Tuy nhiên, với sự hoạt động sôi nổi như thể, sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông đã tạo một số khỏ khăn cho đơn vị quản lý thị trường hay các cơ quan chủ quản Nhiều đơm vị sẵn xuấ
Trang 1Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HOÁ HÀ NỘI
THI TRUONG SACH THAM KHAO PHUC VU
HOC SINH PHO THONG O HA NOI
TRONG NHUNG NAM GAN DAY
Trang 2Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
3 Thời gian nghiên cứu:
4 Phương pháp nghiên cứu:
5 Bố cục bài khóa luận
CHƯƠNG I: VAT TRÒ THỊ TRƯỜNG SÁCH THAM KHẢO PHỤC
1.1 Thị tường Sách tham khảo phục vụ học sinh phể thông can
1.1.1 Mặt hàng Sách tham khảo phục vụ học su phố thông 7
1.1.2 Vai trò sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông 12 1.1.3 Thị trường sách (ham khảo phục vụ học sinh phổ thông 14
1.2 Vai trò thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông
1,2,1 Đáp ứng nhu cầu sách tham khảo phục vụ học sinh phô thông 19
1.2.2 Thúc đây hoại động xuất bản- phát bành sách tham khảo phục vụ
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG SÁCH THAM KHẢO
PHỤC VỤ HỌC SINH PHỎ THÔNG Ở HÀ NỘI TRONG NHỮNG
2.1 Vài nét về thủ đồ Là Nội cu cneeeerrerree -asie.28
2.1.1 Điều kiện kinh tắ- xã hột - 23 2.1.2 Mãi trường kinh doanh ở thí đô Hà Nội 24 2.2 Thực trạng về thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phể thông ở
2.2.1.Nhu cầu sách tham khảo phục vụ học sinh phê thông tại Hà Nội 26
2.2.2 Mat hang sich tham khảo phục vụ học sinh phố thông tại Hà Nội
Trang 3
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
3.2.3 Thành phân cưng sách tham khảo phục vụ học sinh phô thông tại
2.2.4 Cạnh tranh giữa các lực lượng tham gia thị trường sách tham khảo
3.5 Quân lý dối với thị trường Sách tham khảo phục vụ học sinh phổ
2.3 Nhận xét về thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông tại
Tà Nội những năm gân đây cccccescaseceo ÔỂ
2.3.2 Mhược điểm 7
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHAM PHÁT TRIEN THI TRƯỜNG SÁCH
THAM KHAO PHUC VU HOC SINH PHO THONG TAI HA NOI
3.1 Toàn thiện các văn bản Pháp luật hiện nay 79 3.2 Nâng cao hiệu quá hoạt động của cơ quan quản lý Nhà nước 80 3.3 Giải pháp với các lực lượng nhá xuất bản 82
TÀI LIỆU THAM KHẢO 22520 sssserrrrresssreeeocc., BỘ
Trang 4
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
LỜI MỞ ĐẦU
Việt Nam đang trên đả phát triển, hội nhập lcinh tê cùng các nước trong
khu vực và trên thê giới, đễ ra hai mục tiều “ Năm 2010, Việt Nam về cơ bản
trở thành một nước công nghiệp hiện dại” Không chỉ hội nhập mặt kinh tễ,
nước ta còn đẩy mạnh hội nhập giáo đục Hoạt động giáo duc _ đào tạo giữ một vị trí quan trọng, Nhà nước ta coi giáo dục là “ quốc sách hàng dau” va
phát triển sự nghiệp trồng người
Gian dục luôn đổi mới Một trong những phương tiền quan trọng giúp con người học tập một cách có hiệu quâ, có hệ thông, lả sách Sách nói chung,
sách giáo dục nói riêng đóng vai trỏ quan trọng trong việc cung cấp kinh
nghiệm, tri thức, những khám phá tự nhiên- xã hội- con người Đề hỗ trợ đắc lực cho việc học ở từng cấp học, bậc học, sách tham khảo phục vụ học sinh
phố thông là phương tiện học tập quan trạng và tất yếu để giúp con người tiễn
xa hơn trong quá trỉnh nhận thức của mình
Hà Nôi _ thủ đô của cả nước, hoat đông giáo dục rất được coi trọng va
phát triển mạnh mẽ Vì thế, nhu cầu sách tham khảo nói chung, sách tham
khảo phục vụ học sinh phổ thông nói riêng là rất lớn Thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông trên địa bàn Hà Nội luôn sôi động, hắp dẫn
nhưng cũng tổn tại nhiều hạn chế, bất cập Đề đặt ra là cần phải tìm ra hưởng,
đi đúng, giải pháp kịp thời đưa thị trường sách tham khảo phát triển lành mạnh Đó cũng chính là lý do em chọn để tải “ Thị trường sách tham khảo
phục vụ học sinh phổ thông ở Hà Nội trong những năm gan đây” làm dé tai Khóa luận tốt nghiệp cho mình
Trang 5Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
chung nhất về thị trưởng sách tham khảo nói chung, thị trường sách tham
khảo phục vụ học smh phê thông nói riêng
Thông qua dé tải, la có cách nhìn khách quan về thực trạng thị trường này với các yêu tô như: cầu, hảng hóa, cung, cạnh tranh, vẫn để quân lý Nhà
nước,
Trên cơ sở đó, chủng ta lìm ra vá đề xuất các giải pháp thích hợp, khả thi, đưa thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phô thông phát triển đúng hướng và lãnh mạnh
2 Phạm vỉ nghiên cứu của để tài:
Dé tai tap trang nghiên cứu thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh: phổ thông ở IIà Nội trong những năm gần đây Trong khí khảo sát các lực lượng cung ở TIà Nội, đề tài tập trung é mét sé NXB lớn như: NXD Giáo dục, NXB Đại học Sư phạm, một số Nhà xuất bản khác, một số dơn vị phát hành
hà nước( Công ty Sách- Thiết bị trường học, ), doanh nghiệp phát hành tư
nhân( Nha sách Tri Tué, nha sich Quyết Binh) vé tinh hình hoạt động sách
tham khảo phục vụ học sinh phố thông
3 Thời gian nghiên cứu:
ĐỀ tải nghiên cửu thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phổ
thông ở Hà Nội trong thời gian từ 2006- 2009 Cần cử vào những năm đó,
chúng ta sẽ thấy được sự phát triển mạnh mẽ vả nhanh chóng của thị trường sách tham khảo nói chung, sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông nỏi
riéng trên địa bản Hà Nội
4 Phương pháp nghiên cúu:
ĐỀ tái của cm sử dụng những phương pháp sau
- Phương pháp luận của chủ nghĩa Miác- Lê Nin: Chủ nghĩa duy vật
lịch sứ, chủ nghĩa duy vật biện chứng
- Phương pháp thông kê
Trang 6
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
- Thương pháp phân tích tẳng hợp
- Phương pháp so sánh
-Phương pháp điều tra xã hội học
5 Bố cục bài khóa luận:
Chương 1: Vai trỏ thị trường Sách tham khảo phục vụ học sinh phổ
thông
Chương 2: Thực trạng thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phổ
thông ở Hà Nội trong những năm gần day
Chương 3: Giải pháp nhằm phát triển thị trường STK phục vụ học sinh phố thông ở Ha Noi
Trang 7
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
CHƯƠNG l:
'VAI TRÒ THỊ TRƯỜNG SÁCH THAM KHẢO
PHỤC VỤ HỌC SINH PHO THONG
1.1 Thị trường Sách (ham khảo phục vụ học sinh phế thông
1.1.1 Mặt hàng Sách tham kho phục vụ học sinh phổ thông
4.1.1.1 Quan niệm Sách tham khảo phục vụ học sinh phố thông
Trong thời đại khoa học công nghệ phát triển như vũ bão hiện nay,
con người đã và đang dân tiệp cận được với Iri thức thông qua những phương,
tiện kỹ thuật hiện đại như: Intemet, sách điện tử, tỉ vị, bảo đãi, Tuy nhiên,
ở Việt Nam sách giáo dục vẫn là một phương tiện học tập truyền thẳng đỏng vai trò then chốt trong quá trình dạy và học của mỗi người
Có thể nói sách giáo dục ra đời từ rất sớm và là một trong những xuất
bân phẩm có đặc trưng riêng biệt và có ÿ nghĩa xã hội vô cùng lớn lao Nội
dung của sách lả những tri thức phục vụ việc dạy và học của các nắp học, bậc
học Sách Giáo dục có hai loại là sách giáo khoa và sách tham khảo
Ta hiểu Sách giáo khoa là tập hợp những trị thức cơ bản chuẩn mực, được biên soạn theo chương trình chuẩn quốc gia ứng với từng cấp học, bậc học cụ thể, được sử dụng thống nhất trong nhà trường phổ thông Và bên cạnh Sách giáo khoa, Sách tham khảo là một bộ phận quan trọng trong hệ thông
sách Giáo dục Sách tham khảo có sự khác biệt nhất định so với Sách giáo
khoa, song nó có vị trí vai trỏ quan trọng trong việc nâng cao trình độ nhận
thức khả năng tư duy, kĩ năng chuyển môn Tuy nhiên, dễ hiểu chỉnh xác vai trò của Sách tham khảo, thì ta cân phải có một quá trình nghiên cứu lâu
dài, phức tạp Nhưng nhìn chung la có thể khái quát thành ba quan niệm cơ
ban sau:
Quan niệm thử nhất: Sách tham khảo nói chung, sách tham khảo phục
vụ học sinh phổ thông nói riêng là phương tiện, công cụ thứ hai quan trọng,
Trang 8
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
không thể thiểu được đổi với người đạy và người học Trong quan niệm này
đã để cao vai trò của Sách tham khảo dẫn tới nhiều bất cập xây ra đặc biệt lá việc lam dụng quả nhiễu vào sách tham khảo
Quan niệm thử hai: Sách tham khảo chỉ là công cụ bổ trợ cho việc học
tập và nghiên cửu kiến thức Quan niệm nảy coi nhẹ vai trỏ của Sách tham
khảo Nếu người học chỉ dựa vao Sách giáo khoa thì sẽ hạn chế đi phần nào
việc nâng cao kiến thức Tuy Sách tham khảo chỉ mang tỉnh chất đọc thêm,
khơi gơi, nâng cao kiển thức, nhưng Sách tham khảo lại là tải liệu cần thiết
cho muỗi cá nhân khi họ rauốn vươn lên để học giỏi, tăng sự hiểu biết của mình
Quan niệm thứ ba: Quan niệm này được hình thành dựa trên sự hài hòa
hai quan niệm trên Đây có thể xem là quan niên hợp lý vì đưa ra cải nhìn
tổng quát vé sách tham khảo nỏi chung, Sách tham khảo phục vụ học sinh
phé thông nói riềng Sách tham kháo phục vụ học sinh phố thông lá một loại sách xuất bản giáo dục, mang tinh định hưởng, gợi mở, nâng cao những vẫn
đề trí thức được đề cập chưa trọn vẹn trong sách giảo khoa, nhằm mục địch piúp người đọc nâng cao nhận thức những vấn dé ma sách giáo khoa đã đề
cập, và đối tượng phục vụ chỉnh là học sinh phổ thông ở các cấp học, bậc học
Với quan niệm này, Sách tham khảo có tính độc lập tương đổi với sách giáo
khoa, mặt khác ta thấy được mỗi quan hệ mật thiết giữa sách tham khâa và
sách giáo khoa nhằm mue dich phat triển sự nghiệp giáo dục
1.1.1.2 Phân loại sách tham khảo phục vụ học sinh phd thông
Hiện nay, sách tham khảo trên thị tưởng đa dạng, phong phú Di vào mâng sách tham khảo cụ thể là sách tham khảo phục vụ học sinh phố thông, ta căn cử vào đối tượng sử dựng để phân loại chứng Tủy nhu câu của cấp học,
bậc học mà nhu câu về loại sách tham khảo nảy phủ hợp với chương trình
trong nhà trường đối với từng môn khoa học, cụ thể bao gằm
- Sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông bễ trợ sách giảo khoa:
Trang 9
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
Với đỗi tượng cụ thể là học sinh phế thông, vi thể sách này là tải liệu tham khảo chỉnh thông được phép sử dụng trong trường phổ thông Bộ Giáo
đục- Đảo tạo chịu trách nhiệm về nội dung, số lượng, tên sách được xuất bán,
phát hành trong từng năm học Thông qua sự kiểm soát, quản lý chặt chế, nên sách tham khâo phục vụ học sinh phổ thông bễ trợ sách giáo khoa có thể dâm báo được về chất lượng là không bị lệch chuẩn
Sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông bỗ trợ sách giáo kboa
được xuất bản duy nhật tại KXB Giá dục- Bộ Giáo duc- Dao tao Điều này càng để nhận thấy sự quan tâm, chỉ đạo của Ngành, đề sách tham khảo làm
theo đúng chuyên môn của mình
- Sách tham khảo chọn lọc phục vụ học sinh phổ thông
"Đây là một loại sách tham khảo phổ thông do nhiều NXR cùng tham
gia biển tập, xuât bân trên sơ sé chon loc các van để theo nu cầu thị trường,
Tức là sách tham khảa này mang linh châL đáp img nhu câu “ nóng” của học
sinh phổ thông phục vụ cho việc học tận Như thế học sinh phổ thông có thêm
kiến thức tích lũy cho mình dé vận dung quá trình học được tốt hơn Cũng, chính sự chọn lọc theo sự đổi mới của Giáo dục, ngành, cấp học, nên Nha xuất bản hay Công ty sách tư nhân nào cũng muốn phục vụ khách hàng tận tụy và phong phú nhất Từ đây sự quân lý trở nên khỏ khăn hơn Các khe hở,
lách luật của người kinh doanh sách đã tạo thị trường sách tham khảo chọn
lọc phục vụ học sinh phê thông vỗ củng phong phú, nhưng cũng khỏ kiểm soát chặt chế và xử lý nghiệm túc
1.1.1.3 Đặc điềm sách tham khão phục vụ học sinh phê thông
Sách tham khảo phục vự học sinh phổ thông có một sẽ đặc điểm sau:
- Thứ nhật, sách tham khảo là mặt hàng kinh doanh có điều kiện:
Sách tham kháo với đối tượng phục vụ là học sinh phổ thang, vi thé khi xuất bân- nhát hành sách tham khảo để phục vụ cha đổi Lượng nảy cũng phải chủ ý tới vẫn đề định hướng về nội dung theo chương trình khung của Bộ Gido duc- Đảo tạo quy định Ta biết răng sách tham kháo này được xuất bản
Trang 10
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
theo nhú cầu của khách hàng, nhưng không vỉ thể mà các Nhà xuất bản được phép xuất bản sách tham khảo với nôi dung chệch hướng, tư tưởng đường lỗi cũng như văn hóa người Việt
Sách tham khảo mang tỉnh thời vụ cao: Cũng như sách giáo khoa hay sách thiểu nhi, mặt hàng sách tham khảo có tỉnh thời vụ, được xuất bân vả bán theo thời vụ Đầu năm học mới song song với nhu cầu sử sựng sách giáo khoa
mang tỉnh bắt buộc, sách tham khảo là mảng sách không thể thiểu trong thời gian này Vì thể, sách tham khảo được xuất bản rất nhiều, nhu cầu sử dụng,
sách tham khảo rất cao, sức tiêu thụ rât lớn, thị trưởng sách tham khảo luôn
sôi động và nóng Về phía Doanh nghiệp hay các Nhà xuất bản xuất bản sách
tham khảo cỏ kế hoạch trong việc biển soạn cũng như xuất bản để thỏa mãn tốt nhất nhu cầu khách hàng, mang lại lợi ích cho khách hàng, T1oanh nghiệp,
các Nhà xuất bản đầu tư tiềm lực tải chính, cơ sở vật chất, nguồn nhân lực
cũng như quá trinh khai thác bản thảo, biên tập để xuất bán được một cuấn
sách tham khảo phục vụ học sinh phô thông có giả trị cao, đâm bảo được sự
lưu thông liên tục, sự di chuyển sách tử nhà sân xuất tới người mua cudi cing,
thu hút khách hàng tới mua sách tham khảo của mình nhiễu hơn Tuy nhiên,
với sự hoạt động sôi nổi như thể, sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông
đã tạo một số khỏ khăn cho đơn vị quản lý thị trường hay các cơ quan chủ
quản Nhiều đơm vị sẵn xuất kinh doanh sách tham khảo phục vu hac sinh phd
thông đã lợi dụng thời điểm lên cao này dễ xuất bân- phát hành sách tham
khảo kém chất lượng, in lậu, in nổi bản đưa ra thị trường
Sau một thời gian khi năm học mới bắt đầu, thị trường sách tham khảo
phục vụ học sinh phổ thông cũng tam lắng xuống Tuy nhiên, đỏ không phải
là ngừng hoạt động Các doanh nghiệp, các Nhà xuất bân luôn cỏ dự trữ một
số mặt hàng sách tham khảo nhằm đáp ứng, phục vụ tốt nhất nhu cầu khách hàng dễ tạo đội ngũ khách hàng thường xuyên
Sang tới đầu kỳ II, sức tiêu thụ sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông vẫn mạnh Ngoài việc mua sách tham khảo để phục vụ cho kiển thức
Trang 11
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
học kỹ II, các Doanh nghiệp áp dụng nghệ thuật tiêu thụ thông qua các biện
pháp xúc tiễn tiểu thụ như khuyến mai, khuyén mai, béc thăm trúng thưởng, giam giá, Vì thể lượng mua sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông rất đông, tạo được thị trường này ở Là Nội sôi động, nhện nhịp
~ Thứ hai, sach tham khảo là tải liệu khoa học, thể hiện yêu cầu sau
+ Tỉnh cập nhật thông lin khoa học:
Trong một xã hội bủng nễ thông tin, với sự phát triển mạnh mš của khoa
học- kỹ thuật, những trị thức luôn được con người để cập vả đáp ứng Ngoài phương tiện truyền thông như intemet, sách tham khảo là công cụ hỗ trợ cần
thiết cho tính cập nhật thông tin khoa học, phục vụ cho quá trình học tập được
tốt hơn Sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông với các mãng sách thuộc
lĩnh vực Khoa học tự nhiên hay Khoa học xã hội đêu nhận thấy
thông tin khoa học mới nhất, những sự kiện kimh tế- chính trị
của đất nước, dân số, địa lý của các nước trên Thế giới và Việt Nam đều được phản ảnh Tử đó giúp học sinh tiếp cận và thêm sự hiểu biết để đánh giá,
phân tích, phục vụ chơ quả trình học tốt hơn Học sinh sẽ nắm bắt được trí
rõ Những,
văn hóa- xã hội
thức mới, và không bị lạc hậu, lỗi thời về thông tin
+ Tỉnh chuyên sâu, liên ngành:
Sự phát triển nhanh chỏng của khoa học công nghệ, các loại hình thông
tin, một phân đã tạo cho sách tham khảo phục vụ học sinh phố (hồng mang
tinh chuyên sâu và liên ngành Sách tham khảo cần chuyên sâu để họu sinh
hiểu biết sâu sắc nhật về vấn đê nào đó, học sinh sẽ năm được bài học và nâng cao hiệu quả học tập Sự chuyên sâu của từng mảng chưa đú, sách tham khảo
phục vụ học sinh phổ thông còn thể hiện sự liên ngành Các màng Tự nhiên
hay Khoa học xã hội không phải tồn tại độc lập, rà có sự gắn bỏ, quan hệ với
nhau Do đỏ, với một nội dung mới được cập nhật, la học không chỉ áp dụng cho một môn, ma nó còn ứng dụng, vận dụng cho nhiều môn, tạo sự hỗ Irợ
tích cực Sách tham khảo phục vụ học sinh phé thông lả sự tổng hợp nhiều
Trang 12
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
để đại hiệu quả cao
+ Tỉnh lý thuyết và thực hành
Sách tham khảo là mang sách bổ trợ cho sách giáo khoa Vì thể bỗ trợ kiến thức là yêu cầu quan trọng đặt ra cho sách tham khảo Về lý thuyết, sách
cung cấp cho người đọc cải nhìn tổng quan, hệ thống Về thực hành, sách
cung cấp cho người đọc các kỹ năng để vận dung lý thuyết Một vẫn đề kết hợp giữa lý thuyết và thực hành sẽ tạo cho người đọc hiểu sâu, hiểu rõ, kích
thích tư đuy sáng tạo, làm cho người học không bị động, mả tích cực chủ
động
Tiện nay với xu thể của thời đại, việc thực hành luôn đặt ra song song,
củng lý thuyết Một vẫn đề sẽ không có kết quả cao nễu không có thực hành Tuy nhiên thực hành chỉ phát huy được hiệu quả của nó nêu có một lý thuyết mang tỉnh hệ thống, logic chặt chế
Sách tham khảo với đặc trưng riêng của mình, người biên soạn- xuất bản
sách tham khảo được chú trọng, được điêu chỉnh nội dưng lý thuyết và phần
thực hành Do đã, người học cỏ nền tăng kiển thức vững chắc, có khà năng ứng dụng thiệt thực
1.2 Vai trò sách tham khảo phục vụ học sinh phê thông
- Sách tham khảo cung cập kiến thức bỗ trợ sách giáo khoa
Sách giáo khoa là chương trình chuẩn, bộ khung kiến thức được đưa vào
học Nội dung sách giáo khơa được chạn lọc kỹ lưỡng và cân nhắc với lửng
chỉ tiết nhô dược đưa vào Do dỏ chương trình học cũng có quy định rất nghiêm ngặt, khắt khe về số giờ, số tiết đổi với cấp học, bậc học phổ thông
Vi thé nội dung sách giáo khoa được đưa ra học trên lép chỉ là những kiến
Trang 13
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
thức rất cơ ban dé hoc sinh nam bắt được một vẫn dẺ cụ thể Đôi với học sinh
phể thông với tính thân ham hoc héi, say sua tim hiểu bài để có kiến thức sâu rộng hơn, thì không chỉ dựa vào sách giáo khoa Sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông là công cụ, phương tiện hỗ trợ cần thiết để cung cấp kiến thức,
bổ trợ cho sách giáo khoa, giúp người đọc, người học cỏ cái nhìn rộng, đa
chiều về một vẫn để, lạo sự sáng lạo trên nền tâng kiến thức cơ bân
- Sách tham khảo có khả năng liên thông, mở rộng, hệ thống hỏa kiên
thức
Một trong những xu thế phát triển của khoa học ngày nay là sự kế thừa
và ứng dụng thành tựu của khoa học liên ngành Để việc học đạt kết quả cao
và có sự sáng bạo, phát triển của tư duy thì cân có sự mở rộng, chuyển sâu kiển thức Chẳng hạn để học văn tốt thi không thể không tìm hiểu những vẫn
đề liên quan như: lịch sử, văn hóa, xã hội học, phong cách riêng của tác giả
hay hoản cảnh một thời đại, Sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông
sé giúp người học có cái nhìn mở rộng
Sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông ngoài khả nắng liên thông,
mổ rộng, còn có khã năng hệ thống hóa kiến thức Đây là một yêu cầu quan trọng và cân thiết của học sinh phổ thông Người học khi tìm hiểu một vẫn đề trên nhiều phương diện, phải biết tổng kết, đánh giá, nhận xét nó theo ý kiên
của mình, để nắm bắt vấn đề đó được rõ hơn
Như vậy, sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông có vai trỏ vô
củng quan trọng đối với quá trình học tập của học sinh phê thông, giúp việc
học tạo ra hiệu quả tốt nhất Bên cạnh Ý nghĩa xã hội, sách tham khảo phục vụ
học sinh phể thông còn có ở nghĩa đặc biệt đổi với doanh nghiệp kinh doanh -
phát hành xuất bản phẩm Nó mang lại doanh thu, lợi nhuận và tạo thương
hiệu cho doanh nghiệp minh Tử đỏ giúp doanh nghiệp khẳng định được vi
thể của mình trên thị trường kinh đoanh xuất bản phẩm nói chưng, kinh doanh sách tham khảo phuc vụ học sinh phê thông nói riêng Thị trường sách tham
Trang 14
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
khảo trên địa bàn Ta Nội hốt sức sôi động, nhộn nhịp và có sự cạnh tranh rất
mạnh mẽ
1.1.3 Thị tường súch tham khảo phục vụ học siilt phê thông
1.1.3.1 Khái niệm thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông
Có rắt nhiêu cách hiểu khác nhau khi để cập đến khải niệm thị trường
Dựa vào đặc trưng chung Đặc trưng riêng của tửng ngành hay góc độ tiếp cận khác nhan, ta lại có một khái niệm thị trường cũng không giống nhau Trước
đây ta quan niệm ° Thị trường là nơi người bản — người mua gặp gỡ nhau để
tổ chức các mỗi quan hệ mua bản hàng hóa”, ” Thị trường là nơi gặp gỡ
giữa cung và cầu” Với một số quan niệm như thể, ta thây rằng thị trường là
một không, gian ở đó có người mua, người bán, cỏ hành hóa và mỗi quan hệ
rằng buộc giữa người mua — người bản Quan niệm thị trường như vậy nếu đặt vào trong bêi cảnh hiện nay thì thị trường chưa có cái nhìn tổng quan và
mang tỉnh taản diện, hay nói cách khác là đúng nhưng chưa đủ
Trong điều kiện nên kinh tế thị trường mang tỉnh chất toàn cầu hóa như
hiện nay, sản xuất hàng hỏa ngày cảng phát triển ở trình độ cao, ngày cảng
phong phú, da dạng vả tạo sự dư thửa hàng hóa Do đó phải tìm hiểu thêm các
cách thức mới để trao đổi giá trị hàng hóa, phương thức thực hiện từ thanh
toản, đến giao nhận cũng khác nhau vả thị trường cũng được hiểu theo nghĩa
rộng: “ Thị trường là tống thể mỗi quan hệ cung - cầu, cạnh tranh, giả cả, giả
trị mã trong đó giả cả và số lượng hàng hóa được xảc định”
Sách nói chung, sách tham khảo nói riêng khi tham gia vào thị trường, được sản xuất - lưu thông - trao đổi, có hao phi lao động cá biệt và có đặc
điểm riêng, Vi thê với vai trò là một loại hàng hóa kinh doanh có điều kiện, sách tham khảo đã hình thành nên thị trường xuất bản phẩm sôi đông đối với
doanh nghiệp kinh doanh xuất bản phẩm Chính vì sách tham khảo nằm trong
cơ cầu mặt hàng sách nỏi chung, xuất phát từ khái niệm về thị trường sách có
thé thay rằng: “ Thị trường sách tham khảo là tổng thể mỗi quan hệ cung -
Trang 15
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
cầu, cạnh tranh, giá cÃ, giá trị mả trong đỏ giá câ và số lượng sách tham
khảo tiểu thụ được xác định”
Sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông được giới hạn đối tượng và phạm vi của người sử dụng sách thara khảo Tuy nhiên với tư cách lả một loại hàng hóa khi tham gia vào thị trưởng xuất bản phẩm, sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông võ củng da đạng, phong phủ vá thấy được sự chuyển biến
của thị trường này trong từng giai đoạn
Trong cơ chế cũ, do điều kiện kinh tễ của đât nước gặp nhiều khó khăn
mọi hoạt động của ngành xuất bản, phát hành được Nhà nước bao cấp và phải căn cử thca kể hoạch chỉ đạo của Nhà nước Tức là NXB khi xuất bản một cuỗn sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông về cơ bản nội dung, số lượng, giá cả, thời gian phát hành sách cần tuân thủ theo ý kiển chi dao của Công ty phát hành sách quốc doanh Các lực lượng tư nhân ở thời gian này
không được góp mặt, như vậy sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông thời điểm này mang tỉnh chất là phân phối, không theo nhu cầu của đổi tượng
sử dụng nó và NXB không mang tính chủ động, Tử sau năm 1986 với chính sách mở cửa và sự thông thoảng trong cơ chế, thị trường sách tham kchão phục
vụ học sinh phd thông có sự khác biệt rõ rệt Hiện nay nhà nước bên cạnh việc
thực hiển quân lý, chi dao mang tinh định hướng cho ngành, các NXB đã có
quyên tự chủ về mặt hàng mình kinh doanh Sách tham khảo phục vụ học sinh
phổ thông không bị giới hạn bởi NX, mà hiện nay rất nhiều NXB củng tham
gia xuất bản, phát hành mắng sách này, tạo nên sự cạnh tranh giữa các lực lượng kinh doanh sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông Việc xác đị:
rõ đôi tượng phục vụ là học sinh phổ thông nên các NXB luôn chú việc
thỏa mãn tốt nhật nhu cầu khách hang va tốt hơn đổi thủ cạnh tranh bằng
chỉnh sản phẩm của họ, từ nội dung cho tới hình thức, để giúp học sinh phổ
thông đạt hiệu quả cao nhất trong việc học Thị trường sách [ham khảo phục
vụ học sinh phổ thông tạo ra sân chơi mới mề, canh tranh lãnh mạnh và tạo được doanh thu, thương hiệu cho các doanh nghiệp tham gia vào
Trang 16
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
hư vậy, tổng quan có thể thấy trằng thị trường sách tham khảo phục
vụ học sih phổ thông lả môi trường kinh doanh mang tính khách quan má ở
đỏ tần taij các mối quan hệ cạnh tranh, cung, câu, giá cÃ, giá trị, , trong đó
giá cả, số lượng sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông tiều thụ được xác
định, và mang lại hiệu quả kinh tể, hiệu qu xã hội cho gác doanh nghiệp kinh doanh sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông tham gia vào thỉ trường nảy Thi trường sách tham khảo phục vụ học smh phổ thông sôi động và
mang tỉnh cạnh tranh cao Nó đòi hỏi các doanh nghiệp luôn có sự tìm tỏi, đỗi
mới để thích ứng, làm mới được nó Đông thời đây là một trong những công
cụ quan trọng đề điều tiết vĩ mô của Nhà nước đổi với hoạt động xuất bản — in
— phát hành ở Trung ương cũng như ở dịa phương,
1.1.3.2 Đặc trưng thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông
Sách tham khảo phục vụ học sinh phê thông tên tại trong nền kinh tế
thị trường, chịu tác động mạnh mê các quan hệ kinh tế và đôi tượng sử dụng,
có sự kháo biệt, đo đỏ thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông,
hình thành nên đặc trưng riêng biệt Điều đó được thể hiện ở các yếu tổ cơ
bản sau:
* Dễi tượng sứ dụng đặc biệt:
Do sự đổi mới của sự nghiệp giáo đục, ý thức học được nâng cao, tăng,
cường chat luong va số lượng của doanh nghiệp về xuất bản phẩm Từ đây
tạo thị trưởng xuất bản phẩm đa dạng, phong phú Niễu như các mang sách thiểu nhị, ở thị trường nảy tập trung chủ yếu vào lửa tuổi thiêu nhỉ, mảng sách khoa học- kỹ thuật tập trưng chủ yêu vào đổi tượng nghiên cửu và người có thu nhập cao, thì máng sách tham khảo lại co đặc trưng riêng Mặt hàng sách tham khảo nỏi chung, sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông nỏi riêng
có sự lập trung về đổi tượng sử dụng, đó là học sinh phổ thông ở các cấp học
Học sinh cấp 1, cắp 2, cắp 3 sẽ sử dưng sách tham khảo cho việc học của
mình ở trên lớp cũng như ở nhà, coi đây là máng sách bỗ trợ cho sách giáo khoa Trên địa bản LIà Nội có hơn 600 trường tương ứng với 495.456 học sinh
Trang 17
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
phố thông đi học ở cấp học tiểu học, trung học phổ thông, thi số học sinh sở dụng về sách tham khảo chiểm tởi 90% Như vây, với sự tập trung về đối tượng sử dựng, đôi hói về nội dung sách tham khảo phai bam sát chương trình
sách giáo khoa, đồng thời phải tạo sự linh hoạt, hứng thủ, sáng tạo cho mỗi
người sử dụng sách Doanh nghiệp xuất bán- phát hành sách tham khảo phục
vụ học sinh phê thông luôn tạo sự mới mẻ, nâng cao về chất lượng, số lượng
Hoc sinh phổ thông sẽ coi sách tham khảo là phương tiện hỗ trợ quan trọng và
cần thiết
* Đa dạng, phong phú của các lực lượng Nhà xuất bản, Doanh nghiệp
tham gia xuất bản- phảL hành:
Sách giáo khoa là máng sách độc quyền do Bộ Giáo dục- Đảo lao quy
định, và chỉ có Khả xuất bản Giao dục là T3oanh nghiệp duy nhất được xuất bân- phát hành Sách văn học- nghệ thuật tương ứng là Kha xuât bân Văn học,
Sách chính trị- xã hội tươợn ứng là Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia,v.v đến mảng Sách tham khảo (a thấy có sự khác biệt Không chỉ là một KXT hay
một Doanh nghiện, ma cỏ sự tham gia của rất nhiều đơn vị khác nhau Trên thị trường xuất bản phẩm của cả nước có tới 35/60 NXP, nhiều doanh nghiệp
tư nhân cùng tham gia xuất bân- phát hành sách tham khảo Không chỉ là sự gia tăng về số lượng các thành phần tham gia, nhiều Doanh nghiệp coi đây là
mặt hàng kinh doanh chủ lực của Doanh nghiệp minh Vì thế số lượng sách
tham khảo được in ra chiém tỷ lệ lớn trong cơ cầu sách được xuất bản Tiêu
biểu là: Nhà xuất bản Hà Nội, Nhà xuất bản Dai hoc Quốc gia, Bên cạnh: đỏ
cén có nhiều Nhà xuất bản khác như: Nhà xuất bản Trẻ, Nhà xuất ban Da
Nẵng, Khả xuất bản Văn hóa thông tin Các lực lượng tư nhân nhu Nha sách Quyết Binh, Nhá sách Trí Tuệ, Nhà sách Tiên Thọ, , mảng sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông luôn chiếm tỷ lệ cao
Một trong những lý do để tạo sự phong phủ vé thanh phan tham gia kinh doanh là đo nhu cầu sử dụng sách tham khảo của học sinh phổ thông ngày cảng nhiều và nâng cao, đối tượng sứ dựng tuy có sự tập trung, Tuy nhiên ở
Trang 18
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
đó lại có sự đa đạng với từng cÂn học Mỗi cấp học khác nhau, yêu cầu về nội đứng sử dụng sách tam khảo cung khác nhau
Đồng thời do có sự đa dạng hóa trong hình thức xuất bản: tham gia liên
đoanh liền kết giữa các nhà xuất bản với nhau, giữa các lực lượng tư nhân,
giữa các nhà xuất bản- lực lượng tư nhân Với các hình thức như vậy đã mang
lại hiệu quả kinh tế cao cho Doanh nghiện Điều này cũng góp phần làm cho
lực lượng tham gia kinh doanh sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông,
trên thị trường phong phú
Như vậy, đây là một trong những yêu tố quan trọng lam cho thị tường
sách nói chưng, sảch tham khảo phục vụ học sinh phổ thông nói riêng trở nên
vô củng nhộn nhịp, thúc day hoạt động các Nhà xuất bản do có sự cạnh tranh ngày cảng quyết liệt
* Mức đệ cạnh tranh trên thị trường cao:
Trị trường xuất bản phẩm nói chung, sách tham khảo phục vụ học sinh phể thông nỏi riêng, các đơn vị, thành phân kinh tê khác nhau tham gia chiếm
số lượng đông đảo Nhu câu của học sinh phể thông sử dụng sách tham khảo cảng nhiều nhưng có sự chọn lọc kỹ càng về nội dung của người sử dụng, Do
đỏ, các Doanh nghiệp xuất bân- phát hành một cuồn sách tham khảo phải phù
hợp với nhu cầu Hiện nay, trong sân xuất cũng như trong kinh doanh mặt
hang sách tham khâo đã và đang có sự cạnh tranh gay gắt giữa các thành phần
kinh tế Điể
này tạo nên sự thuận lợi, nhưng bên cạnh đó là khó khăn, thử
thách, đòi hỏi các Doanh nghiệp vượt qua để tên tại và phát triển ngày cảng
lớn mạnh Cạnh tranh chỉnh là động lực quan trọng để hoạt động sản xuẤt,
kinh doanh mặt hàng sách tham khảo nói chung, các mật hàng sách khác nói
riêng đi tới hoàn thiện và đáp ứng tốt nhất nhu cầu khách hàng, tốt hơn đổi
thủ cạnh tranh Cạnh ranh chính là một yêu tế cấu thành nên thị trưởng, tạo thị trưởng xuất bân phẩm luôn sôi động và hấp din Pai hỏi các Doanh nghiệp cân cỏ sự canh tranh lành manh bằng chính sửc mạnh nôi tại của Doanh nghiệp mình
Trang 19
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
1.2 Vai trò thị trưởng sách tham khản nhục vụ học sình phổ thông
1.2.1 Đáp ứng nhu câu sách tham khảo phục vụ học sith phố thông
Tri thức khoa học đa đạng, phong phú Thông qua quả trình hoc tập, người
học được tiếp cận với nhiều trì thức khác nhau theo các mên học khác nhau
của chương trình đảo lạo Sách giáo đục là phương tiện lưu trữ, truyền tải kiến thức cơ bản, dầy đủ, dồng loại cho mọi người trong quả trinh học lập Trong
đỏ sách giáo khoa là cung cắp những kiến thức chuẩn mực, trang bị cho người
học những vấn đề cốt lõi, cơ bản nhất Song với một vấn đề đó, muốn có sự
tìm tỏi, nâng cao, hiểu sâu hơn và cái nhìn đa đạng, thi người học cần sách
tham kháo để bỗ sung những vẫn đề trí thức được đề cập trong sách giáo khoa
chưa tron ven Như vậy, sách tham khảo giúp người học mở mang trì thức, hỗ
trợ, khơi sâu kiến thức để tích lñy kiến thức mới cao hơn, mới hơn
Sách tham khảo là công cụ tự học, rên luyện tốt nhất cho học sinh phổ
thông, Tiện nay trên thị trường sách tham khảo cho học sinh phổ thông các
cấp học rải phong phủ Ta có thể thấy được các tên sách như sách hưởng dẫn,
sách để học tốt, sách phương pháp giải, sách rẻn luyện các kỹ năng, sách
chuyên dé, qua đó các em học sinh có điều kiện tự học, dảo sâu kiến thức
và mở rộng các lĩnh vực trí thúc khao học Vì thé tao cho tr duy của người học có sự sâu chuỗi, liên kết và hệ thông các vấn đề
Sách tham khảo phục vụ học sinh phố thông có nội dung phong phú, đa
dang, đề cập mọi lĩnh vực tri thức Việc biển soạn sách tham khâo với mục
đích chỉnh là grúp các em học sinh phổ thông cỏ kiến thức, tiếp cận một vẫn
đề ở nhiêu góc đệ để học có kết quả cao hơn Vì thể, sách tham khảo phục vụ hoc sinh phổ thông với nhiều tên sách, nội dung trong đó thường raang tính
phé biển, dễ hiểu, đáp ứng nhu câu, trình độ của từng người sứ dụng sách
Hiện nay nhu cầu sử dụng sách tham khảo nói chung, ở Hà Nội nói riêng thị
càng Irở nên cần thiết Thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông
ở Hà Nội là môi trường kinh doanh tốt nhất grúp các Nhà xuất bản kinh doanh
Trang 20
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
đấp ứng được nhu cầu của người học và góp phần vào thực hiện các mục tiểu
đão tạo của đât nước
2.2 Thúc đây hoạt động xuất bản- phát hành sách tham khảo phục tụ
hoe sinh phổ thông phát triển
Các doanh nghiệp phát hành sách nỏi chung, sách tham khảo nói riểng
déu đặt hai mục tiểu chính trị- xã hội vả mục Liêu kinh tế Trong đỏ mục tiêu
kinh tế phải đảm bảo kinh doanh có lãi để tiếp tục phát triển Xuất phát tử nhu
cầu sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông hiện nay trên thị trường ngày
cảng cao, đặc biệt ớ Hà Nội- trung tâm kinh tế- chính trị- văn hỏa- xã hội của
đất nước, thì sự nghiệp giáo dục- đảo tạo hết sức được chủ trọng Nằm bắt
được nhu cầu, xem dây là một lợi thể, các nhà sẵn xuất kinh doanh đã đây mạnh hoạt động xuất bản- phát hành sách tham khão phục vụ học sinh phổ
thông trên địa bàn Hà Nội, để đáp ứng kịp thời nhu cầu khách hàng, nâng cao khả năng tiêu thụ, mang lại hiệu quả kinh tễ cao cho nhà kinh doanh, cho sự phát triển của thủ đô Hà Nội
Thị trường sách tham khâo phục vụ học sinh phổ thông ở Hả Nội đang,
diễn rất sôi đông Nhu cầu về sách tham khảo cao và nhận thay được thé mạnh của sách tham khảo, vì thê nhiều Doanh nghiệp( N%) lẫy sách tham khảo phục vụ học sinh phể thông lam mang sách chính để kinh đoanh Thông
qua mạng lưới tiêu thụ và phân phổi, nghệ thuật bản hàng ngảy cảng nâng
cao, hàng năm các Nhà xuất bân xuất bản rất nhiều đầu sách và sức tiêu thụ
rất lớn Từ đây các doanh nghiệp đẩy mạnh hoạt động xuất bản, đáp dng nhụ
cầu trên thị trường Hà Nội Từ công tác biên tập, đọc bản tháo được coi
trọng để một cuốn sách tham khảo có giá trị về nôi dung và hoàn thiện về hình thức Xuất bản sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông lả một trong
những khâu quan trọng đảm bảo quả Irinh phát hành diễn ra nhanh chóng và hiệu quả cao
Trong quá trinh xuất bản sách tham khảo phục vụ học sinh phê thông, phát hành là khâu cuối củng nhưng giữ vị trí vô cùng quan trọng Trên thị
Trang 21
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
trường sách tham khảo ở Hà Nội luôn diễn ra sồi đông, nhu cầu lớn, nguồn cung nhiều mức độ canh tranh gay gắt, các Doanh nghiệp luôn tìm cho minh phương thức phát hành linh hoạt, đa dạng trong liên doành liên kết, và mở rộng mạng lưới kinh đoanh, tạo được khách hàng truyền thống cũng như khách hàng tiềm năng để phục vụ tốt nhu cầu người sử dụng, cũng như mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp Trong nền kinh lế hiện nay, hoạt động phat
hành được xã hội hỏa, đồng thời hoạt động liên kết Xuất bản-In- Phát hành là
một xu thể phỗ biển trên thị trường Vì thể dù nhu câu sách tham khảo ngày cảng nâng cao và tăng, nhưng các Doanh nghiệp luôn đáp ứng tốt nhất nhu
cầu khách hảng, tốt hơn đổi thủ cạnh tranh Một trong những Doanh nghiệp
kinh doanh khá thành công là Công ty cổ phẫn Sách giáo dục tại thành phd Ha
Nôi với 4 cửa hàng phân phối, kinh doanh sách tham khảo đã mang lại hiệu
quả cao cho công ty Bên cạnh đó công ty Sách - Thiết bị trường học Hà Nội,
Nhà sách Trí Tuệ, Nhà sách Quyết Bình,
Việc day mạnh hoạt động xuất bản- phát hành sách tham khâo phục vụ
học sinh phổ thông là một động lực dưa sách nói chung, sách tham khảo nói riêng đến với người sử dụng, đáp ứng nhu cau người sử dụng sách, tạo cho
ngành phát triển Nhận thây thị trường Hà Nội lả môi trường quan trọng để các doanh nghiệp phát huy kha ning, ning lực để kháng định sự phát triển của
Tioanh nghiệp mình Doanh nghiệp nảo cũng có những mặt hàng đâm bảo về
chất lượng „ có chiến lược tiêu thụ thích hợp và biết vận dụng thị trưởng cho phù hợp với khã năng kuih doanh của doanh nghiệp, nên quá trình đưa sách tham khảo( sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông) tử nhá sản xuất đến nhà kinh doanh, người sử dụng( học sinh phổ thông) điễn ra nhanh chóng
hơn, bán được nhanh hơn, nhiều hơn Đông thời cần có sự cạnh tranh lanh
mạnh
1.2.8 Tăng khã năng cạnh trank
Thi trường sách tham khảo phuc vụ học smh phổ thông ở Hà Nội luôn
sôi động, đẩy tiêm năng và hứa hẹn cho các doanh nghiệp kinh doanh sách
Trang 22
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
Vì thể, nó đã thu hút sự chú ý, dấu tư của rất nhiều đổi tượng tham gia, tử các
Nhà xuất bản đến các doanh nghiệp tư nhân Sách (ham khảo phục vụ học
sinh phổ thông hưởng đến đối tượng sử dựng chủ yếu là học sinh phổ thông- nguễn nhân tải cho đất nước Tuy đây là lực lượng đông đảo và quan trọng
nhưng rất chọn lọc và tỉnh tế trong việc chon lựa chọn nội dưng sử dụng cuỗn
sách Vì thế, việc đáp ứng tốt nhất nhu câu khách hàng, tốt hơn đổi thủ cạnh
tranh luôn đặt ra cho các doanh nghiệp và tạo ra sự cạnh tranh Sự cạnh tranh
nảy không chỉ về phía khách hàng, mả còn ở hàng hóa và sự hoạt động, lớn mạnh của các doanh nghiệp Nếu việc cạnh tranh diễn ra lành mạnh sẽ tạo điều kiện cho thị trường sách tham khảo nói chung, thị trường sách tham khảo
ở Hà Nội nói riêng phát triển theo chiều hưởng tết, các doanh nghiệp có ngudn cung phù hợp nhu cầu người sử dụng, tiêu thụ được sách nhanh chỏng,
tạo khả năng quay vòng vốn, tải đầu tư, tải sân xuât- kinh doanh thúc đây
sự phát triển của ngành
Nếu việc cạnh tranh diễn ra không lành mạnh và không có sự điều tiết
kịp thời của Nhà nước, thì khách hàng là người bị thiệt Vĩ trong thị trường
sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông trản ngập các đầu sách, tìm thầy một cuốn sách không in lậu, in nỗi bản, không vi phạm bản quyền là rất lchỏ 'Khi đó tình hình sắn xuất kinh doanh sẽ trì trệ, khủng hoàng, sách tham khảo
sẽ gặp nhiễu khỏ khăn Vì thể, các doanh nghiệp cân có những biện pháp hiệu quả, thích hợp như chiến lược sản phẩm, giả câ, xúc tiến, phân phổi để ngảy càng chiếm lĩnh thị phần của mình trên thị trường sách tham khảo ở Hà
Nồi Tử đỏ giúp các doanh nghiệp ngày càng cứng cổ, mở rộng uy tỉn, thương
hiệu của mình trên thị trường Hà Nội
Cô thể nói cùng với các doanh nghiệp thuộc các thành phân kinh tế khác
nhau, các đoanh nghiệp kinh doanh sách tham khâo sẽ đưa nền kinh tê phát
triển # thủ đô Hà Nội nói riêng, cả nước nói chung lên một tầm cao mới, phát
triển song hành trên nền tảng khoa học- công nghệ hiện đại, tiên tiễn Sự đảm
bão điều kiện để thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông mở
rộng chỉnh là thể hiện sự quan tâm đầu tư phát triển kinh tế- văn hóa và khoa
Trang 23Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG SÁCH
THAM KHẢO PHỤC VỤ HỌC SINH PHÔ THÔNG Ở
HA NOI TRONG NHUNG NAM GAN DAY
2.1 Vài nét về thủ đô Hà Nội
2.1.1 Diễu kiện kinh tẳ- x4 hội
Hà Nội là thủ đô của cả nước, là địa danh tiểu biểu với lịch sử hàng ngân
năm văn hiển Bởi vây, khi nhắc đến Hà Nội, moi người đêu coi đó là trái tim
của cả nước, lả trung tâm của hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội
Thủ đô Hà Nội có một vị tí vỗ cùng quan trọng trong sự nghiệp xây dựng công nghiệp hóa - hiện đại hỏa của đất nước ta Qua rất nhiều những biển cổ thăng trầm lịch sử, nhưng Hả Nội vẫn giữ được đáng vẻ thanh lịch
vốn có của nỏ, những di sẵn văn hóa, những truyền thông lịch sử tồn tại tử
ngản năm Thực tế cho thấy, cùng với sự phát triển chung của cả nước, Hà Nội cũng cỏ những bước tiến vững chắc trên nhiều lĩnh vực
‘Va đặc biệt với 458/478 đại biểu lần thành, chiêm92 9% số ĐBQH, chiều
29/05/2008, kỷ hợp thứ ba khỏa XIT đã thông qua Nghị quyết về mở rộng địa
giới hành chính thủ đô Hà Nội Theo Nghị quyết, thủ đô Hà Nội sẽ rộng gấp
3,6 điện tích hiện nay, bao gầm: thành phố Hà Nội hiện tại, toàn bộ tình Hả
Tây, huyện Mê Linh( Vĩnh Phúc), diện tich của 4 xã: Dông Xuân, Tiển Xuân,
'Yên Bình, Yên Trung thuộc huyện Lương Sơn( tỉnh Hòa Binh) Hả Nội sẽ có
29 đơn vị hành chính quận, huyện với điện lích hơn 3.300 km2, ký vọng trở
thành một thủ đô lớn, mạnh, đây đủ các ưu thể tiềm năng phát triển, đáp ứng mọi nhu câu về đất đai, cơ sở hạ ting mét không gian đủ lớn để phát triển lâu dải, không chỉ 20 - 30 năm mà cởn cả tương lai xa nữa
‘Va hon hél những lợi thế vẫn cỏ: là trung tâm đồng bắng Bắc Bộ, tiếp giáp với những ngành kinh tế đặc thà của đất nước, là đầu mỗi giao thông
quan trọng ở phía Bắc các tuyến đường( dường bộ, đường sắt, đường hàng
Trang 24
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
không, ), Hà Nôi lá một thị trường thuận lợi cho sự phát triển kinh tể các
lĩnh vực ngành nghề Sản xuất công nghiệp luôn đạt mức tăng trưởng cao( từ
13- 14%) Téc độ táng trưởng GDP của thành phổ luôn đạt gần 10% Đời
sống của người đân không ngứng được cải thiện và nâng cao Bên cạnh đó, Nội đạt dược nhiều thành tựu trong lĩnh vực văn hỏa xã hội Nét nỗi bật
của văn hỏa Hà Nội vừa mang nét cổ diễn, đâm đã bản sắc dân lộc, vửa mang nét văn minh hiện đại, thu hút hàng triệu lượt khách trong và ngoài nước đến
du Lich
Không chí là trung tâm đầu não của cả nước tiếp nhận nhanh các thông
tin về kinh tế, chỉnh Irị, văn hóa, xã hội, Hà Nội còn là trung lâm giáo dục
đào tạo lớn nhất cả nước Năm 2009, Hà Nội có 280 trường tiểu học, 219 trường trung học cơ sở và 103 trung học phổ thông với tổng ông 495.456 học sinh Tính Hà Tây cũng tập trung 36I tiểu học, 337 trung hoc cơ sở và 67
trung học phê thông, tổng cộng 475.264 học sinh TIệ thông trường trung học
phé théng, 11a Nội có 40 trường công lập, 65 trường dân lập và 5 trường ban
công Hà Nội cũng là địa điểm của ba trường trung học đặc biết, trực thuộc các trường đại học Hiện nay, toàn thành phổ có trên 50 trường Đại học, Cao
đẳng, và rất nhiều trường trung học chuyên nghiệp dạy nghề Ngoài ra nơi đây còn tập trung đông đão các nhà khoa học và lượng trí thức khác Dông thời có
thể nói 11a Nội là nơi cả hệ thông giảo đục Lột nhất cả nước
Với những điều kiện thuận lợi về kinh tễ xã hội trên, đó là đông lực to lớn
để tạo thị trường xuất bản phẩm nói chung, thị trường sách tham kháo phục
vụ học sinh phố thông Hà Nội nói riêng trở nên sôi động, sắm uất
213 Môi tường kùth doanh ở thả đô Hà Nội
Trong chế độ bao cấp, sách tham khảo chỉ được xuât bản ở NXB Giáo đục Còn các NXB khác thì rất hạn chế, sách tham khảo nói chung thi có nỗi
dung don giản, số lượng và nội dung của xuất bản phẩm dều nằm trong kế hoạch của Nhà nước nhu cầu cá thể của mỗi người, thị hiểu độc giã không được quan tâm
Trang 25
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
Cơ chế hoạt dộng trên đã tạo ra sự ỉ lại trông chờ vào Nhà nước, thiếu năng đông của các tổ chúc phát hành xuất bản và phát hành sách Tỉnh hình nay khién cho thi trưởng sách nói chung và thị trường sách tham khảo phục
vụ học sinh phổ thông nói riêng ở địa bàn IIà Nội trở nền vô củng nghèo nản, sách không đến được với người sử dụng cỏ nhu cầu
Từ sau đại hội VI (hị trường sách, Irong đỏ cỏ thị trưởng sách tham khảo không còn là của lực lượng quốc doanh nữa Củng với đó là hàng loạt những,
chuyển biển có tính đột phá mang lại một bộ mặt mới cho thị trường sách tham khảo Sách tham khảo đã trở thành một loại hàng hoá được lưu thông,
trao đổi trên thị trường và không bị bỏ hẹp về nội dung mà phong phú với
trinh độ và cách thức thể hiện sinh động Trong giai đoạn nảy với sự cỏ mặt
của lực hrợng tư nhân đã làm cho thị trường trở nên sối dộng và mức độ cạnh
tranh cảng trở nên gay gắt, lực lượng tư nhân đã nhanh chóng khẳng định vị
ti cla minh trên thị trường Củng với lực lượng quốc doanh, lực lượng tư
nhân đã góp phần thoả mãn nhu cầu sách tham khảo của nhân đân T1ä Nội nói
riêng và cả nước nói chung,
e Nhân xét:
Thị trường sách tham khảo trong những năm gẫn đây đã cả sự
chuyển biên khả mạnh m Sự ổn định về mặt chỉnh trị củng với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế đất nước, đặc biệt là sự đầu tư quan tâm của Nhà nước cho ngành giáo đục đào tạo làm cho thị trường sách nói chung, thi
trường sách tham khảo nỏi riêng và đặc biệt là thị trường sách tham khảo phổ thông ngày cảng mở rông và chủ động hơn bao giờ hẻi Tuy nhiên dưới sự tac
động của các quy luật kinh tễ trong điểu kiện nên kinh tế thị trường thì thị
trường sách tham khảo cũng không trảnh khỏi những mặt hạn chế Nhận định
đứng về thị trường sách tham khảo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc đưa ra những phương pháp tấi tru để có thể quan lý tốt thị trường này và đưa
nó phát triển đúng hưởng
Trang 26
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
2.3 Thục trạng về thị trưửng sách tham khảo phục vụ học sinh phổ
thông ở Hà Nội trong những năm gần đây
3.2.1.Nhu cầu sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông tại Hà Nội
- Đặc điểm nhu cầu sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông tại
Hà Nội
Trong quá trình hình thánh và phát triển thị trường sách tham khảo ở
nhiều mốc thời gian khác nhau, nhu câu sử dụng sách tham khảo ngày càng
cỏ xu hưởng tăng, được quan lâm và đáp ứng ở các mức độ khác nhau Trong điều kiện kinh tế thị trường cỏ sự cạnh tranh ngảy càng gay gắt, mặt hàng
sách tham khảo đã trở thành một loại hàng hỏa được lưu thông, trao đổi trên
thị trường Để đảm bảo tính công bằng và sự phát triển của mặt hàng sách nay, Nhà nước đã không còn bao cấp đổi với các NXB, các đơn vị kinh doanh
nữa, điểu đó buộc các doanh nghiệp luôn sáng tạo, đổi mới trong hoạt động
kinh doanh để đâm bão hiệu quả kinh đoanh và sự tôn tại của doanh nghiệp mỉnh Cũng chính vị thế các đơn vị sản xuất kinh doanh hiện nay trên thị trường đã đánh giả khách hàng và nhu cầu cần duoc dap ừng, các mong muốn
da dang của họ, đã trở thành muc tiểu quan trong, hang dau cho mọi hoạt động sản xuất kinh doanh Nghiên cứu thị trường và nhu cầu sử đụng sách tham khảo đã trở thành khâu nghiệp vụ quan trọng đầu tiên của quá trình kinh
doanh sách trong cơ chế thị trường,
Nhu cầu thì cô nhiều cách hiển, xét ở gọc độ khai quát thì nó được hiểu là: “ Nhu cầu là sự đòi hỏi, mmọng muôn của con người về cái gì đó cần được
dap ứng” Trong mỗi con người, tốn tại rất nhiễu nhu câu, những nhu cầu này
không giống nhau Nhu cầu chịu rất tác ding của rất nhiều yêu tổ bến ngoài Con người mong muốn được thôa mãn, đáp ứng nhu cầu vật chất Khi thôa
mãn được nhu cầu vật chất, họ sẽ bd sung, nghĩ đến nhu câu tỉnh thân, tạo điều kiện cho nhu câu tỉnh thần hình thành vả phát triển Giữa nhu cầu vật
chất và nhu cầu tĩnh thần nhiều khi khỏ xác định và nó có mỗi quan hệ mật
Trang 27
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
thiệt với nhau
Thu cầu về sách là nhu cầu thuộc lĩnh vực văn hóa tỉnh thần Từ khái
niệm nhu cầu nỏi chưng, chủng ta cỏ thể nởi nhu cầu về mặt hàng sách tham khảo có thể dược hiểu là những mong muễn, đòi hêi về một hay một vải loại
sách cần được đáp ứng trong một thời gian cụ thể Với cách hiểu này, chúng,
ta thây nhu cầu sách chỉnh là tâm trạng chủ quan của mỗi con người, phân ảnh
những đòi hỏi khách quan về một hay một vài loại sách nào đó trong những
khoảng không gian, thời gian nhất định tương ứng với một mức giá được xác
định cụ thể Trong suốt quả trình học tập, nhu cầu về sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông luôn luôn tôn tại và mức độ biểu hiện nhụ câu mặt hàng nảy ở mỗi con người không giổng nhau Dic điểm cở bản của nhu cầu sách
tham khảo phục vụ học sinh phô thông hiện nay lá:
« Nhu cầu sách tham khảo phát triển mạnh mẽ theo thời gian:
Khi nền kinh tế Ổn định và phát triển, dòi sống con người dược nâng, lên thi nhu cầu về học tập của con người cũng dược nâng cao Vì thể mả con người mong muốn được thêa mãn không chỉ những tr thức trong sách giáo
khoa chính thống, mả còn đi hôi được tiếp cận với những trí thức cao hon,
sâu hơn trong sách tham kháo trong suốt quá trình sống và học tập, người ta luôn có nhu câu về sách tham khảo Bởi vậy mà nhu cầu về nó không ngừng, gia tăng theo thời gian Mêu những năm 80, sách tham khảo của Nhà xuất bản
Giáo đục chỉ có 301% trong tổng số đầu sách sản xuất ra, thi những năm 90 đã nang dau sách lên hơn 50% và những năm 2000 lả hơn 60% Điều đỏ khẳng
dịnh nhu cầu sách tham khảo của người sử dụng tăng rất nhanh Sach tham khảo nói chung, sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông nói riêng là môi
mặt hang dang được canh tranh quyết liệt trên thị trường Do vậy, bền canh Thả xuất bản Giáo dục, hiện nay còn rất nhiều NXB khác cùng tham gia hoạt
động xuất bân sách tham khảo như: NXD Trẻ, NXB Đông Nai, NXB Hà Nội(
40- 50%), NXB Đại học Sư phạm, NXB Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí
Trang 28
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
Minh( 25- 30%), NXB Đại học Quốc gia Hà Nội 40- 50%) ( Theo
google.com) Nhu cầu về sách tham khảo của mọi người trong xã hội rất phong phú, đa đạng Tuy nhiên không phải ai cũng được thỏa mãn bởi lẽ nó
còn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế của mỗi người Đây cũng là một vấn đề
mà các nhà sản xuất- kinh doanh sách tham khảo cũng cần quan lãm và xem xét, để có giá phủ hợp nhưng chất lượng tổi, mang lại hiệu quả cho người sử
dụng sách cũng như nhà sản xuất kinh doanh
Thêng qua khảo sát thực tỂ, ta có bảng số liệu để dẫn chứng về nhu oầu
sách tham khảo phát triển mạnh mẽ theo thời gian:
Lượng sách tham khảo phục vụ học sịnh phổ thông bình quân đầu
người qua các năm
Với đặc điểm sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông có tỉnh cập
nhập thông tin liên tục, tính chuyên sâu, tỉnh lý thuyết vả thực hành nhằm
nâng cao kiến thức và khả năng vận dụng vào thực tiễn của mỗi học sinh
trong quá trinh học tập ngày cảng cao Song không phải bất cử lúc nào nhu
yếu tô như: khả năng cung ửng của các nhà sản xuất ( NXR), Doanh nghiệp
kinh doanh sách, trình độ nhận thức và đặc biệt là khả năng thanh toán của
người sử dụng sách
Trang 29
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
Thủ đê Hà Nội có tổng diện tích hơn 3.300 km2, gồm 29 quận huyện, trong số đó số học sinh phế thông là 485.320 Khững năm gần đây do mức
ting trưởng kinh tế tăng lên, thu nhập đời sống của người đân thủ đô nhìn
chung ngày càng ổn định và tăng cao Vì thể các bậc phụ huynh luôn đành một phẩn đễ đầu tư cho việc học của con em Hơn hết, khâ năng mở rộng kiến thức, tạo sự sảng lạo, tìm tỏi thấy ở sách tham khảo phục vụ học sinh phổ
thông rất được bậc phụ huynh quan tâm Tuy nhiên mức tăng trưởng kinh tế ở
Hà Nội chưa đồng đếu giữa các quận và huyện ngoại thành Nhân thấy khu vực nội thành và trung tâm của thủ đô có mức từu nhập cao, vùng ngoại thanh
nông thôn có mức thu nhập hấp hơn Bên cạnh đỏ khu vực nội thành tập
trung nhiều trường tiểu học, truna hoc, mẫm non Chỉnh sự phân hóa này dã tạo nên những mức độ nhu cầu về sách tham khão phục vụ học sinh phổ thông
sẽ khác nhau Tử đỏ cho thây nhu cau về sách tham kháo trên thị trường sẽ rất
khác nhau về số lượng cũng như mặt nội dưng, hình thức của sách Tuy nhiên
không phải vì thế mà các Nhà xuất bân cho ra thị trường xuất bản phẩm
những sach kém chất lượng về nội dung và hình thức Khách hàng là người
tìm mua sử dụng sách nhưng cũng có những quy định khát khe đổi với sách
tham khâo về mặt nội đung, hình thức, những quy định nay mang tỉnh ngẫm định Khách hảng sẽ không mua ổ ạt hoặc chọn những sách có hỉnh thức đẹp,
nếu mặt nội dung không gép phan cho việc học Chỉ những loại sách tham
khảo thực sự bễ Ích, cỏ giá trị sử dụng cao trong việc học tập, bi đưỡng kiến
thức, sự sảng tạo, tìm tòi thi mới được thị tường và xã hội châp nhận chính
điều này đòi hỏi các nhà sản xuất kmh doanh phải nắm bắt được những yêu
cầu đó và tìm mọi cách tốt nhất thôa mãn nhu cầu đỏ
Nhu cầu sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông chịu tác động bởi yếu tá kinh tế và trinh độ nhận thức của mỗi học sinh:
Nhu câu về mặt hàng sách nói chưng cũng như sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông nói riêng được hình thành bởi quá trình vận động nhận thức cỏ
Trang 30
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
ý thức của con người và chịu sự tác động mạnh mẽ của yếu tổ khách quan môi trường bên ngoài - xã hôi Con người luôn tổn tại hai nhu câu: nhu cầu
vật chât, nhu cầu tỉnh thần Nhu cầu vật chất là nhu cần bức thiết, sống còn
của con người Nhu cầu vật chất quyết định đến nhu câu tính thần Khi thỏa mãn được nhu câu vât chất, người ta sẽ nghĩ tới nhu cầu tĩnh thân con người
dễ có nhu cầu về sử dụng sách, con người phâi được sự giáo dục, học tập, có
một quá trình sống nhất định và khả năng thanh toản thì mởi có nhu cầu mua,
sử dụng sách
Chính vi thế yếu tổ kinh tế và trình độ nhận thức người sử dụng sách của
từng vủng, khu vực trên dịa bàn Hả Nội cao hay thấp cũng ảnh hưởng tới như
cầu mua và sử dụng sách của học sinh Thành phổ Hả Nội là nơi đầu tiên hoàn thành phổ cập trung học cơ sở, trình độ văn hỏa tương đôi cao Hiện
nay, Hà Nội lập trung các trường Đại học, cao đẳng, trường dạy nghề, viện nghiên cứu, với số lượng lớn thì số lượng trường trung học chuyên nghiệp
chiếm đồng đâo sơ với các tinh khác trong cả nước Có 485.800 học sinh di
học cấp tiểu học, trung học Qua đỏ cho thấy rằng khả năng nhận thức về tâm
quan trọng của việc học của học sinh Hà Nội được đánh giá là cao nhất Déng
bằng sông Iléng và so với cá nước Với ý thức tự học, tự tìm tòi kham phd thêm kiến thức mới thông qua sử dụng sách tham khảo, nhu câu sách tham khảo ngày cảng phong phú hơn, nên ngoài nhu câu mua sách tham khảo bổ trợ cho sách giáo khoa, còn có nhu cầu mua sách tham khảo chơn lọc phục vụ
cho việc nắng cao kiến thức, tìm tỏi trí thức Như vậy, trinh đệ nhận thức nói
chưng của người dân 1à Nội đã trở thành một điều kiện quan trọng làm cho nhu cầu đổi với mặt hàng sách giáo duc noi chung, mặt hàng sách tham khảo phục vụ học sinh phé thông nói riêng ngày càng tăng và phát triển ở mức độ
cao hơn
Yếu tổ kinh tế là yêu lỗ quan trọng quyết định lới sự phát triển xã hôi
trên mọi mặt vả đặc biệt quyết định đến khã năng tiêu dùng hang hóa của xã
Trang 31
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
hội Thu nhập cao vả ôn định, họ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho con em minh
mua sách nhiễu hơn với chủng loại phong phủ hơn để theo kịp tiễn trình học tập Ngược lại, những người có thu nhập thấp hơn thì khả nắng mua và sử đụng sách sẽ ít hơn, họ sẽ mua những sách chọn lọc và xem xét kỹ hơn trong
việc mua - sử dụng sách phục vụ chơ quá trình học tập Như vậy, khi yêu cầu
về học tập đặt ra ở mức độ bức thiết và họ có khả năng thanh toán- yếu tổ
kinh tế thì mới có yêu tổ mua- sử dụng sách tham khảo nói chung, sách tham
khảo phục vụ học sinh phế thông nói riêng
Nhận thây khi các NXR, Doanh nghiệp phát hành xuất hân phẩm có
Doanh thu gao trong hoạt đông xuất bãn- phát hành sách tham khão phục vụ
học sinh phổ thông sẽ là diéu kiện, tiên để để có nhiều chủng loại sách tham
khảo nội dung hay, hỉnh thức đẹp, đáp ứng đúng- trủng nhu cầu người sử
dụng sách Đây là điêu kiện kích thích khả năng mua sách của khách hàng, 'Với sức mua ngày cảng tăng sẽ lâm cho thị trường của hàng hóa đặc thủ này
trở nên nhộn nhịp, phát triển và không ngừng mở rộng,
Trình độ dân trí, sự nhận thức, cũng như yêu tổ kinh tế của người sử dựng
sách tham khâo phục vụ học sinh phổ thông tác động mạnh mẽ đền việc hình
thành, phát triển nhu cầu và biển thành hành động mua sách Dây là căn cứ quan trong dé cdc NXB, các đơn vị sản xuất kinh doanh thông qua dé tin ra
những biện pháp nhằm đáp ứng ` tắt nhất nhu cầu lchách hàng, tốt hơn đối thủ
cạnh tranh”
3.2.1.2 Phân loại nhà cầu sách tham khảo phục vụ học sinh phố thông tại Hà
Nội
Qua nghiên cứu các Nhà xuất bản cũng như các Doanh nghiệp phát hành
trên thị trường Hả Nội cho thấy nhu câu về sách tham khảo nói chung rất phong phủ và phân theo các cấp: nhu cầu sử dụng sách tham khảo của mẫu
giáo, nh câu sách tham khảo bậc tiểu học và trung học, nhu câu sách tham
khảo của các trường Irung học dạy nghề, cao đẳng, đại học,
Trang 32
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
Bai với mâng sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông nỏi riêng, nhủ cầu về sách này được phân theo cấp bậc tiểu học, cấp bậc trung học
- Nhu câu sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông cấp Liễu học
Sách tham khảo ở cấp học này phong phú đa dang Nhu câu về sách của
bậc học này tang cao tạo ra sức tiêu thụ mạnh trên thị tường sách tham khảo
ở Tà Nội Sở dã như vây bởi học sinh mudn cé nén tang vững chắc và kiến thức cơ bản và sự khám phả trang quá trình học Học sinh lửa tuỗi của bậc
học này rất ham tim tòi, đồng thời có sự định hướng của phụ huynh va giáo
viên Trong cơ cấu sách tham khảo, nhu cầu về hai môn Văn, Toán là chủ yêu
vá tương đổi cao Dễ theo sự phát triển cúa nên kinh tế, ứng dụng thành tựu
khoa học- kỹ thuật, vi thể nhiều phụ huynh hưởng con em mình học thêm Ngoại ngữ Do vậy, ở cấp bậc tiểu học này, màng sách Ngoại ngữ phủ hợp lứa
tuổi, trình độ của học sinh rất nhiều, tạo sự lựa chọn trong quá trình tìm kiểm
- Nhu cau sách tham khảo phục vụ học sinh phê thông cấp trung học:
Ở cấp học này, nhu câu sách tham khảo tăng lên cao hơn sơ với cấp học trước về sự phong phú chúng loại cũng như yêu cầu mặt nội dung Tương ứng
với chương trình dao tạo, mức độ học được nâng dân lên, do đó nhu cầu là rất lén và khắt khe hơn Ngoài nhu câu sách hai môn Toán,Văn, nhu cầu này được mở rộng hơn với các môn Sinh học, Hỏa học, Lịch sử, Địa lý, Đặc biệt
đối với bậc trung học phổ thông vào mùa ôn thi tốt nghiệp và ôn thi đại học,
nhu cầu về sách tham khảo trở nên bức xúc và cần thiễt
3.3.2 Mặt hàng sách tham khảo phục vụ học sinh ph thông tại Hà Nội
Sách giáo khoa ở cấp học tiểu học, trung học cho học sinh được quy định theo chương trình của Bộ Giáo dục- Đảo tạo và được phân chia với màng
sách Khoa học- tự nhiên, Khoa học- xã hội C cấp trung học, sự phân chia
mang sách này để nhận biết hơn
Mang sách Khoa học- tự nhiên như: Toản, Vat ly, Ilda hoe, Céng nghé
Trang 33
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
tạo cho học sinh tỉm chọn những quyển sách phù hợp với mình
Tên luyện kỹ năng giải Toán, Sự phong phú này
Mãng sách Khoa học - xã hội như: Đạo đức, Tiếng viêt( Ngữ văn), Lịch
sử, Dịa lý, Với những kién thức về Khoa học- tự nhiên, học sinh cân tìm
hiểu thêm để biết lĩnh vực Khoa học - xã hội, tạo ra được hệ thông kiến thức
Sách tham khảo với mảng sách này, các đơn vi săn xuất kinh doanh sách tham
khảo cho ra thị trường những cuỗn sách hay,chất lượng tốt để học sinh tham khảo và bễ sung kiến thức
Tạo qua thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông trên địa bản Hà Nội, ta thấy mặt hàng sách này võ củng phong phú, đa dạng, tạo tâm
lý kich thích mụa hàng vả sự chọn lựa kỹ lưỡng hơn
2.2.3 Thành phân cung sách tham khảo phục vụ bạc sinh phổ thông tại Tà
Nội
Cung là số lượng hàng hóa- dịch vụ má người bản có khả năng va sẵn sảng bán ở các mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định
Cung về mặt hàng sách tham khảo nói chung, mặt hàng sách tham khâo phục
vụ học sinh phổ thông nói riêng cũng tuân theo những quy luật kinh tẾ chung,
Vi thể cũng chịu ảnh hưởng của các nhân tô khác như: công nghệ, giá của yêu
tổ sân xuất, chính sách thuế, số lượng người sản xuất
Hiện nay trong điều kiện kinh tế thị trường có sự giao lưu, hội nhập, củng
với sự thay đổi và phát triển mạnh mẽ cúa nhu cầu đối với mặt hàng sách
tham khảo phục vụ học sinh phế thông mả lực lượng tham gia cung mặt hàng
này trên thị trường ngày cảng đông đảo, chiếm số lượng lén Có thế nhận thấy
rằng chưa có thời điểm nào mà các lực lượng tham gia cùng mặt hàng này
trên thị trường lại chiếm chủ yêu như hiện nay Các thành phần này tổn tại và
Trang 34
Khoa: Phat hành xuất bản phẩm
Trường Đại học Văn hóa Hà
phát triển trên cơ sở pháp lý vá có sự cạnh tranh 8ưu canh tranh giữa các lực
lượng tham gia cung mặt hàng nảy, đã làm cho thi trường sôi nổi phát triển
và được thôa mãn các nhu cầu cơ bản về sách tham khỏa của xã hội Cáo lực
lượng này tham gia cung cấp sách tham khảo chủ yêu qua các kênh phân phôi
Giáo viên — Học sinh
Sự tác động của những biến động kinh tế, tăng giá trên thị trường cũng
như sự kiện Việt Nam tham gia công ước Bern đã tác động mạnh mẼ, rỡ rệt
đến ngành xuất bản nói chung, trong đó có hoạt động kinh doanh sách tham khảo phục vụ học sinh phế thông,
Hiện nay với sự tham gia đông đảo các thành phần lục hượng NX%E trên
Trang 35
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
toàn quốc ( 60 NXE) thì có tới 35 NXB tham gia xuất bản mảng sách tham khảo nói chung, sách tham khảo phục vụ học sinh phố thông nói riêng với những mặt khác nhau (truy cập trang google.com.vn) Như vậy thị tường
xuất bản phẩm luôn sôi động, nhộn nhịp Đây là một thuận lợi, bởi với cơ chế
mỡ cửa thị trường vả hội nhập, sách tham kháo phục vụ học sinh phổ thông
không chỉ còn lập trung ở một vải Nhà xuất bản lớn, người đạc rất khó khăn
để tìm đọc cuỗn sách học theo yêu cầu, mong muốn của mình Hiện nay, lực
lượng các NXB không chỉ quan tâm đến số lượng sách tham khão được xuất bản, XD đều xây dựng cho minh những hình thức tiêu thụ phong phủ thông
qua các kênh phân phối để sân phẩm của mình đến được người sử dựng Do
đó, sách tham khảo phục vụ học sinh phê thông có thể di chuyển nhanh hơn,
xa hơn, đến tay bạn đọc trên dịa bản Há Nội Hiệu quả kinh tế cũng như ý nghĩa xã hội của doanh nghiệp được dam bảo vả nâng cao rất nhiêu
Để lâm rõ và cụ thể hạn hoạt động của lực lượng cung là các NXB trên
thị trường sách tham khảo phục vụ học sinh phổ thông ử Hà Nội, tôi xin trình
bay hai Nha xuất bán: NXB Giáo duc, NXB Dai hoc Sư phạm
®_ Nhà xuất bản Giáo dục:
Nhà xuất bán Giáo dục có trụ sở tại 81- Tran Hưng Đạo Đây là môi
trưởng thuận lợi cho hoạt động sân xuất kinh doanh Ngoài ra, NX Giáo dục
còn hai chỉ nhánh: 15- Nguyễn Chí Thanh- Dả Nẵng vả 321- Nguyễn Văn
Cử- quận 5- thành phố 116 Chi Minh
Sach giáo khoa là mặt hàng NXB Giáo dục độc quyền xuất bản và phát hành Song sách tham khảo dang là một mặt hằng được cạnh tranh quyết liệt
trên thị trường Liiện tại sách tham khảo của NXB Giáo đục chiêm khoảng
60% thị phân, còn 40% thì của Doanh nghiệp khác NXB Giáo dục nhờ đối
mới công nghệ sẵn xuấi, in ân, đông xẻn, tình giảm và nâng cao nắng lực của
bộ máy quân lý cũng như thực hành tiết kiệm trong sẵn xuất nên giá sách
tham khảo của NXB Giáo dục nói chung, sách tham khảo phục vụ học sinh
Trang 36
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
phố thông nỏi riêng vẫn rẻ hơn các NXB khác tử 158⁄4- 20% Ví dụ giả xuất
bản phẩm sách tham lhão chon lọc phổ thông lả 45đ/ trang
Với số trang sách tham khảo bình quân khoâng 170 trang, giả bán lẻ bình quân hiện nay là 8000 đ- 10.000 đ/ bản
( Nguễn: Tội thảo xuất bản- phát hành sách tham khảo, KXB Giáo dục)
Đây chỉnh là một lại thể dễ cạnh tranh với các NXB khác trong lĩnh vực
xuất bản Trong số lượng sách tham kháo được xuất bản, NXE đã xuât bản
được nhiều cuốn sách tham khảo có chất lượng tốt, hình thức đẹp, có nhụ cầu
cao trên thị trường vả tái bân nhiều lần với số lượng lớn
NXE còn liên doanh liên kết với ca nhân và tổ chức để xuất bán Tử năm
2006- 2009, sô lượng sách liên kết chiếm từ 35%4-40% Với hình thức này, nội
đưng cũng như hình thức cuốn sách tham khảo sẽ phong phú hơn, phục vụ nhu cầu đa dạng của đồng đão học sinh
Như vậy, sách tham kháo phục vụ học sinh phố thông của NXB Giáo đục trong thời gian nảy phong phú, biểu hiện qua số lượng sách xuất ban,
chủng loại sách và đôi tượng người sử dụng sách
Trong điều kiện hiện nay để tiểu thụ được lượng sách bản ra, ngoài liên
doanh liên kết, NXB Giáo dục còn xây dựng cho mình hệ thống kênh phân phối được tiêu thụ qua hình thức phát hành sách quốc doanh( Tổng công ty
sách Việt Nam, Công ty Sách - Thiết bị trường học, Hiệu sách Nhân dân ),
hệ thẳng thư viện( thư viện tính, thành phổ, thư viện các trường Dai hoe, Cao
đẳng ) của lực lượng tư nhân và cuỗi củng đến học sinh, điều đó chứng tô
rằng hà xuất bản Giáo duc không chỉ đơn thuân thực hiện nhiệm vụ xuất
bản, mà xu hưởng phát hành cửa Nhà xuất bản cũng tăng lên
Trang 37
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
phan SGD tai NXB GD tai GD tai TP 116
quận ty Sach— || trường phể || hàng của (br nhân) (huyện) TRTH thông trang tâm TDN Nha
Để có khả năng cạnh tranh trang sản xuất, kinh đoanh sách tham khảo
phục vụ học sinh phổ thông, trung tâm phát hánh sách tham khảo trực thuộc
NXB Giáo dục, nay là công ty cổ phân Sách giáo dục tại Hà Nội 57- Giảng
'Vô- Ba Dinh- Hà Nội) đã được thành lập theo quyết định số 1961/ QD- BGD-
ĐT- TCCD ngày 16/05/2000 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục- đảo tạo và quyét
định 189/ QĐTC ngày 23/05/2000 của Giảm đốc NXB Giáo dục ( công ty
mẹ) với chức năng, nhiệm vụ cụ thể
Tổ thực hiện theo đúng hoạch định chiến lược của công ty cũng như đáp ứng tốt nhật yêu cầu của khách hàng, KXB Giáo dục đã tổ chức 5 cửa hàng
Trang 38
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
lớn vừa bản buôn vửa bản lẻ sách tham khảo các loại Hiện nay các cửa hàng hoạt
đêng dưới sự chỉ đạo của phòng kinh doanh- Công ty cổ phần Sách giáo dục tại
thành phố Hà Nội và tiên hành hoạt động cho phủ hợp với tình hình mei
Bang 1: Kết quả hoạt động phân phối sách tham khảo phục vụ học
sinh phổ thông:
Tổng 1.403.107| 11201 1.152632| 92501
(Nguồn: Bảo cáo Công tr cô phần Sách giáo dục tại Hà Nội)
Việc thành lập trung tâm phát hành sách tham khảo( nay là Công ty cỗ
phần Sách giáo dục tại Tà Nội) là một quyết định đứng đẫn và sáng suốt của
Ban lãnh đạo NXB Giáo dục nó thể hiện chiến lược lâu dải của NXB Giáo
đục, đó cũng là một biện pháp để nâng cao khả năng trong sản xuất, kinh
doanh sách tham khảo của NXT Giáo dục Như vậy, qua kết quả hoạt động
phân phối sách tham khảo qua 5 cửa hàng chủng ta thấy hoạt động kinh doanh
sách tham khảo rất khả quan Số lượng sách tham khảo phân phổi qua kênh
cửa hàng bán buôn, bán lẻ ở mức độ cao, đáp ứng đây đủ, nhanh chóng và kịp
thời nhu cầu của khách hàng ngay khi kết thúc năm học cũ, không để xây ra
tình trạng thiểu hụt sách tham khảo gan ngay khai giảng hay sau khai piâng,
hay tỉnh trạng sốt sách bạo sự mắt cân bằng thị trường, Sach tham khảo của
NXP Giáo dục đã tạo được thế chủ động dễ chiếm lĩnh thị trường Đặc biệt
dimg chiến lược chiết khâu về giá để thu hút khách hàng tới mua hàng Mức
chiết khẩu Công ty áp dụng:
Trang 39
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
- Chiết khẩu cho tác giả: 31% nếu tác giả trực tiếp tham gia phát hành tác phẩm của minh với số lượng lớn Đây là mức chiết khẩu ưu đãi, thể hiện sự
quan lâm khuyên khich của NXB Giáo dục đối với đội ngũ tác giá
- Chiết khẩu cho Công ty Sách- Thiếu bị trường học: 25% 30%
- Chiết khâu cho trường Đại học, Cao đẳng, Trung học chuyên nghiệp:
28%-31%
- Chiết khẩu cho đại ly: 26%- 31%
- Chiết khẩu cho của hàng: 27%- 31%
Dể đạt được những kết quả dé, bén cạnh những yêu tố trên, còn rất
nhiều hình thức kinh doanh khác mà Công ty áp dụng.Một trong những biện
pháp xúc tiên đạt hiệu quả kinh doanh đó là Công ty đã tham gia hội chợ,
triển lãm tại Hà Nội Hội chợ, triển lâm nảy đã thu hút rất nhiều đổi tượng
tham gia, trong đỏ có rất nhiễu học sinh, sinh viên, và giới thiệu nhiêu cuén
sách hay, áp dụng hình thức khuyến mại, khuyến mãi Kết quả cuốn sách” Từ
điển tranh các con vật”, "Từ điển tranh các loại cây” tiêu thụ được gân 3000
bản Bằng sự nỗ lực của Ban giảm đốc củng toàn thế nhân viên trong Công ty
cỗ phản Sách giáo dục tại IIà Nội, đẳng thời với sự quan tâm của NX, Công
ty đã có những kết quả đảng khích lệ, vừa đăm bảo mục tiêu kinh tê, nâng cao đời sống vật chất cho công nhân viên, lại thực hiện đúng nhiệm vụ xã hội
Bảng 2: Doanh số tiêu thụ sách tham khảo của Công ty cỗ phần Sách
giáo dục tại Hà Nội trong năm 2008-2009
Công ty cễ Năm 2008 Nam 2009 Tỷ lệ
phần Bản Toanh thu Ran Doanh tha 09/08
Sach giáo dục Chriệu đồng) ( triệu đồng)
(Nguồn: Báo cáo của Công ty cô phân Sách giáo dục)
* Nhận xét
Qua bang sé liệu trên ta thấy sốliệu bân và doanh thu tiêu thụ trên thị
trường của Cong ty cd phan Sach giáo dục tại Hà Nội tử năm 2008- 2009 tăng,
Trang 40
Trường Đại học Văn hóa Hà Khoa: Phát hành xuất bản phẩm
901.197 ban va 15.862 triệu đẳng, tương ứng với 20.49 Điều đó cho thấy
hoạt động của Công ty ngày cảng phát triển, mở rộng và góp phân không nhỏ vào việc tăng khả năng săn xuất cũng như thị trường sách tham khảo, giữ
vững uy tin của NX Giáo dục trên thị trường
* Nhà xuất bản Đại học Sư phạm:
Nhà xuất bản Đại học Sư phạm được thành lập theo quyết định số
16/2002/Q2- BGD4& ĐT- TCCR, ngày 10/05/2002 của Bộ trưởng Bệ Văn
hỏa Thông tin và quyết định số 3338/ QĐ- BGD& ĐT- TCCB, ngày
29/07/2002 của Bộ trưởng Hệ GD- ĐT
Nhà xuất bản Đại học Sư phạm có chức năng xuất bản cáo loại sách và
tài liệu
- Tuyên truyền, phổ biển quan diễm chủ trương chỉnh sách của
Dâng- Nhả nước đổi với ngành Su pham
-_ Giáo trình đào lạo giáo viên các cấp học tử mâm non đến trung học
phé thông thuộc hệ chính quy, tại chức, tử xa, các tải liệu boi đưỡng và đảo tạo giáo viên dạy trê khuyết tật
- Tai liêu nghiên cứu khoa học cơ bản và khoa học giáo dục nhằm
phục vụ công tác nghiên cứu và quản lý giáo dục
-_ Tải liệu bổi dưỡng học sinh các khối chuyên, học sinh các trường,
thực hành sư phạm
- Tai liêu hướng dẫn, sách tham khảo giúp cho các phụ huynh học
sinh dạy tốt con em mình học tập ở các cấp học Là đơn vị thành viền của
Trường Dại học Sư phạm Hà Nội, NXB Dại học Sư phạm có thuận lợi hon
hẳn so với các NXE khác ở đội ngũ tác giả, cộng tác viên và đội ngũ biên
tập viên có trình độ khoa học, trình độ chuyển môn cao, giàu kinh nghiệm trong biên soạn giáo trình, tài liệu Đỏ lả các tac gia nhu: GS Tran Dinh
St thuée khoa Ngit van, GS Truong Hitu Quynh thudc khoa Lich str, GS
Hữu Tòng thuộc khoa Vật lý GS Hồ Viết Quỷ thuộc khoa Hóa học.v.v Với sự cộng tác của các tác giả, cộng tác viên giàu kinh nghiệm,