Gợi –dẫn hỏi : + Tên tựa bài “Tôi đi học” gợi cho những cảm nhận gì về tâm trạng của tác giả về buổi tựu trường đầu tiên?. Học sinh thảo luận nhóm Học sinh trình bày ý kiến và ghi lạ
Trang 1Tuần 1 bài 1
Tiết 1-2
Thanh Tịnh
A.Mục tiêu cần đạt : : Giúp học sinh
- Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp , cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu
trường đầu tiên trong đời
-Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ,gợi dư vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh
Giáo dục tình cảm yêu mến ngôi trường ,yêu mến thầy cô,tình yêu đất nước
B Tiến trình dạy học
1.Kiểm tra bài cũ :
Không kiểm tra
+ Ổn định dặn dò các em ý thức học bộ môn ngữ văn ngay đầu năm
+Soạn bài học bài ,làm bài tập trước khi đến lớp
2 Dạy bài mới :
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài (Giáo viên
dự vào “Những điều cần lưu ý” /SGV để
giới thiệu ngắn gọn về tác giả Thanh
Tịnh và truyện ngắn “Tôi đi học”
1.Gv hỏi tóm tắt một số thông tin về tác
giả tác phẩm
2.Tìm hiểu chú thích :
+Đọc toàn bộ đoạn chú thích
+Tìm hiểu Tác giả tác phẩm qua chú
thích *(Học sinh phát hiện và trình bày ý
kiến "GV chốt lại)
-Lưu ý chú thích 2,6,7
I.Giới thiệu Tác giả tác phẩm SGK
Trang 2Hoạt động 2 :Gv hướng dẫn học sinh đọc
tìm hiểu văn bản
+Gv đọc mẫu
-yêu cầu : Đọc giọng lưu loát rõ ràng
,đọc biểu cảm
+Tổ chức cho học sinh đọc
+Gv nhận xét
Hoạt động 3 :Tìm hiểu văn bản dựa theo
trình tự 5 câu hỏi trong phần đọc – hiểu
(SGK)
Câu 1: Những gì đã gợi lên trong nhân
vật Tôi kỉ niệm về buổi tựu trường đầu
tiên ? Đọc toàn bộ truyện ngắn em thấy
những kỉ niệm này được nhà văn diễn tả
theo trình tự nào?
Gợi –dẫn hỏi :
+ Tên tựa bài “Tôi đi học” gợi cho
những cảm nhận gì về tâm trạng của tác
giả về buổi tựu trường đầu tiên ? (tâm
trạng hồi hộp ,ngỡ ngàng)
+Những kỉ niệm của nhân vật tôi được
nhà văn diễn tả theo trình tự nào ?
Học sinh thảo luận nhóm
Học sinh trình bày ý kiến và ghi
lại nội dung chính
Gv chốt lại :
Trình tự diễn tả những kỉ niệm của nhà
văn trong tác phẩm:
-Tam trạng cảm giác của nhân vật Tôi
khi cùng mẹ đến trường
-Tâm trạng ,cảm giác của nhân vật Tôi
khi nhìn thấy ngôi trường của mình
- Tâm trạng ,cảm giác của nhân vật Tôi
II.Tìm hiểu văn bản :
Trang 3khi được gọi tên vào lớp
- Tâm trạng ,cảm giác của nhân vật Tôi
khi ngồi vào chỗ học
GV Nhận xét “Tôi đi học” không thuộc
loại truyện ngắn chứa đựng nhiều sự
kiện nhân vật ,những xung đột xã hội
.Đây là không có chuyện .Tác phẩm
đậm chất tình cảm ,toàn bộ truyện ngắn
man mác chất thơ và và nội dung tư
tưởng truyện toát lên từ diễn biến tâm
trạng nhân vật trong tác phẩm
Câu2:Tìm những hình ảnh chi tiết chứng
tỏ tâm trạng hồi hợp,cảm giác bỡ bỡ của
nhân vật Tôi khi cùng mẹ đi trên đường
đến trường ,khi nghe gọi tên và phải rời
bàn tay mẹ cùng các bạn vào lớp ,khi
ngồi trong lớp học đón giờ học đầu tiên ?
GV gợi dẫn-hỏi
-Hs đọc phần( 1 )
-Hs phát hiện " trình bày ý kiến
GV bình từ “lạ” : Trong khi được mặt
áo vải dù đen dài ,không còn chơi bời
lêu lỏng ;trong tay cầm hai quyển vở
mới ;hôm nay tôi đi học
( Gv cho các em tự liên hệvà phát biểu
tâm trạng của mình lần đầu tiên đi học )
Học sinh đọc phần (2)
Hỏi: Tìm các chi tiết ,hình ảnh chứng tỏ
tâm trạng hồi hợp,cảm giác bỡ bỡ chủa
nhân vật Tôi khi nhìn thấy ngôi trường
của mình
Hs : phát hiện và trình bày ý kiến
Gv nêu câu hỏi mở : Tại sao trước đó
mấy hôm “trường đối với tôi là một nơi
xa lạ”mà giờ đây “Trước mắt tôi trường
Mỹ Lí trông vừa xinh xắn vừa oai
1.Tâm trạng hồi hợp ,cảm giác bỡ bỡ của nhân vật Tôi khi ngày đầu đi học
Trên đường đến trường
+ Cảnh vật tự nhiên thấy lạ cảm thấy trong mình có sự thay đổi lớn
+Cảm thấy trân trọng đứng đắn với bộ quần áo ,mấy quyển vở mới
+Cẩn thận nâng niu mấy quyển vở
"Buổi tựu trường xa xưathật đáng nhớ"khoảng khắc tâm trạng rất thật của tác giả
Khi thấy ngôi trường
-Sân trường dày đặc cả người,ai cũng quần áo sạch sẽ ,gương mặt tươi vui -Ngôi trường vừa xinh xắn mà oai nghiêm
"sự ngây thơ hồn nhiên "tâm trạng của một học trò mới
Khi được gọi tên vào lớp
+Giật mình và lúng túng +Cảm thấy sợ khi sắp phải rời xa mẹ
Trang 4nghiêm” ?
Gv Bình Vì giờ đây ngôi trường Mỹ Lí
đã trở thành trường của Tôi nên Tôi mới
cảm thấy xinh xắn vừa oai nghiêm
Hỏi: Lúc nghe ông đốc đọc tên từng
người ,tâm trạng của nhân vật Tôi lúc đó
như thế nào ?
Hs : phát hiện và trình bày
Hỏi : Tại sao “Trong thời thơ ấu chưa
lần nào thấy xa mẹ tôi như lần này Tôi
cảm thấy lạ ? Tâm trạng lạ lần này có
gì khác với lần trước?
Hs thảo luận và trình bày ý kiến
Gv chốt : Lạ :Tâm trạng hồi hợp lo sợ ,lẻ
loi trước cảnh trường mới ,thầy giáo
mới ,bạn bè mới "trạng thái tâm lí bình
thường của con người ;ngỡ ngàng trước
một chân trời mới rất đẹp và mênh
mông "ấn tượng đầu tiên rất sâu đậm
của nhân vật Tôi
• Học sinh thảo luận
Taị sao đi đến trường cái gì cũng
làm cho “Tôi” đều lo sợ nhưng khi gặp
người bạn trong lớp không hề quen biết
“ Tôi” lại cảm thấy không xa lạ ?So với
các tình huống đã tìm hiểu ở trên có
mâu thuẫn không?
• Phát hiện tâm trạng của tác giả và
trình bày ý kiến
Gv bình : Trong lòng cậu bé như có niềm
vui sở hữu : chỗ ngồi này của ta rồi,
chiếc bàn này là của ta rồi ! Cậu cảm
thấy “ quyến luyến tự nhiên” với người
Khi vào lớp học
+Cảm thấy vừa xa lạ vừa gần gũi với mọivật ,với người bạn ngồi bên cạnh +Vừa ngỡ ngàng vừa tự tin bước vào giờ học đầu tiên
2.Thái độ ,cử chỉ của những người lớn đối với các em bé lần đầu tiên đi học
+Các phụ huynh :đều chuẩn bị chu đáo cho con em mình ,đều trân trọng buổi lễ +Ông đốc :người lãnh đạo nhà trường từ tốn bao dung
+ Thầy giáo vui tính ,giàu tình thương yêu ]Trách nhiệm của gia đình và nhà trường đối với thế hệ tương lai
3.Nét đặc sắc về nghệ thuật :
Trang 5bạn chưa hề quen biết bởi vì cậu ấy cũng
có tâm trạng như mình Đó chính là sự
gắn bó tự nhiên của tuổi thơ với ngôi
trường ngay từ ngày đầu đến trường
Câu 3:Em có cảm nhận gì về thái độ ,cử
chỉ của những người lớn (ông đốc ,thầy
giáo,các phụ huynh )
Hãy chứng minh ,điều đó giúp các em
hiểu được gì về môi trường giáo dục ?
Gv chốt
Câu 4,5 SGK :
+ GV cho học sinh đọc đoạn văn
1.2/SGK : “ Hằng năm … quang đảng”
-HS đọc
-Hỏi : Nhận xét của em về giọng điệu
của 2 đoạn văn trên ?
( Giàu hình ảnh và biểu cảm)
-HS trả lời ] GV chốt
GV cho học so sinh 3 đoạn văn
Đoạn 1: “ Tôi quen thế nào ……
quang đảng”
Đoạn 2: “Ý nghĩ ấy thoáng qua …
-Giọng văn nhẹ nhàng ,trong sáng gợi cảm
-Kết hợp hài hòa giữa kể –tả - biểu cảm ] Truyện ngắn toát lên chất trữ tình thiết tha ,êm dịu
@Ghi nhớ:SGK /trang 9Ngữ văn 8 tập
1 III.Luyện tập
Bài tập 1 2 SGK trang 9 Ngữ văn 8 tập 1
Trang 6trên ngọn núi”
Đoạn 3: “Họ như … cảnh lạ”
Hỏi :
-Hãy xác định biện pháp nghệ thuật
trong 3 đoạn văn tren
-Các so sánh trên xuất hiện ở các thời
điểm khác nhau đểv diễn tả tâm trạng
.Đó là những tâm trạng gì ?
• Hs thảo luận nhóm
• Hs trình bày ý kiến
• Gv chốt lại và bình
(1) những cảm giác trong sáng ấy là
những kỉ niệm mơn man nao nức của
buổi tựu trường ngày xưa không hề bị
thời gian vùi lấp mà cứ độ thu về nó lạ
đem đến bao cảm xúc vui sướng tam hồn
như trẻ lại tựa như “mấy cành hoa đang
mỉm cười…” (2) Làm nổi bật ý nghĩ non
nớt ngây thơ ,hồn nhiên và trong sáng
của nhân vật Tôi (3) Làm nổi bật tâm
lí của tuổi thơ trong buổi tựu trường :vừa
ngập ngừng e sợ,vừa khao khát học hành
tìm hiểu chân trời mới
Gv nhận xét chung : Các phép so sánh
giàu hình tượng cảm xúc rất hay và trữ
tình
Gv cho học sinh đọc ghi nhớ :
Gv cho các em luyện tập
C.Hướng dẫn học sinh học ở nhà :
a) Đọc lại văn bản theo cảm xúc của em sau khi được học xong truyện ngắn
b) Nắm vững nội dung chính ,tâm trạng nhân vật tôi và nét nghẹ thuật của
truyện ngắn
c) Viết bài hoàn chỉnh (phần luyện tập)
d) Chuẩn bị cho bài cho tiết sau : Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
Tiết 3 Soạn 2/9/06 Dạy 7/9/2006