Luận văn một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt Động của thư viện trường trung học phổ thông trên Địa bàn thành phố hà nội

Bằng các hoạt động của mình TV trường PT dang góp phản nàng cao chất lượng giáo dục của nhà trường, Bộ giáo dục vá Lào tạo đã giành sự quan tâm rất lớn đến việc dung và phát triển hệ t

'TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI

KHOA THU VIEN - THONG TIN

MỤC LỤC

Các từ viết tắt trong khóa luận

Lời nỗi đầu

Chương 1: Khải quát về hệ thông thư viện trường phổ thông trên địa bàn

Hà Nội và các tiêu chuẩn đặt ra đối với thư viện truông học

1.1 Khải quát về hệ thống thư viện trường trung học phổ thông trên dia ban

TTà Nội

1.2 Vai trò của Thư viện trường học

1.3 Tiêu chuẩn thư viên trường phổ thông theo QD số 01 của BGD & ĐT

Chương 2: Thực trạng việc áp dụng tiêu chuẩn thư viện trường phổ

thông trên địa bàn Hà Nội

2.1 Thực trang vốn tải liệu của các trường trung học phô thông,

3.2 Cơ sở vật chất

2.3 Nghiệp vụ thư viện

2.4 Tổ chức hoạt động thư viện

2.5 Quản lý thư viện

2.6 Đánh giả thực trạng việc áp dụng các tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông trên địa bàn Hà Nội

Chương 3: Một số giải ;pháp nhằm nâng cao hiệu qua heat động cud thu viện trường phổ thông trên dia ban thành phố Hà Nội

CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG KHỎA LUẬN

LỜI NÓI BẦU

1- TINH CAP THIET CUA BE TAT

Giáo dục đảo tạo là nên tảng của sự phát triển xã hội là cơ sở cho phat triển khoa học kĩ thuật, phát triển nguồn rhân lực đáp ủng như cau ngày cảng

bức thiết của xã hội đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay khí Việt Nam ra nhập

tô chức thương mại thể giới WTO Chính vì vậy việc hoàn thiện và phát triển

hệ thống giáo dục là câu thiết, Một trong những biện pháp hoàn thiện hệ

thống giáo dục đó là phát triển hệ thống thư viện trường phê thông Bằng các

hoạt động của mình TV trường PT dang góp phản nàng cao chất lượng giáo dục của nhà trường,

Bộ giáo dục vá Lào tạo đã giành sự quan tâm rất lớn đến việc dung

và phát triển hệ thống thư viện trường học bởi lẽ ngoài thầy cô giáo thì sách

võ là công eụ không thể thiểu nhằm phục vụ ru cầu tự học mỡ rộng kiến

thức cho học sinh cũng như lò công cụ cho giáo viên bỗ trợ kiển thức sách

giao khoa Sự quan tâm đỏ được thể hiện bằng các văn bán 61/1998/QĐ- BGD&PT ngày 06/11/1998 về việc ban hành quy chẻ vẻ tả chức và hoạt động thư viện trường phổ thông, quyết định số: 01/2003/QĐ/BGD&ĐT ngày

02/01/2003 về việc hướng dẫn thực hiện tiêu chuẩn thư viên trưởng phổ thông bao gồm 5 tiêu chuẩn Với mục dich làm giảu vẫn tải héu thư viện, luân chuyển nhanh chóng các thông tha từ thư viện nhá trường đến tay các thây cô

giảo và học sinh góp phan nang cao chất lượng giảng day, chất lượng giÁo

dục đảo tạo nói chúng, đổi mới phương pháp giảng đạy và học tập đấp ứng

yêu câu cân thiết eda phat triển khoa họe giáo dục, sự đôi hỏi của xã hội thông

tin

Vì vậy việc tìm hiểu thực trạng hoại động của các thư viện lrường

tung học phố thông đặc biết là trên địa bản thành phế Tà Nội wham dua ra

các giải pháp nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động của các thư viện là một

việc làm cỏ ý nghĩa cấp thiết Diễn nảy cảng có ý nghĩa hơn khi có thư viện

trường học đã hở thành 1 tiên chuẩn đề cho một tường học hở thành tường dạt chuẩn Hơn bao giời hết vị trí của thư viên trường học đã dược xã hội nói

chung và ngành GD - ĐT nói riêng hết sức quan tâm

Xuất phát từ thực tế đó em đã chơn để tài: “Một số biện pháp nâng cao

hiệu quả hoạt đông của thư viên trường trung học phỏ thông trên địa bàn

Thanh phé Ha Nội” làm để tải khóa luận của mình

TI- Đỗi tượng và mục tiêu nghiên cứu:

Tổ tài nghiên cửu về thực trạng tổ chức hoạt động của thư viện trường

trung học phỏ thông trên địa bản Thanh phé Hà Nội Từ đỏ đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của thư viện

THT- Phạm vi nghiên cửu:

Do điểu kiện và thời gian có bạn nên em không thể triển khai và khảo

sát tổ chức hoạt động của toàn bộ hệ thống thư viện trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phổ Hà Nội mà chỉ chọn mệt số điểm khảo sát đó là

thư viện của Š trường nằm trên một số các quản huyện khác nhau của thành phổ cụ thể là:

Trường Trung học phế thông Phan Iluy Chú

Trường Trung học phổ thông Chu Văn An

Trường Trung học phố thông Nhân Chính

Trường Trung học phế thông Trân Tưng Dạo — Nguyễn Trãi

Trường Trung học phế thông Hà Nội Amsterdam,

1V- Phương pháp nghiên cứu:

Đổ nghiên cứu để tải này cưa đã sử dụng các phương phấp nghiên cứu

như: Thống kê, tổng hợp phân tích tài liệu, điều tra phóng vẫn trực tiếp, khảo

sát và so sánh

V-Bỗ cục bài khoá luận:

Ngoài lời nói đân, lời giới thiệu, danh mục tài liệu tham khảo bài khoa

luận bao gồm

Chương 1: Khái quát về hệ thông thư viện trường phổ thông trên địa bản TÍà Nội và các tiêu chuẩn đặt ra đối với thư viện trường học

Chương 2: Thực trạng việc áp dụng tiêu chuẩn thư viện trường phổ

thông trên địa bàn Hà Nội

Chương 3: Một số giái ;pháp nhằm nàng cao hiệu quá hoạt động của

thư viện trường phổ thông trên dịa bản thành phổ Hà Nội

Pé hoàn thành được để tải khoá luận này Em để nhận được sự giúp đỡ

tận tỉnh của giáo viên hướng, dẫn Ths Vũ Dương Thuý Ngà, củng toàn thế các

thấy cô giáo trong khoa TT-TV, các cán bộ thư viện ở các trường phê thông

trong phạm vị khão sát Tìm xin chân thanh cam on

Trong, quá trình thực hiện dễ tài, mặc dù đã có rất nhiều cổ gắng trong

việc tìm hiểu cũng như học hỏi, nhưng do còn những hạn chế nhất định về năng lực và trình độ hiễu biết nẻn trong khoá luận chắc chắn không tránh khỏi

những thiếu sói Vi vay, em rất mong được sự góp ý, chỉ bão của thầy cô và bạn bè dễ khoá luận dược hoàn thiện hơn

Im xin chan thanh cam on

Sinh vién

Nguyễn Thanh Huyền

CHƯƠNG 1

KHÁI QUÁT HỆ THÓNG THƯ VIỆN TRƯỜNG

TRUNG HOC PHO THONG TREN DIA BAN THANH PHO

HÀ NỘI VA CÁC TIỂU CHUAN ĐẶT RA DOT VOT

THƯ VIÊN TRƯỜNG HỌC

1.1 Khải quát về hệ thông trường Trung học phổ thông trên địa bản

thành phô Hả Nội

Gian duc đảo tạo có vai trò quan trọng đối với sự tên tại và phát triển

của mỗi quốc gia Ngay từ khi đất nước dược độc lập 2-9-1945 thì ngày 6-3-

1946 lễ Chủ Tịch đã kí sắc lệnh thành lập “Nha bình dân học vự” kêu gọi moi ngudi tham gia học tập xoá nạn mù chữ, đẳng thời xác định đó là một

trong ba thứ giặc mà nước †a cần phải chồng: Giặc đói, giặc đốt, giặc ngoại xâm Vai trò quan trọng cửa giáo dụu cảng thể hiện rõ nét hơn qua ruột số vẫn Lan quan trong của Đồng và nhà nước tá trong những rữm gần dây như: Hiển

pháp nước cộng hoà xã hội chú nghĩa Việt Nam năm 1992 Báo cáo chính trị tại đại hội IX của Đảng năm 2001, Luật giáo dục năm 1998 va chiến lược

phát triển giáo dục giai đoạn 2001-2010 Các văn băn trên đền khẳng định:

“Giáo dục và đào tạo là quốc sách bàng đầu, là sự nghiệp của nhà mước và Toàn dan”

Đã làm tốt được sự nghiệp này Đáng, nhà nước và các tổ chức đoàn

thể khác đã thực hiện và phối hợp Thực liên nhiều biện pháp để từng bước đưa đường lối chỉnh sách vào cuộc sống nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Một trong những biện pháp dỏ là xây dựng và phát triển hệ thông trường phổ

thông trên toàn quốc Theo điều 6 luật giáo đục: Giáo đục phổ thông có 2 bậc

học là: Bậc tiểu học và bậc trưng học Bậc trung học có 2 cấp học là trung học

cơ sở và trung học phố thông, Hệ thống trường phố thông nước la hiện nay

bao gồm: Trường tiểu học (từ lớp 1 đến lớp Š), trường trung học cơ sở (từ lớp

6 đến lớp 9), trường trung học phả thông (từ lớp 10 đến lớp 12)

Hà Nội là thú đó là trung tâm kinh tế, chính trị và văn hỏa cúa nước ta

Từ nhiều thể kỷ, vị thế kih đô đã giúp Thăng Long Tà Nội trở thành trưng

tâm giáo dục của Việt Nam Từ giữa thẻ kỹ 15-19 TIá Nội luôn là một trong,

những địa điểm chính để tổ chức các cuộc thi thuộc hệ thống khoa bảng nhằm

chọn những nhân vật tài năng bổ sung vào hệ thông quan lại Tới thời pháp thuộc với vị tri là thủ đỗ của liên bang Đông Dương Hà Nội là một trung tâm

giao dục của khu vực nơi người pháp đặt các trường day nghẻ và giáo dục bậc

đại học Trong đó có trường Đại học Đông Dương, trường Y khoa Đồng

Dương là các trưởng sau mày trở thành nên tàng của giáo dục đại học ở Việt

Nam,

Hà Nôi ngày nay vẫn là trung tâm giáo dục lớn nhất Việt Nam Ngay

từ nắn 2007 Tĩa Nội đã có:

+ 280 trường tiểu học

+219 trường trung học cơ sở

¡ 103 trưởng trung hoc phé thang

Với tổng cộng 495,456 học sinh

Trong bẻ thông trường THPT, Hà Nội có 43 trường công lập, còn lại là

trường ban công, và dân lập Một vải trong số đó nổi tiếng với chất lượng giảng dạy và truyền thông lâu đời như: Trường Trung học phổ thông chuyển

Tà Môi Amtesdam, Trung học phó thông Chu Văn An Hà Nôi cũng là địa điểm của 3 trường trưng học đặc biệt trực thuộc các trường đại học đó lá:

Trung học phổ thông chuyên thuộc Đại học khoa học tự nhiên Hà Nột, trường

trung học phỏ thông chuyên thuộc Đại hợc Sư phạm Hà Nội và tung hoc phổ thông chuyên ngoại ngữ thuộc Dại học quốc gia IIà Nội Các trường trưng

học nảy là nơi tập trung nhiều học sinh phổ thông ưu tú không chỉ của TĨa Nội

mà cẻn trên toàn miễn bắc

Giáo dục trung học phỏ thông Hà Nội cũng như giáo dục trung học phô

thêng trong cả nước Dược thực hiện trong 3 năm học từ lớp 10 đến hết lớp

12, học sinh vào lớp 10 phải có bằng tết nghiệp trưng hợc cơ sở và có độ tuổi

18

Mục tiêu của giáo đục Trung hoc phé thông nhằm giúp học sinh củng

cố và phát triển những kiến thức đã được tích luỹ từ những năm học trung học

cơ sở, hoàn thiện học vấn cơ sở và những hiểu biết thông thường về kĩ thuật

và hướng nghiệp đề tiếp tục học bếc đại học, cao đẳng, trung học chuyển

nghiệp hay học nghề tạo dựng cuộc sống

Nhiệm vụ của giáo dục THPT là cúng có, phát triển những nội dung đã học ở THCS, ngoài nội dung chủ yêu đảm bảo chuẩn kiến thức phổ thông vả

hướng nghiệp cho học sinh còn có nội dung nang cao 6 mét sé mén hoe dé phát triển năng lực đáp ứng nguyện vợng của học sinh

Củng với sự phát triển của hệ thống trường THPT thi hé thong TVTH

cũng phát triển không ngừng, tỉnh đến năm học 2008-2009, 100% tất cả các

trưởng THIPT trên thành phế Hà Nội đều cỏ TV hoạt động mặc dủ hiệu quá hoạt động khác nhau nhưng cũng đã đáp ủng được như cầu của học sinh, cắn

bộ giáo viên Hong lrường Với kết quả đó Hà Nội đã hổ thành một trong TÔ

tỉnh: Hà Nội, Hà Tây, Hái Dương, Thái Bình, Thái Nguyên, Tuyên Quang,

Quáng Trị, Tiên Giang, Bạc liêu, Bình Phước có tý lệ TVTPT cao nhất toàn

viện đạt mức tiên tiến và 10% thư viện đạt mức suất sắc trên tổng số trường

học

1.2 Vai trò của thư viện trường học

Thư viên trường phổ thông ra đời từ rất sớru, tiền thân của nó là những

tủ sách, ngay từ những nắm 60 của thể kỹ XX hầu hết các TPT của miễn bắc

dã có tủ sách “Nguyễn Tất Thành” Nhưng các thư viện trường học chỉ phát

triển thực sự mạnh mẽ từ sau năm 1976 khi thủ tướng chính phủ ra quyết định

số 41-TTg vẻ việc “Tổ chức tủ sách giáo khoa dùng chung trong nha trường phổ théng và bồ túc văn hơá tập tung” Những năm tiếp sau đỏ hầu hệt các trường phổ thông đều có thư viên hoạt déng tương đối hiệu quả và cho đền

nay hoạt động của IVTPT gắn liên với sự cần thiết vả quen thuộc với mỗi

học sinh và cán bộ giảo viên trong nhả trường,

Theo bảo cáo của công ty sách vả thiết bị trường học hiện nay nước ta

có khoáng 23.158 trường phỏ thông, trong đó có 18.440 trường có thư viện

với 9.536 thư viện trường tiểu học 6.35E thư viện trường TICS va 1.680 thu viện trường THPT Với 4918 cán bộ thư viện chuyên trách và 18.939 cán bộ thư viện kiêm nhiệm

Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010 đã khẳng định: Đến năm

2010 tắt cả các TPT đếu phải có thư viện hoạt động Xây đựng một hệ thông,

thư viên hiện đại có đã khả năng đáp img moi yéu cầu về dụy và học của giáo

viên và học sinh

1.2.1 Vai trò của thư viện trường phổ thông đối với công tác giáo dục

‘Theo pháp lạnh thư viện, thư viện ở Việt Nam được chia thành 2 loại hình: Thư viện công công và thư viện chuyên ngành, đa ngành Loại hình thư viện chuyên ngành, đa ngành có kho tài liệu chuyên sân vẻ một ngành khoa học hoặc một nhóm ngành khoa học ráo đó, đối tượng phục vụ hợp, chủ yếu

cho cán bộ, nhân viên của cơ quan đỏ, kinh phí phụ thuộc vào cơ quan mà thư viện đó trục thuộc

Thư viện TPT là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, trung tâm sinh

hoạt văn hoả và khoa học của nhà trường Thư viện góp phân nâng cao chất

lượng giảng đạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản vẻ khoa học, xây

dịng thỏi quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, tạo cơ sở từng bước thay

đổi phương pháp đạy và học dồng thời thư viên tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây dụng nếp sông văn hoá cho thành viên của

Thư viện TPT thuộc hệ thống thư viện chuyên ngành, da ngảnh về giáo

dục, đào tạo nim trong hệ thông thư viện néi chung va thục hiện nghiệm chính những văn bản pháp quy về công tác thư viện của nha nước

Củng với sự lớn mạnh và phát triển của sự nghiệp thự viên nói chung

và hệ thống thư viện trường học nói riêng thư viện TPT ngày cảng phát huy

dược vai trỏ đặc biệt quan trọng của mảnh trong việc đáp ứng yêu cầu của

giảo viên và học sinh trong trường Hoạt động chủ yếu của giáo viên và học sinh trong các trường phổ thông là giảng dạy và học tập Hai hoạt động này

dếu phải sử dụng đến công cụ là sách, bảo Sách báo chỉ phát luy dược liếL

vai trò của mình trên cơ sở tổ chức tốt các hoạt động, của thư viện

Hiệu ray trong thời đại búng nỗ thông tín thủ vai rò của thư việu ngày

càng được nâng cao Bằng các hoạt động cúa mình thư viện giúp người đọc lựa chọn các loại sách báo tốt phù hợp với nhu cầu của mình Quan trọng hơn

nữa thư viện giúp luân chuyển nhanh chóng các thông tin từ thư viện nhà

trường đến tay các thầy cô giáo và học sinh góp phân nâng cao chất lượng

giảng dạy, chất lượng giáo dục đào lạo nói chung Lê Năm từng rồi: “Sự bự hao và vinh quang của thư viện công cộng không phái là ở trong đỏ có bao

nhiêu sách quí, có bao nhiêu xuất bản phẩm của thể kỹ XVII hoặc có bao

nhiêu bản viết tay của thế kỷ 3 mà là ở chỗ các sách đó được luân chuyển

rộng rãi trong nhân đân như thế nào, nó thu hút được bao nhiêu độc giã mới,

đã làm thoả mau nhanh chóng bắt cử môi nhụ câu nào về sách đến mức rào,

6 bao nhiều sách phan phổi đến tân các nhà, có bao nhiều trẻ em, được tha

hứt vào việc dọc sách và sử dụng thư viện”

Qua đó chủng ta thấy rằng việc sử đụng tốt tải sản sách báo, đưa sách bảo vào hàng ngũ học sinh, tổ chức cho giáo viên vả học sinh cộng tác chặt chế củng nhau xây dụng thư viện, dỏng thời cỗ đồng tuyên truyền, giới thiệu

để luôn có bạn đọc mới trong hàng ngũ học sinh là cơ sở quyết định vai trỏ xã:

hội và ý nghĩa văn hoá giảodục của thư viện trưởng học

Với vai tré trén Dang va Nha nude đã thể hiện sự quan tâm đến việc nâng cao hiệu qué hoat động của thư viện bằng việc ban hành các văn ban

như: Văn bản số 61/1998/GĐ-BGD&ĐT về việc ban hành quy chế về tổ chức

va hoạt động thư viện tưởng phổ thông, quy định Hêu chuẩn thư viện trường

phổ thông ben hành kèm theo quyết dinh sé 01/2003/RGD&PT ngay

02/01/2003 của Bộ trướng Bộ giáo dục và Đào tạo, chiến lược phát triển giáo

dục 2001-2010 của thủ tướng chính phủ khẳng định vai trò, vị trí đặc biệt

quan trong của thư viện trường phố thêng đổi với sự phat trién của đất mước

1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ của thư viện trường phổ thông

* Chức năng:

ghi quyết của hộ chính trị về cãi cách giáo dục năm 1979 đã khẳng

định nhiệm vụ của nhá trường là: Làm tốt việc chăm sóc vả giảo dục thẻ hệ

trể trgay từ tuổi âu thơ cho đến lúc trưởng thành nhằm tạo ra cơ sở bạn đầu rất

quan trọng cho người Việt Nam mới, người lao động làm chủ tập thể và phát

triển toàn diện” Thư viện là một trong những phương tiện quan trọng và cơ

bản giúp nhà trường hoàn thánh tốt nhiệm vụ của mình

Với chức năng chủ yếu là lưu trữ và luân chuyển sách báo, thông qua

nội dung sách, báo thư viện góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng,

dạy và học, tuyển tuyển các chủ trương, đường lối chính sách của Đăng và

hà nước, xây dung thể giới quan khoa học, nếp sống văn mình cho giáo viên

và học sinh Các hoạt động như: Tuyển truyền giới thiệu sách, triển lãm sách

nhân các ngày kí niệm đã tác động tích cực đối với việc giáo dục tư tướng và

truyền thống cách mạng cho học sinh đồng thời chồng lại mọi tàn đư của văn

hoá tiêu cực xâm nhập vào nhà trường,

Ngoài chức năng lưu trữ và luân chuyển sách, báo, thư viện TPT côn có chức năng phát hành sách Mỗi khi bố sung tài liệu mới, căn cứ vào nhu cầu thực tế của giáo viên và học sinh trong trưởng thư viện nhập thêm tài liệu đế

dap (mg nhủ cầu với hình thức và giá cả phủ hợp

* Nhiệm vụ:

Nét đặc trưng nhất trong nhiệm vụ cúa thư viện TPT là phục vu cho

việc giảng dạy và học tập cứa giáo viên và học sinh đồng thời đáp ứng nhu

cầu về sách bảo, phục vụ cho công tác quản lý và nghiên cứu khoa học của

sửa TEI.A/NESSCO về In viện trường

can bộ trơng lường Tuyên ngôn

học nói rõ: “Thư viên tưởng học cùng cấp các dịch vụ học lập, sách và các

nguồn tư liệu khác tạo điều kiện cho các thánh viên của trường hợc trở thành

những người biết suy nghĩ, quyết đoán và sử đụng các đạng thông tỉn khác nhau một cách có hiệu quế"

Quy chế về tổ chức và hoạt động cua thư viện TPT, ban hành theo quyết định số 61/1998/QD bộ GD-DT ngày 6-11-1998 của Bộ trưởng Bộ giáo

dục và Đảo tạo đã quy định về nhiệm vụ của thư viên TPT như sau

- Cung ửng cho giáo viên, học sinh đây đủ các loại sách giáo khoa, sach

tham khảo, sách nghiệp vụ các loại từ tác phẩm kinh điển đến tra cứu và các

loại sách báo cần thiết nhằm gớp phân nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập

và bi dưỡng thường xuyên của giáo viên và học sinh

- Suu tam và giới thiệu rộng rãi trong cán bộ, giáo viên và học sinh

những sách báo cần thiết của Dảng, Nhà nước và của ngành GD-DT, phục vụ giảng đạy học tập, nghiên cứu khoa học, góp phần vào việc nâng cao chất

lượng giáo đục toàn diện

- Tổ chức thu hút toàn thẻ giáo viên và học sinh tham gia sinh hoạt thư

viện thông qua các hoạt động phủ hợp với chương trinh và kế hoạch day hoc, tim hiểu nhu câu của giáo viên và học sinh, giúp họ chợn sách, đọc sách có hệ

thống, biết sử dụng triệt để kho sách, nhất lả các sách nghiệp vụ và các sách

tham kháo

- Phai hợp hoạt động với các thư viện trong ngành (thư viện các viên

nghiên cứu giáo dục, các trường dai hoc, cao dẳng trung học chuyên nghiệp)

và các thư viện địa phương (thư viện xã, phường, thị trấn, tính) để chú động, khai thác, sứ dụng vốn sách bảo, trang thiết bị chuyên dùng, giúp đỡ kinh

nghiệm, tổ chức hoạt động đào tạo và bồi dưỡng về nghiệp vụ, liên hệ với các

cơ quan phát hánh trong và ngoài ngành, các tổ chức chính bị, kinh tế, xã hội, các nhủ tài trợ nhằm huy động các nguồn kinh phí ngoài ngân sách và cáo

loại sách, báo, tạp chí, tư liệu dé dam báo nguồn bỗ sung, làm phong phú nội

dưng kho sách và tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật của thư viện

- Tế chúc quản lý theo đúng nghiệp vụ thư viện có số sách quản lý chặt

chế, báo quán và giữ gìn sách bảo tránh hư hỏng, mất mát, thường xuyên thanh lọc sách báo củ, rách nát, lạc hậu, kịp thời bề sưng các loại sách, tải liệu

tư liệu mới, kế ca bang hinh, bang tiéng, CD-ROM, tranh anh và bản đỗ giáo

dục, sử dụng và quấu lý chặt chế kinh phi thư viện thủ được theo đũng mục

dich cở kế hoạch chủ động và đón dẫu tiếp thu sự phát triển của mạng lưới

thông tín thư viện điện tử, tùng bước đưa các trang thiết bị biện đại phục vụ công tác quản lý thư viện, phục vụ bạn đọc

- Nội dung VTL phái hoàn toàn phù hợp với chương trình đảo tạo mỗi

cấp học, quần triệt đúng tỉnh thần của giáo dục đảo tạo cơn người Việt Nara

mà theo kịp sự phát triển của thời đại, Hơn nữa phải luôn đổi mới trong công

tác phục vụ để ngày càng thu hút được nhiễu bạn đọc đến thư viện và sử dựng thư viên một cách có hiệu quả nhất

Với việc hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình Thư viện TPT ngày cảng,

khẳng định được vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao chat hong

giáo dục về đào tạo trong thời dại ngảy nay

1.2.3 Dỗi tượng phục vụ của thư viện trường ph thông

4 yếu tô câu thành nên thư viện bao gdm:

L Vốn lài liệu

+ Cơ sở vật chất + Cân bộ thư viện

| Ban doc

Bạn đọc là một thanh phan quan trọng quyết định sự tổn tại của thư viện, thư viện chỉ tên tại được khi eó bạn đọc, bạn đọc chỉ đến thư viện khi họ được đáp ứng nhụ câu cân thiết của mình Chỉnh vì vậy thư viện cần xác định

va đối lượng bạn đọc của mình là gì Đồng thời phải lùn hiểu nhu cầu pữa họ nhằm bỗ sưng VI phủ hợp với từng đổi ượng, Có như vậy mới thu hút dược bạn đọc đến với thư viện

Thành phân bạn dọc của thu viện TPT thông bao gồm 2 thành phẩn:

Ban dọc là học sinh và bạn đọc lẻ cán bộ, giáo viễn trong trưởng Hai đổi

tượng này đến có những rỉhu cầu sử dụng thư viện nhất định Do vậy, để làm tốt nhiệm vụ của mình, người cán bộ thư viện phải nắm vững đặc điểm tâm lý

cũng như nhu cầu của từng đổi tượng từ việc tổ chức hoạt động thư viện va

đưa ra những hình thức phục vụ phù hợp,

* Ban doc la hoc sinh:

Hoe sinh trưng học phổ thông là học sinh có lứa tuổi từ 15 - 18 tdi khác với lửa tuổi nhỉ đồng từ 6 - 15 tuổi Các em & hra tudi th 6 -10 tư duy hình tượng cu thé chiếm mru thể và chí phối quá trình tâm lý của các em, trí

tưởng tượng của các em rất phong phú nhưng là tưởng tượng bậc thấp, tĩnh cách của cáo em để thay đổi, đễ rụng cảm, do lưng phẫu và ứơ chế chưa côn bằng nhau, nhu cầu hưởng thụ bắt dâu phát triển nhưng chưa bẻn vững Vì

vậy cáo em có hứng thú vào một số đề tải và một số thể loại chủ yến như: Truyện cổ tích giúp trí tưởng tượng của các em bay cao, bay xa, sách viết về

tình bạn, truyện tranlt vớt các hình ãnh trực quan ngộ nghữnh sinh động màu

sắc tươi vui

Tuửa tuổi thiểu miền, lửa tuổi các em đang học THƠS, Ở lứa tuối này cơ

thé cdc em cla phat triển hoàn chỉnh, đang bước vào tuổi dậy thi, tư duy trừu

tượng bắt dầu phát triển và chiêm ưu thể, chủ ý bắt dầu bằn vững hon, cae em

bắt đầu có xu hướng thích tìm tỏi, thích cái mới, thích làm người lớn năng lực

hiểu biết được nâng lên Bên cạnh việc học tập thủ các em còn có hoạt động

giao lưu bạn hè, đặc biệt là bạn khác giới bắt đầu phát triển Mhững nét tàm lý

dó ảnh bưởng rất lớn tới sự tình thành và phát triển nhú oầu và bứng thủ đọc

sách của các em Các om thích dọc những cuỗn sảch vẻ giới tính, tỉnh bạn,

tình yêu, truyện trinh thám với những tình tiết li ký, mao hiểm

Khác với cáp em ở 2 lứa tuổi trên, các cu ở lửa tuổi THPT, Có str khảo

Điệt Đây là độ tuổi má các cín có sự phát triển tương đổi dây đũ về thẻ chất

và tính thần Ngoải công việc hoc tip ode em con quan tầm tới nhiều vấn để

khác, đặc biệt là hưởng nghiệp và giao lưu bạn bè Hứng thủ đọc của các em

không những phụ thuộc vào sở thích, giới tính, tính cách mà còn phụ thuộc

vào khả năng học tập của các em Những em có học lực tất thì thích đọc

những loại sách có tư duy logic cao, các lượi sách về để tài khoa học Mặt khác trong giai doan nảy các em đang có nghiên cửu tìm hiểu vẻ nghề nghiệp,

vi vay các em thích doe những thể loại sách giúp các em định hưởng dược nghề nghiệp trong tương lai nhưng đây là giai đoạn mà học tập là hoạt động

chủ đạo nhất vi vậy chúng †a nền hưởng các em vào các loại sách bỏ trợ kiến

thức cho các môn học nhằm nâng cao hiệu quả học tập của các em

* Bạn đọc là cần hộ giáo viên trong trường

Với đôi tượng bạn đọc là cán bộ giáo viên thì nhu sầu và hứng thủ đọc

mang tính én định cao chủ yêu là sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham

khảo nâng cao nghiệp vụ sư phạm, các loại báo, tạp chỉ chuyên ngànÌ:

Sách giáo khoa giúp giáo viên xác định mức độ, thời lượng kiến thức

cần truyền đạt cho học sih, mặt khác nó còn có tác dụng gợi ý vẻ phương pháp giảng dạy và giáo duc ma khong han chế sự sáng tạo trong hoại động sư phạm Đồng thời sách giáo khoa cũng tạo cơ sở cần thiết cho việc giảng dạy

thêng nhất trong tất cá các trường,

Sách nghiệp vụ giáo viên là loại sách phục vụ trực tiếp cho công tắc giảng dạy và tự bổi dưỡng nâng cao trình độ của giảo viên Loại sách này

gồm các sách về phương pháp giáng dạy, sách bài soạn, các loại sách bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, sách tự học, sách tra cửu, các loại sách về

khoa học giáo dục, tâm lý, kinh nghiệm giáo đục vá đạy học tiên tiến Ngoài

các loại sách tham khảo đọc thêm, các loại bảo, tạp chỉ chuyên ngành sẽ gồp

phan quan trọng dễ giáo viên và cản bộ rong trường tích luỹ kinh nghiện láng

giàu hơn vễn kiến thức phục vụ cho giảng day và quản lý được tốt hơn Dáp

mg yêu cầu mới của sự nghiệp giáo dục

Cé thể nỏi hiệu quả hoạt động phục vụ của thư viện có tốt hay không phụ thuộc vào việc cản bộ thư viện có nằm vững được những đặc điểm tâm lý

và nhủ cầu của đổi tượng bạn đọc tại thư viện mình phụ trách hay không nhằm bễ sung VTL phủ hợp với nhu cầu bạn dọc Hơn nữa, cán bộ thư viện phải luôn đổi mới trong cỏng tác phục vụ để ngày cảng thu hút đông đảo bạn đọc đến với thư viên có như vậy cán bộ thư viện mới gỏp phần hoàn thành tốt

vai trò, chức năng và nhiệm vụ của mình

1.3 Tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông theo OD sé 01 của Bộ giáo duc

va Dao tao

Thận thức được vai trò đặc biệt quan trọng của thư viên TPT dỏi với công tác giáo dục đào tạo năng cao trình độ giáng dạy và học tập của giáo viên và học sinh Bộ G&DT đã cỏ những quan tâm thích đảng nhằm nâng,

cao hơn nữa hiệu quả hoạt động của thư viện trường phổ thông bằng các quyết dịnh quan trong Mat trong số có tác động trực tiếp và to lớn nhất là quy duy “VỀ tiêu chuẩn thư viên trường phổ thông” Ban hành kèm theo

quyết định số 01/2003/QĐ-BGD&ĐT ngày 02/01/2003 của Bộ trưởng Bộ giảo dục và Đào tạo

Bảng liêu chuẩn đánh giả thư viện đại chuẩn có tất cũ 5 tiêu chuẩn với

30 yêu câu được sở GD-ĐT sắp xếp lại từ chuẩn của BG-ĐT

1- Tiêu chuẩn thử nhất về sách, háo, tạp chỉ, bắn dầ, tranh ảnh

giáo dục, Băng đĩa giáu khoa:

* Về sách: Sách gém 3 bộ phận: | Sach gido khoa

+ Sách tham khảo + Sách nghiệp vụ giảnh cho giáo viên

A - Sách giáo khoa:

- Trước ngày khai giảng nắm học mới nhà trường phải có “Tủ

khoa ding chung” dé dim bao cho mỗi học sinh có U1 bộ sách giáo khoa (bằng các hình thức mua, thuê hoặc mượn) Dăm bảo 100% học sinh thuộc diện chính sách, học sinh nghèo có thể thuế, mượn sách giáo khoa

ách giáo

Ð - Sách nghiệp vụ của giáo viên:

- Cáu văn bản, nghỉ quyết của Đăng, vắn bản quy phạm pháp luật của

Nhà nước, ngảnh, liên bộ, liên ngành các tải liệu hưởng dẫn của ngành phủ

hợp với cấp học bậc học và nghiệp vụ quản lý giáo dục phế thông,

- Các sách bỗi dưỡng về nghiệp vụ sự phạm

- Các sách nâng cao trình độ chuyên môn, ngoại ngĩf các tài liệu bổi

dưỡng thường xuyên tỉnh theo chủ kỳ Mỗi tên sách nghiệp vụ của giáo viên phải đủ cho mỗi giáo viên có một bản và 3 bản lưu tai thư viện, riêng đối với

thư viện trường trung học cơ sở, trung hee pho thỏng được tỉnh theo bộ môn

má giáo viên trực tiếp giáng dạy

- Sách mở rộng kiến thức nâng cao trình dộ của các môn học phù hợp

với các chương trình của từng cấp học, bậc học Mỗi tên sách có từ 3 bản trở

lên

- Sach phục vụ các nhu cầu về mở rộng, nàng cao kiến thức chung, tải

liệu về các cuộc thi theo chủ đả, chuyên để các để thị học sinh giỏi mỗi tên

sách có từ 5 bản trở lên.

20

- Các trường phổ thông căn cứ vào danh mục sách dùng cho thư viện

các trường phỏ thông đo bộ GD và DT hướng dẫn hàng nầm bắt đầu từ năm

2000 để có kẻ hoạch bổ sung sách than khảo cho thư viện trường học

+ Số lượng các sách tham khảo trong thư viên phải đạt số bình quân

Trường tiếu học: Trường ở thánh phé, thi x4 va déng bằng tối thiểu 1

học sinh có 2 cuốn sách Cáo trường ô miễn núi, vùng sâu, vũng xa, vùng có

điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn, Lôi thiểu 2 học ginh

cỏ 1 cuồn sách Số sách tham khảo phối cỏ dẩy dủ tẻn sách theo danh mục sách đùng cho thư viện các trường phố thông do Bộ Giáo dục va Dio tao

hướng dẫn hàng năm

Truong THCS: Truong ở thành phê, thị xã vá dòng bằng tối thiểu 1 hợc

sinh có 3 cuốn sách các trường ở miễn mui, vùng sầu vừng xa vừng có điều

kiên kinh tế - xế hội khỏ khăn và đặc biệt khó khăn, tối thiểu 1 lọc ginh 6 1 cuốn sách, sỏ sách tham khảo phải có đẩy đủ lên sách theo danh mục sách đứng cho thư viện các trường phổ thông do Bộ Giáo dục và Đảo tạo hướng

Trường THPT: Trường ở thành phd, thi xa, đồng bằng tối thiểu 1 học sinh có 4 cudn sách, các trường miễn múi, vủng sầu, vùng xa, vũng có diều kiện đặc biệt khỏ khăn, tôi thiểu 1 học sinh có 2 cuỗn sách số sách tham khảo

phải có đây đủ tên sách theo danh mục sách dùng cho thư viện các trường phổ

thống do Bộ Giáo đục và Đảo tạo hướng dẫn hàng năm

* Báo, tạp chị, tranh ánh, bản để giáo duc

- Báo, tạp chỉ: Báo nhân dân, báo giáo dục và thời đại, tạp chí giáo dục,

tạp chí thể giới mới và các loại báo, tạp chỉ tập san của ngành phủ hợp với cấp

học, bậc học.

21

Tgoài ra còn có các loại báo tạp chí khác phủ hợp với lứa tuôi và bậc học cửa nhà trường

- Bán đỗ tranh ảnh giáo dục, băng đĩa sách giáo khoa, dám báo đủ các

loại băn đổ, tranh ảnh giáo dục, băng đĩa giáo khoa do Nxb Giáo đục xuất ban

Trang tiết bị chuyên dùng

- Có tủ, giá chuyên dùng trong thư viện để đựng sách, báo, tạp chí, bản

đổ, tranh ảnh giáo dục, băng đĩa giáo khoa

- Có đủ bàn phế ánh sảng cho phòng đọc và cho cán bộ làm công tác thư viện làm việc

- Có tủ hoặc hộp mục lục, số mục lục, bảng đề giới thiệu sách với bạn

dọc

Thững trường có điêu kiện vá kih phí, từng bước trang bị máy vì lính,

các phương tiện nghe nhìn, mảy hút bụi, máy bút ẩm, quạt diện, máy diễu hoa

không khi, máy photocoppy nhằm tạo thuận lợi cho công việc quản lý tải

sản, vên sách báo, tài liệu và điều kiện phục vụ bạn đọc.

Thư viện của các trường đạt tiêu chuẩn quốc gia, các trường xây dựng mới có quy mô đạt chuẩn quốc gia, các trường thuộc địa bản thị xã, thành phố

phải có phòng đọc ch giáo viên tôi thiểu là 20 chỗ ngồi, phòng đọc cho học sinh tối thiêu là 25 chỗ ngồi nơi làm việc của cản bộ làm công tác thư viên là nơi đề sách

3 _- Tiêu chuẩn thứ ba: Về nghiện vụ

A - Nghiệp vụ:

Tắt cả các loại ấn phẩm trong thư viện phải được dăng ki, mô tả, phân

loại, tổ chức mục lục, xắp xép theo dúng nghiệp vụ thư viện

B- Hướng dẫn sử dụng thư viện:

Có nội quy thư viện, bàng hướng dẫn giáo viên học sinh, cản bộ quản

lý giáo dục sử dụng tài liệu trơng thư viên

Hàng năm cán bộ làm công tác thư viện phái tổ chức biển soạn tử 1 đến

3 thư mục phục vụ giảng dạy và học tập trong nhá trường,

4 _-_ Tiêu chuẩn thứ tư: Về tÊ chức và hoạt động

Á - Tổ chức, quân lý Hiệu trưởng nhà trường phân công một lãnh đạo trường trực tiếp phụ

trách cộng tác thư viện bế trí tổ công tác hoặc cán bệ làm công tác thư viện

Tiệu trưởng nhà trường chỉ đạo thực hiện và bảo cáo lên cơ quan quân lý giáo

duc cap trên về khả nẵng huy động các nguồn kính phí rong về ngoài nhà trường đề bễ sung sảch cho thư viện

+ Đối với cán bộ làm công tác thư viện:

Mỗi trường đều phải bé trí cản bộ, giáo viên làm công lắc thư viện Nếu

là giáo viên kiếm nhiệm làm công tác lu viên thì phải được bồi dưỡng

chuyên môn, ngÌiệp vụ về thư viện trường học, được hường lương và các tiêu.

23

chuẩn khác như giáo viên đứng lớp Căn bộ thư viện trường học không phải là

giảo viên thì được hưởng lương và các chế độ phụ cắp như ngành văn hoa -

thông tín quy định

Tùng học kỳ và cuối năm học, cán bộ hoặc giáo viên làm công tác thư

viện phải báo cáo cho ITiệu trưởng vẻ tổ chức và hoạt động của thư viện và

chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng về toàn bộ sông tác thu viên

Phối hợp trong công tác thư viện:

Thư viện phổi có mạng lưới vộng tác viễn trong giảo viên, học sinh và

hội cha mẹ học sinh dễ giúp tổ công tác (hoặc cán bộ) thư viện hoạt động khai tháo, phát triển phong trào đọc sách, báo, tải liệu của trưởng

+ Kế hoạch, kinh phi hoat động,

Hằng năm thư viện phải lập chương trình hoạt động, kế hoạch đầu tr, củng cổ và phát triển, thực hiện kể hoạch đặt mua sách trong và ngoài nước

(nếu có) với các cơ quan, đơn vị cung ímg ấn phẩm trang ngành hoặc ngoái

ngành theo đúng thời gian quy định và được lãnh đạo nhà trường xét duyệt

Hàng năm, thư viện phái đám bảo chí tiêu phẫn trăm (%) theo tỷ lệ giáo viên và học sinh thường xuyên sử đựng sách, báo của thư viện (100% giáo

viên và 70% học sinh trở lên), Phẩn đầu rờnn sau đại tý lệ cao hơn năm trước

Huy động các nguồn quỹ ngoài ngân sách cấp để bổ sung sách, bảo và

xây đụng thư viện

Quản lý sử dụng ngân sách, quỳ thư viện theo dùng nguyên tắc quy

dinh

+ TToạt động của thư viện:

1 Thư viện nhà trường phải có nội dung hoại động phủ hợp với giáo

dục toàn diện, với công việc cúa giáo viên và tâm lý của lứa tuổi học sinh.

Thư viện cần phục vụ tốt các hoạt động ngoại khoá của nhà trường và tổ chức

những hình thức hoạt động phủ hợp với điểu kiện của từng trường như: giới

tranh ảnh , phổi hợp với các bộ phân liên quan dễ tổ chức thì kể chuyên theo

sách, thi nghiệp vụ thư viện, vận dụng học sinh làm theo sách dưới sự chỉ

đạo của LHệu trưởng nhà trường và các cấp quán lý giáo dục

2 Cho thuê, mượn sách giáo khoa theo dùng chế dộ chính sách hiện hành của nhà nước, của ngành, của dịa phương và phử hợp với khả năng va

nhu câu của học sinh Phổi hợp với các đơn vị khác ngoài trường để nâng cao

trinh đô chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện đưới sự

chỉ đạo của Hiểu tưởng nhà trường,

%- Tiêu chuẩn thứ năm: Về quản lý thư viện

* Bảo quản:

- Sách, báo, tạp chỉ, bản đổ, tranh ảnh giáo du, băng đĩa giáo khoa

trong thu viện phải được quân lý chặt chế, đóng thành lập, bọc và tu sửa thường xuyên dễ đâm bảo mỹ thuật và sử dùng thuận tiện, lâu dai,

- Thư viên nhà trường phải có đủ các loại hồ sơ, số sách để theo đối

xượi hoạt động của thư viễn như: các loại số đăng ký, số mượn sách của giáo viên, học sinh, số cho thuê sách

* Kiểm kê, thanh ly:

liàng nằm, nhá trường phải kiểm kẻ tải sản của thư viện, làm thủ tục

thanh lý các ấn phẩm rách nát, nội dụng thay đổi hoặc đã hết hạn sứ dụng theo

đứng nghiệp vụ thư viên Những thư viện cỏ trên 10.000 cuốn sách thì kiếm

kê sách 2 năm 1 lần, trừ trường hợp đội xuất do Hiệu trưởng quyết định

25

CHL G2

THUC TRANG VIỆC ÁP DỤNG CÁC TIỂU CHUẢN

THƯ VIỆN TRƯỜNG PHỎ THÔNG TRÊN ĐỊA BẢN HÀ NỘI

Củng với sự phát triển của lịch sử dân tộc, thú đô Hà Nội đã có một quả

trình phát triển lâu dài và bên vững Từ một thành phố chịu nhiều khó khăn

do hậu quá của chiến tranh để lại Là Nội đã và đang cổ gắng phát huy sức

mạnh và tiểm lực của mình trở thành trung tâm - kinh tế - chính trị - văn hoá - giáo dụ của cả nước

Với vị thể là trung tâm văn hoá giáo dục cửa cả nước Hà Nội đã đề ra nhiêu biện pháp để xây dung và hoàn thiện hệ thống giáo dục, trong đỏ việc phát triển hệ thống thư viên trong các trường phổ thông được dặc biệt quan

tâm

Củng với sự phát triển của hệ thẳng trường phó thông thì hệ thống thư

viên cũng phối tiểu không ngừng cả về số lượng và chốt lượng góp phần

không nhó vào việc nâng cao chất lượng, giáng dạy vả học tập của mỗi trường

Sở Giáo đục - Đảo tạo Hã Nội luôn quan tâm, theo đối và chỉ đạo

phong trào xây dựng thư viên trong các trường phổ thông nhằm nâng eas hon

nữa hiệu quá hoạt động của cáo thư viện trường học Nhận thức được vị trí, vai trò quan trọng của mnình các thư viện TPT cũng không ngừng hoàn thiện

nâng cao khẳng định vị thế của mình bằng việc tùng bước thực hiện “các tiêu

chud thự viện trường học” đo Bộ GD&ĐT đặtra

2.1 Thực trạng vốn tài liệu của các trường THET

Vốn tải liệu là di sân của mỗi quốc gia mỗi dần tộc, người ta có thể Lự hảo về kho tảng văn hoá này, nó là tiều chỉ để đánh giá trình độ cúa mỗi nước.

6 phan cảu thành nên thư viện Mặt khác

nó còn là cơ sở cho mọi hoạt động của thư viện, chất lượng công tác thư viện

phụ thuộc nhiều vào chất lượng thành phần VTL ngoài ra VTT, cên giúp cho

thư viện hoàn thành nhiệm vụ và chức năng của mình Bởi vậy bất cứ một thư

viên đủ lớn bay nhỏ, dù VTL ít hay nhiều nhưng cũng cần phải đâm bảo đây

đủ các loại hình nhằm đáp ứng tối đa nhu cầu của bạn dọc

2.1.1 Sách

Sách có khã năng phân ánh đầy đủ và khái quát giới tự nhiên, xã hội và

tư đuy của con người phee-xen nởi “Sách là đi huấn vẻ tính thần của thể hệ nay đổi với thế hệ khác, là lời khuyên của người già xắp từ giã cối đời đối với

người trẻ mới bước vào cuộc sống, lả mệnh lệnh của người đứng gác chuyển

lại cho người đến thay Sách phản ánh cuộc sống sồi động cúa loài người

nhưng trong sách không phái chí cò quá khử, sách cỏn là văn kiện giúp chúng

ta lâm chủ hiện tại Sach là phương tiện truyền bá kiến thức giứp con người có

thể bọc tập một cách toàn chên, sát hợp”

Mục tiêu đảo tạo của nhà trưởng phố thông lá: “Làm tết việc chăm sóc

và giáo dục thể hệ trẻ ngay từ tuổi âu thơ cho đến lúc trưởng thành nhằm tạo

vn cơ số bạn dẫu rất quan trọng cho người Việt Nam mới, người lao động lắm

chú tập thể và phát triển toàn diện kể tục sự nghiệp cách mạng, của nhân dan

ta hết lòng lao động xây dựng CNXH mục tiểu đó quy định nội dụng,

phương pháp đào tạo của nhá trường đổng thời cũng quy định chức răng,

nhiệm vụ của thư viện và VTL của thư viện

‘Theo quy chế về tỏ clức và hoạt động của thư viện trường phổ thông

thì kho sách của thư viện trường phố thông bao gồm 3 loại:

— Sách giáo khoa

— Sách tham khảo

— Sách nghiệp vụ của giáo viên

Thực tế cho thấy VTL cúa các thư viện TPT trên dịa bàn thành phố Hà

Nội đền đảm báo có đủ 3 loại sách trên với số lượng tưy thuộc vào điển kiện thực tế của mỗi trường

Qua khảo sót thực tế VTL của một số trường THET trên dịa bản thành

phố TTà Nội ta có bảng số liệu sau:

Trường THPT Trần Hưng Đạo Nguyễn Trãi 3.000

Ở các thư viện trường đặc biết là thư viện nường THPT ngoại thành đều thành lập tú sách giáo khoa đảng chưng do vậy vồn tài liéy la SUK của thư viện là khá cao theo tiêu chuẩn cña thư viện TPT thì tủ SGK đủng chung

phải đảm bão ró đủ 100% SGK cho học sinh thuê và mượn Đối với tẤU cả cáo tường cả nội thành và ngoại thành vào đầu nấm học thư viện trường đều bổ sung một số lượng lớn SGK dùng để bán hoặc đổi cho các em học sinh, trao

tạng cho những em có hoàn oảnh gia đình đặc biệt khó khăn, các em là con thương bình, con biệt si, gia dinh chinh sach va phat mién phi cho giao viên trong quá trình giảng đạy Mặt khác với những tủ sách giáo khoa dùng chung

nhà trường đều lưu giữ mỗi môn học 3 cuỗn nhằm phục vụ cho các em khi lên

học bài trên thư viện hoặc mắt mát, hư hỏng trong quá trình học tập.

28

Tiện nay do điều kiện kinh tế cao, các gia đình học sinh đều có khả

năng mua đủ SGK cho con em mình nên tủ SGK dừng chung ở các thư viện

hoại động không có hiệu qua da phan chỉ nhằm phục vụ cho giáo viên giảng

dạy, Vì vậy thành phẩn STK trong các thư viên là rất lớn khoảng hon 60 % như thư viện trường Phan Huy Chú, Trường Nhân Chỉnh

Số lượng SGK ở các trường ngoại thành chiếm khoảng hơn 60% VTT, thì các trường nội thành chiếm khoảng 303%

Từ việc nghiên cửu, khảo sát cho thấy số lượng SGK được bố sung ở các trưởng cũng khác nhau trong năm học 2007- 2008:

Trường TIIPT Amterdam b/s 620 cuốn

Trường THPT Chu Văn An b/s 600 cuén

Trường THPT Phan Huy Chit b’s 720 cuồn

Trường THPT Trân Hưng Đạo b/§ 400 cuỗn

Ngoài SGK thí STK là một thành phẩn quan trọng không thế thiểu

trong V'TL của thư viện Vì ngoài SGK thi STK góp phân vào việc nâng cao,

trau đôi kiên thức giúp các em có khối kiến thửc phong phủ vá chuyên sâu

Theo kết quả khảo sát, Ất cả gác trường đều bổ sung đầy đủ cáo loại

BSIK phục vụ cho việc mở rộng kiến thức cho các em học sinh, và nghiệp vụ

sư phạm cho giáo viên giảng đạy

Trường THPT Pin Huy Chủ > 9000

Truong TIT Chu Văn An 7050

Trưởng THPT Amlermu > 5500

‘Truong THET Nhén Chinh 6060

Trưởng THÍPI' Trần Huy Dao 1800

29

Trong số STK này cd đầy đủ tất cả các loại STK của từng môn học ở

các cấp học và cáo loại sách như: Sách tra cứu, các sách công cụ được tập hợp thành các tũ sách

Tủ sách tra cứu bao gồm: Từ điển Anh Việt, từ điển Việt Anh, từ điển Tiếng Việt, từ điển Bách khoa, từ điển Dịa danh, từ điển Bách khoa Việt

Nam

Ngoài ra thư viện côn có các tủ sách khác như: Tủ sách đạo đức, tủ sách Lịch sử, tũ sách Ngoại ngữ, tủ sách Bách khoa tri thức

Ngoài các loại sách tra cứu và sách tham khảo của các môn học thư

viện TPT cén bé sung các thể loại khác làm phong phú đời sông tỉnh thần cho

các em như các cuốn tiểu thuyết, các tập truyện tranh, sách khoa học thường thức, các cuốn cảm nang gia đỉnh, giới tính

Tái với cán bộ và giáo viện trong trường ngoái STK vá SƠK thí sách

nghiệp vụ đóng một vai trỏ vô cùng quan trọng trong việc nắm rõ những chủ trương, chính sách của Đăng và Nhà nước đổi với công tác giáo dục dồng thời

nâng cao trình độ giảng dạy, chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên Vì vậy

các TET đều có tất cá các văn bán quy phạm pháp luật vẻ giáo dục đào tạo và các cuốn sách nàng cao trình độ chuyên môn cúa giáo viên các cuốn sách này

được tập hợp trong “Tủ sảch nghiệp vụ"

Công tac bé sung sách ở các thư viện PT được tiến hành vào đầu năm

học mới và đầu học kỳ 1I hoặc khi có sự yêu câu của giáo viên và học sinh trong trường, Với danh mục sách của Nxb Giáo đục và một số Mxb khác như:

Nxb Kin Đẳng, Nxb Văn hoá Thông tin được công bổ rộng rấi tạo điều

kiện thuận lợi cho việc lựa chọn các loại sách phủ hợp Ngoài ra các thư viện

cỏn nhận được sự viện trợ của nhiều cơ quan tổ chức trong và ngoải nước, sự viện tro nay không mang tỉnh định kỳ nhìmg đã góp phần làm giàu và phang

30

phú hơn kho sách của thư viện Mặt khác, vào đầu năm học các thư viện đều

phát động phong trào: “Gớp 1 cuốn sách nhỏ đọc ngàn cuốn sách hay” nhằm

khuyến khích các em học sinh đồng góp sách làm tầng thêm VTI, cho thư

viên, có trường còn quy dịnh mỗi ơm phải dóng góp tối thiểu 2 cuốn trở lên, không được rách nát, cũ kĩ Đại đa số các trường đều chấp nhận sách do các

em tự nguyện đóng góp Tiêu biểu là trường TIIPT Phan Huy Chi nim 2009

đã huy đồng được 1500 cuỗn sách, THPT Nhân Chỉnh 900 cuốn

Do kinh phí còn hạn hẹp vì vậy thư viên các TPT đều ưu tiên bổ sung

các loại STK có nội dung sét với chương trinh học tập và giảng dạy của nhà

trưởng

2.1.2 Vé bao tap chi, ban da, tranh ánh giáo dục

Gimg như tải liệu là sách thì báo, tap chỉ trong mỗi thư viên nhà trưởng

cũng rất phong phú Sẻ lượng bảo tạp chỉ trung bình có từ 20 loại trở lên Với

số lượng khảo sát cụ thể như sau:

Trường THET Phan Huy Chủ 23

Trường THPT Chu Văn An 32

Trường TUPT Aznterdam 2

va báo lạp chí không chuyên ngành giáo dục phù hợp với ngành học, cấp học

vả lửa tuổi cúa các em học sinh

Một số các loại báo tạp chí chuyên ngành mà tất cả các thư viện đều nhập là: Báo nhân dân, báo giáo dục vả thời đại, báo lao động, bảo tiên

phong,

31

Một số loại bảo, tạp chỉ không chuyên ngành giáo dục như: Bảo phụ

nit, báo hoa học trỏ, báo nhỉ đẳng báo thanh niên,

tranh ánh, bản đổ, băng đĩa giáo dục các thư viện cũng bỗ sung diy

đủ, tiêu biểu là một số loại bản để phục vụ cho môn học như bản đồ địa lý:

Tin đổ các châu lục, bản để trái đất, Atlas, , bản đỗ bình học, sinh học,

ngoài ra thu viện cờn có các loại băng đĩa phục vụ việc bọc ngoại ngữ, các bài hát đoàn đội dược mở sau mỗi giờ ra chơi, và các tranh ảnh tuyên truyền giáo đục giới tính phục vụ các giờ học ngoại khoá

2.2 Co sé vật chất

2.2.1 Phỏng thư viện

Thư viện là nơi đễ hợc sinh và giáo viễn trong trường học tập và nghiên

cửu vi vậy thư viện được đặt ở dâu có ảnh hưởng rất lớn dến chất lượng hoe

tập, và nghiên cứu của các em Thời gian các em học tập trên lớp hẳu như

chiếm phân lớn, thời gian lên đọc vả mượn sách chủ yếu là sau giờ ra chơi,

giờ ughi gidi lao nên thư việt

cần phải đặt ở những nơi thuận tiện, gần nơi các

em học tập với không gian thoáng mắt, yên tĩnh nhằm giúp cac cm o6 thé thu

giãn và tập trung học ở mức cao nhất Déng thời, trong phòng phái đếm báo sao cho các em có chỗ ngồi thoái mái nhất

Qua số lượng khảo sát, nhìn chưng thư viễn các trường đều có cơ sở vật

chất khang trang, cỏ phòng đọc riêng cho học sinh, giáo viên và kho sách

Qua đó ta thầy các trường đều tạo điều kiện tối đa, đành 1 điện tích khả lớn cho thư viện hoạt động như thé ta có thể thấy rõ sự quan tâm của nhà

trường đối với sự nghiệp phát triển thư viện của trường,

1.2.2 Trang thiết bị chuyên dùng

Trụ sở trang thiết bị chuyên dửng trong thư viện là một trong những

nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động thư viện, vi vậy để cho các thư viện

có đủ điều kiện và phương tiện cần thiết phục vụ bạn đọc, các ngành các cấp

cần tạo mọi điều kiện quan tâm tới việc trang bị vật chất cho thư viện

Trong những năm gân đây, các thư viện dêu trang, bị dây đủ các trang

thiết bị nhằm tạo điều kiện tối đa cho việc bảo quản tải liệu và phục vụ bạn

đọc, các trưởng đều có đẩy đú các giá sách, các tủ chuyên dùng trong thư viện

để đựng sách báo, tạp chí, bàn ghế được bỏ trí, sắp xếp đáp ứng được nhu cầu

cho các học sinh và giáo viên

Trang thiết bị của một số thư viện trường THPT được thể hiện ở

dưới dày

5 tart | tapt | PHP THÊT | THPL Thiết bị ` Chu Văn | Nhân x ˆ Phat Trấn | Amsterdam trường An Chùm | Huy Chủ Hung Bao

33

Ngoài các thiết vị trên thư viện các tường THPT đang từng bước trang

bị các thiết bị cân thiết khác như: máy photocopy, máy diéu hoà không khí,

các phương tiến nghe nhìn, máy hút âm, còn những thiết bị như: quạt điện,

bóng đẻn đã được các thư viên trang bị dây đủ

Thìn vào bảng số liệu khảo sắt ta có thể thầy thiết bị ở các thư viện này

khá khang trang và đây đũ đặc biệt lì số hượng máy tỉnh hẳu hết các thư viện

trường đều có máy tính nối mạng, riêng trường THPT Phan Huy Chủ có tới

10 may tinh trong dỏ 6 máy phục vu cho hoe sinh, 4 may phục vụ cho giáo

viên và tất cá các máy tính này đều được nỗi mạng Internet giúp học sinh có

thể tra cứu tin trực tiếp trên mạng mắt khác học sinh có thể tra tìm được tài

liệu trong thư viện thông qua mạng cục bộ của nhà trường Tắt cã các trưởng

dã xây dựng được tủ mục lục và gác thư uục lục này đều dược sắp xếp tho van chit cai theo tiêu đê mồ tả

2.3 Nghiệp vụ thư viện

2.3.1 Nghiệp vụ thư viện

Tải liệu được nhập vao thư viên phải trải qua nhiều khẩu kĩ thuật nghiệp vụ Tuy nhiền đổi với thư viện TPT, số lượng tài liệu ít, không phong,

phủ chí đơn thuận là sách phục vụ cho môn học vì vậy các thư viện chỉ tiền

hành những khâu xử lý quan trọng và cơ bản như: Đăng kỉ tài liệu, dán nhấn, xuổ tả và phân loại tài liệu

Đăng kí tải liệu là một khâu rất quan trọng, muốn quan ly tét VTL thi nhất thiết phải đăng ký từng ấn phẩm đề theo đỏi và kiếm kẻ Dựa vào sé đăng kỷ của thư viện Is có thể biết được

Số lượng, chất lượng sách trong kho

— Đặt kế hoạch bổ sung dài hạn và ngẫn han

¡ Sự phát triển của kho sách

Tắt cả các trường được khảo sát đều có số đăng ký tổng quát và số đăng

ký cá biệt, ngoái ra các thư viện còn có số đăng ký sách giáo khoa

Số dãng ký tổng quát dùng dễ đăng ký tổng số sách báo theo một clrửng

tử nhập sách báo và tỉnh hình kho sách hiện có Dăng ký cá biệt dùng để đăng

ký từng cuốn sách tạp chỉ có trong thư viện Tại các tường, sé đắng ký SGK

để đăng ký SGK, đơn vị đăng ký, tên sách

Ngoài SGK, các sách được nhập váo thư viện đều được đóng đầu sách

thư viện vào đầu trang tên sách, vào trang 17 của sách, dan nhãn và ghỉ đây

đã số đăng lý cả biệt

* Phân loại tài liệu:

Phân loại tải liệu là quả trình: xử lý nội dung tải liệu nhằm xác dụnh để tải chủ yếu của tải liệu và phản ảnh thông tin về nội dung theo các môn ngành

trị thức đười dạng kỉ hiệu phân loại của các khung phân loại cụ thể,

Kí hiệu phân loại là dấu hiệu quy ước đặt trưng cho những khái niệm

cụ thể dùng đề ghi lại những kết quá của quá trình phân loại

Mục dich của việu phân loại lài liệu là lỗ chức xắp xếp tải liện theo nội dưng giúp tra tìm thông tin về tài liệu một cách nhanh chóng, dẫy đủ, và chỉnh

xác

hư vay, công tác phân loại tải liệu là chiếc cầu nối giữa sách và độc

giả, giúp họ tìm dược đúng tài liệu phù hợp với yêu cầu Không những thế công táo phân loại tài liệu còn là cơ sở cho các hoạt động khảo như: Hỗ sưng tài liệu, biên soạn thư mục, tố chức kho sách,

Tuy nhiên như đã nói ở trên, đặc diểm của VTL của thư viện TPT chủ

yếu lá SUK và STK thuộc các môn học vi vậy hầu hết thư viện các trường

đếu không tiến hành phân loại tài liệu theo một bảng phân loại nào mà chỉ tiền

hành phân loại tải liệu theo môn học

35

Tuy nhất chỉ cỏ trường TTTPT Phan Iluy Chú là trường tiến hành phân

loại tài liệu theo bảng phân loại DDC an ban 14

Bang phần loại DDC là băng phản loại theo dẳng cấp (Bảng phần loại

thập tiến), có 10 mãn loại chính như sau:

Các lớp lại lần lượt được chia nhỏ ra tổi da 10 lớp con, đến lượt mình

mỗi lớp con lại chia ra 10 lớp nhỏ tiếp theo ở các bậc chỉ tiết hơn

Bang DDC nit gun con 06 4 bang phu:

Bang 1: Tiéu phân mục chung

Bang 2: Bảng phụ địa lý

Bang 3: Bảng phụ vău học

Bang 4: Bang phụ ngôn ngữ

Mặc đủ áp dung Bang phân loại DDC náy nhưng thư viện trường chỉ

tiễn hành phân chia đến cấp thứ 2 thi dừng lại chứ không phân loại chỉ tiết và

bỏ qua các trợ kí hiệu

36

Vi dụ: Cuỗn sách: “Toán hình học” có kí hiệu 510

“Trường tiểu học” có kí liệu: 370

Với sự phân loại này giúp các em có thể dễ đảng xác định được tải liệu theo nh vực mình quan tâm nhưng đo kí hiệu phân loại quả đơn giãn niêu đôi

khi tải liệu lấy ra không phủ hợp với nhu câu của các cm.Phân loại tài liệu là một công đoạn rất quan trọng trong, quá trình xử ly tư liệu Nếu phân loại tải

liệu được làm tết thi cán bộ thư viện quản lý tải liệu đễ đảng vá tạo điều kiện

thuận lợi cho bạn đọc khi tìm kiếm tải liệu

Trong kết quả khảo sát trường THPT Phan Huy Chú có cán bộ thư viện tốt nghiệp đại học chuyên ngành thư viện lại có kinh nghiệm nền việc phân

loại tài liệu tương đổi chính xác và không có sai sót

* Mô tả tài liệu:

Trong công tác thư việu mô tâ tải Hệu có ý nghĩa đặc biết quan trọng,

mỏ tả là khâu kĩ thuật cơ bên giúp xác định dược dặc tính của tài liệu về nội

dựng, công dụng và hình thức Mô tá là cơ sở chính để tổ chức các loại mục

lục thư viện

Mục dịch của mô tế tải liệu là giúp bạn dọc có được một khói niệm cơ

bản vẻ tải liệu, nhanh chong, dé dang tim được tải liệu Ấy

Hiển nay tắt cả các thư viện TPT được khảo sát đều tiền hành mô tả tãi

liệu theo chuẩn nghiệp vy ISBD

Mô tả sách lrong thư viện được glủ trên phiêu mô tả, phiểu mô tâ bo

gồm: tiêu để mỏ tả và nội dung mô tả

Tiêu để mô tả: được viết trên đồng đầu tiền của phiếu mô tả, đó là tên

tác giả hoặc rên ấn phẩm

Tội dưng mô tã: gẻm các yêu tố chính của một ấn phẩm được chia lam

6 khu vực, ngăn cách nhau bằng một số đầu hiện quy tước Các khu vực đỏ là

— Khu vực tên sách và tác giả

— Khu vực xuất bản

— Khu vực địa chỉ xuất bản

~ Khu vực đặc trưng khối lượng

ra các diễm tiếp cận đến việc bạn dọc xác dịnh sai điểm tiếp cặn tải liệu, hiểu

sai những thêng tỉn về tài liệu đó Như vậy, việc tìm tải liệu sẽ không đứng với nhụ câu của bạu đọc

Mặt khác các thư viện mới chỉ tiến hành mô tã phiếu chỉnh mà chưa có

mồ tả phiếu bổ sung, mô tà bài trích, các bải báo, tạp chỉ Do vậy đã hạn chế

khả năng thu tìn của bạm đọc

Từ thực tế trên cho thấy, văn để đặt ra hiện nay là cần phải đảo tạo, bởi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ thư viện để họ có thể xử lý các khâu kĩ thuật,

nghiệp vụ thành thạo và chính xác

* Tổ chức bộ máy tra cứu

Độ máy tra cứu trong thư viện TPT chính là hệ thông mục lục thư viện

TIệ thẳng mục lục là một phận câu thành quan trọng của bộ máy tra cứu