Luận văn giải pháp nâng cao chất lượng nghệ thuật múa dân gian việt nam trên sân khấu ca nhạc hà nội hiện nay

Xuất phát từ thực tế trên, tôi xin mạnh đạn quyết định chọn đề tải: Giải pháp nâng cao chất lượng Nghệ thuật Múa đân gian Việt Nam trên sân khấu ca nhạc Hà Nội hiện nay Tôi hy vọng bài

"TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI KHOA QUẢN LÝ VĂN HÒA NGHỆ THUẬT

GIẢI PHÁP NANG CAO CHAT LUONG

NGHE THUAT MUA DAN GIAN VIET NAM

TREN SÂN KHẨU CA NHẠC HÀ NỘI HIỆN NAY

KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP

CỬ NHÂN VĂN HÓA

Giảng viên hưởng dẫn

Sinh viên thục hiện : Nguyễn Thu Hương

Lớp Quản lý văn hoá 7P Nién khóa : 2006- 2010

HÀ NỘI —2010

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B

“Li 18 sinh tần cũng như mục đích cửa cuộc sẵng, loài người mới sảng tạo va phat mình ra ngôn ngữ viết, đạo đức, pháp luật,

khoa học, tân giáo, văn học, nghệ thuật, những công cu cho sink

hoạt hàng ngày về ăn, mặc, ở và các phương thức sử dụng Toản

bộ những phát mảnh đó là văn hoá Văn hoá là sự tống hợp của mọi phương thức sinh hoạt, cùng với biểu hiện của nả mà loài

người đã sắn sinh ra nhằm thích ứng những như cầu đời sẵng và

đời hãi của sự sinh tôn!"

HỎ CHÍ MINH

4 Phương pháp nghiên cửu 6

hương 1 :Khái quát về nghệ thuật múa và sân khẩu ca nhạc ` 8

1.2 Nghệ thuật múa dân gian Việt Nam 12

1.2.1 Khái niệm nghệ thuật múa " - Ả-

1.2.3 Đặc trưng của nghệ thuật múa dân pian Việt Nam 25

1.3.2 Mối quan hộ giữa mua minh hoa vai bai hat 30

1.3.3 Vai trỏ cúa mùa minh hoa trên sân khấu ca nhạc 40

Chương 2 Thực trạng nghệ thuật múa dân gian minh họp trên sân

2.1 Nghệ thuật múa dân gian trên sân khẩu ca nhạc hiện ' nay

2.2 Thực trạng sáng tác múa dẫn gian hiện nay

2.2.1 Thuận lợi:

2.2.3 Thực trạng sang tác múa dan gian › hiện nay

Chương 3 Mật số ý kiến đề xuất nhằm nâng cao chất lượng của

nghệ thuật múa trong sân khấu ca nhạc ứ Hà Nội hiện nay

3.1 Bề xuất nâng cao như cầu thưởng thức nghệ thuật múa của khán

ở Hà Nội hiện nay 4s

3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả trong phương pháp sảng lác múa dân

KÉT LUẬN

TÀI LIỆU TIIAM KHẢO

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

1 Ly do chon dé tài

Guông quay của thị trường giải trí đã bắt đầu Thời kỳ “đang

phát triển” nhưng đường như “lượng” lại được chủ trọng hơn “ chất” bởi sự hồi thúc, tính gấp gấp của cán cân cung- câu và lợi nhuận kinh

tế Hòa vào động chảy đó nền nghệ thuật Việt Nam cũng bắt đầu có

những bước thay đổi mới, bên cạnh tạo ra những dấu ấn khó phai cho

nên văn hóa nghệ thuật truyền thống điển hình là một vải hoạt động

như: “Festival Huế 2009”, chương trình “Bão tồn Văn hóa phi vat the” tại Nha hat lén - Ha N6i v.v Ngodira hoat déng nghệ thuật cũng bat

đầu có nhiều bất cập trong tổ chức, nguồn cảm hứng sáng tạo nghệ thuật

và khuôn khể hoạt dộng biểu điễn Tỉnh sáng tạo dẫn mất di thay vào đỏ

lả một mỗi trưởng khác xô bề, cạnh tranh nhau giữa các đơn vị, đoản

nghệ thuật trong nước, không chỉ riêng với sân khẩu ca nhạc, sân khẩu

nghệ thuật Chẻo, Tuồng, Cải lương truyền thống mà ngay cả nghệ

thuật Múa cũng lao đao giữa vòng xuay của thị trường

Khi Âm nhạc đã có chỗ dứng thì nghệ thuật Múa mới bắt dầu bước đi đầu tiên, cũng như nhiều loại hình nghệ thuật khác nghệ thuật múa xuất phát từ hiện thực đời sống lao động của nhãn dân, sau này dược cải tiến dễ dưa lên biểu diễn trên các sân khấu lớn nhằm phục vụ

nhu cầu thưởng thức của khán giá, dồng thời được xếp vào nền nghệ

thuật có khả năng tuyên truyền, cổ động vi thế cho nên nghệ thuật

múa nhanh chóng tìm được vị thế trong xã hội Từ những điệu mủa Xòe

vỏng, múa Nón (dẫn tộc Thái), múa Then( dân tộc Tày), múa sạp(dân

tộc Mường) của các dân tộc vùng cao đến nghệ thuật múa Quạt, múa

Chèo đò, múa Gat, mia Cấy của dân tộc Kinh vùng Đồng Bằng,

4

sân khẩu chuyên nghiệp lẫn không chuyến Ngảy nay nghệ thuật múa không chỉ đơn thuần được biểu điễn độc lập mà còn đóng vai trò “phụ

họa" khá quan trọng cho nhiều sân khẩu nghệ thuật khác Bênh cạnh

một số tác phẩm mủa nỗi tiếng đã để lại tiếng vang lớn cho một nền

nghệ thuạt múa với tên tuổi của các nghệ sĩ lớn như Đăng Hùng, Vương

Lnh hay còn được xem là loại hình mang tỉnh giáo dục cao được đưa

vào giảng dạy trong nhá trường, Múa còn được xem là cảnh lay trái cho

sân khấu biểu diễn Ca nhạc, là linh hỗn cho Tuông, Chẻo

Thể nhưng để chạy đua với thị trường biểu diễn, phân lớn nghệ

sĩ mùa và điển viễn múa lại bị chỉ phối bởi “com-ao-gao-tién”, họ dành

phải chuyên tầm với cái gọi là “nghệ thuật múa minh hoa” đủ không có

trường lớp nào đảo Lạo chuyên nghành ấy Có thể nói sức mạnh của sự sống và nhu cầu hưởng thụ quá lớn đã lân át sứ mệnh của loài người là

tiến tới cái “chân-thiện-mỹ""

Chính vì vậy, nghệ thuật múa cần phải dược Đảng, Nhà nước

và các tổ chức, đơn vị có thẫm quyên quan tâm hơn để bảo tổn và

phát triển hơn nữa một nên nghệ thuật đậm đả bản sắc văn hỏa dân

tộc Việt

Xuất phát từ thực tế trên, tôi xin mạnh đạn quyết định chọn đề

tải: Giải pháp nâng cao chất lượng Nghệ thuật Múa đân gian Việt

Nam trên sân khấu ca nhạc Hà Nội hiện nay Tôi hy vọng bài viết sẽ

khẳng định được vai trỏ của nghệ thuật mủa dân gian Việt Nam trong xã

hội hiên nay, đồng thời đóng góp cho các công trình nghiên cứu khác

thêm tu liệu về nghệ thuậL múa đân gian ở nước ta Tìm hiểu thực trạng

nghệ thuật mủa lrên sân khẩu ca nhạc ở Hà Nội Lhời gian gần dây, từ đó

3

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

trong giai đoạn hiện nay

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

«Đối Lượng nghiên cứu

Với dé tai nay tôi tập trung tìm hiểu nghệ thuật múa dân gian Việt Nam trên sân khấu ca nhạc :

_ Hoạt động biểu diễn của nghệ thuật mủa hiện nay

_Vị trí, vai trò và thực trạng của nghệ thuật múa dân gian Việt Nam trên sân khẩu ca nhạc ở IIà Nội hiện nay

* Thạm vi nghiên cứu

Bai tập trung nghiên cứu nghệ thuật múa đần gian trên sân khấu ca

nhạc và vai trỏ mỉnh hoạ của múa đổi với ca nhạc hiện nay

3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

_ Nghiên cứu về các khái niệm, định nghĩa nghệ thuật múa dân gian

Việt Nam và sân khấu ca nhạc

_ Tìm hiểu, đánh giả thực tế hoạt động sảng tác, biểu điển mùa dân gian và vai trò của nó trên sân khấu ca nhạc hiện nay

_ Đề xuất một vài ¥ kién, gidi phap góp phần nâng cao hiệu quả sáng

tác, biểu diễn múa dân gian trong và ngoài sân khẩu ca nhạc

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng một số phương pháp nghiên cứu

_ Phương pháp nghiên cửu tài liệu

_ Phương pháp phân tích, tổng hợp tư liệu

_ Phương pháp điều tra, phỏng vấn

Phương pháp thẳng kê

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các tài liệu tham khảo và một số hình ảnh minh họa để tài được kết cấu thành 3 chương:

Chương 1:

Khái quát về nghệ thuật mứa dân gian Việt Nam và sân khẫu

ca nhạc

Chương 2:

Thực trạng nghệ thuật múa dân gian minh hoạ trên sân khâu

ca nhạc Hà Nội hiện nay

Chương 1

Khái quát về nghệ thuật múa và sân khấu ca nhạc 1.1 Sân khấu ca nhạc

1.1.1 Âm nhạc

Âm nhạc được định nghĩa một cách hết sức đơn giản, chính là sự

sắp đất có nghệ thuật của các âm thanh Âm nhạc là một phần không thể

tách rời của tất cả các nền văn hoá trên thế giới và trong mỗi nền văn

hoá đó, nó lại được biến đổi hết sức rỡ rệt về phong cách và cấu trúc, tạo nên sự da dạng đến tuyệt vời

Nhiễu người vẫn thường hỏi, liệu âm nhạc có thể tồn tại mà không cần đến âm thanh? Mệt số nhà triết học cho rẳng, Âm nhạc cần được

định nghĩa là “hình ảnh tỉnh thần” (mental image) và khía cạnh “vật

chất” của âm thanh (những gì chúng ta nghe dược) chỉ là sắn phẩm phụ

của các hinh ảnh tỉnh thần mà thôi Đến đây, chúng ta lại cần tìm hiểu

đôi chút về âm thanh 4 tính chất cơ bản của âm thanh bao gồm: cáo độ

(trầm, trung, cao) cường độ (manh, trung, nhẹ), trường đô (ngắn dài)

và âm sắc — tức là mẫu của âm thanh, giúp người nghe phân biệt được

sự khác nhau của các loại nhac cụ, giọng nói, tiếng động

Các nhà nghiên cứu cho đến nay vẫn khéng thể xác định được âm nhạc cỏ từ bao giờ vả nền văn hoá nảo biết đến âm nhạc sớm nhất ở

phương lây, khái niệm âm nhạc lần đầu được nhắc đến có lễ vào

khoảng thế kỹ thứ 6 (rước Công nguyễn), bởi nhà hiền triết kiêm toán

học tài ba người Hy Lạp Pythagoras — mộ tá những âm thanh hoàn hảo,

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

sự chuyển động của những vi tỉnh tú Các nền văn hoá cổ đại ngoài

phương Tây cũng cho rằng âm nhạc là phần quan trọng thuộc về vũ trụ

học, triết học hay một cái gì đó thật cao siêu mà con người chưa thể

vươn tới Ví dụ, thang âm trong âm nhạc Trưng Iloa lúc trước phần ánh

rất rõ rằng khái niệm của ho về sư sắp xếp vũ trụ Mỗi bậc trong thang

am déu rất gần gũi với các hưởng cơ bản (Dêng, Tây, Nam, Bắc), ngũ

hành, oác mùa, các thang trong nim, mau sic, cdc con sé, ác bộ phận

trên cơ thể người Người Irung Quốc cũng tìm ra trong tự nhiên cé 8

nguồn âm thanh khác nhau thuộc âm nhạc: kứn loại, đá, lụa, tre, quả bầu, sảnh sử, đa và pỗ Trong văn hoá cỗ ấn Độ cũng có những giai điệu hết sức phúc tạp gọi là ragas, được tin là có sức mạnh huyền bí, được

chơi vảoa những giờ đặc biệt, trong những mùa đặc biệt Nếễu sai thời

gian quy định sẽ gây hại rất nặng nể cho cả nhạc công và khán giả

Trong bất kỷ tôn giáo nào, âm nhạc cũng giữ một vai trò hết sức quan

trọng, diễn hình là Thiên chủa giáo và Do Thái giáo

Để lưu giữ và điễn tả âm nhạc, ký âm luật ra đời 7 nết cơ bản từ

thấp tới cao được ký âm là ©, D, F, F, G, A, B (do, ro, mi, fa, sol, la,

si) 7 nốt cơ bản này có thể thăng (#) hoặc giảng (b) nên tính tổng công

có tới 12 nốt nhạc Những nốt nhạc này cũng như các chữ cái, ghép lại thành từ, nhiều từ thành câu, nhiều câu thành đoạn Nhạc cụ và giọng

hát 14 những thành phần cơ bản nhất để người biểu điễn mang âm nhạc

dến cho người thưởng thức Nhạc cụ dược chia ra là 3 bộ cơ bản, bao

gôm: Bộ gõ, Bộ hơi, Bộ đây

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

Nghệ sĩ jazz vĩ đại của nước Mỹ, Duke IHingten có lần đã tuyên

bố, âm nhạc chí Lồn tại hai thể loại: tốt và xấu Âm nhạc chân chính nên

dành cho các thính gid trung thành, những người biết phân biệt các sắc

thái trong phong cách và thậm chí có thể nhận biết được nghệ sĩ yêu

thích của mình chỉ qua một vải âm thanh hon la dam ding x6 bề kia —

với những kiến thức về âm nhạc rất hạn hẹp và luôn cho rằng mọi âm

thanh dễu na ná như nhau Âm nhạc có thể được trình tấu hay, hấp dẫn,

giàu sắc thái biểu cảm hoặc nghèo nản, nhạt nhẽo Sự phán quyết cuối

cùng được đưa ra trong khuôn khể nền văn hoá âm nhạc, theo những gỉ

mà nền văn hoá đó tin tưởng vào âm nhạc Rõ ràng là các nghệ sĩ sáng

tác và biểu điễn giữ vai trò rất quan trọng trong vấn để giao tiếp âm

nhạc, nhưng sự hiểu biết và kiến thức vỀ âm nhạc của thính giá đôi khi

còn chưa được đánh giá đúng mức hoặc bị bỏ qua

Có thể chia thính giả ra làm 3 loại

_ Những người thích phần âm điệu sẽ chủ yếu nghe nhạc cổ điển, trữ

tình

_ Những người mê tiết điệu sẽ nghe những thứ nhạc hơi có chất kích

déng nhu hip-hop, dance, funk, pop

_ Loại thứ 3 thích cã tiết diệu và âm diệu, di nhiên it hon va chủ yếu là

những người chơi nhạc Vấn để thích loại nọ hay loại kia một phẩn do

bẩm sinh, phần còn lại đo ảnh hưởng từ mỗi trường sống (gia dình, hạn

bè, xã hôi ) Người thích được nhiều loại nhạc hẳn phải có tâm hồn

1ñ

thể hưởng thụ được nhiều cảm giác khác nhau

Hấu như mọi nền văn hoá âm nhạc đều cá 2 dòng riêng biết: 4m

nhạc nghệ thuật (art music) và nhạc dảnh cho công chúng (popular

nusie), tuy nhiên, đổi khi, ranh giới giữa 2 dòng này cũng không thật rã

rang Am nhạc nghệ thuật đỏi hỏi người nghệ sĩ sự khổ luyện nhiều hơn

và ở đẳng cấp cao hơn, đồng thời người nghe cũng phải có trình độ

thưởng thức tỉnh vi, sảnh sối hơn Nhạc dại ching thi di nhién la dé

nghe và dễ hiểu đối với tất cả mọi người Nói như vậy cũng không có

nghĩa là người thích nghe nhạc nghệ thuật có quyển chê nhạc đại chúng

là dở Mỗi thể loại nhạc đều có giá trị riêng, chỉ có điều người nghe

thích hay không thích mà thôi Jazz vốn được xếp vào dòng popular

nhưng tất cả đân nghe sổ điển du không thích ja⁄⁄ nhưng cũng không ai

đám chê bai gì, Bởi jazz cũng là thứ nhạc khó nghe và từng được cơi là

nhạc dành riéng cho nhac si (music for musical) Rock ciing thudc dong

popular nhưng lại khả pan gũi với cỗ điển bởi cả hai dong nhac nay déu

sand didn ca À ặ Ai đến mức tốt có

có thể điển tả sự cuồng loạn của con người đến mức tột củng

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ cao mả chủ yếu là radio,

truyền hinh va internet đã lâm thay đổi bộ mặt của âm nhạc thể giới

trong thế kỷ 21 Ranh giới giữa các nền văn hoá và các vùng Liểu văn hoá (âm nhạc) đang mờ dan, có những chỗ đã hoàn toàn biển mắt Nhiễu

hấp dẫn số đông Kgược lại, thêm nhiều dòng nhạc lai ra đời do sự giao

thoa giữa các nên văn hoá khác nhau

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

Sân khẩu ca nhạc là nơi tổ chức các hoạt động biểu diễn nghệ

thuật âm nhạc để phục vụ quần chúng nhân đân Nơi đó diễn ra hoạt

dâng cung- cầu trong lĩnh vực nghề thuật biểu diễn, người có nhu cầu

thưởng thức, tìm hiểu, nghiên cứu bộ môn nảy đến đây để thỏa mãn nhu

cầu của họ, người có tải năng, có khả năng phục vụ gắc đối tượng lrên

lại đáp ứng nhu cầu của họ và thu lợi nhuận cho mình

Sân khẩu ca nhạc là một tế chức quy mô có các cầp lãnh đạo, cơ

quan quan lý và phục vụ được xây dựng dưới sự cho phép của cơ quan

chức trách văn hóa nghệ thuật biểu điển, đồng thời mọi hoạt động của

sân khẩu cũng chịu sự quản lý của cơ quan có thậm quyên

L.A noi giao lưu về nghệ thuật, nơi tạo ra các mối quan hệ giữa con

người với con người, giữa con người và nghệ thuật ca hát Là nơi tuyên

truyền, cổ động các hoạt động văn hóa, nơi lưu giữ cải bản sắc truyền théng tét đẹp của dân tộc tạ

Mặt khác sân khẩu ca nhạc là nơi giáo dục tư tưởng, nơi cung cấp thông tin, tình cảm của các thể hệ qua nên nghệ thuật âm nhạc

Sân khẩu còn là nơi giúp con người thư giãn giải trí sau những

ngày làm việt mệt nhọc ngoài ra nó còn là nơi thỏa mẫn trí tỏ mỏ, mong

muốn sáng tạo, hương tới cái Chân-Thiên- À4ÿ của con người

1.2 Nghệ thuật múa dân gian Việt Nam:

1.2.1, Khái niệm nghệ thuật múa

Là sự sáng tạo của người nghệ sĩ trước khán giả, là tiếng nói từ

trái tìm đến trái tim, từ tỉnh cảm đến tỉnh cắm và trở thành bảo tảng

sống của dân tộc Nghệ thuật múa là loại hình nghệ thuật biểu diễn bằng,

tác, đội hình phải đồng đều nhưng khác với các loại hình kịch nó biểu

hiên trên nền nhạc và thể hiên nội dung của các tác phẩm âm nhạc Nó

đươc xem là nghệ thuật hành động được thể hiện trên sân khẩu thông qua diễn xuất của điễn viên nhằm đưa vở diễn, tiết mục, chương trỉnh dến với công chúng Qua vai diễn trong tác phẩm họ tái hiện cuộc sống

đời thường một cách chân thực, sống động và chứa đựng hinh tượng

nghệ thuật ,tính nhân văn sâu sắo nhằm giáo dục tư tưởng, tỉnh cảm „

đạo đức, lỗi sống ,nâng cao dân trí thầm mỹ đáp ứng nhu cầu giải trí của khán giả

Đặc trưng của nghệ thuật múa ?

Nghệ thuật múa có thể đem lại cái đẹp cho con người và phân ánh

cuộc sống muôn mảu muôn về của con người Với đặc trưng riêng của

mình, nghệ thuật múa truyền cảm, biểu hiện bằng đông tác, đôi hình

Tat cả mọi chuyển đẳng đều tiến hành trong nhịp điệu, âm thanh, trong

không gian và thời gian Nghệ thuật múa có sức hút mạnh mể dối với

mọi người là nhờ có đặc trưng riêng của nỏ

Nếu đặc trưng của âm nhạc là hệ thống nốt nhạc, đặc trưng của

tạo hình là đường nét, mảng khối và ánh sáng diễn biến trong không

gian ba chiều, đặc trưng của kịch là hành động xuyên suốt, mâu thuẫn, xung dột Thì đặc trưng của múa là chuyển động trong âm thanh, tiết tấu

và trên đội hình khác nhau Động tác được cách điệu, nội dung được

khái quát, sự vật được tượng trưng, chúng liên kết với nhau thành Lổng

hòa đặc trưng nghệ thuật múa Nghệ thuật múa có 4 đặc trưng: cách

điệu, tương lrưng, khái quát, tạo hình Những đặc trưng này chửa đựng

loại hinh nghệ thuật này

Đặc trưng cách diệu

Đặc trưng cách điệu là một đặc trưng rất quan trọng trong sự phát

triển ngôn ngữ múa, nó là cơ sở bổ sung, phát triển vô tận cho hệ thông

ngôn ngữ múa Tinh cach điệu làm cho nghệ thuật múa phong phú, đa

dạng trong việc biểu hiện cuộc sống nó không bị gò bé, giới hạn bởi

những đông tác tự nhiên Nói tới động tác múa là nói tới cái đẹp, vốn

có, tự Lại trong nghệ thuật múa do vậy những động láo tự nhiên trong

sinh hoạt, trong cuộc sống của chúng ta đều phải dược cách điệu, nẵng

cao khi đó mới trở thành ngôn ngữ múa, mới là mạch nguồn vô tận của

nghệ thuật múa

Đặc trưng cách điệu của nghệ thuật múa có tử lâu đời, là đặc trưng quan trọng thuộc bản chất riêng biệt của nghệ thuật muá Đặc trưng cách điệu luên phát triển không ngừng, trải qua nhiễu giai doan của nhiễu dân tộc, của nền nghệ thuật thể gidi

Trong nghệ thuật múa Việt Nam đặc trưng cách điệu thể hiện rat

Tð nét Từ xưa tính cách điệu đã được ghi nhận trên nhiều hiện vật mà khảo cổ học, điêu khắc, kiến trúc đã nghiên cứu xác định như: trên trắng dồng, đồ gốm, để đá đã xác minh dược nhiễu loại động tác, diệu mua của dân tộc Việt Nam qua đó phát huy cao độ đặc trưng cách điệu

ưu việt trong nghệ thuật múa

'Trên mặt vả quanh thân trồng đồng Ngọc Lũ, Hoàng Hạ gòn ghi

lại hình người đánh trống, thổi kèn, cẦm tay nhau, những động tác chẻo

thuyền, phóng lao đều được cách điệu không chỉ ở đạo cụ khiển, lao,

nghệ thuật và hấp dẫn hơn, ví đụ như:

Dân tộc Việt có mua “du tiên”, “tắm tiên”

Dan téc Chăm có “múa công”

Trong chèo có “múa gà rừng”

‘Tinh cách diệu còn ghỉ lại khá nhiễu trong các phủ diêu, tượng da,

khắc gỗ ở nước ta như: phù điêu thần Vũ nữ dân tộc Chăm (thể kỷ XH ở Trả Kiên), Lượng khắc gỗ Liên múa (nữa cuối thế kỷ XVII đình Hương

Lộc- Hà Nam).v.v

Cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và xây dựng tổ quốc

bảo vệ chủ nghĩa xã hội ở nước ta đã sản sinh biết bao dộng tác mới bắt

nguồn từ những động tác tự nhiên trong sinh hoạt, lao động, chiến đấu

Những động lác đó đều được cách điệu cao, giàu tính thẩm mỹ nghệ

thuật, thể hiện nội dung và có sức thu hút mạnh mẽ với con người từ đó

bố sung “từ” mới cha kho tàng ngôn ngữ múa nghệ thuật Việt Nam

Từ sự chọn lọc tuân theo quy luật vận dộng phủ hợp với ý nghĩa,

nội dung thể hiện trong tác phẩm và phủ hợp với bản chất của nghệ

thuật Đặc trưng cách điệu nhằm mục đích thể hiện nội dung và đem dến cái đẹp cho mọi người

Đặc trưng tưởng tượng

Đặc trưng tượng trưng là một phạm trù, một lĩnh vực phát triển

quan trọng của nghệ thuật Nhờ đặc trưng này mà con người đưa những

hiện tượng tự nhiễn trong thé giới bao la vào nghệ thuật một cách hấp dẫn, sinh động Muốn truyền đạt một nội dung, ý muốn của con người,

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

bản để phát triển sự phong phú và khả năng đa dạng đó

Với ngôn ngữ chuyển động bằng hình dáng, tư thế, động tác, đặc

trưng tượng trưng là một nét riêng biệt, độc đáo của loại hình nghệ

thuật múa Nhờ có tính tượng trưng mà trên sân khẩu ta có thể miêu tả

sông núi mẻnh mông, trời biển bao la, và bao nhiêu hình tượng khác

Con người là phương tiện duy nhất có khả năng diễn tả mọi sự vật

trong thiên nhiên, trời, đất, thánh thần v.v qua cách hư cầu dua trên

khái niệm tỉnh thần, truyền thuyết Từ những dáng hình, những đôi tay

có thể tạo thành những làn nước hiền hỏa, êm đềm hay cũng chính

những bản tay dó trở nên gỗ ghề, sắc cạnh diễn tả sóng cả trên dai dương Những cảnh tay uến lượn, mễm mại, những bước chân nhịp

nhàng uyễn chuyển như vẽ nên một bức tranh cánh đồng hoa đây màu sắc quyển rũ, mê hoặc làng người Nhiều bông hoa tươi khoe sắc trong

nắng vàng, cánh hoa đung đưa theo gió lúc thắng đứng không cựa

mình, lúc nghiêng ngả, ngã nghiêng Không dùng néL về như các thí sĩ

mà hình ảnh hàng ngàn bông hoa hiện ra võ củng sống động

Ý nghĩa tượng trưng Irong nghệ thuật múa không chỉ là sự phát

triển tác phẩm, thể hiện nội dung tac phẩm mà có khi còn được thể hiện

khá rõ nét trong mứa truyền thống của mỗi dân tộc

« Dặc trưng khải quát

Chúng ta đều biết ngân ngữ thể hiện nghệ thuật múa là thứ ngôn ngữ

vô thanh, lời nói của nó là động tác vả điệu bộ Tắt cả sự kiện, kỳ tích,

cai hay cái đẹp trong cuộc sống, những hình tượng anh hùng, một tỉnh

tác múa mới đem lại sự tiếp nhận dễ hiểu cho đối tượng thưởng thức

Đặc trưng khái quát là một thuộc tính vẫn có của nghệ thuật múa

Đặc trưng nhằm miêu tả những sự kiện hành động chỉ tiết, mâu thuẫn,

xung đột có tính chất điển hình Mọi sự điển hình ấy phải phủ hợp với

dặc trưng dặc điểm ngôn ngữ- động tác

* Khái quát ở đây gồm có: nội dung phản ánh, kết cấu tác phẩm và ngôn

ngữ thể hiện

'tham khảo tác phẩm múa “Ảnh sáng Bác Hồ”

Tác phẩm khái quát đất nước Việt Nam trong những ngày đen tối,

con người không có tự do Rồi mây mủ tan di, cỗ cây hoa lá bừng tỉnh

khi có ánh mặt trời.Dó là khi hình ảnh Bác Hỗ xuất hiện, khắp nơi tôa sáng, con người có sự sống, đất nước vươn lên theo ánh sáng Bac Hỗ,

theo làn sóng cách mạng,

Phần 1: Những ngảy đen tối

Sân khấu chỗ mò, chỗ sáng Không gian im lặng không tế

B

động Con người cách điệu cổ cây, hoa lá nhấp nhô cao thấp tượng

trưng cho cảnh đất nước chỉm trong đêm lỗi

Sau núi xuất hiện hình ảnh bà mẹ Việt Nam múa biểu hiện tâm trạng

quặn đau, lầm than của đất nước Đồng thời nhóm cổ cây cũng dần

chuyển động như tiếng vọng của long dat hướng về bên mẹ

Phần 2: Ánh sáng Bác 116

Ánh sáng mẫu vàng tươi, tạo hình thành nhiêu thâm cỏ, nhiêù bông

hoa im lim trong tiếng nhạc Miàn sương như tan dẫn, các cô gái được

cách điệu thành những tia năng hiện dần lên vui múa, những tỉa nắng

Ww

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B

những cánh tay được xếp từ thấp đến cao

Âm hưởng bài ca “ pắc bó" vang lên tha thiết, trong sáng Con người,

đất nước , cây cổ hoa lá reo vui vươn mình đón ánh mặt trời, ánh sáng Bác Hồ

Phần 3: Làn sóng đỏ

Bắt đầu xuất hiện ánh sáng màu đỏ rực, lớp lớp người được cách

điều làn sông đó trong tay đội quân máu đỏ tạo thành tựng đợt sóng trên

sân khẩu Âm nhạc rộn lên mạnh mẽ, mãnh liệt Bả mẹ Việt Nam xuất

hiên đi trong làn sóng, trào đẳng trong tư thế hiên ngang Từ sau sân

khẩu tung lên một tam lụa đỏ trở thánh làn sóng cuỗn cuộn Lân sóng đỏ

lúc dữ đội, lúc hiền hòa, cuối cùng được tung lên đồn dập tượng trưng

cho làn sóng cách mạng,

Phân 4: Mùa xuân đất nước

Trong tiếng nhạc lung linh, cổ cây hoa lá đang tắm mình trong

ảnh bình minh Sản khấu hiện ra với máu xanh biếc Những cô gái nhẹ

nhàng, đuyên đáng vui múa đưới những tia năng như những bêng hoa

vưi múa trong tiếng nhạc bình minh

Từ vườn xuân đất nước, hình ảnh bà mẹ Việt Nam xuất hiện trong

điêu múa hạnh phúc mùa xuân Iloà nhịp cùng điệu mủa của mẹ, tất cả

như hưởng về hình ảnh Bác HỒ trong tiếng nhạc ngợi ca

* Đặc trưng tạo hình

Lúc biểu diễn từng bước đi, dáng đi, chủ đến tư thể ngồi đều phải

khắc họa những hình tượng khác nhau vì tạo hình là yêu cầu không thể

thiểu trong nghệ thuật múa

động liên tục tuân theo quy luật vận động của nghệ thuật múa Nghệ thuật múa có chức năng giáo dục, rèn luyện năng khiếu thẩm m¥ cho

mọi người, mặt khác bản thân nghệ thuật múa đem lại cái đẹp qua nhiều

động tác, tổ hợp tạo hình chuyển động nói tiếp nhau trong âm thanh, tiết

tấu phù hợp Vì thế, cái dep trong nghệ thuật chính là cái dẹp dø con

người tạo nên và cũng chính con người là nhân tổ tác động tới cái đẹp

Đặc trưng tạo hình là sự hải hỏa, tổng hợp bới đặc trưng cách

điệu, tượng trưng và khái quát Các đặc trưng Ấy đều chứa đựng đầy đủ

tỉnh tạo hình điêu khắc Đặc trưng tạo hình, điêu khắc được ghỉ nhận và khắc họa rõ nét trong nền nghệ thuật mua đân tộc của các nước Như dội bình nước Ai Cập, múa hoa sen Trung Quốc, múa vũ nữ chăm Việt Nam.v.v

Đã có một số tác phẩm của các thế kỷ trước để lại dấu ấn lớn cho

nền nghệ thuật múa của dân tộc ta như: Tượng vũ nữ, thế kỷ XVII-XIV (ở tháp Mẫm- Binh Định), Tượng thần Siva mủa, thế kỷ VII (Phong Lê-

Quảng Nam), Tuợng cưỡi ngựa đánh cầu, thể kỷ VII-VIH ( Da Nghỉ-

Quảng Trị) v.v

Dic trưng nghệ thuật tạo hỉnh điêu khắc là thuộc tính vốn có của nghệ thuật múa, nó làm giàu đẹp cho nền nghệ thuật mùa

*, Mỗi quan hệ giữa các đặc trưng nghệ thuật múa

Tốn đặc trưng của nghệ thuật mủa có mối quan hệ chặt chẽ với

nhau, phối hợp với nhau, thành sức mạnh của nghệ thuật múa Trong

quá trình tiễn hành của một tác phẩm, mối quan hệ ấy luôn luôn phát

triển, trong một chỉnh thể thông nhất của nghệ thuật Chúng không bao

1g

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

hỉnh, một tình tiết, một ý nghĩa nào đó, 4 đặc trưng ấy quyện với nhau trong cùng một mục đích đã được xác định Có khi một trong 4 chức

năng Ấy chiếm vị thể chủ đạo, côn các đặc trưng khác ở vị trí phối hợp,

điều này phụ thuộc vào nội đung, bố cục của tác phẩm

Ngoài ra dặc trưng nghệ thuật múa còn chỉ phối những bộ môn

nghệ thuật khác như âm nhạc, mỹ thuật mọi sự phối hợp dy phai đông

nhất đồng dạng với thủ pháp, đặc Irưng của nghệ thuật múa Khi một

tác phẩm nghệ thuật sử dụng cách điệu, hoặc tượng trưng thì phần đạo

cụ, trang phục, phông cảnh cũng cách điệu, hoặc tượng trưng Chúng

phải chịu sự chỉ phối của nghệ thuật mứa Khi phối hợp, nhất thiết phải

có sự hòa hợp, đồng đạng với bệ môn chủ thể Tất cả làm cho người

xem tiếp nhận được mục đích tác phẩm do nghệ thuật múa mang lại

1.2.2 Khái niệm Múa dân gian

Là một loại hình nghệ thuật xuất phát tử lao động sắn xuất của nhân dan va lai lấy thực tế lao đông sản xuất ấy làm phương tiện sảng

tạo và biểu điễn của mình Miủa dân gian phân ánh cuộc sống bằng

ngôn ngữ nghệ thuật riêng có của nó đó là ngôn ngữ hình thể, động tác

MỖI một tác phẩm múa ra đời thể hiện tâm tư, tỉnh cảm, ước vọng về

cuộc sống no đủ của người dân lao động Múa phần ánh cuộc sống và

múa cũng chính lả chất xúc tác cho cuộc sống thêm thi vị và có ý nghĩa

hơn Việt Nam có 54 tộc người củng chung sống vả mỗi một tộc người

lại có ngôn ngữ múa riêng của mình Chính vỉ vậy mả kho lang múa dan gian, dân tộc của Việt Nam vô cùng phong phú và đa dang Múa dân

gian Việt Nam chỉnh là tâm hỗn, bản sắc của con người Việt Nam

1 Múa dân gian : là một hình thái múa phễ biển trong nhân dân, thông qua các điệu mủa chúng ta thấy nó mang đầu ấn một cách sinh động

cuộc sống lao động, chiến đấu, tỉnh cảm, cách nghĩ và những quan điểm

thâm mỹ của cả cộng đồng, đân tộc người, xuất phát từ những điều kiện

dịa lý, xã hội, phong tục, tập quán, tin ngưỡng của các dân tộc khác

nhau Sự khác nhau đó cũng chính là sự thể hiện bản sắc riêng của từng dân lộc

Nhìn từ góc độ nghệ thuật múa, có thể nói đi sản múa dân gian là

cơ sở tiêu biểu xác định bản sắc múa của mỗi tộc người Trong một xã

hội hiện dại, khoa học kỹ thuật phát triển, di sin mba dân gian đối với

sự phát triển của ngành múa chuyên nghiệp Việt Nam trở nên rất quan

trọng Muốn đổi mới cách lân thì phải nghiên cứu, xác định và hiểu đâu

là gia trị đích thực cần phải kế thừa Nói cách khác, cần phải tỉm ra

hằng số giá trị của múa đân gian

Qua quan sát, nghiên cửu các điệu muả dân gian chúng ta có thể

nhận biết được thái độ, ý thức, thấm mỹ trong lao động của người xưa Maa dan gian biểu hiện trí thức vấn hỏa của quần chúng lao động, biểu

hiện bản chất múa của văn hóa dân tộc Mủa dân gian phản ánh sức sáng

tao, tai ning, qua dé thé hién gid tri dao dite cổ truyền của nhân đân

Đó là lỏng tên kính và biết ơn với các anh hùng dân tốc những giá trị đó

được lưu truyền và tôn tại có tính bền vững trong dân chúng Dài học

đạo đức được thể hiện qua múa dân gian có ý nghĩa giáo dục đối với các thé hệ , đó là lòng yêu nước, cuộc sống tinh nghĩa, tình yêu quê hương,

thiên nhiên

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

tỉnh chất nhẹ nhàng, uyén chuyén, chậm rãi Do luôn luôn tồn tại và

phát triển qua nhiều thế hệ, múa dẫn gian thường không có một cấu trúc

ẩn định, hay nói cách khác, đó là cấu trúc mở do có cấu trúc mở nên

múa đân gian không ngừng được bồi đắp và bổ sung những sáng tạo

mới của các thể hệ tiếp theo với mục đích nhằm thôa mãn nhũ cầu van

hóa của cộng đồng, khu vực, quốc gia Những bồi đắp mới, bỗ sung mới

được dân chủng chấp nhận, lưu giữ và sử dụng trở thành đi sản văn hóa

dân tộc, đồng thời là cơ sở, nền tảng cho những sáng tạo bố sung hoặc một sự điêu chỉnh mới cho hoàn chỉnh hơn Múa đân gian mang tính tự

nguyên, thu nhận vao mỉnh mệt cách tự nhiên, tự nguyện, tự giác nên

khác với múa chuyên nghiệp, múa đân gian không cần phải xác định “

quyền tác giả” Tác giả của múa dân gian là số đông đân chúng, ở nhiều

vùng, nhiễu thời đại Ví dụ : múa gặt lứa, múa chạy cày, múa xúc tép,

múa soi đèn bắt cá

Múa dân giản mô phỏng hiện thực nên mặc dủ đã cách diệu hóa

vẫn mang tới cho người xem những thông điệp sát thực Diều nay thé

hiện gã hai chiều: chiều thử nhất là tự thân điệu múa được “tác giá din

gian” ghỉ nhận trong thực tế, từ đó sáng tạo nên Chiều thứ hai là người thể hiện (người trình bảy điệu múa) cũng hết sức cố gắng bắt chước

hiện thực công với yếu tố sáng tạo cả nhân trong quá trình thể hiện cũng mang lại những tín hiệu chân thực và có sức hấp dẫn

Vi du: khi quan sát điệu múa dệt vải, điệu múa đành cho nữ vì Lhế

tỉnh chất của điệu múa là rất mềm mai, nhịp nhàng, nữ tính Hai bước

chân đều nhau, tiễn lên đều đặn Hai lay mở ra, thu về trước bụng, đổi

nhau trên đưới đều đặn, mắt nhìn theo đối hai bản lay chuyển dộng

cửi đệt vải với hai bản tay nhịp nhàng đưa thoi

Từ đó có thể nói tính hiện thực là một trong những đặc điểm của

múa dân gian Thông qua hình ảnh các điệu múa dân gian có thể chơ

chủng ta những thông điệp về thông tin lịch sử, về địa lý, môi trường

sinh thái Việt Nam có nhiều sông nỗi tiếng như sông Hồng ở miễn

Bắc, sông Hương ở miễn 'Irung, sông Cưu Long ở miễn Nam ngoải ra

con cé cic con sông như: sông Đảy, sông Mã, sông Cá, sông Gianh

Œé lẽ bắt nguồn từ đặc điểm địa lý dân tộc từ Bắc vào Nam vỉ thể trong múa cũng thể hiện những cường độ và tiết tấu khác nhau

Ví dụ: Qua điệu múa chẻo thuyền, người xem có thể cảm nhận

được một vùng sông nước Với đáng người khi đỗ về phía trước, khi ngã

vé phia sau, người xem có thế lưỡng tượng được hình ảnh của dòng

sông, mái chèo và con thuyền Không đạo cụ, động tác chỉ dùng tay

không nhưng khi mủa, người xem có thể hình dung ngay được hình ảnh

trong thực Lễ

Múa đân gian với cầu trúc mở, nó không bắt biến và luôn thu nhận những yếu Lỗ mới vào mình Trong tiến trình lịch sử, qua nhiều thế hệ

nó được bồi đắp, bỗ sung cho phù hợp và ngày cảng hoàn chỉnh hơn

2 Múa đương đại: mô tả một loạt kỹ thuật và kiểu mẫu được đủng

trong lớp học, buổi hội tháo trao dỗi kinh nghiệm (workshop) và

điển nghệ thuật múa

Nghệ thuật múa mới được triển khai vào đầu Thế kỷ 20 như lả

một phản ứng đối chọi với kỹ thuật của điệu múa Ballet Những người

tiên phong như Isadera và Martha Graham đã tìm ra sự thoải mái của

déng lac dùng đường nét Lự nhiên và sức mạnh của thân hình để lạn

3

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

được công nhận trước đó

Nghệ thuật múa mới được phân theo tính đa dạng của nó: hình

thức múa mới có thể múa với hầu hết bất cử loại âm nhạc nào, hoặc kết

hợp với các hình thức khác để sáng tạo chuyến động mới của động tác

Nghệ thuật múa mới nhắm vào dưỡng nét tự nhiên của cơ thể vì thế ma

an toản và dễ thục hiện đối với người mới bắt đầu, củng một lúc động

tác thoải mái của múa kỹ thuậL mới cho phép những nghệ sĩ có kinh

nghiệm đặt ra những giới hạn của sự di chuyến thân hỉnh

Các kỹ thuật của múa mới

* Cuningham: tên dặt thco giáo sư và nhả đạy nghề thuật múa

Merce Cuningham, chi trọng về nghệ thuật tạo hình trong không gian,

nhịp điệu và sự ăn khớp Ông quan điểm “ đường nét năng động” riêng

của thân hình để tăng thêm sự động tác tự nhiên , thoái mái

* Graham: tén dit theo Martha Graham, chú trọng đến cách sử

dụng quy ước , sự thả lông, ngã và phục hồi Kỹ thuật của Graham chú

trọng về mặt sản và cách sử đụng quy ước vẻ bụng và hông (xương

chậu) Kiểu múa thật sát đất và kỹ thuật rõ ràng trái ngược với quan niệm vêu điệu “nhẹ như hơi gió” cúa Ballet

* Limon: tên đặt theo Jose Limon, khám phá cách dùng sức mạnh

liên quan đến trọng lực và lảm việc với sức nặng trong lúc ngã, bật đây,

phục hôi vả treo lửng

* Release: thả lỏng , đặt trọng tâm về, giảm thiểu căng thẳng để

tìm sự nhẹ nhàng , trôi chây và cách sử dụng hiệu quả của sức manh và

hơi thở Trong kỹ thuật thả lông vũ công buông lông các khớp và bắp

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

thể Một kỹ thuật thư giãn tốt cũng như là một cách múa

3 Múa ngẫu hứng là loại tự điễn không chuẩn bị trước Múa ngẫu

hứng chủ trọng vào sự tìm tôi động tác và sự liên quan của nó đến nội

dung biểu điển Tìm tòi, sáng tạo và phát triển những chuyển động của

cơ thể sao cho tự nhiên, thoải mái theo sự khác nhau của cơ thể mỗi

người

Tiếp cận Lự diễn mô tả một hình thức múa từ 2 người trở lên, chủ

trọng bởi sự chuyển đối trọng lượng, sự thả lông của cơ thể khi tiếp xúc

và cảm nhận về cơ thể giữa những người đồng điễn Kết hợp trong múa

ngẫu hửng sử dụng déng tác tự nhiễn của cơ thể

1.2.3 Đặc trưng của nghệ thuật múa dân gian Việt Nam

Nền nghệ thuật mua dan gian của mỗi dân tộc dều Lồn tại những nét độc đáo riêng biệt, những nét độc đáo đó chịu sự chỉ phổi của diễu

kiện kinh tế xã hội và tự nhiên, quan niệm thẩm mỹ truyền thống của

mỗi dân tộc Những nét độc đáo riêng biệt dỏ dẫu tổn tại trong long của mỗi loại hình nghệ thuật, của đân tộc đó, nước đó sáng tạo và xây đựng

Ta có thể phân Lich, xem xét lại một số đặc điểm và khả năng tiềm

tảng trong múa dân gian của các dân tộc, các nước, để thấy rõ giá trị vai

trò nghệ thuật dân gian trong sự phát triển tính đân tộc khoa học hiện

dại của múa dân gian Tính dân tộc lá cốt lỗi của mỗi dân tộc Song

nghệ thuật múa dân tộc của mỗi nước đều có những khả năng, đặc điểm riêng, và chúng sẽ lả tiền để cho sự phát triển khoa học hiện dại trong múa dân gian 'Ưa có thể xem xét những khả năng đặc điểm vốn có trong múa đân gian Việt

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

cuộc sống của con người Bằng nghệ thuật truyền thống, mủa dân tộc

Việt có khả năng thể hiện các khía cạnh đời sống, tỉnh thần của nhân

dân trên các phạm vi lao đông, chiến đấum sinh hoạt, tình cảm Các loại múa đó được sinh ra và tồn tại, phát triển trong sự phát triển nhu

cầu của nhân dân

Chúng ta có thể sơ bộ thống kê những động tác còn tổn tại trong

nghệ thuật múa dẫn tộc Việt trên 3 loại

Múa dân gian dân tộc Việt Múa chẻo truyền thông đân tộc Việt Mùa tuẳng truyền thống dân tộc Việt

Nói đến múa truyền thống dân tộc Việt là nói đến 3 loại múa đó hợp

thành và ảnh hưởng qua lại với nhau, khi trực tiếp khi gián tiếp Giai doạn gẦn đây múa trong ca kịch cải lương cũng dẫn hình thành với tư

cách là một bộ phận, một thành phần của hệ thắng với tư cách là một bộ phân, một thành phần của hệ thống múa truyền thống đâu tộc ViêL

*Loại múa về lao động

- Mùa đân gian gồm có

Múa thêu cờ

- Múa chèo

Múa xuống nước Maa dét vải

Múa chẻo đò Múa xỏ kim

Múa vớt bảo Múa thêu

Múa đây thuyền Mua se chi

“Logi mia vé sinh hoat

- Múa dân gian :

Múa trắng ngũ lôi MMúa chén

- Maa tuéng

Múa hồi Múa tiễn

Múa hoa tay Mia hai hoa

Múa yêu Múa sứ

Múa đã kích

* Loại múa về chiến đấu

- Múa đân gian :

Múa bài bông dánh bắt Múa mã tấu

Múa bắn cung MMúa cờ lau tập trận

Múa giáo Múa ky mã

-_ Múa trồng,

Mua ban cung,,,

- Múa chéo

Múa truyền thống dân tộc Việt rất đang dạng trong việc phản

ánh, thể hiện cuộc sống con người qua nhiều thời đại lịch sử lịch sử

và còn sống mãi đến mai sau Irong quá trình đó đặc điểm nỗi bật của các nền nghệ thuật mủa người Việt lä yếu tế kỹ thuật Yếu tô đó

được hiện rõ nét qua những doan múa “tuần đuốc” (múa Luỗng),”Vân

tỉnh hoa của nghệ thuật múa dân tộc Việt.Múa truyền thống của người Việt còn chứa đựng những đặc điểm, quy luật, khả năng thể

hiện rất phong phú đa dạng,

1.3 Múa minh họa

1.3.1 Khái niệm:

Trong mẫy năm gần đây trên sân khâu ca nhạc chung ta thường

thay xuất hiện múa minh hoa cho các bài hát đơn ca, song ca và đẳng ca hợp xướng Sự xuất hiện của múa trở nên quen thuộc đến mức nếu xem

hát mà không có múa là khản giả thấy thiếu Nhưng không phải ai cũng

hiểu đúng về múa mình hoạ

Múa mình hoa cùng với bài hát có vai trò lột tả sâu sắc tỉnh cảm

của tác giả thông qua bài bát để truyền tải đến công chứng nhanh nhất

và hiểu quả nhất Múa minh hoa là phương tiện để bài hát dược thể hiện

hay hơn và ấn tượng hơn, nó tồn tại độc lập vả có ngôn ngữ riêng của

mình nhằm thể hiện ding nội dung ma bai hal mudn truyền tai

Múa minh họa ca nhạc có 2 laại:

- Múa minh họa thuyết minh: là múa có cốt truyện gián tiếp góp

phần thể hiện rõ thêm nội dung bài hát

- Múa minh họa trang trí: là hình thức mủa không nhất thiết bám theo

nội dung hài hát, miễn trông thẩm mỹ 1a được

Với tác phẩm “Dệt tầm gai” do ca sĩ Thu Hà thể hiện pác vũ công

đã tạo hình tượng những cây gai với diễm nhắn là một diễn viên solo

với những động tác khắc khoải thể hiện nội tâm Hay trong tác phẩm

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

nữ cung đình Ăn Dộ đầy sắc màu, nhây múa tạo sự vui tươi cho bai hat

lữa mua minh hoa vei bai hat

Mãi quan hệ

Sự kết hợp giữa múa và bài hát tạo ra hiệu quả nghệ thuật vô cùng

to lớn và điều đó cũng khẳng định thành công của các chương trình

nghệ thuật, nâng cao nhu cầu thưởng thức nghệ thuật cửa công chúng,

Tuy vậy, trong thời gian gần đây có một số tác giá trẻ, trình độ còn non

nớt lại quá nhạy cấm vời xu thế hôi nhập, xu thể thị trường mà sáng Lạo

ra những tác phẩm múa minh hoa có nhiều đông tác thiểu thẫm mĩ, xa

rời nội dung bài hái, trang phục lỗ lăng đôi khi khán giả đã phải đỏ

mặt, sởn da gà khi xem múa

Thông qua ngên ngữ đặc trưng, riêng có của mình múa phải tạo ra

dược cùng với bài hát, cá sĩ trên sân khấu tỉnh nghệ thuật va tính thẩm

mĩ Múa hỗ trợ và làm sinh động thêm cho bài hát để khán giả thêm yêu

bài hát, có ấn tượng sâu sắc với bài hát và nhờ có múa bài hát tạo được

rung dộng với trái tim của người thưởng thức

1.3.3 Vai trò của múa minh hoạ trên sân khẩu ca nhạc

Thông qua việc phân tích mỗi quan hệ giữa mua va bai hat, ta od

thể khẳng định múa minh hoa cho bài hát là một công cụ rất hữu hiệu

tạo nên thành công của bài hái cũng như chất lượng của chương trình

nghệ thuật Bài hát không có múa minh hoạ cũng không ảnh hưởng gì

đến nậi dung bài hát, chất lượng bài hát và ca sĩ thể hiện, song nếu có

thêm múa mình hoạ bài hát sẽ trở nên sinh động hơn nhiều, ca sĩ biểu

diễn cũng tự tin hơn, khán giả thưởng thức có thế vừa thấy bủi tai lại

vừa thấy đẹp mắt vả trình độ căm thụ sẽ được năng lên Cứ Lướng Lượng

3ñ

của múa, chắc chắn chương trình đó sẽ rất đơn điệu và buồn tẻ Mặt

khác đối với các ca sĩ nghiệp dư và trong các liên hoan nghệ thuật quần

chúng vai trỏ của múa và múa minh hoa cảng trở nên quan trọng Múa

minh hoạ làm lấp đi những thiếu xót trong trình độ biểu diễn và giọng

hát cia ca sf, maa minh hoa lam cho ca sĩ thêm tự tin, biểu diễn hay

hơn, chất lượng nghệ thuật và khả năng truyền tải của bài hát cũng nhờ

đó được nâng lên

Tiểu kết Chương 1

Thông qua những vẫn để đã được giải quyết trong chương này,

chủng ta đã lần lượt hiểu được một sế những khái niệm cơ bản về múa

là gì, mùa đân gian là gi và mỗi quan hệ của múa dân gian dối với sân

khấu ca nhạc, đồng thời cũng một phần nào nhìn thây được những tẩn

tai trong việc sáng tác múa đân gian phụ hoạ cho bài hát trên sân khẩu

ca nhạc hiện nay Chúng ta hiểu rõ rằng, nghệ thuật múa dân gian Việt

Nam đang đứng trước xu thể toàn cầu hoá và sự bùng nỗ đữ dội của

thông tin diện tử và mọi ngã du nhập của múa hiện đại Châu Âu Châu

Mỹ, Châu Dại Dương Múa dân gian Việt Nam đang phải ngả nghiềng

chống đỡ để gin giữ và phát huy bước đi chính đạo theo tỉnh thần, tư tuởng của Dắng để ra Irong sự nghiệp gìn giữ và bảo tổn di sản múa

dân gian, đân tộc hôm nay phụ thuộc rất lớn vào lép nghệ sĩ, biên đạo,

diễn viên, những nhà hoạt động lí luân, phế bình múa và những nhà lãnh

đạo trẻ tuổi Họ là tương lai của đất nước, là lực lượng thể hiện sức

31

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

trung, bất khuất vả một nền văn hoá ngản năm văn hiển Họ phải là lực lượng di đầu trong cuộc cách mạng giữa cái cũ và cái mới này của nghệ

thuật nước nhà và hơn ai hết họ phải hiểu sâu sắc rằng nền nghệ thuật

dân gian Việt Nam trong đó có nghệ thuật múa dân gian Việt Nam là

linh hồn của con người Việt Nam, là thành quá của biết bao xương máu

và nước mắt của lớp lớp cha anh đi trước Mất bản sắc là mắt dân tộc!

Song, trang sự nghiệp nay lớp trễ không thể thiểu sự chỉ bão của những

nghệ sĩ, diễn viên, biển đạo, những nhà hoạt động nghệ thuật, nhà quản

lí văn hoá di trước

Chương 2

"Thực trạng nghệ thuật mủa dân gian minh hoạ trên sân khấu ca nhạc Hà hiện nay

2.1 Nghệ thuật múa dân gian trên sân khấu ca nhạc hiện nay

Trên thể giới, nghệ thuật múa múnh họa cho ca nhạc đã trở thành phong

trào mạnh mẽ từ khi déng nhạc nhảy lên ngôi theo sở thích của giới trẻ

Hòa vào xu huéng chung nay mua minh hoa ca nhạc nhanh chóng trở

thành mốt ở sản diễn Cùng với sự sôi động của sân khấu sa nhạc có rất nhiều vũ đoàn ra đời (khoảng 45 vũ đoàn), sự xuất hiện của các vũ đoàn

được rất nhiều sự quan tâm Nếu chỉ nhìn vào bề nỗi của múa người ta

rất khó tránh khỏi suy nghĩ: múa chỉ phát triển ở khía cạnh mình họa

hơn là đứng độc lập Trong khoảng 5 năm trở lại đây nhu cầu về múa

trở thành món ăn khỏ thiếu trong các hoạt động biểu diễn nghệ thuật

Nếu ca sĩ lên sân khẩu biểu diễn mả không có múa minh họa thì tiết mục đó bỗng chốc thành vô đuyên, đó cũng là cơ hội cho các sinh viên

mới ra trưởng chưa hoặc không dược nhận vào doàn nghệ thuật Nhà

nước

‘Then NSNID Png Hing — Phó chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa TP: Thời gian pần

đây, cùng với sự sôi động của sân khẩu ca nhạc đã có rất nhiều vũ đoàn xã hội

hỏa ra dời Theo thống kê hiện nay, trên địa bàn dã có trên dưới 45 vũ doàn

lớn nhỏ hoat đông trên toàn quốc sự xuất hiện của những vũ đoản biểu diễn

trên sân khấu ca nhạc, trong các sự kiện lễ hội văn hóa, thời trang như: Rex,

Hoàng Thông, ABC, Phương Việt, Mai lrắng đã được nhiều sư quan tâm Chính sự có mặt của các vũ đoàn với phần vũ đạo trẻ trung sôi động, đa phong,

33

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.

trình bay của ca sĩ đem đến sự thỏa mần nhu cầu về thính giác, thi phần múa minh họa của các vũ đoàn đã đem đến sự thôa mãn nhu cầu về thị giác cho khán giả Chính vi vậy, việc ca sĩ hát kẻm theo nhóm múa mính họa đang là một mốt trong đời sống showbiz hiện nay Thậm chí có một vài ca sĩ để thé hiện dẳng cấp của mình đã nuôi hẳn cả vũ doàn như : Đan Trường, Mỹ Tâm,

Hồ Ngọc Hà Một số vũ đoàn cũng đã lập công ty để dễ dàng trong khâu tổ

chức trọn gói kiêm luôn vai trỏ đảo tạo các diễn viên vũ đoản như: Phương, Việt, ABC,

Không chỉ xuất hiện đây đặc trên các sân khẩu ca nhạc, sự kiện lễ hội văn hóa

lớn, các vũ đoản hiện nay cũng đắt sô biểu diễn ở các sự kiện như: tiệc cưới, liên hoan, sinh nhật, lễ động thể khởi công, khai trương, khánh thành Có cung ất có cầu, ban dẫu chỉ có một vải vũ doàn thành lập vào hoạt dộng, dén

nay có rất nhiều vũ đoàn mới toanh ra đời mà nếu chỉ là một khán giả bình

thường, không phải là người trong giới thì rất khó có thể biết đó lá vũ đoàn

nao được thành lập khi nào và thành phần có những ai

Tuy nhiên, hiện nay, có một nghịch lý mà loại hình múa hiện nay đang đặt ra

không chí làm cho nhà quản lý, hội nghề nghiệp nhà trường băn khoăn mà chỉnh đội ngũ những người lâm nghề cũng đang trăn trở, dé 1a thực trạng

nghệ thuật mùa chính thống, mủa cễ điển, múa đân gian, dân tộc dược giảng

dạy tử các trường múa chính quy thì không “sống” được ngoài thị trường, cái

'sống” ngoài thị trường được là mủa minh họa thì lại không được xếp vào loại nghệ thuật múa chính thống”

34

từ múa dân gian ma ra Mua dan gian có rồi mới đến múa cung đình, người ta lấy về chuẩn hóa, mực thước hóa, nghỉ thức hỏa ở trong cung đỉnh, rồi tôn

giáo lấy về lễ thức hóa tâm linh, hóa tôn giáo, múa đương đại cũng vậy Hiện

nay trong nhà trường vẫn day nghệ thuật múa dân gian Tuy nhién tai

'TP.HCM hiện nay, không kể các dơn vị nghệ thuật múa nha nude vẫn duy trì

nghệ thuật múa độc lập bằng cách xây dụng các tiết mục múa có bố cục, nội

dung, nghệ thuật, tính thẩm mỹ rõ rảng Ở cáo vũ đoàn hiện nay, nơi mà hầu

hết là sinh viên các trường múa ra trường về đầu quân, do phải kiếm sông để nuôi nghề nên chấp nhận múa ninh họa, làm “phông” cho các ca sĩ biểu diễn

trên sân khẩu Công hằng mả nỏi, chính sự tham gia của các vũ doan dã lắm cho sân khấu ca nhạc, thời trang thêm sôi động và đầy mâu sắc Tuy nhiên,

đó không phải là đòng lưu chính của nghệ thuật múa chính thông vì không có

trường lớp nảo dạy cả Được biết, mủa minh họa hiện nay có hai loại: loại thứ

nhất là múa theo minh họa thuyết mỉnh, nghĩa là bài hát mà có dòng sông,

cánh chim bay thỉ múa cũng phải thể hiện theo; loại thứ hai là múa mình họa

trang trí tức là đùng tất cá các hình thức để tô điểm nâng cao chất lượng ca

khúc Loại thử nhất khó thực hiện nên đa số các vũ đoàn hiện nay đều thể hiện

theo cách thứ hai Tuy nhiên, theo cách sau thì cũng rất đễ xây ra hiện tượng

vô lỗi, thiếu tính thẳm mỹ nghệ thuật mia

Ngược lại, về phía các vũ đoàn, đổi tượng chịu trực tiếp những điểu tiếng về

chuyện vũ đoàn khi ra sân khâu chỉ có múa minh họa, không có tiết mục múa bài bản sầu sắc cũng có nỗi khổ riêng Trưởng vũ doàn ABC Ngọc Hiển cho

biết: “Không phải chúng tôi thích “làm phông” cho ca sĩ mà là đo thị trường

cần, khán giả, nhất là khán giá phía Nam chỉ muốn cái gì đỏ giải trí nhẹ nhàng,

không cẩn phải là tiết nục múa nghệ thuật mang ý nghĩa nhân văn Không

35

Nguyễn Thu Hương - Lớp Quản lý văn hoá 7B.