Khúa luận tốt nghiệp khỏa luận sử dựng các phương, pháp nghiên cửu cụ thể - Tổng hợp phân tích tư liệu ~ Điển đã thực địa ~_ Phương pháp liên ngành của quân lý văn hỏa 5, Đóng góp của
Trang 1Khúa luận tốt nghiệp
TRUONG ĐẠI HỌC VĂN HOA HA NOL
KHOA QUAN LY VAN HOA
PHÁT HUY GIÁ TRỊ
DI TICH LICH SU NGA BA ĐÔNG LỘC
KHÓA LUẬN TOT NGIIEP
CỬ NHÂN QUẦN LÝ VĂN HÓA
NGƯỜI HƯỚNG DẪN
SINH VIÊN THỰC HIỆN NGUYEN THI THU HIẾN
Trang 2
Khúa luận tốt nghiệp
3 Dỗi tượng nghiên cửu và phạm vi nghiên cứu
4 Phương pháp nghiên cửa
5 Đông góp của dễ tài
1.1.1.Các khái niệm cơ bản
1.1.2 Sự cần thiết của việc bão tổn và phát huy giá trị của các đi tích
lich sử - văn hớa
1.1.3 Cơ sở pháp lỷ của công tác bảo tổn di tích lịch- sử văn hóa
1.2 Khát quát về huyện Can Lộc
1.2.1 Vùng đất Can Lộc
1.22 Con người Can Lộc
1.3 Khái quát đi tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc
Trang 3Khúa luận tốt nghiệp
Chương 2: THỰC TRẠNG CONG TAC BAO TON VA PHAT HUY
GIÁ TRỊ Dĩ TÍCH LỊCH SỬ NGÃ BA DỒNG LỘC HƯỚNG VÀO HOẠT
ĐỘNG DU LỊCH
2.1 Các hạng mục vẻ cánh quan di tích
^.2 Những giá trị đặc trưng của Nga ba Đồng Lậc
3.2.1 Gia bị lịch sử
3.22 Giá trị văn hoá
2.2.3.Giá trị phát triển kinh tế du lịch
2.3 Thực trạng công tác bão tên và phát huy giá trị của di tích lịch sử
Ngã ba Đồng Lộc
3.3.1 Đánh giá
lồng thể khu di tịch 2.3.2 Đánh giá về công tác khoanh vùng cảm khu vực bảo vệ
2.3.3 Thực trạng công tác báo tên
Chương 3: MỘT SỐ Ý KIẾN ĐÓNG GÓP NHẰM PHÁT IIUY GIÁ
'TRỊ CỦA KHU DI TÍCH LICH St! NGA BA DONG LOC TRONG
CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN DU LỊCH
3.1 Phát huy giá trị của dã tích lịch sử Ngã ba Dồng Lộc
3.1.1 Giáo đục truyền thông cho thế hệ trẻ
3.1.2 Khai thác giá trị di tích lịch sử Nạã ba Đông Lộc hưởng vào
phat triển kinh tế đu lịch
3.2.Mét sé ý kiến đóng gớp nhằm phát huy giá trị của di tích lịch sử
Ngã ba Đẳng Lộc hướng vào hoạt động du lịch
3.2.1 Bảo tổn di tích theo hướng vĩnh cửu hỏa mang tính thắm mỹ cao
3.2.2 Quy hoạch tổng thể cu lịch Ha Tinh
3.2.3 Xây dựng thêm các dịch vụ và các cơ sở hạ tẳng,
3.3.4 Sử dụng hiệu quả các phương tiện thông tin nhằm quảng bả hình ảnh
Trang 4Khúa luận tốt nghiệp
Trang 5Khúa luận tốt nghiệp
lời giới thiệu dụng dị ma sau sic về những huyền thoại của đất và người lla
Hã Tĩnh đầu chỉ có thế, Hà Tĩnh còn là mãnh đất địa lành nhân kiệt, nơi sinh dưỡng và thành danh của nhiều danh nhân, những tâm gương lớn về đức độ
vả tải năng như : Đại thí hảo Nguyễn Du, ting bí thư đầu tiên của Đăng cộng
sản Việt Nam — Tran Phú, họ chỉnh là điển hình cho nguần hực dải dao của
con người TIà Tĩnh, với những tính cách nối bật là luôn vươn xa, vươn cao đến ảnh sáng pủa bình nữnh, của sự sông, của hỏa bình chứ không chủu luồn mình sống trong bong dém, tha hy sinh tat cả chứ không chịu mất nước, không, chịu làm nö lệ
Trong cuộc kháng chiến chẳng Mỹ đây giam khổ Sự hy sinh vô cùng
oanh liệt của dân lộc ta, Ngã ba Đồng lộc ( Can lộc — Ha tinh) da trở ảnh một địa chỉ đồ, một đấu son chói ngồi không thế nào phái nhạt Noi dé hang vạn người đã dốc hết nhiệt tỉnh, sức lực, trí tuê của tuổi trẻ những mạch máu cháy vé tim Nơi đò, bàng nghịn bộ đội, thanh niên xung phong, công nhân giao thông, lái xe, chiến sĩ công an, dân công, quân đân du kích, đã gửi lại tuổi thanh xuân của minh để thông đường, thông xe ra tiễn tuyển, góp phản dinh thẳng giặc Mỹ xâm lược
Trang 6
Khúa luận tốt nghiệp
Rất nhiều du khách từ mọi miễn tổ quốc, từ nước ngoài di dén Dang
Lộc để thắp hương, đảng hoa cho các anh hủng liệt sỹ và để tìm về với một
địa danh đau throng ma hao hung trong quả khứ để có thêm sức mạnh xây dựng cuộc sống mới
Tả mội người cơn được sinh ra vả lớn lên trên mãnh đất giàu truyền
thống Hà Tĩnh Tam gương hy sinh của mười cô gái Ngã ba Đểng Lộc đã sớm thôi thúc em hưởng vẻ cội nguồn Chính vì thể em đã quyết định chọn đề tải phát huy giá trị của di tích lịch sử Ngã ba Đẳng Lậc đễ làm khóa luận tết
nighiép cia mink
2 Muc dich nghién cứu :
Nhằm đi sâu và tìm hiểu thực trạng công tác bảo tồn các hạng mục di
tích iia Nga ba Dang Lộc, để cỏ một cải nhìn tổng quát vẻ tỉnh trạng bão tổn San đó để tài xin để xuất một số ý kiến để lâm tết cổng tác bảo tắn va phat
huy giá trị của dị tích lịch sử Ngã ba Đồng Tộc
3 Đối tượng nghiên cửu và phạm vì nghiên cứu:
- Đổi tượng nghiên cửu của đẻ tài là khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lée trén dja bản huyện Can Lộc, tính IIa Tĩh Trên cơ sở thực trạng cổng tác bảo tên các hạng ruục ch tích chính trong dĩ tích lịch sử Ngã ba Đẳng Tộc
- Phạm vì nghiên củu của để tải bao gỗmu các hạng tuục dĩ tích tại Ngã
ba Đông Lộc- Can Lộc — Ha Tinh
4 Phương pháp nghiên cứu:
Dựa trên cơ sở chính sách và phương pháp luận cũa văn hỏa ở Việt
Nam
Trang 7
Khúa luận tốt nghiệp
khỏa luận sử dựng các phương, pháp nghiên cửu cụ thể
- Tổng hợp phân tích tư liệu
~ Điển đã thực địa
~_ Phương pháp liên ngành của quân lý văn hỏa
5, Đóng góp của dễ tải:
Tổ tải của tôi góp phần nhỏ bé giúp cho ban quần lý di tích lịch sử Ngã
ba Đểng Lộc có thêm tài liệu, để đưa ra những biện pháp nhằm bảo tên và phát triển di tích tốt hơn trong hoạt động du lịch và giáo đục truyền thống, đồng thời để tuợi người hiểu nhiều bơn giá trị quan trọng của di tích và có ý thức giữ gìn báo vệ đi tích cho thế hệ hôm nay vả mai sau
Trang 8Khúa luận tốt nghiệp
1.1.1 Các khải niệm cơ băn
* Thái niệm về “văn húa” và “di sản văn hủa”
Văn hóa và di sản văn hóa là hai khái niệm riêng biệt cò môi quan hệ him cơ với nhau Nếu văn hóa là sự sáng tạo của con người thì di sản vẫn hóa
là kết quả của quá trình sông tao Ấy được tồn tại dudi dạng các sản phẩm văn hồn và trở thành tài sản quý giá của loài người qua các thời đại
Văn hỏa là một khải niệm đa nghia, ban vẻ vấn hóa hiện nay trên thế giới có hàng trăm định nghĩa khác nhau Tủy từng khía cạnh, góc dộ tiếp cận,
nghiên cứu khác nhau dẫn đến sự khác nhau trơng việc xác định khái niệm
Cải nghĩa cho điển đó chính là do sự đa dạng, đa điện của các vùng miền, quốc gia và đặc điểm tâm lý của dân tộc, điểm đứng hay cách nhún của người dịnh nghĩa Do đỏ có nhiều loại định nghĩa khác nhau như: loại ảịnh nghĩa theo hình thái chuẩn mực, loại định nghĩa theo hính thái giá trị văn hỏa, loại định nghĩa theo hình thái biểu tượng của văn hóa định nghĩa ruiều tả, liệt kê những gì là văn hỏa Tuy nhiên, đù nhĩn nhận ở góc độ văn hóa nào thí các dinh nghĩa về văn hóa cũng khẳng định mối quan hệ giữa con người với vẫn hỏa, con người gắn với văn hóa, có cơn người là có vẫn hóa
Năm 1983, tổ chức Giáo Dục _ Khoa Học và Văn hóa cúa liên hiệp
quéc (UNESCO) da té chire héi nghi vé văn hóa ở Mexico va da dura ra mét
định nghĩa chung nhất về văn hỏa: văn hóa theo nghia chung nhit la tang thé
những nếi riêng biệt về tình thần và vậi chất, trí tuệ và xúc cảm quyé:
tính cách của một xã hội hay của một nhóm người trong xã hội Văn hỏa bao
Trang 9
Khúa luận tốt nghiệp
co ban trong cuộc sóng của con người đó là nhu cầu vật chất và tình thản Để
đáp ứng hai nhu câu này cũng phải có hai dạng hoạt động cơ bản đó là sắn
xuất vật chất và xuất tỉnh thân Văn hóa vì thể cũng chia thành hai dạng là văn hóa vật chất và văn hóa tình thân
Van hoa val chat bao gồm loãn bộ sân phẩm vật chất do con người sáng
tạo ra như các công trình kiến trúc, điểu khắc, công, cụ sắn xuất và sinh họat,
đỗ ăn, mặc, các phương tiện đi lại và vận chuyển Các sắn phẩm văn hỏa ở dang vật chất ây gọi la văn hóa phi vật
Vấn hỏa tình thần là toàn bộ sẵn phẩm do cơn người sáng lạo ra thứ: tr tưởng, lín ngưỡng, lỗn giảo, phong tục, tập quản, pháp luật, văn học nghệ thuật, văn chương, các dạng văn hỏa ở dạng phi vật chất ấy gọi là văn hóa
phi vat thé
Khái niệm đi sản văn hóa: thuật ngữ này được sử dựng rộng rãi ở nhiễu nước trên thể giới mà nội đụng bao hàm bên trong nó bao gồm cả di sẵn văn hỏa vặt thể và đi săn văn hóa phi vật thề Ở Việt Nam cách hiểu này mới dược sử dụng rãi trong khoảng 15 năm tức là từ khi Việt Nam chuyển sang
niên kinh tế thị trường,
Trong văn kiện hội nghị lần thứ V của ban chấp hành trung ương Tờng (khóa VIM) về xây đựng và phải triển nền văn hóa đậm đã bản sắc dân tốc, Đảng Công sản Việt Nam cũng thống nhất quan điểm văn hóa được hiểu
theo nghĩa rộng bao hàm cá văn hẻa vật thế và văn hóa phi vật thé
Quan điểm này được thẻ chế hóa trong văn bản quy phạm pháp luật Luật
di sản văn hóa được Quốc Hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 29/6/2001 Đây là văn bản có giá trị pháp lý cao nhất dỡ nêu
Trang 10
Khúa luận tốt nghiệp
* Khái niềm Di sản văn hóa vật thể và di tích lịch sử - văn hóa
Di sin van hóa vật thể là một bồ phận tại điển 4 của bộ luật đi sản văn
hóa như sau: 7? sản văn báa vật thể là sân phẩm có giá trị lịch sử, văn hóa,
khoa học, bao gẫm di lích lịch sử văn hóa danh lam thống cảnh, di vật, cỗ
vật, bảo vật quốc gia
Như vậy di san vin hóa vật thể ngoài việc phải mang những đặc điểm của
di sản văn hóa nỏi chưng còn phải mang đặc điểm riêng của nó là thể hiện
dưới đựng vật chất
Ti Wich lich sit van hoa va danh lam thang cảnh giữ vai trỏ là muội là miệt
yếu tế cầu thành cứa môi trường Nó hiện hữu trong không gian cụ thể và co lịch sử hình thánh, tổn tại củng với thăng trâm của thời gian Luật đi sắn văn hóa tại điều 4 khoản 3 đã định nghĩa: Di tỉch lịch sử văn hóa lá công trình xây dựng, địa điểm và các dĩ vậi, cỗ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa diễm có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học [ 14, trl3]
Như vậy cóng trình xây dung, dia diém và cổ vật, các dị vật, báo vật quốc gia thuộc công trinh, địa điểm đỏ phải có giả trị lịch sử, văn hóa, khoa học xuới được coi là di tích lịch sử: văn hóa, có nghĩa chúng phải là vật chứng cho một sự kiện lớn hoặc gắn bỏ với cuộc sống, sự nghiệp cửa anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân kiệt xuất, hoặc chủng là tác phẩm nghệ thuật nỗi
tiếng có giá trị tư tưởng, giá trị thẩm mỹ đại diện cho một thời đại có tác dụng thúc đây sự phát triển xã hội ở một giai đoạn lịch sử nhất định
* Tiêu chí để một công trình, một địa điểm trở thành di tích lịch sử- Văn
hoa được quy định tại điều 28 khôan T của luật di sẵn văn hóa như sau:
Trang 11
Khúa luận tốt nghiệp
của anh hùng dân lộc, dnh wh
« Công trmh xây đựng địa điểm gắn với sự kiện lịch sử tiêu
biếu của các thời kỳ cach mang kháng chiến
«— Dịa điểm có giá trị tiêu biểu về khảo cổ học
+ Quân thể các công trình kiến trúc, nghệ thuật của một hay
nhiều giai thoại lịch sử [L4, 22
* Khái niệm về bảo tồn
Ti tích lịch sử - văn hỏa đo họat động lịch sử để lại, chủng đã tổn tại
khách quan, cụ thể, Hoat dong bao lan để dà tích đó tổn tại vĩnh cửu, lâu dài
củng lịch sử
Trong nghiên cứu báo tồn di tích thường gặp các cụm từ: bảo quán, báo
vệ vá bảo tồn: trong đó
-_ Bảo quản mang ng]ấu là tạo những phương tiện, xử dụng những
hud, dé gin git những đổi tượng được tẤn tại lâm dài
biện pháp kỹ
- Hảo vệ chứa dựng nội dung, gdm co nhimg quy chế hoat động
pháp chế cùng với công việc bảo quản
- Bảo tồn mang nghĩa rộng han, chẳng những phải hoat động bảo
vệ, giữ gìn cho đối tượng tần tại lâu đài, mà còn khai thác khả năng, phải huy tac dụng của dỗi tượng, phục vụ tiễn bộ xã hội Bảo tôn gắn liên với di tích lịch sử- văn hóa, thành khải niệm và mang nội dung là họat động bảo tôn di tich lich ste- van héa [14, 121,22]
Sự tiên bộ xã hồi ngày nay, đã nhận thức được rằng, di tỉch lịch sử - văn lỏa là do trí tuê, năng lựo sắng 1ạo của nhiều lẳng lớp lao đông lạo ra VÌ vậy phải dem di tich lịch sử - văn hóa trở về với quân chúng nhân đân lno
Trang 12
Khúa luận tốt nghiệp
động sáng tạo Mặt khác di tích lịch sử văn hóa là nơi kết tính những giá trị
văn hóa, khoa học súc tích, giá trị thầm mĩ cao, giá trị của tâm lĩnh rất lớn Vì
vậy không bảo tên được đ tích như xưa, đóng cửa im âm ° khư khư như ông
từ giữ dễn”, Bảo tên di tích ngảy nay cùng với nhiệm vụ giữ gìn sao cho nguồn gốc di tích tôn tại lâu đài còn phai dem vào khai thác, phát huy giá trị phong phú cúa di tích, phục vụ nghiên cứu phát triển khoa học, kỹ thuật, phục
vụ tham quan thưởng ngoạn của con người
1.1.2 Sự cần thiết của việc bão tần và phát luy giá tị cũa các di tích
tịch sứ - văn hóa
Trong quá trình đâu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta đã để lại cho chứng ta một kho tảng di săn văn hóa vô củng quý giá Kho tàng đi sắn văn hỏa được vật chất hóa, cô động hóa lại ở các di tich lịch sử - văn hỏa Di tích lịch sử văn hỏa là những chứng tích vật chất, phảm ảnh sâu sắc nhất về đặc trưng văn hóa, về cội nguôn và truyền thủng đầu anh dựng nước và giữ nước hảo hủng của dân tộc Đẳng thời di tích lịch sử - văn hỏa là một bộ phận
cầu thành kho táng di sản văn hóa nhân loại
Ti tích lịch sử - văn hỏa có khả năng rất lớn gớp phần vào sự phát triển
ên khoa lọc nhận vin,
trí tuê, tài năng cơn người, gớp phân vào sự phát
khoa học lịch sử Di tích lịch sứ lả bộ mặt truyền thông của mỗi quốc gia, dân tộc, là sự hội tụ tình hoa vần hỏa quá khứ cho dù quốc gia, dân tộc đó phát
triển ở mức độ nào cing phải bảo tổn các đi sản văn hóa của quá khứ
Chính những vật chứng hưu niệm tham nặng tại các dĩ tích kết tĩnh trong nó những giá trị vô cùng to lớn Đó là một nguồn tu liu lich sit dé nghiên cửu các sự kiện, các dầu vết của một thời kỳ lịch sử nào đỏ Là cơ sở khea học cho việc phân biệt các thời kỹ lịch sứ và đặc trưng vẫn hóa của từng
thời ký trong quá trình phát triển đi lên cúa lịch sử loài người hay từng quốc
gia, dân tộc Giá trị của di tích lịch sử có mối quan hệ biện chứng với công tác
bảo tôn của di tích, giả trị lịch sử của ch tích đâm bao cho di tich tổn lại và
Trang 13
Khúa luận tốt nghiệp
chỉnh sự tổn tại của di tích làm tăng thêm giá trị của nó Bối vậy, công tác bảo,
tản đi tích cần phải cơi trạng tỉnh nguyên góc của nó Tỉnh nguyên góc là một
lợi thể khẳng định giá Irị và vai rò của lừng dĩ tích
Để hình thành một di tích hay bảo tảng lưu niệm trước hết phải có những diều kiện: tầm quan trọng của sự kiện, vai trỏ của nhàn vật lịch sử Sự kiện
hoặc một phân của di tích liên quan đến cuộc đời hay họat động của một nhân
vật, hay rộng hơn là vận mệnh của một quốc gia, dân tộc Ba yêu tổ kể trên là
cơ sở về mặt lịch sử khoa bọc cho công tác bảo tổn và phát huy giá trị cia di tích lịch sử văn hóa
Bén cạnh đó, di tích côn là một phương tiện có tác dụng rất lớn cho
việc giáo dục thế hệ trẻ Thông qua hệ thống cúa di tịch giứp cho họ có được
một nhận thức bằng trực quan sinh động về quá khứ, về lịch sử hình thành và truyền thống của đân tộc Từ nhận thức đó giúp cho họ có một cách nhận thức đứng đắn, biết nâng ru, trần trọng những giá trị của quả khứ
Di tích lịch sử- văn hóa lả biểu hiện cụ thể nhất, về phân biệt nhất về
bản sắc văn hóa của đần tộc, là tài săn văn hóa của quốc gia Di tích lịch sử
văn hỏa có tác đụng giảo dục lòng yêu nước, tự hảo dân tộc, 14 trung tâm sinh hoại vẫn hóa công đẳng, là phương tiên đề giao lưu vấn hóa quốc tế và là Hiểm
năng du lịch có khả năng khái thác lãu dai dem Iai hiệu quả kinh tế cao
Hoạt động báo tên di tích nhằm giữ gin những giả trị van hoa do đồng thời phát huy giá trị của nó đem vào xây đựng môi trường văn hóa mới, xây dựng nền văn hóa đậm đã bản sắc dân tốc, liệu đại và tiên tiên, Có thể nói bảo tôn đi tích chính là bâo vệ đi sản vấn lỏa, khai thác giá hị nhiều mặt của
di tích, giữ gìn bản thông điệp của cha ông giữ cho thể hệ rnai sau
Nhự vậy, nếu không giữ lại được những di tích, di vật là vật chứng
hứng hẻn nhất cho những sự kiện của quả khử thì không thé nào hiểu được
đây đã về quá trình và phát triển của đần tộc Chúng ta tim hiểu quá khử thông qua các di tích và truyền thống lịch sử nhằm kế thừa và phát huy những
Trang 14
Khúa luận tốt nghiệp
dân tộc, một đôn tộc tự đúnh mắt văn hóa là tự dảnh mắt tắt cả
Xuất phát từ vai trò và ÿ nghĩa như vậy, cóng tác bảo tồn và phát huy giả trị cúa dần tộc ngày nay đã trở thành hoạt động văn hóa quan trọng Trong, điều kiên văn hóa đã trở thành cốt lối của quả trình giao lưu và hội nhập quốc
tế thì cộng tác bão tỏn và phát huy giả trị của đi tích lịch sử văn hỏa đã trở thành một vận dễ bức thiết, Tuy nhiên hoạt động bảo tên bao giờ cũng cẩn gó
sự chí đạo, quản lý về mặt pháp lý của các ngành, các cấp có liên quan
Ngay sau ngày chỉnh quyền cách mạng được thánh lập, IIỗ Chú Tịch đã
ký sắc lệnh số 65 ngày 23/11/1945 về việc bảo vệ di sản văn hỏa Sau ngày
đất nước hòa bình lập lại, Đăng và nhà nước ta quam tâm nhiều hơn đến công tác báo vệ dỉ tích lịch sức văn hóa Hàng loạt các sắc lệnh, chỉ thị, nghị quyết
đã được ban hành nhằm hoàn chính những thú tục về mặt pháp lý cũng như
nghiệp vụ dé định hưởng cho hoạt động bảo tổn, giữ gìn các đi sản văn hóa của đất nước Trang đỏ phải kể đến pháp lệnh số 14/CT- HDNN về việc bão
vệ và sử dụng di sin vin hóa Đây là văn bản pháp lý liên ngành quy định về
cơ sở pháp lý và khoa học cho công tác báo tổn Mặt khác cũng là yêu cầu quan trọng cho công táo bảo tồn di tích
1.1.3 Cơ sở pháp lý của công tác bảo tần di tích lịch- sử văn hóa Xây dựng văn văn bản pháp lý là yêu cầu đầu tiên của sự nghiệp bảo tổn dụ tích Qua các thời kỷ lịch sử, Đảng và nhà nước ta đã ban hành những văn bán pháp lý làm cơ sở cho công tác quán lý, bảo vệ di tích
Trang 15Khúa luận tốt nghiệp
di tích lịch sử- văn hóa là tài sản của nhân đân, nghiêm cấm việc phả hủy
đình, chủa, đến, miễu và những nơi thờ tự khác cùng các di tỉch khác chưa
được bão Lổn Cấm phá hủy bia ký, vău bằng có ích cho lịch sử Sắc lệnh quy dịnh về việc nhà nước chỉ ngắn sách cho việc bảo vệ, tụ sửa dị tích vả công nhân các khoản trợ cắp cho học viên đông phương bác cổ
Tiếp theo là nghị định 519/TTg ngày 19/10/1957 về bảo tổn di tích Dây
là văn bản đã xác định rõ rang đối tượng của công tác bảo tổn, bảo tảng vả những vấn đẻ căn bản trong công tác bảo tằn, bảo tàng và việc quân lý di tích
Nghi dink sổ 519 gồm 7 muạc và 32 điêu khoảm Mue T xác định
TẢI cả những bắt dộng sẵn và dộng sẵn có giá trị lịch sử hay nghệ thuật (kẾ
cả bắt động sản nằm dưới nước hay dưới đất) bắt cứ thuộc quyên sở bữu của
ai hay đặt dưới chỗ độ bảo vệ của nhà nước Mục TĨ nói về liệt hạng mục
Mục TTT sưu tâm về khai quậi Mục TV bảo quản Mục V trừng Lụ và sửa chữa Mục VT xuất khẩu những chỉ sân có giá trị Mục VIT khen thưởng và kỹ luật
Pháp lệnh số 14 LST/HĐNN về báo tổn và sử dụng di tích lịch sử vẫn
hỏa va danh lam thăng cảnh công bổ ngày 04/04/1984 Trong lời mở đầu,
pháp lệnh khẳng định: đi #ch lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh là tài sân vô giá trong kho tàng di sản vẫn hỏa của dân tộc Việt Nam và phải sử dụng các di sản ấy nhằm giáo đục truyền thống dựng nước của đân tộc Việt Nam Phục vụ nghiên cửu khao học, đáp ứng nhu cầu thảm mỹ và văn hóa của nhân đân lảm giàu đẹp kho tàng di sản văn hóa dân tộc và góp phản làm phong phú văn hóa thể giới
Nội dụng pháp lệnh : trong chương T gọi là những giọi độnh chúng, trong đỏ nêu khải niệm về dị tích lịch sữ- văn hỏa, kiểm kê, đăng ký công nhận xác định các loại di tích lịch sứ văn hỏa Quy định chế đó bảo vệ và sử dụng di tích bảo vệ di tích lịch sử văn hóa Quy định của đồng bộ trưởng thực
hiện việc quản lý nhà nước với các đi tích lích sử, nghiêm cắm việc lâm hại
Trang 16
Khúa luận tốt nghiệp
cho đến ngày nay Năm 1862, Can Lộc được bổ sung thêm tổng Lai Thạch:
(Thuộc huyện Dức The) và tổng Doài (thuộc huyện Thạch [14) Sau Cách
mạng Tháng tám năm 1945, Can Lộc cắt thành hai x4 thuộc tống Trung
Tương về Đức Thợ Hiện nay, Cam Tộc có 29 xã, I Ủn trấn với diện Ligh
khoảng 370 cây số vuông và dân số gần 20 vạn người
Voi thé mii, ding sỏng, trải qua quả trình vận động của bẻ mặt trái đất
đã để lại trên đất Tà Tĩnh hệ thông nui rừng chạy suất từ bắc đến nam, từ tây sang đông cùng dãi đồng bằng nhỏ hẹp và những thung lửng thơ mộng Dãy
múi Trà Sơn thuộc đói Hoảng Sơn, khởi đầu từ ngọn núi Tảnh Cam (Đức Thợ) cao 56m, trai dai trên địa phận Can Lộc vào Kỳ Anh nói với dãy Hoảnh Son, tiếp giáp tính Quảng Bình Năm trong dãy Trả Sơn, ở xã Thượng Lộc có hai ngọn múi cao trên 400m là núi Thanh đá đen và núi Toan Dây lồng Lĩnh (Hay Ngắn Tống) với các dĩ tích và danh thang néi tiếng như chứa Tương Tích, đến Đô Đái, chúa Ngạn Sơu (Chùa Nghền) Núi Bằng (hay Côn Đẳng) trải dải trên dịa phân 6 xã thuộc Hạ Can Lộc và Ha Thạch Hả, chủ yêu
được kiến tạo bằng đá hoa cương „ Bởi địa thể hiểm trở, day nui Tra Son va
llỗng Lĩnh đã từng lá căn cứ của các cuộc khởi nghữa thời Lê, thời Nguyễn vá kháng Pháp những nim dau thé ky XX
Trang 17
Khúa luận tốt nghiệp
La cùng những nhánh sông nhỏ trong vủng như sông Nghẻn, sông Cảy tuy
chia cắt đồng bằng nhưng hảng năm lại chớ một lượng phù sa làm bởi tích đất
đai, tạo nên một nguồn lợi vẻ kinh tế và gép phân thuận lợi che tuyến giao thông đường thuỷ trên địa bản
Néu wh đặc điểm kiến tạo địa bình của Hà Tĩnh với múi rừng là chủ yếu (chiếm /3⁄4), đất đai khong may mau mỡ thi những điểu kiện khi hậu cũng là một thú thách dữ dẫn với người dân nơi đây Nằm trên dái đất miền Trung nắng lắm, mưa nhiều va chịu ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam khô
nông, & Ha Tinh co hai mia 1676 Mua néng tir thang 4 đến tháng, nhiệt độ trung bình 34-35 đỗ, có ngày lêu tới 40-42 độ Khi có gió Tây Nam thôi qua dãy trời làm cho cây cối khỏ héo, ruộng vườn nứt nẻ Sau mỗi đợt như thé
chủng 5-10 ngày, thôi tiết sẽ đễ chịu hơn khi có những cơn mưa giông
Tling nam tir tháng 7 đến tháng 9, người dân Can Lộc và Tà Tĩnh nói chưng còn phải chẳng chợi với bão tổ từ biển vào Bão biển đôi khi kẽm theo những cơn lốc xoáy gây nên mưa to, làm ngập lụt nhà cửa, ruộng vườn, đẳm thuyền bè của ngư dân Trong cơn bão tổ, nhà nhà ruộng nương dựa vào nhau hơn, sẻ chia với nhau từng củ khoai, hat gao Và cũng phải ching vi vay, trong cái khôn khó, khắc khiệt của thiên nhên, tỉnh cố kết công đồng của người Tả Tĩnh càng trở nên keo sơn, bền chặt hơn?
Ma lạnh ở Hà Tĩnh thường kéo din tir thang 9-10 dén tháng 3 năm sau
Gió mùa đông bắc trần xuống khi vào đây gặp các dãy nủi cao ở phía Nam và Tây Nam đã gây nên những đợt mua dim, dai ding G ving núi Can Lộc về
mua nay thường kẻm theo lượng mưa nhiễu hơn vùng đồng bằng, gây ra ngập
Trang 18
Khúa luận tốt nghiệp
ứng cục bộ vá tạo nền những vúng sinh lây làm che giao thông trên địa bàn
gặp nhiền khỏ khăn
1.2.2 Con người Can Tộc
Vùng đất Can Lộc không chỉ nỗi danh với những tên núi, tên sông đã di vào dân gian trong những cầu hat vi, hat dim, hét phường di củi, không chỉ
nổi danh với bậc chí sĩ, khoa bảng nhiều đời để đạt, học rộng, tai cao ma noi
đây còn la ving dat có truyền thống đâu tranh kiên cường, bất khuất chẳng ngoại xâm Trải qua mấy ngàn năm đựng nước và giữ nước của đân tộc †a, đặc biệt là từ mấy thể kỹ X với công cuộc khi phá và wd réng vung dit Can
Lộc thí thời nảo cũng có những bậc anh hùng đứng lên lãnh đạo nhân đân giữ
yên bở cõi Do là Dặng Tất (người làng Tá lạ, xã Tá Thiên Lộc nay là Tùng
Lée- Can Lộc) một trong hai nhân vật chủ chốt, xuất sắc cũa nghĩa quân Trần
ông bạo đầu thế kỷ XV
Ngôi đã nổi dây chong bon quan lại nhà Minh «|
Cuộc khởi ngiữa Trần Ngỗi diễn ra trên điện rộng từ Thanh Hoá- Nghệ Au-
Ha Tinh và thu được nhiều thắng lợi Khi cha bị bọn gian thần sát hại, người con của Dặng Tất là Dặng Dung- một vị tướng vẫn chương võ nghệ song toàn đã đủng lên nói nghiệp lớn Năm 14109, nghĩa quân do Dáng Dung làm thủ lính tôn Trần Quý Khoáng ( là cháu của Tran Nghệ Tòng) lên làm vua, hiệu là Tràng Quang, Từ căn cứ Yên Hễ bên bờ sông Lam kghĩa quân Đặng Tang tiên dánh tiêu diệt giặc Minh ở Tân Bình, Thuận Hoá, dánh ra Hoan
Diễn rồi tiến đến Tây Dô, Ilàm Tử, Chương Dương, bao vậy thành Dâng
Quan Nhà Minh phai cit Truong Phu mang theo dai binh sang cứu viện Nghĩa quân Đăng Dung chiéu du rat ding chm, song vi Lae mong lại bị trai phục, dành úp nên Đặng Dung da bi bat cùng vua Trùng Quang và bị trả về
Yên Kinh, Trung Quốc Trên đường đi, ông đã khắc vào thuyền bài Thơ " Cảm hoại" và sau đó vua tôi cừng nháy xuống sông tự vẫn Tâm gương trưng
liệt của hai cha con Đặng Tắt, Đăng Dumg- hai người con anh hùng của mánh dất Can Tộc dã dược vua Tê Thánh Tông bán lặng câu đốt
Trang 19
Khúa luận tốt nghiệp
Vẻ sau, dưới cờ khởi nghĩa, quân từ các cuộc khởi nghĩa và nhân dân trong
vững đã hưởng ứng và tham gia đồng đáo, đóng góp sức người, sức cúa, góp
phần làm nên những chiến công vang đội, đánh đuổi giặc Minh xâm lược, giành lại quyền độc lập tự chú
Năm 1858, thực dân Pháp nỗ súng xâm lược nước ta và từng bước thiếL
lap nén cai tri Ving dét Ha ‘Tinh 1A một trong những nơi đầu tiên bủng lên ngọn lửa đấu tranh chồng lại triểu đỉnh phong kiến tay sai và thể lực thực din
cướp nước Trong phong trảo Cân Vương, hai anh người Làng Gia Hanh (là
xã Gia Hanh- Can T.de) la Nguyễn Duy Chánh (Đề TiạcL) đã sớm chiêu lập
võ nghệ vẻ lich trữ lương thực để danh giác Được sự ủng hộ, góp sức của nhan dan, nghia quân Để Chanh và Để Trạch lẫy vùng nửi hiểm trớ giữa Cau Luộc- Dúc Thọ làm căn củ, hoạt động trên một vửng rộng lớn, tiến hành phục kích tiêu diệt địch Sau đó, hợp với nghĩa quân cửa Lê Ninh đánh thành Tà Tinh, Khi Phan Đình Phủng ở ngoài Bắc về (1889) thông lĩnh toàn bộ lực lượng quân kháng chiến ở vùng Nghệ - Tĩnh, Nguyễn Duy Chanh và Nguyễn Duy Trạch dã dưa toàn bộ số quân của mình đặt dưới quyển chỉ huy cụ Phan,
tiếp tục hoạt động mạnh ở vửng Thượng Can Cuộc khởi nghĩa Tương Sơn -
Tiương Khê do Phan Đính Phùng và Cáo Thắng lánh đạo phát tiểu, kéo dai đến năm 1895 thi tam lắng Đỏ cũng là cuộc khởi nghữa có ý nghĩa đỉnh cao nhất trong phong trảo chống Pháp cuối thế kỹ XIX do các sĩ phụ phong kiến yêu nước lãnh đạo Nhân dân l1à Tĩnh nói chưng và Can Lộc nói riêng đã thể
hiện truyền thống yêu nước và chí khi kiên cường, bắt khất, góp phản viết nền
những trang sử vàng chống ngoại xâm của dân tộc
Trang 20
Khúa luận tốt nghiệp
Tuy phong tràa Cần Vương thất bại nhưng nhân dân 11à Tĩnh củng như
đồng bảo cả nước vẫn nung nâu y chi quyết tâm đầu tranh chống bon thực dan
cướp nước và phòng kiến lay sai nhằm giành lại độc lập Vào khoảng những năm 1916-1919 nỗi lên phong trào kháng Pháp và chéng dia chủ phong kiển
mạnh mẽ ở vùng Can Lộc- Đức Thọ do Nguyễn Trang, Nguyễn Hét củng một
số người khác chí huy Nguyễn lrang là cơn cúa Nguyễn Duy Trạch và
Nguyễn Hét là con của Nguyễn Duy Chanh Nồi tiếp truyền thông cha ông những năm trước trong cuộc khởi nghĩa Phan Đình Phứng, hai ông đã bí mật tập hợp lực lượng, tiểu hành những cuộc Hừng trị bọn quan bại và lay sai gian
áo trong vùng Hướng ứng phong trào Đông Du của Phan Bội Châu, họ đã tổ chức quyên góp tiên gây quỹ và tiên hành đột nhập vào nhà bọn địa chủ, bào,
lý giàu cho những người xuất dương, Hai ông đã bị giặc Pháp và tay sai truy lùng gất gao Giấu dùng lửa đốt nhà nơi các ông đến hoạt động và hơi ông đã
by anh trong ngọt lửa,
Mặc dù bị thực dân Pháp đản áp, không bổ đã man song phong trào đầu tranh vẫn âm i cháy trong lòng nhân dân 11á Tĩnh và Can Lộc Ngọn lửa đỏ bứng lên mạnh mẽ, dữ dội hơn bao giờ hết tù khi có anh sáng của Chủ nghĩa Mác- Tiêmdn được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chiêu rọi tới, đẫn đến sự ra đời của các tổ chức cộng sắn Ở Can Lộc có các chỉ bộ Đồng Dương cộng sẵn liên doàn như chỉ bộ Hữu Ngoại (Thiên Lộc) Cái Lương (Hậu lộc), Trảo Nha
(Dại Lộc) Và đến cuối tháng 3 năm 1930 được sự uỷ nhiệm của Xử tý
Thang Kỳ, đồng chỉ Trần Hữm Thiếu Túc Tuai, tức Nguyễn Tnng Thiên vào
Tà Tinh tổ chức lội nghị thành lập Đảng bộ lâm thời Hà Tĩnh tại một địa
diễm gân bên đờ Thường Trụ xã Thiên Lộc - Can Lộc Từ dây, các tổ chức
của Dông Dương cộng sắn Dảng và Dòng Dương cộng san Dang va Déng Duong cộng sản liên đoàn được hợp nhất, lấy tên là các chỉ bộ Dang Céng sân Việt Nam và chỉnh thức lãnh đạo nhân dan Ha Tinh dau tranh không mệt mai dé pian tự đo, độc lập
Trang 21
Khúa luận tốt nghiệp
kiến, giái phóng quê hương minh
Lich sử là một đồng chảy vĩnh hằng, nối tiếp quá khứ - hiện tại và hướng đến tương lai Truyền thống đâu tranh chống ngoại xâm bắt khuất của cha ông là nguồn lực tình thần tranh mẽ giúp người dân Hà Tĩnh, người đân, Can Lộc vững vàng đương đầu với mọi khỏ khăn, thứ thách Bước váo thời
kỳ đầu tranh bảo vệ nên độc lập dân tộc với hai cuộc kháng chiến trường kỳ chồng thực đân Pháp và để quốc Mỹ, nhân đân Can Lộc đã dong góp cho đất
nước những người con anh dũng, cuả cẩm và làm bồn nghia vụ của hậu phương với tiền tuyển Đặc biệt, trong cuộc kháng chiến chúng Mỹ, cửu nước
ộc- Hà Tĩnh
kéo đải 21 năm, trên vửng cán xóng , Khu 4, người dan Can
không những đã làm tròn nhiệm vụ đối với
anh dũng chiến dấu hoàn thánh nhiệm vụ của tuyến đần, là tiền tuyển của hậu
n tuyến lớn Miễn Nam ma con
phương lớn miền Bắc xã hội chủ nghĩa Mặt trận giao thông vận tải tiên địa bản Khu 4 và Hà Tĩnh là nơi thể hiện dày đủ và sâu sắc nhất cuộc chiên đấu nhiều cam go, thử thách, ác liệt, hy sinh nhưng cũng anh hùng nhất của cuộc
chiến đâu ấy.Và cũng chỉnh tại nơi đây, trên mảnh đất Cam Lộc kiên cường
mày có một địa danh đã ghỉ dâu những kỳ tích oai húng- những trang sử vắng chói kủ của một thời đánh Mỹ và quyết thẳng Mỹ- đó chỉnh bà Ngã ba Đẳng Lộc
" Các ngã ba khác trên đời làm bằng nước, bằng sông, bằng thuý triểu lên
Trang 22Khúa luận tốt nghiệp
Bằng vôi trắng, gạch nâu Bằng đèn xanh, đèn anh, đèn đỗ Âủ màu
Hay bằng những sự chênh vênh vấp ngữ Nhưng Ngũ ba Đẳng Lậc xây bằng xương máu "
(Trích thơ Huy Cân)
1.3 Khái quát di tích lịch sử Ngã ba Đông Lộc
1.31 Lịch sử hình thành Ngã ba Dẳng Lộc
Ngã ba Đồng Lộc cỏ vi trí rất quan trọng trong mạng lưới giao thong chiên lược Đắc — Nam qua dia ban Ha Tĩnh, là giao điểm của dường chiến lược 15 và các đường lên tính Từ đây cỏ thể mở rộng ra các hướng, phục vụ
tốt cho giao thông vận tâi khi các tuyến ở đồng bằng đã bị cắt đứt Dây cũng,
là nởi có địa bàn phức tạp và hiểm yếu Toàn bộ khu vực Ngã ba Đẳng Lộc
đọng Nếu bị địch danh pha thi khắc phục rất khó khăn
Dau thang 4/1968, dich tap trong danh phá tuyến đường số Ï đoạn từ
cầu Thượng Giá đến Cỗ Ngựa thuộc xá Tiển Tộc (Căn T.ộc) Ngày 20/4/1968, dường số 1 bị cắt dứt tại dây, ta chuyên hướng vận tái sang tuyển dường lã trên vùng rừng núi phía tây của tính Lúc dó Ngã ba Đông Lộc là nơi duy nhất
cho con đường vận tải chiến lược đi qua Khận rõ vị tri quan trạng oa Dang
Tiộc, địch lấp rung đăng phá ác liệt khu vực này ngay từ đầu Trong ? táng nêm bom han chế (ir thang 4 đến tháng 10/1968), chúng bắt đầu đánh vào Ngã ba 1.863 lần ném gân 50.000 quả bom các loại, chưa kể đạn Rốc két và
den 20mm Linh quân chứng danh 29 ngày, ngày đành nhiều nhất là 103 lần bay với 800 quá bom các loại Suốt ngày đêm không hic nao Déng Lée net
tiếng bom Củng một lúc chủng ném xuống nhiễu loại bom đảo, bom phá, bơm bí, bơn nỗ phậm,bom tỉr trường Ban ngày, chúng tập trung dánh vác
Trang 23
Khúa luận tốt nghiệp
Nhận thức rõ âm mưu, thú đoạn của kẻ thù và vị trí chiến lược của Ngã
ba Đồng Lộc trên tuyến vận tải của địa phương, Tỉnh ủy, ủy ban hành chính tinh tập trưng lãnh đạo, chỉ đạo các ngành các địa phương huy động lực lượng, dốn sức cho Đồng lộc để giải lổa điểm sối, gi vững mạch rấu giao thông,
lực lượng chiến đấu gồm: Trung doan pháo cao xạ 210, tiểu đoàn 8 phao cao
xạ của tính, một bộ phần của tiểu đoàn 30 công binh quân khu
Tháng 5/1965, ban bảo đảm giao thông tỉnh được thành lập do đẳng chí Tiân Quang Đại, nguyên ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy phó chủ tích ủy ban đánh chính tĩnh lắm trưởng bạn Ki địch tập trung đánh Đồng Lc, ban dim bảo giao thông tính trực tiếp chí đạo giải tỏa điểm chốt Đồng Lộc, các tổ quan sát, đếm bom, cắt tiêu, tổ rả phá bom, bộ phận ứng cửu đường củng với mạng hrởi thông tin liên lạc, lục lượng điểu hành phương, tiện giao thông, giữ gìn nật lự khu vực Ngã ba Đồng Lộc được hình thành 2⁄8 đại đội thuộc tổng dội TNXBP1E do tỉnh đoàn diểu động và ngành GTVT phụ trách gồm các dại đội từ C552 — C557 dược diều dộng về với hơn 1000 người rãi trên
tuyển tử cầu Cơn Bang đến Khe Giao Về lực lượng ngành GTVT gềm cỏ:
Tổng cơ giới giao thông do ông TUông Xuâu Lý làn tổ chưỡng, 1 Z2 đại đội chủ lực cầu, 1/2 đại đội chủ lực giao thông (trong đó có anh hứng La Thi Tam ), ba déi cong binh IL, TH và VỊ, tổ máy gạt Ï công trình]
Quy trình chiến đâu, đám báo giao thông vận tải ở Ngã ba Dồng Lộc
còn có sự đồng góp lớn của nhân dàn và lực lượng dân quân du kích của Đồng Lộc và các xã Quảng Lộc, Mỹ Lộc, Thượng Lộc, Xuân Lộc, Trung Lộc, Phú Lộc, Sơn Lộc hàng van người được huy động ra mặt dường làm nhiệm
Trang 24
Khúa luận tốt nghiệp
vụ giải tỏa giao thêng, tiếp tế lương thực, thục phẩm, đạn được, chăm sóc thương bính Nhiều gia đỉnh đã nhường nhá, nhường vườn để làm kho, mở
nhà, dưa văn lát dường, chẳng lẫy cho xe qua
Chi trong 5 thing, ching ta đã bắn rơi 14 may bay
năm 1968 chúng ta đã phá 1.780 quả bom, góp 974.240 ngày công để thông
Giờ đây chiến tranh đã hủi xa, cuộc sống hồi sinh ngay trên “tọa độ
chết” nấm xưa Tuy vậy, chiến thẳng Đồng Lộc vẫn còn vang vọng môi đến xuai sau Hình ảnh Đồng Tộc quật khởi vươn lên vấn còn ghỉ đậm nuấi trong tâm khảm của người dân Hà Tĩnh và lá niềm tự hảo của nhân dân cá nước,
nhân dân yêu chuộng hòa bính trên thế giới
Di tich lich sir Npa ba Dang Lộc mãi mãi là nơi giáo đục truyền thống
nộ trổ
rnướo, lòng tự hào cân tộc cho tlị
1.32 Lịch vữ hình thành và phát triển của lực lượng thanh niên
xung phong
Khi cuộc kháng chiến chống thực đân Pháp của dân tộc ta bước vào
giải đoạn ác liệt, để chuẩn bị mở chiến địch biên giới Cao- Bae- Lang, Bác Hồ
đã trục tiếp lãnh đạo Ngày 13-7-1950, thực hiện chỉ thị của Bác, liểu bạn thanh vận Trung ương quyết định thành lập Đội TNXP công tác dầu tiên Đôi
gồm 725 đội viên nam nữ làm nhiệm vụ vận tải lương thực, sửng đạn, sứa chữa cầu đường phục vụ chiến dịch Cao- lắc- Lạng
Phát huy truyền thông vẻ vang của TNXP thời chống Pháp, khi cuộc kháng chiến chẳng Mỹ cửu nước chu) sung gim doan gay go ác Hệ, một
Trang 25
Khúa luận tốt nghiệp
đường trọng yêu
Sau khi có chỉ thị 71, Bộ laa động đã ra chỉ tiêu đợt đầu, cho tuyển 5 van TNXP ở 12 tỉnh thành miễn Bắc gồm Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh,
Quảng Bình, Ninh Binh, Ha Noi, Hưng yên, Hà Nam, Nan Dinh, Hai Phong,
Hà Đông, Hải Hưng, Riêng Hả Tĩnh đợc đâu đã có 6.600 XP huyện Can
Lộc cân tuyển 409 người đã có 3193 đơn xim gia nhập
Ở miễn nam, mặt trận dân tộc giải phóng miễn Nam cũng, giao cho
ập lựu lượng TNXP
Đoàn Thanh miền nhận dn cach mung mmén wan th
gidi phémg muién nam, vita phục vụ nông lắc GTVT ở muiền bắu, vừa phục vụ
chiến đầu ở miền Na
Trong suết nửa thế kỷ qua, lực lượng TMX%P đã chứmg tả vai trò to lớn của mình trong chiến đầu, lao động, săn xuất, gỏp phân xửng đảng vao thing
lợi của cuộc kháng chiến chẳng Pháp, chống Mỹ Đặc biệt trong cuộc kháng chiên chỏng Mỹ cửu nước, hàng vạn TNXP da gan da, ding cám, mưu trí, cò mặt khắp nơi trên các tuyển dường trọng yếu của dất rước dễ dám báo thông
đường cho xe ra mặt trận Tfọ đã gác lại tỉnh yêu, tuổi xuân, tật cã vi miễn
Nanu ruột thịt Hàng nghìn người đã vĩnh viễn nằm lại trên các cung đường, hang trăm người bị thương, rất nhiều nữ TNXP đã lrở về sóng cô đơn, không chồng không con Trong số 5 vạn TNXP nổi bật lên cỏ tập thể A4-C552 trong đỏ có 10 cô gói hy sinh tại núi Nhỏ - Thanh Hoá, 12 nam nữ thanh niên
hy sinh tại Ga Géi- Nam ha, 8 nam nit TNXP hy sinh trén đường Quyết Thắng củng nhiều tắm gương tiêu biểu khác
Trang 26
Khúa luận tốt nghiệp
* Céde su tich kuyền thoại tập thể:
Một yêu tố không kém phân quan trọng để xây đựng lên chủ nghĩa anh hing cách mạng thời ký đỏ là sự by sinh vô bờ bến của các chiến sỹ lắm công tá giao thông vận tải của nhận dân các địa phương Được sự giáo dục của Đáng, họ đã nẻu cao trách nhiệm lớn lao đối với tổ quốc, với sự nghiệp
giải phỏng dân tộc với tỉnh thần đố? cả cho tuần tuyến, tất cả đề đánh thắng giặc mỹ xâm lược, còn hàng, còn xe là còn tất cả, nhà tan, của nát cũng ÏỪ-
quyết lâm đúnh mỹ cực chừ sướng sưu Trong cuộc chiến đều không vẫn sức nơi sự sống va cải chết chỉ cách nhau trong gang tắc, nhiều tắm gương điển hình đã chói sáng Hình ảnh cửa họ là hiện thân chơ chân lý cách mạng hậu
phương lớn miễn bắc, là tiêu biển cho truyền thống đâu tranh cách mạng của
quê hương X6 Viết Nghệ Tĩnh anh hùng, bao gồm các tập thể
Vài nét về trung đoàn 210
Trung đoàn 210 là trung doàn pháo cao xạ dược thành lập ngày
25/9/1959 để báo vệ khu gang thép Thái Nguyên Vào Dễng Lộc, trung đoàn phái triển khai đội hình chién dau trên một khu vực hẹp, liên tục chiến đầu
148 ngày đêm đánh trả máy bay Mỹ, bão vệ cầu đường và các lực lượng dang làm việc tại Ngã ba Đồng Lộc Không quân Mỹ đã tập trưng chế áp, tiêu điệt
Trang 27
Khúa luận tốt nghiệp
các trận địa cao xạ, không có đại đội nào không bị đánh Có trận địa bị chứng đánh vào trận địa bổ trí ngay cạnh đường, cạnh ngâm nên địch đánh đường ngầm cũng là đánh phá dữ dời Tổn thất nhiều nhưng với khẩu liệu đống bám cầu bám dường, chất kiên cường đãng cảm không một ai rời mâm pháo
122 đồng chí đã hy sinh, trong đó có 5/6 đại đổi trưởng đang chỉ huy chiến
đầu, 259 đẳng chỉ bị thương, Trong 5 tháng ở Dồng Lộc Trung đoàn đã đánh
1.076 trận bắn rơi 14 máy bay Mỹ buộc chứng phải bay ở độ cao, hạn chế được số bom rơi trúng đường, góp phân bão đâm giao thông ở điểm nút Đơn
vị đã dược nhà tước phong tặng danh hiệu anh hùng T.LVTND
Tiểu đoàn 8 pháo cao xạ bộ đội địa phương Hà Tĩnh
Tiểu đoàn 8 pháo cao xạ bộ đội địa phương Hà Tĩnh được thành lập ngày 14/4/1965 trén cơ sở đại đội 27 đại đội Bình Hà và một số học viên trường sĩ quan phỏng không Cán bộ chỉ huy của liêu đoàn do quân khu bé sung, hạ sĩ quan, chiến sĩ và ruột số cán bộ cân phân đội là những, quân nhân
đã phục viên được lệnh trở lại phục vụ quân đội -BCS của tiểu đoàn chú yêu
là con em quê hương IIà Tĩnh, Nghệ An, một số ở ITa Bắc, TTài ITưng, 1ià
Nội, Hải Dương, Da Nẵng
Tiên đoản 8 luôn có mặt ở những vị trì trọng yếu để bảo về mụg liêu kinh tế, chính trị, quân sự, giao thông trên địa bàn Tiêu đoàn dã chiến đấu ding căm, bản rơi $2 máy bay Mỹ, 9 chiếc rơi tại chủ, phổi hợp cùng gác đơn
vị bạn bắn rơi 29 chiếc khác Dơn vị chiến đầu giỏi, cảng đảnh cảng trưởng
thành, đây dan Tai chidu trường Đồng lộc, đơu vị đã cùng hung đoàn 210 ban máy bay Mỹ, bảo về vùng trời cho lực lượng TNWP san lắp hồ bơm và cho những doàn xe ra trận được an toàn Đơn vị được nhà nước phong tăng danh hiệu anh hủng LÌ.VTND tháng 1 nằm 1973,
Tế máy gạt Uống Xuân Lý
Tổ máy gạt của Uỏng Xuân Lý là niềm tự hào của ngành GTVT Hà Tĩnh Cũng như các đơn vị bạn, tổ của anh đã vượt lên biết bao thứ thách cửa
Trang 28
Khúa luận tốt nghiệp
tiện xe may sẵn sẵng hoạt động an đêm, họ lợi dụng ánh trắng, pháo sáng
địch đế khấn trương san đất, làm phẳng mặt đường Cỏ khi cả tổ chia nhau từng người một, người lải máy, ngưởi mặc áo trắng, dùng khăn làm tin hiệu
âu để tổ Vương: hướng dẫn cho xe chạy Có khi lại xúc cả bom thã xuống hồ
Định Nhỏ dùng thuốc phá nễ
* Các sự tích uyằn thoại cá nhân:
Tình ảnh 10 cô gái Đồng Tộc là Inén thân cho raột thê hệ Hưanh ruên
Việt Nam cho nên độc lập, tu đo của Tô Quốc, sức mạnh của tuổi rẻ, riểm tin
váo Đăng, vào Bác Hỗ đã được khơi dậy phát huy, trở thành sức mạnh vật
chất to lớn góp phần lập nên bao chiến công, bao kỳ tích anh hùng còn vang
vợng tới muốn đời sau Chủ nghĩa anh hùng cách mang đỏ không chỉ xuất
Biện là các lập thể quả còn được nêu cao trong mối gá rhâu, mỗi chiến sỹ trên mặt trận chiến đâu báo dám giao thông vận tải Bao gém những cá nhân sau:
Người con gái sông La
Người đân TĨa Tỉnh không ai không biết đến người con gái quê xã Vĩnh Tiộc- Căn Tộc mà lên tuổi đã gắn Tiến với hình ảnh: Đi mẮI trong lựa ngọc, đội giợi nước sông la Trong bài hát Người con gái xông 1„a của nhạc sĩ Doãn Nho
Chị La Thị Tám sinh tháng 10/1949, 18 tuổi chị đi lắm công nhân thuộc
ngành giao thông Chiến tranh ác liệt, từ tháng 12/1967 đến tháng 8/1968 chị
được điển vào Ngã ba Đông Lộc và được giao một nhiệm vụ hết sức quan
Trang 29Khúa luận tốt nghiệp
xem bao nhiều quả bơm chưa nỗ để sau đó khi may bay địch vừa đi là chạy xuống cắm tiêu đánh đâu cho cổng binh đến phá nỗ Tang ngày tiếp xúc với
bơm đạn cũng có nghĩa là hàng ngày tiếp xúc với cái chết, vậy mà chủ đã coi
như một lẽ thường, không biết đến sợ hãi Ghi nhận công lao của chủ, Đăng và Chỉnh phủ dã phong tặng danh hiệu Anh hang LLVIND
Ảnh hùng Nguyễn Tri Ân
Anh hùng Nguyễn Trị Ân sinh năm 1945 tại xá Sơn Lộc, huyện Can Lộc Anh là công nhân phá bom thuộc Tổng đội TNXP Ty Giao thông Hả Tĩnh Sinh ra và Em lên ở ving quê nghèo nhưng giảu tuyển thống cách mạng, anh đã sẵn lòng yêu nước, căm thủ giặc Chứng kiến cảnh bom Mỹ tàn
pha qué hương, giết hại bao nhiêu đồng bao, anh đã vào TNXP, ngày đêm chồng chọi với cái chết của kế thù để giành sự sống cho đẳng chỉ, đồng đội
300 ngày đêm Em việc ở đoạn đường Khe ÚI, Khe Giao, Ngũ bá Đồng Lộc, những nơi địch đánh phó ác liệt ønh vẫn không hễ nắn chỉ và mệt mỗi Qua
293 trận bom của địch, bị vùi 15 lần song anh vẫn tiền lên cảm tiểu vả rả bom
nổ chậm, tự chế tạo dụng cụ phá bom Anh đã được Nhà mước tặng thưởng
THuên chương Tao động hạng Ha, được Quốc 11ội và Chính phủ nước VNDCC tuyên đương " Anh hông lao động " năm ]972
Ảnh hùng Nguyễn Tién Tuần
Anh hùng LLVTND Nguyễn Tiên Tuấn quê ớ xã Cảm Dương, Cẩm
Xuyên, TĨA Tĩnh Anh sinh 1942, là thượng sĩ, tổ trưởng tổ cảnh sát trật tự
giao thông Đẳng Lộc thuộc Công Ty Công am Hà Tĩnh làm nhiệm vụ giữ trật
tự giáo thông ở bến phả Cầu Phủ và Ngã bé Đồng Tộc Ánh đã dũng cảm tham gia chiến đấu hàng trắm trận, trực tiếp cửu sống 15 người bị thương,
vượt qua nhiều bãi bom từ trường, bom nỗ chậm để điểu khiển vận động lái
xe, kích kéo hang trim xe bi dé, cửu phả đấm, lặn vớt hàng chục tấn đạn, tổ
chức hàng nghìn bỏ đội hành quân sang sòng được an toàn Trong mưa lũ, anh chỉ huy chiến sĩ bảo về hàng chục lấn hàng, bắt được hàng chục vụ trộm
Trang 30
Khúa luận tốt nghiệp
Vua phá bom Vương Đình Nhủ
Anh Vuong Dinh Nhé sinh ngày 10/2/1925 tại xš Kỳ Thmh, Ký Anh trong một gia đình bản cổ nông Từ tháng 7 năm 1967 anh chuyển ngành về
Ty Giao thông, đã giao cho anh làm nhiệm vụ đỡ bom trên các cung đường Các tuyển đường trên khắp ruọi miễn quê Hà Tĩnh déu od ham tay của Vương Định Nhé phá bom, đăm báo thông xe như Kỳ Anh, Cua Sot, Thuong Gai,
Khe Giao, Dễng Lộc, Truéng Kén Dặc biệt, tuyến đường 15A ở Ngã ba
Đông Lộc đá gắn với tên tuối 7z phá bom Vương Đỉnh Nhỏ
Anh mat nin 1990 tại Quảng Trị Năm: 2002 LIBND xã Đồng Lộc đã làm hồ sơ đề nghị Nhà nước công nhận danh hiệu Anh hùng LI.VT nhận dân cho Vương Định Nhỏ
Mười cô gái đồng lộc— Mười đóa hoa bất tử
Chị Vũ Thị Tần
Sinh ra và lớn lên bong một gia đình nông dân nghẻo đói nhưng giàu lòng yêu nước, lại được sự giáo dục của nhà trường nên chị Võ Thị Tân đã sớm hình thành lý tướng cách mạng, lỗi sống gián dị, tiết kiệm, chịu dựng
gian khổ để học tập
Năm 1963 — 1964, chỉ là Phó Bí thư chỉ đoàn địa phương, Tân đã góp sức cùng ba con xóm làng xây dựng cuộc sống xuới tươi đẹp, thúc đấy phong trào HTX lon mạnh Năm 1965, Tản dã củng chị cm trong toàn huyện xung phong
vào lực lượng TNX%P trực tiếp lao động, chiến đấu báo vệ tổ quốc thân yêu Ngày mới nhập ngũ, Tần biển chế vào C552 — P18 Ha tĩnh báo vệ thông suốt
các tuyến đường ra mắt trận Mềng 2-5-1965, Tan cimg don vi lam nhiệm vụ bảo vệ thông dường và bốc xếp hàng ở bến phà Địn Lợi thuộc đường 15A trên
Trang 31
Khúa luận tốt nghiệp
đất Tương Khê Thảng 11-1965 đến tháng 6-1966, Tân được điều vẻ làm
nhiệm vụ đảm bảo giao thông trên đường 15A đoạn từ Tủng Cóc đến Dức Tho Do có nhiều thành tích trong công tác và anh đúng trong chiên đâu, đạo đức tư cách tốt nên Tàn đã dược chi bộ C552 đẻ nghị cắp trên chuẩn y kết nạp vào Đảng Cộng Sản Việt Nam vảo dịp Đăng ta 37 tuổi (3-21967) Ban chỉ
huy đã quyết định giao cho Tân tiểu đội trướng tiêu đội 4 C552
Tháng 4-1967 đến tháng 6-1967, Tân cùng đơn vị được điển về công tác tại đương 15A ö Đẳng Lộc trong quá trình từ ngày nhập ngũ đến tháng 7-1986, cÍn đã phần đấu lập nhiêu thành tích, chỉ huy Hiểu dội hoàn
thành xuất sắc nhiệm vụ được giao Tiểu đội do chị phụ trách luôn xứng đáng,
là lục lương chu céng, con chim dau đàn của đơn vị
Xgày 19-7-1986, trước lúc hy sinh 5 ngày, chị Tàn đã việt thư về cho
xuẹ Bức thư này tràn đẩy tĩnh cẩm yêu Hương nhớ mong Mẹ và cũng tran
day tinh th
n yên nước, cñm thủ giặc, quyết tâm sắt đá đánh thẳng kế thù và tỉnh thần lạc quan cách mạng, phơi phới
Chi Hé Thi Kim Cac
Cúc cất tiếng khóc chảo đời trên mảnh đất Nương Bao — xa Son Bằng —
Huong Sơn, bên cơn song Ngắn phố trong xanh, Cúc vừa đầy 1 tuổi, nạn đói khủng khiếp năn 1945 đã cướp mắt người cha, Hà nội cúc và bao người khác trong lảng Ông Nội Cúc đưa 2 mẹ con Cúc vẻ nhà rau chảo lẳn hỏi dợi ngày lúa chín, Dén năm Cúc 4 tuổi mẹ Củo đi bước mia
Từ đây Cúc sống trong su đủm bọc của Ông Nội va o Loan Chẳng báo lâu vào một ngày tháng chạp, ông nội qua đời một minh o Loạn nuôi cháu, đến năm sau chú Dũng dị bộ đội và về cưới vợ Từ dây Cúc ở với chú mư và o Bà
Trinh mẹ cúc lây chẳng ở Sơn Bắc thính thoảng về thăm con, nhưng chẳng có
gì để gửi nuôi Cúc Thời gian này Cúc cởi cọc mặt thắt lại, đôi mắt luôn nhìn
xuống, lâu dẫn thánh thi quen Tóc Cúc vàng hoe, cụt cém như một tám đuôi
lông bo Quanh nam Cie mie chiếc quân lửng với cluệc áo vá Cúc di chắn
Trang 32
Khúa luận tốt nghiệp
lúc mê Ó Loan hồi đẩy còn ở nhả, thương sớt cháu, löa tháng liển tim cach
chữa trị cho chau bằng bài thuốc dan gian Cuỗi củng Cúc đã khỏi Nhưng vết sẹo sẵn sùi rất lén, chạy suốt từ thắt lưng xuông thất lưng thi khong bao giờ xảến được
Ngày nhập ngũ, chị Cúc được ở với chị Tân Đôi bạn củng lửa tuổi, củng mệt ngày nhập ngũ đã sống với nhau trong mềm yêu thương đồng chỉ, đồng đội, luôn luôn giứp đỡ nhau hoàn thành suất sắc nhiệm vụ được giao
Trong 3 rain cing sống, củng làm việc cả 2 chỉ đã đại nhiều thành tích Vĩnh
đự lớn nhất trong đời đó là giờ phút thiêng liêng 2 chị được đứng dưới Đăng
ky va chin dung Hé Chu Tich doc lời nguyện thể trước lúc vào Đăng 3/2/1967 Sau đó chỉ Cúc được giao nhiệm vụ tiểu đội phó, tiểu đội 4
Càng vui sướng với niêm vui ay bao nhiêu, Cúc cảng hằng say cổng tác bấy
nhiêu Ba nắm trời bôi qua, Cúc đã chỉ huy liễu đội bám tu chién đấu, bảo đảm thông suốt dường 15A trên trận dịa Ngã ba Đồng Lộc
Một ngày tháng 7 nắng gắt ở Đồng Lộc, vào làc 16 giờ ngày 24 tháng 7 năm 1986, trong li 11 người củng tiểu đội ( trừ 5 cổ đi lầy quân trang, quân dụng, 1 người đã hy sinh trước đó) ra mặt đường gần Ngã ba Đồng Lộc về phía Nam khoảng 30Ôm để san lắp hồ bom, sữa chữa đường kết lợp củng số hằm trủ ân, Cúc cùng 9 chỉ cm trong tiểu đội dã hy sinh Trong tiểu dội còn có
chị Trần Thị Thảo, “linh nhiệm ki Ï” vì lý do tập văn nghệ đi sau cùng tiểu đội, nên đã sống sót
Hôm đỏ, 10 cô gái ra đến hiên trường đã nhanh chóng triển khai công
kẻ đào , người súc, Hỗ hởi làm việc, vừa làm vừa chuyện trỏ đùa nhau
Trang 33
Khúa luận tốt nghiệp
rơi trủng chỗ các cỗ dang làm việc Tiếng nỗ chát chúa, đốt đã tung tỏ, khỏi
bom mui mit, den ngém trim lên cả đội hình 10 cô
Tếp TNXP tiếu đội năm đi sau chạy ảo đến gào thét, bộ đội nhân đân ỡ gân đó cũng lao ra gợi tên từng người Đến nơi chỉ con thấy hỗ bọn sâu
hoẫm, một vải chiếc cuốc, xéng vãng ra nhưng không còn thấy một ai, không, nghe thấy một tiếng người Cá 10 cô gai TNXP 44 anh ding hy sinh Suét
đêm hôm đó và cả ngày hôm sau, đồng đội đã đào bởi, tìm thí hải các chị, đem về tắn rửa sạch sẽ Tal va déu nbu dang di vao giấu ngủ dài Đồng đội đã
Trang 34
Khúa luận tốt nghiệp
Chị Võ Thị Hoi
Sinh trưởng trong một gia đình nông dân ở xã Thiên Lộc- Can Lộc Nơi day co day Héng Tãnh quanh năm muây vớn và ngôi chúa Hương Tích cổ kinh nằm ẩn minh trên đỉnh núi, từ nhỏ, cô bé Hơi dã cảm thấy yêu quê hương, yêu rang đồng, yêu những người dân quê mộc mạc, " Môt nắng hai sương"
Chị Nguyễn Thị Xuân
Chị Nguyễn Thị Xuân sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống cách mạng, Bế chỉ là Đảng viền 1930-1931 Tuổi thơ Xuân gắn liển với hình ảnh ngôi nhà nhỏ 3 giau cải bếp con con va mam san vuông vẫn trước thêm
Có chừng ấy thôi mà những ngày tháng ở TNXE, Xuân nhớ đến phát khóc lên được Chị Trần Thị Hường
Chị Trần Thị Hưởng là con của một liệt sĩ Chẳng Pháp Cha chị là vệ
quốc quân hy sinh khi Hường mới 4 tuổi, tuc Huờng đăng od mang em Ty Năm enn lý lên 2 và Hưởng tròn 5 Lỗi, rưp đi lây chồng Hai chị em ở với bà ngoại và cậu mợ tại xóm Đồng Quế, thị xã hà Tĩnh
Chị Hà Thị Xanh
Sinh ra ở vừng quê Tức Iloà- Dức Thọ Xanh vền là cô gái hiển lành, it nói nhưng việc làm thì chăm Xanh đậm người, khoẽ mạnh, làn việc gì cũng xốc vác, hay nhận việc khó về mình Mỗi trường chiến dâu, lao động, hợc tập
đã khiển cho Xanh cùng chị em trong tiểu dội gắn bó với nhau như ruột rẻ
Chị Trần Thị Rạng
Sinh r lại xóm chải Thọ Thuỷ xã Đức Vink Đức Thọ, từ nhỏ cô bé Rang da 16 ra rÃt can đấm, Ít noí song tỉnh nghịch Thời thơ 4u Rang theo cha
mẹ làm nghẻ chèo lái trên sông La Rang lớn lên lúc bom dạn giặc Mỹ đánh
phả ác liệt ở bến De Lao- quê hương Chứng kiến cảnh đau thương của xớn
và nhân dân, Rạng quyết định rời cuộc sống sông nước lên bờ sinh hoạt với
đoàn thanh niên, tham gia nhục vụ chiên đâu tại huyện nhả
Trang 35
Khúa luận tốt nghiệp
Ngày 3-11-1967, chi vao TNXP Don vi tinh nguyện thi nhiêu nhưng
sé tring vao TNXP thi ít Rạng may mắn được ở trong những người trứng
tuyển đó Rang mừng lắm, về thuyền sửa soạn đỗ đặc và từ giá gia đình
Chị Võ Thị Hà
Sinh ra ở thị trắn Đức Thọ, Hà vỏn là cô gái khỏng quen lao dồng nặng
Cha lIả ông Võ Trọng Lạc quê gốc ở thi tran Duc Tho p&p ba Trin Thi
Khuyên quê Bến Thuỷ- Vĩnh Hai người cưới nhau vá sinh được 5 người con
Tà là con thứ 3
Khi Hà sinh ra thì đã có dòng sông Tra mi nriết chấy xuôi về biển cũ
Sông La cũng hiển hoà như người con gái địu đảng, xinh đẹp, nhiều mộng
mơ Những cánh buồm xa, cánh buởm gẵn, những chiếc ca nô ngược lên Linh Cảm hoặc xuôi về Vĩnh Chưa đẩy 17 tuéi đã gác lại những ước vọng về con
đường học bánh để lêu đường vào TNXP, đến với Ngã ba Đẳng Tộc, nơi Ti bom khốc hội
Trang 36
Khúa luận tốt nghiệp
Chương 2
THUC TRANG CONG TAC BAO TON VA PHAT HUY GIA TRI DI TICH
LICH SUNGA BA DONG LOC HƯỚNG VÀO HOẠT ĐỘNG DU LỊCH
2.1 Các hạng mục và cảnh quan di tích
- Tượng đài chiến thắng
Sau ngày đất nước thông nhất, Trung tỨơng Đoàn TNCS Hà Chí Minh
đã rà xét tất cả các điểm chiến dấu của TNXP trong toàn quốc và đã chọn di tích lich sử Ngã ba Đểng Lộc là nơi tiêu biểu cho thế hệ TNXP toàn quốc
chiến đầu chống giặc ngoại xâm để đầu tư xây dựng toàn bộ céng trink
Khu di tích Ngã ba Dễng Lộc đã được nhà nước xếp hạng di tích lịch
sử văn hoá cấp quốc gia Diện tích ròng 0,6 km Tượng đài chiên thắng năm dưới thung lũng trong công viên tuổi trề, nơi ngày xua chỉ cldt hổ bon Phía
trước mặt tượng đài là Ngã ba - nơi giao nhau cúa huyết mạch va day mii Tro Voi Sau lưng tượng đài chiến thẳng lồng Lộc là biểu tượng bắt hủ của sức mạnh, ý chỉ quyết chiến, quyết thẳng, tỉnh thần vươn lên đạp bằng mọi gian nam tuy kiểm của hực lượng TNP, bồ đội, công nhân giao thông, công an,
dân quân du kich Xung quanh chân tượng đài là biểu tượng của khói lửa, đạn bom vả các vâng mây biểu trưng hoà bình, hy vọng vả màu xanh bất diệt của bầu trời Dễng Lộc Dưới chân tượng đài là lr hương và bệ đá Xung quanh chân tượng đài xép hình cánh cung là những bức phủ điêu miêu tả không khứ sôi nỗi, khẩn trương của TNÉP, công nhân giao thông, bộ đội, đân quân, lái xe, nhân dân Đỏng lộc và các xã lân cận san dường, lấp hỗ bom, bắn
may bay dich, pha bom dan duéng cho xe qua
Tuong dai chién thing Déng Léc do nhém ky su thiét ké - hoa si Lé
Pinh Quy Quéc Lap sang thc Tuong đài được khởi công vào ngày 15-7-
1995 và khánh thành vào dịp kỉ miệm 30 nắm chiến thắng Đồng Tộc 15-7-
1998
Trang 37
Khúa luận tốt nghiệp
- Biểu tượng lưu niệm của ngành GTVT và nhả bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ của ngành
Gột biểu tượng hưu mệm của ngành GTVT nằm ngay chính giữa Ngã
ba, nơi giao nhau của 3 tuyến đường: Lạc Thiện- Đông Lộc, Khc Giao-Đồng Lộc, Ba Giang- Đồng Lộc Cột biểu tượng được khởi công xây dựng vào
tháng 12-1991 vả khánh thành vào ngày 26-3-1992 Nha bia nằm cạnh chân
núi Trọ Voi, phía ngoài vành khu di tích
- Nhà bia tưởng niệm T'XP toàn quốc
Từ dưới đường lên khoảng 50em, qua mẫy dấy tam cấp dải là nhà ba
tượng niệm TNXP toàn quốc Nhà bia được Trung ương Đoàn TNCS Hề Chí Minh đầu tư xây dựng năm 1998, khắc tên 1950 anh himg, liét st TNXP hy sinh trên khắp mọi miễn Tế quốc
Nha bra tng mém chink 1a tang sit hao hùng va bi trang của lịch sử,
Ja biện thân của lực lượng " Vai wan can chân ngàn dặm", không tiếc tuôi xuân và xương máu vỉ độc lập tự do của dân tộc trên mọi miễn đất nước Tên tuổi của các AIH,8 TNXP sẽ được lưu danh muốn đời, để lớp con cháu ngưng vong, tôn kinh, tụ hảo
- Khu mộ 10 nữ anh hủng liệt sĩ TNXP hy sinh tại ngã ba đồng lộc Cách nhả bia tưởng niệm chừng 30em, cùng nằm ở dãy đổi ‘Tro Voi cao
vút thông xanh là khu mộ của 10 cỏ gái TNXP tuổi từ 18-24 thuộc tiểu dội 4
tiểu đội trưởng Cả 10 cô cùng hy sinh vào lúc 16 giờ ngày 2⁄4-7- 1968 tức ngày 26-6 Mậu Thân Thi hài của các cô lúc đầu được mai táng lại đổi Bài Dia cach Tro Voi Thm, sau nay modi chuyển về đây, Khu mộ 1Ô cô đá được
mở rộng tôn tạo năm 2000, trang nghiêm và thoáng đăng Hỗ bơm nơi 1Ô cô
Trang 38Khúa luận tốt nghiệp
ông Nguyễn Thới và bà Trần Thị Bây
4 Chỉ Dương Thị Xuân Smh năm 1944 Đức Tân- Đức Thọ, con ông Duong Quy va ba Dang Thi Quy
5 Chị Võ Thị Hợi Sinh Năm 1944 ở xã Thiên Lộc- Can Lộc, con ông
Võ Bảng và bả Võ Thị Em
6 Chi Nguyễn TÌn Xuân Sinh năm 1948 quê quản: Vĩnh Lộc- Can
Lộc- con ông Nguyễn Trương va ba Cao Thi Niém
7 Chị Trần Thị [lưởng Sinh nằm 1949 tại thị xã là Tĩnh Bố liệt sĩ chồng Pháp Xfe lây chẳng
8 Cli Hà Thị Xanh Siuh năm 1949 ở xã Đức Hoá- Đức Thọ Nănu
2001 1ne chị xanh còn sống ở Đức Hoà,
9 Chị Trần Thị Rang Smh năm 5 ở Thọ Thuý- Đức Vĩnh- Đức Thọ
Cơn ông Trần Trung Mẹ theo con trai vào sinh séng ỡ Dic lic
10 Chị Võ Thị I1á Sinh năm 1951- Quê quán: Thị trấn Dức Thọ Con ông Võ Trọng Lạc và bà Trân Thị Khuyến
- Nhả truyền thắng TNXP luàn quốc
Nhà trưng bảy truyền thông TNXP toàn quốc là nơi mà lịch sử TXXP
hiện lên tráng liệt nhất, rõ nét nhất, sông động nhật Gian chính điện có tượng
Pac Hé, đồng chí Trần Phủ và cụm tượng bò đội, TMXP Những câu khẩu thiệu đã lìmg là lý lưởng cháy bồng của thanh niên được đăng đây đủ cả gian phòng lớn 110 hiện vật gốc, 12 ảnh gốc và 145 hiện vật được phục chế cho
người xem thấy cuộc sống lao động, chiên đầu của TNXP trên mọi ngả đường với tĩnh thân " Tất cả cho tiên tuyển", "Dịch phá một, ta làm mười" Một cuộc
sống sỏi động, đây chất thép mà cũng đây lãng mạn Hiện vật gồm đỗ đạc sinh hoạt, dụng cụ chiển đấu của TNXP: Xe bở, xe cút kít, ông nhỏm, xắc cối,