũng được

giới thiệu trong trưng bảy thường xuyên này,

Ngoặt tỏa nhà “trồng đểng” là một “vườn kiến túc”, thường gọi là

“trưng bảy ngoài hời”, trong không giám cây xanh có diện tích 2,1 ba Õ đây,

không, chỉ giới thiệu các loại hình kiến trúc đân gian, mả cùng với nó là các không gian cư trú và sinh hoạt của chủ nhân, là các dân tộc ở vùng khác nhau

Thú trưng bảy này còn mang đến cho gông chúng những thông tín về sự sáng tạo của các tôu người trong việc thích ứng với môi trường sinh thải Có 10

công trinh do chính người dân tự làm, giới thiệu trong khu trưng bảy ngoài trời cho thây sự đa đạng cũng như sự độc đáo trong kiến trúc của Việt Nam

'Về nhá ở, có nhà sàn của người Tày Nhà nửa sàn nửa đất với mái bằng các

ông tre bố đôi của người Dao Khả trệt với mái ngồi âm đương huyền thẳng của người Việt Nhà lợp bằng các tâm gỗ của người H"mông Nhà tường trình

của người IIà Nhì Nhà sàn đài của một gia đình mẫu hệ người Êđề Ngoài ra còn có tổ hợp các ngồi nhà trong khuôn viên của một gia đình người Chăm

mẫu hệ và rhả rông của người Bana đại diện cho loại hình nhà cộng đồng, Về

5 Phuong pháp nghiên cứu

- Vận dụng phương pháp liận khoa học chủ nghấa Mác — Tê tin; tư

tưởng Hỗ Chí Minh vẻ văn hóa, Dân tộc và Bảo tàng

- Sử dụng phương pháp nghiên cứu cúa các bộ môn khoa học có liên

quan, cần thiết cho quá trình triển khai đề tài: Bảo tạng học, Dân tộc học, Van

hóa học,

- Phương pháp phân tích, đánh giá và tổng hợp các thông tiu phục vụ

cho để tải khỏa luận tốt nghiệp

6 Bễ cực đề tài

Ngoài phần mở đầu, phẫn kết luận, tài liệu tham khão và phụ lục, khóa

luận được chia làm 3 chương:

Chương ï: BÃo tàng Dân tộc hạc Việt Nhị và công tắc xây dựng sưu tập hiện vật bão tang

Chương 2: Sưu tập RỖI nước dân gian trưng bảy tại Báo tầng Dân

tộc học Việt Nam

Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao chất hượng công tác bảo quan

và phát luuy giải trị của xua tập RỖi nước dân giun tại Bảo tùng Dân tộc học Việt Nam

Một thời gian dài trong chiến tranh và cả sau đó, với nhiều nguyên nhân khác

xu, đa số các phường rốt nước dân giản đã ngừng hoại động hoặc bị tan rã

Di sản vấn hỏa nảy va các trì thức dân gian liên quan có nguy co bi mai mét

La mét cán bộ bảo tảng trong tương lai, lại có mong muền tìm hiểu về

Réi nước dân gian, phân trưng bày về Rối mước đân gian & Bao tàng Dân tộc

bọc Việt Mam đã thực sự bap dain em nghiên cứu vẫn để này dưới góc độ Bảo

tàng học Cho tiêu, em đã trạnh dan chou dé tai: “Tim hide sua tap Roi mede

dân gian trưng bày tại Bão từng Dân tộc học Việt Nam "làm khỏa luận tốt nghiệp của mình

2 Mục đích nghiên cứu

- Khải quát về Bảo tảng Dân tộc học Việt Nam và công tác xây đựng sưu tập hiện vậL Uäo tảng

-_ Giới thiệu nội dung chủ yêu của sưu tập “Rồi nước dân gian” tại Bao

tảng Dân tộc học Việt Nam

- Xâo định những giá trị lịch sử, văn hỏa, giảo đục của sưu tập giới

thiện đến công chúng,

~_ Đưa ra những nhận xét về ưu điểm và những hạn chế về nội dụng và

tài liệu hiện vật trưng bảy về Bồi nước đân gian Từ do đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác bảo quản và phát lay giá trị của sưu

tập Rất nước đân giam tại bảo tàng Dân tộc học Việt Nam

3 Đối tượng nghiên cứu

-_ Đối tượng nghiên cứu của để tải là sưu tập Rồi nước dân gian tại Bảo

tảng Dân tộc học Việt Nam

2.2 Tổng quan và phân loại sưu tập - 24

2.2.1 Thống kê số lượng hiện vật trong sua lận - 24 2.2.2 Phan loai sưu tập

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NHẰM BẢO Q QUẦN MVÀ DỊ PHÁT HUY GIÁ TRỊ

SUU TAP HIEN VAT TAI BAO TANG DAN TOC HOC VIET NAM 60

3.1 Thực trạng cúa sưu tập

3.1.1 Thực rạng công tác sưu tâm nghiên cứu, quản lý và kiện to¿n sưu tập 60

3.1.2Thực trạng công tác kiểm kê và bảo quản sưu tập 62

3.1.3Thực tạng công tác phát huy gid tri sun tap a 65

3.2Một số giải pháp về bão quân và phát huy giá trị sưa lập Rồi nước đân

gian tai Bao tang Dân tộc học Việt Nam ì co 2.66

3.2.1Tiếp tục công tác nghiên cứu, kiện toàn sưu tập 66

KẾT LUẬN nh HH 0m kem rrreeree 277

MO DAU

1 Lí do chọn để tài

Di sản văn hỏa phí vật thể của Việt Nam rất phong phú và đa đạng Đỏ

la ngndn trí thức được tích lũy từ bao đời nay của các dân tộc Vấn dễ đặt rà

là cáo nguồn trì (hức này đã được sử dụng như thể nảo để phục vụ cuộc sống,

đương đại của các cộng đồng là chủ nhân tri thức nói riêng và của mọi người

nói chưng

Hiệu nay Việt Nam có gần 130 Bão Làng, khá đa dụng về loại hình Các Bao làng mang tình tổng hợp, giới Hiệu về tự nhiên, lịch sử và cư din dia

phương Có nhiều Bảo tàng chuyên ngành như: Báo tàng Lịch sử Quốc gia

Việt Nam, Bảo tảng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Dịa chất Việt Nam, Bao tàng Hải Dương học Việt Nam, Bao ting Dân tộc học Việt Mam, Bão làng

là một thiết chế văn hóa, “là ngôi nhà cất giữ những báu vật của loài người

ÁN lưu giữ ký ức của các đân tộc, các nền văn hỏa, những ước mơ và hi vọng,

của con người trên thế giới” Có thể khẳng định bảo tàng giữ một vị trí, vai trò

to lớn trong giáo dục văn hóa và phát huy sự sảng tạo của con người Thông

qua các khâu công tác nghiệp vụ của Bảo tàng, đặc biệt là hoại động trưng bày, công chúng có được những nhận thức trực tiếp, sông đông về lịch sử tự nhiên hay lịch sử xã hội

Trong chính sách đa dạng hóa các hoạt động của mình, Báo tàng Dân tộc học Việt Nam đặc biệt quan tâm đến việc phát huy các di săn đàn gian từ

làng xă, từ các công đồng chủ thể văn hóa Bão tàng hướng các hoạt động tới que địch “công đồng tự bảo tổn”, tạo nên những đi sản sống Cúch tiếp cân

của Báo tảng là tôn trọng truyền thông, tạo điều kiện cho chính những chú thê văn hỏa tự giới thiện vẻ mình vả những giá trị truyền thống của họ

Ma rối nước lá một đi sắn văn hóa độc đáo của người Việt, là săn

phẩm của những người nông din lia ude chan thể Bắc Bộ Trong truyền thống, các phường rỏi chủ yêu hoạt động vào các dịp lễ hội của địa phương.

5 Phuong pháp nghiên cứu

- Vận dụng phương pháp liận khoa học chủ nghấa Mác — Tê tin; tư

tưởng Hỗ Chí Minh vẻ văn hóa, Dân tộc và Bảo tàng

- Sử dụng phương pháp nghiên cứu cúa các bộ môn khoa học có liên

quan, cần thiết cho quá trình triển khai đề tài: Bảo tạng học, Dân tộc học, Van

hóa học,

- Phương pháp phân tích, đánh giá và tổng hợp các thông tiu phục vụ

cho để tải khỏa luận tốt nghiệp

6 Bễ cực đề tài

Ngoài phần mở đầu, phẫn kết luận, tài liệu tham khão và phụ lục, khóa

luận được chia làm 3 chương:

Chương ï: BÃo tàng Dân tộc hạc Việt Nhị và công tắc xây dựng sưu tập hiện vật bão tang

Chương 2: Sưu tập RỖI nước dân gian trưng bảy tại Báo tầng Dân

tộc học Việt Nam

Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao chất hượng công tác bảo quan

và phát luuy giải trị của xua tập RỖi nước dân giun tại Bảo tùng Dân tộc học Việt Nam

2.2 Tổng quan và phân loại sưu tập - 24

2.2.1 Thống kê số lượng hiện vật trong sua lận - 24 2.2.2 Phan loai sưu tập

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NHẰM BẢO Q QUẦN MVÀ DỊ PHÁT HUY GIÁ TRỊ

SUU TAP HIEN VAT TAI BAO TANG DAN TOC HOC VIET NAM 60

3.1 Thực trạng cúa sưu tập

3.1.1 Thực rạng công tác sưu tâm nghiên cứu, quản lý và kiện to¿n sưu tập 60

3.1.2Thực trạng công tác kiểm kê và bảo quản sưu tập 62

3.1.3Thực tạng công tác phát huy gid tri sun tap a 65

3.2Một số giải pháp về bão quân và phát huy giá trị sưa lập Rồi nước đân

gian tai Bao tang Dân tộc học Việt Nam ì co 2.66

3.2.1Tiếp tục công tác nghiên cứu, kiện toàn sưu tập 66

KẾT LUẬN nh HH 0m kem rrreeree 277

5 Phuong pháp nghiên cứu

- Vận dụng phương pháp liận khoa học chủ nghấa Mác — Tê tin; tư

tưởng Hỗ Chí Minh vẻ văn hóa, Dân tộc và Bảo tàng

- Sử dụng phương pháp nghiên cứu cúa các bộ môn khoa học có liên

quan, cần thiết cho quá trình triển khai đề tài: Bảo tạng học, Dân tộc học, Van

hóa học,

- Phương pháp phân tích, đánh giá và tổng hợp các thông tiu phục vụ

cho để tải khỏa luận tốt nghiệp

6 Bễ cực đề tài

Ngoài phần mở đầu, phẫn kết luận, tài liệu tham khão và phụ lục, khóa

luận được chia làm 3 chương:

Chương ï: BÃo tàng Dân tộc hạc Việt Nhị và công tắc xây dựng sưu tập hiện vật bão tang

Chương 2: Sưu tập RỖI nước dân gian trưng bảy tại Báo tầng Dân

tộc học Việt Nam

Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao chất hượng công tác bảo quan

và phát luuy giải trị của xua tập RỖi nước dân giun tại Bảo tùng Dân tộc học Việt Nam

nhà mổ, có nhà mồ tập thể của người Giarai và nhà mổ cá nhân của người

Cơtu Đa số các cống trình kiến trúc trơng vườn Bảo tàng được sưu lầm từ gác địa phương, từ chính nha cua người dân (trừ nhả mỏ và nhả rông được dựng,

mới hoàn toán)

Với mục dich đảm bão cho cáo công trình có được những yếu tố kỹ

thuật và (hầm iy mang tinh nguyên gốc, đồng thời tôn trọng các chủ thế văn

hóa, Báo tàng Dâu lộc học Việt Nam mời người dân ở các địa phương về dựng lại ngôi nhà của minh theo phong tục tập quản của họ Thỏng qua đó,

Báo tàng khuyến khich, tạo điều kiện cho chú thẻ tự thể hiện và giới thiệu về

văn hóa của đân tộc mình Khu trưng bày ngoài trời của Bảo tàng Dân tộc học

Việt Nam vừa tái hiện nhiễu không gian văn hóa khác nhau, đồng thời là địa

diễn thích hợp cho các hoạt động trình điền tự giới tuậu của các địa phương, các đân tộc

Từ năm 2007, một tòa nhá mới mang biểu tượng “cánh điều” được khới

công xây dựng Tòa nhà này sẽ giới thiệu các sư đân ngoài Việt Nam, trước

hết là những, tộc người ở các nước Đồng Nam Á Hiển lại, Bảo tàng đang, xúc tiển nghiên cửu — sưu tầm hiện vật và tư liệu về khú vực nay để tổ chức trưng,

bảy giới thiệu với cổng chủng trong tương lai không xa Việc khai trương,

trưng bảy sẽ mổ ra bước tiến mới trong quá trinh phát triển của Bảo tang Dan

tộc học Việt Nauu Từ đây, các hoạt động của Bão tàng sẽ mở rộng rà các khu

vục Đông Nam A, Nam Trung Quốc và nhiều vừng khác trên thể giới

„ ngay từ khi ra đời, Miột năm sau ngày khai trương, Bảo tàng đã cho

ra đời trưng bày chuyên để đâu tiên, Từ đó, các trưng bảy chuyên đề và các

hoạt động hướng tới công chủng ngày càng phong phú và đa dạng Xăm 2003,

áo làng thực hiện 16 cuộc trưng bày và trình diễn Bên cạnh đó Bão tảng còn

tả chức nhiều chương trình giáo dục, các buổi thuyết trình, hội thảo khoa học,

tp hnan chuyên đề,

Với những hoạt động trưng bày, trình diễn phong phú thường niên, Báo tảng Dân tộc học Việt Nam thực sự trở thành một địa điểm cỏ uy tín trong,

2.2 Tổng quan và phân loại sưu tập - 24

2.2.1 Thống kê số lượng hiện vật trong sua lận - 24 2.2.2 Phan loai sưu tập

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NHẰM BẢO Q QUẦN MVÀ DỊ PHÁT HUY GIÁ TRỊ

SUU TAP HIEN VAT TAI BAO TANG DAN TOC HOC VIET NAM 60

3.1 Thực trạng cúa sưu tập

3.1.1 Thực rạng công tác sưu tâm nghiên cứu, quản lý và kiện to¿n sưu tập 60

3.1.2Thực trạng công tác kiểm kê và bảo quản sưu tập 62

3.1.3Thực tạng công tác phát huy gid tri sun tap a 65

3.2Một số giải pháp về bão quân và phát huy giá trị sưa lập Rồi nước đân

gian tai Bao tang Dân tộc học Việt Nam ì co 2.66

3.2.1Tiếp tục công tác nghiên cứu, kiện toàn sưu tập 66

KẾT LUẬN nh HH 0m kem rrreeree 277

Khu trumg bảy thường xuyên trong tòa nhà mô phỏng hình trống đồng được

khả trương ngày 13 tháng 11 năm 1997 Với điện tích 3.000 mỂ, trưng bày này giới thiệu khoáng 700 hiện vật, phản ánh mọi mặt đời sống vật chất và

tỉnh thân của 54 dân tộc ở Việt Nam Các dân tộc được giới thiệu theo ngôn ngữ: nhom Việt — Mudng, Tay — Thai, Kadai, IIméng — Dao, Tạng — Miền, Môn — Khơine, Mam Đảo, thông cua các hiện vật, tư liệu gốc của chính chủ thể văn hóa Đó là những vật dụng bình dị của cuộc sống thường ngày như gid cA, pùi, dao, Các hiện vật nghỉ lễ, thờ cúng cũng rất đa dạng như: tranh

thd Dao giáo, bản thờ gia tiền, tượng thờ trong đạo Miẫu, mắt nạ nghi lễ, tiên cạnh đó là các loại nhạc cụ độc đáo, bằng vỏ bau, tre, mia Dặc biệt hơn

cả là trang phục rất độc đáo của các đân tộc Những bộ quản áo, váy, khổ, khăn được trang trí rất tình tế bằng các kỹ thuật khảu nhau: thêu đáp vải,

batik, Cac nghé thủ công truyền thống như: làm nón, lâm gốm, đúc đồng, chạm gỗ, m tranh Nghệ thuật biêu diễn như: hát bội, rỗi nước, cũng được

giới thiệu trong trưng bảy thường xuyên này,

Ngoặt tỏa nhà “trồng đểng” là một “vườn kiến túc”, thường gọi là

“trưng bảy ngoài hời”, trong không giám cây xanh có diện tích 2,1 ba Õ đây,

không, chỉ giới thiệu các loại hình kiến trúc đân gian, mả cùng với nó là các không gian cư trú và sinh hoạt của chủ nhân, là các dân tộc ở vùng khác nhau

Thú trưng bảy này còn mang đến cho gông chúng những thông tín về sự sáng tạo của các tôu người trong việc thích ứng với môi trường sinh thải Có 10

công trinh do chính người dân tự làm, giới thiệu trong khu trưng bảy ngoài trời cho thây sự đa đạng cũng như sự độc đáo trong kiến trúc của Việt Nam

'Về nhá ở, có nhà sàn của người Tày Nhà nửa sàn nửa đất với mái bằng các

ông tre bố đôi của người Dao Khả trệt với mái ngồi âm đương huyền thẳng của người Việt Nhà lợp bằng các tâm gỗ của người H"mông Nhà tường trình

của người IIà Nhì Nhà sàn đài của một gia đình mẫu hệ người Êđề Ngoài ra còn có tổ hợp các ngồi nhà trong khuôn viên của một gia đình người Chăm

mẫu hệ và rhả rông của người Bana đại diện cho loại hình nhà cộng đồng, Về

Một thời gian dài trong chiến tranh và cả sau đó, với nhiều nguyên nhân khác

xu, đa số các phường rốt nước dân giản đã ngừng hoại động hoặc bị tan rã

Di sản vấn hỏa nảy va các trì thức dân gian liên quan có nguy co bi mai mét

La mét cán bộ bảo tảng trong tương lai, lại có mong muền tìm hiểu về

Réi nước dân gian, phân trưng bày về Rối mước đân gian & Bao tàng Dân tộc

bọc Việt Mam đã thực sự bap dain em nghiên cứu vẫn để này dưới góc độ Bảo

tàng học Cho tiêu, em đã trạnh dan chou dé tai: “Tim hide sua tap Roi mede

dân gian trưng bày tại Bão từng Dân tộc học Việt Nam "làm khỏa luận tốt nghiệp của mình

2 Mục đích nghiên cứu

- Khải quát về Bảo tảng Dân tộc học Việt Nam và công tác xây đựng sưu tập hiện vậL Uäo tảng

-_ Giới thiệu nội dung chủ yêu của sưu tập “Rồi nước dân gian” tại Bao

tảng Dân tộc học Việt Nam

- Xâo định những giá trị lịch sử, văn hỏa, giảo đục của sưu tập giới

thiện đến công chúng,

~_ Đưa ra những nhận xét về ưu điểm và những hạn chế về nội dụng và

tài liệu hiện vật trưng bảy về Bồi nước đân gian Từ do đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác bảo quản và phát lay giá trị của sưu

tập Rất nước đân giam tại bảo tàng Dân tộc học Việt Nam

3 Đối tượng nghiên cứu

-_ Đối tượng nghiên cứu của để tải là sưu tập Rồi nước dân gian tại Bảo

tảng Dân tộc học Việt Nam

Khu trumg bảy thường xuyên trong tòa nhà mô phỏng hình trống đồng được

khả trương ngày 13 tháng 11 năm 1997 Với điện tích 3.000 mỂ, trưng bày này giới thiệu khoáng 700 hiện vật, phản ánh mọi mặt đời sống vật chất và

tỉnh thân của 54 dân tộc ở Việt Nam Các dân tộc được giới thiệu theo ngôn ngữ: nhom Việt — Mudng, Tay — Thai, Kadai, IIméng — Dao, Tạng — Miền, Môn — Khơine, Mam Đảo, thông cua các hiện vật, tư liệu gốc của chính chủ thể văn hóa Đó là những vật dụng bình dị của cuộc sống thường ngày như gid cA, pùi, dao, Các hiện vật nghỉ lễ, thờ cúng cũng rất đa dạng như: tranh

thd Dao giáo, bản thờ gia tiền, tượng thờ trong đạo Miẫu, mắt nạ nghi lễ, tiên cạnh đó là các loại nhạc cụ độc đáo, bằng vỏ bau, tre, mia Dặc biệt hơn

cả là trang phục rất độc đáo của các đân tộc Những bộ quản áo, váy, khổ, khăn được trang trí rất tình tế bằng các kỹ thuật khảu nhau: thêu đáp vải,

batik, Cac nghé thủ công truyền thống như: làm nón, lâm gốm, đúc đồng, chạm gỗ, m tranh Nghệ thuật biêu diễn như: hát bội, rỗi nước, cũng được

giới thiệu trong trưng bảy thường xuyên này,

Ngoặt tỏa nhà “trồng đểng” là một “vườn kiến túc”, thường gọi là

“trưng bảy ngoài hời”, trong không giám cây xanh có diện tích 2,1 ba Õ đây,

không, chỉ giới thiệu các loại hình kiến trúc đân gian, mả cùng với nó là các không gian cư trú và sinh hoạt của chủ nhân, là các dân tộc ở vùng khác nhau

Thú trưng bảy này còn mang đến cho gông chúng những thông tín về sự sáng tạo của các tôu người trong việc thích ứng với môi trường sinh thải Có 10

công trinh do chính người dân tự làm, giới thiệu trong khu trưng bảy ngoài trời cho thây sự đa đạng cũng như sự độc đáo trong kiến trúc của Việt Nam

'Về nhá ở, có nhà sàn của người Tày Nhà nửa sàn nửa đất với mái bằng các

ông tre bố đôi của người Dao Khả trệt với mái ngồi âm đương huyền thẳng của người Việt Nhà lợp bằng các tâm gỗ của người H"mông Nhà tường trình

của người IIà Nhì Nhà sàn đài của một gia đình mẫu hệ người Êđề Ngoài ra còn có tổ hợp các ngồi nhà trong khuôn viên của một gia đình người Chăm

mẫu hệ và rhả rông của người Bana đại diện cho loại hình nhà cộng đồng, Về

5 Phuong pháp nghiên cứu

- Vận dụng phương pháp liận khoa học chủ nghấa Mác — Tê tin; tư

tưởng Hỗ Chí Minh vẻ văn hóa, Dân tộc và Bảo tàng

- Sử dụng phương pháp nghiên cứu cúa các bộ môn khoa học có liên

quan, cần thiết cho quá trình triển khai đề tài: Bảo tạng học, Dân tộc học, Van

hóa học,

- Phương pháp phân tích, đánh giá và tổng hợp các thông tiu phục vụ

cho để tải khỏa luận tốt nghiệp

6 Bễ cực đề tài

Ngoài phần mở đầu, phẫn kết luận, tài liệu tham khão và phụ lục, khóa

luận được chia làm 3 chương:

Chương ï: BÃo tàng Dân tộc hạc Việt Nhị và công tắc xây dựng sưu tập hiện vật bão tang

Chương 2: Sưu tập RỖI nước dân gian trưng bảy tại Báo tầng Dân

tộc học Việt Nam

Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao chất hượng công tác bảo quan

và phát luuy giải trị của xua tập RỖi nước dân giun tại Bảo tùng Dân tộc học Việt Nam

MO DAU

1 Lí do chọn để tài

Di sản văn hỏa phí vật thể của Việt Nam rất phong phú và đa đạng Đỏ

la ngndn trí thức được tích lũy từ bao đời nay của các dân tộc Vấn dễ đặt rà

là cáo nguồn trì (hức này đã được sử dụng như thể nảo để phục vụ cuộc sống,

đương đại của các cộng đồng là chủ nhân tri thức nói riêng và của mọi người

nói chưng

Hiệu nay Việt Nam có gần 130 Bão Làng, khá đa dụng về loại hình Các Bao làng mang tình tổng hợp, giới Hiệu về tự nhiên, lịch sử và cư din dia

phương Có nhiều Bảo tàng chuyên ngành như: Báo tàng Lịch sử Quốc gia

Việt Nam, Bảo tảng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Dịa chất Việt Nam, Bao tàng Hải Dương học Việt Nam, Bao ting Dân tộc học Việt Mam, Bão làng

là một thiết chế văn hóa, “là ngôi nhà cất giữ những báu vật của loài người

ÁN lưu giữ ký ức của các đân tộc, các nền văn hỏa, những ước mơ và hi vọng,

của con người trên thế giới” Có thể khẳng định bảo tàng giữ một vị trí, vai trò

to lớn trong giáo dục văn hóa và phát huy sự sảng tạo của con người Thông

qua các khâu công tác nghiệp vụ của Bảo tàng, đặc biệt là hoại động trưng bày, công chúng có được những nhận thức trực tiếp, sông đông về lịch sử tự nhiên hay lịch sử xã hội

Trong chính sách đa dạng hóa các hoạt động của mình, Báo tàng Dân tộc học Việt Nam đặc biệt quan tâm đến việc phát huy các di săn đàn gian từ

làng xă, từ các công đồng chủ thể văn hóa Bão tàng hướng các hoạt động tới que địch “công đồng tự bảo tổn”, tạo nên những đi sản sống Cúch tiếp cân

của Báo tảng là tôn trọng truyền thông, tạo điều kiện cho chính những chú thê văn hỏa tự giới thiện vẻ mình vả những giá trị truyền thống của họ

Ma rối nước lá một đi sắn văn hóa độc đáo của người Việt, là săn

phẩm của những người nông din lia ude chan thể Bắc Bộ Trong truyền thống, các phường rỏi chủ yêu hoạt động vào các dịp lễ hội của địa phương.

2.2 Tổng quan và phân loại sưu tập - 24

2.2.1 Thống kê số lượng hiện vật trong sua lận - 24 2.2.2 Phan loai sưu tập

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NHẰM BẢO Q QUẦN MVÀ DỊ PHÁT HUY GIÁ TRỊ

SUU TAP HIEN VAT TAI BAO TANG DAN TOC HOC VIET NAM 60

3.1 Thực trạng cúa sưu tập

3.1.1 Thực rạng công tác sưu tâm nghiên cứu, quản lý và kiện to¿n sưu tập 60

3.1.2Thực trạng công tác kiểm kê và bảo quản sưu tập 62

3.1.3Thực tạng công tác phát huy gid tri sun tap a 65

3.2Một số giải pháp về bão quân và phát huy giá trị sưa lập Rồi nước đân

gian tai Bao tang Dân tộc học Việt Nam ì co 2.66

3.2.1Tiếp tục công tác nghiên cứu, kiện toàn sưu tập 66

KẾT LUẬN nh HH 0m kem rrreeree 277

CHƯƠNG 1

BAO TANG DAN TOC HOC VA CONG TAC XAY DUNG SUU TAP

THIỆN VAT BAO TANG

1.1 Khải quát chưng về Bảo tàng Dân tộc học

1.1.1 Sự hình thành và phát triển của Bão tùng Dân tộc học

Báo tàng Dân tộc học Việt Nam chính thức được thành lập ngày 24 tháng,

10 năm 1995, là một trong hơn 40 đơn vị trực thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt

Tam theo quyết định thành lập số 689/TTg của Thủ tướng Chính phủ,

Bio tang được xây dựng trong khuôn viên rộng hơn 3.4 lạ, năm trên

đường Nguyễn Văn Huyên, quận Câu Giấy, thành phỏ Hà Nội Sau gần 20

năm xâu dựng và phát triển, Bảo tảng Dân tộc học Việt Nam không, ngimg lớn

quanh cả về số lượng và chất lượng, Túc auới thánh lập Báo táng chỉ có 18

người, đến uay đội ngũ nhân viêu cũa Bảo tảng hiện có 87 người lâm việc ở

13 phòng, gồm các bộ phản: nghiên cửa sưu tâm, trưng bảy, giáo dục, bảo

quản hiện vật, thư viện,

Số lượng hiện vật cùng các tư liệu hình ảnh hưu giữ trong kho của Bảo tàng không ngừng tắng lên sau mỗi chuyển nghiên cứu — sưu tâm của cán bộ Hiện tại Bảo tàng đang bảo quân khoảng 27.000 hiện vật với nhiều bộ sưu

tập về cư dân của Việt Nam và Đông Nam Á Nguồn tư liêu nghe — nhìn khả

phong phú với hơn 11.300 kiểu ảnh và phưn, 20.000 giờ băng âm thanh và

2.400 băng vá đĩa hình và gần 900 bang phi âm! Thư viện phục vu bạn đọc với hơn 10.000 án phẩm (sách và tạp chỉ), gần 2.000 bảo cáo và luận văn cùng với hàng nghìn tr liệu viết tay Tất cả hiện vật, phùn, ảnh và tư liệu của

Bao tang đều được quán lý bằng cơ sở đỡ liệu

Báo tàng Dân tộc học Việt Nam có hai không gian trưng bày thường,

xuyên: trưng bày hiện vật 5⁄4 dân tộc trong tòa nhà “Trồng đồng” và oác kiến

trúc dâu gian (nhà ở, nhà cống công, nhà mỗ, ) trong khuôn viên ngoài trời

‘Bao tang Dân tộc học Việt Nam (2011), 2úc công trhilt nghiên cửa của bác tông Din tộc học Điệt Nam, tạ

7, Nb Kha học Xã hội, Hà Nội, 15

nhà mổ, có nhà mồ tập thể của người Giarai và nhà mổ cá nhân của người

Cơtu Đa số các cống trình kiến trúc trơng vườn Bảo tàng được sưu lầm từ gác địa phương, từ chính nha cua người dân (trừ nhả mỏ và nhả rông được dựng,

mới hoàn toán)

Với mục dich đảm bão cho cáo công trình có được những yếu tố kỹ

thuật và (hầm iy mang tinh nguyên gốc, đồng thời tôn trọng các chủ thế văn

hóa, Báo tàng Dâu lộc học Việt Nam mời người dân ở các địa phương về dựng lại ngôi nhà của minh theo phong tục tập quản của họ Thỏng qua đó,

Báo tàng khuyến khich, tạo điều kiện cho chú thẻ tự thể hiện và giới thiệu về

văn hóa của đân tộc mình Khu trưng bày ngoài trời của Bảo tàng Dân tộc học

Việt Nam vừa tái hiện nhiễu không gian văn hóa khác nhau, đồng thời là địa

diễn thích hợp cho các hoạt động trình điền tự giới tuậu của các địa phương, các đân tộc

Từ năm 2007, một tòa nhá mới mang biểu tượng “cánh điều” được khới

công xây dựng Tòa nhà này sẽ giới thiệu các sư đân ngoài Việt Nam, trước

hết là những, tộc người ở các nước Đồng Nam Á Hiển lại, Bảo tàng đang, xúc tiển nghiên cửu — sưu tầm hiện vật và tư liệu về khú vực nay để tổ chức trưng,

bảy giới thiệu với cổng chủng trong tương lai không xa Việc khai trương,

trưng bảy sẽ mổ ra bước tiến mới trong quá trinh phát triển của Bảo tang Dan

tộc học Việt Nauu Từ đây, các hoạt động của Bão tàng sẽ mở rộng rà các khu

vục Đông Nam A, Nam Trung Quốc và nhiều vừng khác trên thể giới

„ ngay từ khi ra đời, Miột năm sau ngày khai trương, Bảo tàng đã cho

ra đời trưng bày chuyên để đâu tiên, Từ đó, các trưng bảy chuyên đề và các

hoạt động hướng tới công chủng ngày càng phong phú và đa dạng Xăm 2003,

áo làng thực hiện 16 cuộc trưng bày và trình diễn Bên cạnh đó Bão tảng còn

tả chức nhiều chương trình giáo dục, các buổi thuyết trình, hội thảo khoa học,

tp hnan chuyên đề,

Với những hoạt động trưng bày, trình diễn phong phú thường niên, Báo tảng Dân tộc học Việt Nam thực sự trở thành một địa điểm cỏ uy tín trong,

5 Phuong pháp nghiên cứu

- Vận dụng phương pháp liận khoa học chủ nghấa Mác — Tê tin; tư

tưởng Hỗ Chí Minh vẻ văn hóa, Dân tộc và Bảo tàng

- Sử dụng phương pháp nghiên cứu cúa các bộ môn khoa học có liên

quan, cần thiết cho quá trình triển khai đề tài: Bảo tạng học, Dân tộc học, Van

hóa học,

- Phương pháp phân tích, đánh giá và tổng hợp các thông tiu phục vụ

cho để tải khỏa luận tốt nghiệp

6 Bễ cực đề tài

Ngoài phần mở đầu, phẫn kết luận, tài liệu tham khão và phụ lục, khóa

luận được chia làm 3 chương:

Chương ï: BÃo tàng Dân tộc hạc Việt Nhị và công tắc xây dựng sưu tập hiện vật bão tang

Chương 2: Sưu tập RỖI nước dân gian trưng bảy tại Báo tầng Dân

tộc học Việt Nam

Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao chất hượng công tác bảo quan

và phát luuy giải trị của xua tập RỖi nước dân giun tại Bảo tùng Dân tộc học Việt Nam

CHƯƠNG 1

BAO TANG DAN TOC HOC VA CONG TAC XAY DUNG SUU TAP

THIỆN VAT BAO TANG

1.1 Khải quát chưng về Bảo tàng Dân tộc học

1.1.1 Sự hình thành và phát triển của Bão tùng Dân tộc học

Báo tàng Dân tộc học Việt Nam chính thức được thành lập ngày 24 tháng,

10 năm 1995, là một trong hơn 40 đơn vị trực thuộc Viện Khoa học Xã hội Việt

Tam theo quyết định thành lập số 689/TTg của Thủ tướng Chính phủ,

Bio tang được xây dựng trong khuôn viên rộng hơn 3.4 lạ, năm trên

đường Nguyễn Văn Huyên, quận Câu Giấy, thành phỏ Hà Nội Sau gần 20

năm xâu dựng và phát triển, Bảo tảng Dân tộc học Việt Nam không, ngimg lớn

quanh cả về số lượng và chất lượng, Túc auới thánh lập Báo táng chỉ có 18

người, đến uay đội ngũ nhân viêu cũa Bảo tảng hiện có 87 người lâm việc ở

13 phòng, gồm các bộ phản: nghiên cửa sưu tâm, trưng bảy, giáo dục, bảo

quản hiện vật, thư viện,

Số lượng hiện vật cùng các tư liệu hình ảnh hưu giữ trong kho của Bảo tàng không ngừng tắng lên sau mỗi chuyển nghiên cứu — sưu tâm của cán bộ Hiện tại Bảo tàng đang bảo quân khoảng 27.000 hiện vật với nhiều bộ sưu

tập về cư dân của Việt Nam và Đông Nam Á Nguồn tư liêu nghe — nhìn khả

phong phú với hơn 11.300 kiểu ảnh và phưn, 20.000 giờ băng âm thanh và

2.400 băng vá đĩa hình và gần 900 bang phi âm! Thư viện phục vu bạn đọc với hơn 10.000 án phẩm (sách và tạp chỉ), gần 2.000 bảo cáo và luận văn cùng với hàng nghìn tr liệu viết tay Tất cả hiện vật, phùn, ảnh và tư liệu của

Bao tang đều được quán lý bằng cơ sở đỡ liệu

Báo tàng Dân tộc học Việt Nam có hai không gian trưng bày thường,

xuyên: trưng bày hiện vật 5⁄4 dân tộc trong tòa nhà “Trồng đồng” và oác kiến

trúc dâu gian (nhà ở, nhà cống công, nhà mỗ, ) trong khuôn viên ngoài trời

‘Bao tang Dân tộc học Việt Nam (2011), 2úc công trhilt nghiên cửa của bác tông Din tộc học Điệt Nam, tạ

7, Nb Kha học Xã hội, Hà Nội, 15

2.2 Tổng quan và phân loại sưu tập - 24

2.2.1 Thống kê số lượng hiện vật trong sua lận - 24 2.2.2 Phan loai sưu tập

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NHẰM BẢO Q QUẦN MVÀ DỊ PHÁT HUY GIÁ TRỊ

SUU TAP HIEN VAT TAI BAO TANG DAN TOC HOC VIET NAM 60

3.1 Thực trạng cúa sưu tập

3.1.1 Thực rạng công tác sưu tâm nghiên cứu, quản lý và kiện to¿n sưu tập 60

3.1.2Thực trạng công tác kiểm kê và bảo quản sưu tập 62

3.1.3Thực tạng công tác phát huy gid tri sun tap a 65

3.2Một số giải pháp về bão quân và phát huy giá trị sưa lập Rồi nước đân

gian tai Bao tang Dân tộc học Việt Nam ì co 2.66

3.2.1Tiếp tục công tác nghiên cứu, kiện toàn sưu tập 66

KẾT LUẬN nh HH 0m kem rrreeree 277

MO DAU

1 Lí do chọn để tài

Di sản văn hỏa phí vật thể của Việt Nam rất phong phú và đa đạng Đỏ

la ngndn trí thức được tích lũy từ bao đời nay của các dân tộc Vấn dễ đặt rà

là cáo nguồn trì (hức này đã được sử dụng như thể nảo để phục vụ cuộc sống,

đương đại của các cộng đồng là chủ nhân tri thức nói riêng và của mọi người

nói chưng

Hiệu nay Việt Nam có gần 130 Bão Làng, khá đa dụng về loại hình Các Bao làng mang tình tổng hợp, giới Hiệu về tự nhiên, lịch sử và cư din dia

phương Có nhiều Bảo tàng chuyên ngành như: Báo tàng Lịch sử Quốc gia

Việt Nam, Bảo tảng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Dịa chất Việt Nam, Bao tàng Hải Dương học Việt Nam, Bao ting Dân tộc học Việt Mam, Bão làng

là một thiết chế văn hóa, “là ngôi nhà cất giữ những báu vật của loài người

ÁN lưu giữ ký ức của các đân tộc, các nền văn hỏa, những ước mơ và hi vọng,

của con người trên thế giới” Có thể khẳng định bảo tàng giữ một vị trí, vai trò

to lớn trong giáo dục văn hóa và phát huy sự sảng tạo của con người Thông

qua các khâu công tác nghiệp vụ của Bảo tàng, đặc biệt là hoại động trưng bày, công chúng có được những nhận thức trực tiếp, sông đông về lịch sử tự nhiên hay lịch sử xã hội

Trong chính sách đa dạng hóa các hoạt động của mình, Báo tàng Dân tộc học Việt Nam đặc biệt quan tâm đến việc phát huy các di săn đàn gian từ

làng xă, từ các công đồng chủ thể văn hóa Bão tàng hướng các hoạt động tới que địch “công đồng tự bảo tổn”, tạo nên những đi sản sống Cúch tiếp cân

của Báo tảng là tôn trọng truyền thông, tạo điều kiện cho chính những chú thê văn hỏa tự giới thiện vẻ mình vả những giá trị truyền thống của họ

Ma rối nước lá một đi sắn văn hóa độc đáo của người Việt, là săn

phẩm của những người nông din lia ude chan thể Bắc Bộ Trong truyền thống, các phường rỏi chủ yêu hoạt động vào các dịp lễ hội của địa phương.