Mỗi một công bình không chỉ đơn thuận là sẵn phẩm được kết tĩnh từ trì tuệ, bản tay tài hoa, khéo léo của bao thế hệ cha ông, mà đó còn là nguồn tư liệu sống, lá minh chứng vật chất pha
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HOÁ HÀ NỘI KHOA QUAN LY VAN HOA-NGHE THUAT
TA THU SA
KHOA LUAN TOT NGHIỆP CỬ NHÂN VAN HOA
CHUYEN NGANH QUAN LY VAN HOA
CÔNG TÁC QUẢN LÝ DI TÍCH VÀ PHÁT TRIỀN
DU LỊCH Ở ĐỀN NGỌC SƠN - HOÀN KIẾM - HÀ NỘI
Trang 2Nội” Em đã nhận được sự giúp dé, quan tim và hướng dẫn tận tình của
Thạc sĩ Pham Bich [fuyễn Bén cạnh những kiến thức liên quan để tài, qua
Cô em còn học được những kinh nghiệm, ứng xử trong cuộc sống Em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhật đến Có, người đã luôn giúp đỡ em có thể
hoàn thành tốt khóa luận
Tìm xin gửi lời cám ơn đến các thây cỏ giáo trường Dại học Văn hỏa Ila Ndi, dic biét là các thấy cô giáo trong khoa Quán lý Văn hóa - Nghệ
thuật, các thây cô đã giúp chúng em có thèm rất nhiều kiến thức và kinh
nghiệm sau bốn năm học
Va cudt cing em xm cam ơn những người thâm trong gia đình, những
người bạn đã luồn động viên, ủng hộ và giúp đỡ em trong suốt quả trình
viết khóa luận
ĐỂ tài khóa luận “Công tác quan lý di tích và phát triển du lịch ở
đền Ngọc Sun - Hoàn Kiểm - Hà Nội” được viết từ góc nhìn của một sinh viên còn thiếu kinh nghiệm nghiên cửu nẻn chắc rằng còn nhiều thiểu sớt
Vi vậy, em rất mong nhận dược sự góp ý, bỏ sung của các thấy, có giáo, các bạn sinh viên đề đề tài được hoàn thiện
Em xin chan thanh cam on!
SV: Ta Thu Sa
SV: Ta Thu Sa Lop: QLVA8B
Trang 3MỤC LỤC
MỞ DẦU
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CIIO CÔNG TÁC QUẢN LÝ DI TÍCH VÀ
PHAT TRIEN DU LICH
1.1 Các khải niệm
1.1.1 Khái niệm về quản lý
1.1.2 Khái niệm Di sản văn hoá
1.1.3 Khái niệm quản lý đi sản văn bøá na ceierrie
2.1.3 Kiến trúc và cầu trúc khu di tích
2.1.4 Vai trò tín ngưỡng tâm lính của đền Ngọc Sơn
2.1.5 Giá trị hiện vật trong đền Ngọc Sơn
3.2.1.1 Dội ngũ những người phục vụ đến Ngọc Sơn
3.2.1.2 Công tác tu bd, bao tin di tích
2.2.1.3 Co sé vat chat cia Dén
3.2.1.4 Công tác bảo vệ mỗi trường
Trang 4
3.2.2.3 Các hoạt động địch vụ phục vụ đu khách %6 3.2.2.4 Xe điện phục vụ khách đu lịch 287 2.3 So sánh thực trạng quân lý di sẵn và phát triễn du lịch tại một số di tích 20 2.3.1 Di tích lịch sử: Dễn thử Hai Bà Trưng 20 2.3.2 Di tích lich sử Gà Dồng Da a3 CHIVONG 3: GIAI PIIAP NANG CAO LTIEU QUA QUAN LY DITICIIVA PIIAT TRIEN
3.1 Nang cao trinh đệ quan ly và chất lượng nguồn nhân lực 28
3.2 Nâng cao tính tự quản của nhân dân trang vấn đề quản lý, bảo vệ khu di tích
3.3 Giai phap về đầu or nguắn kinh phí cơ sở vật chất 26
3.4 Giải phán về tu bổ, tôn tạn đi tích 27 3.5 Tăng cường quảng bá du lich 28 3.6 Quản lý các hoạt động dịch vụ, môi trường 2
Trang 5Thành, các công trình kiến trúc Mỗi một công bình không chỉ đơn thuận là
sẵn phẩm được kết tĩnh từ trì tuệ, bản tay tài hoa, khéo léo của bao thế hệ
cha ông, mà đó còn là nguồn tư liệu sống, lá minh chứng vật chất phan anh
quá trình lao động sáng tạo, đoàn kết đầu tranh chồng giặc ngoại xâm và sự xâm lăng văn hoá trong suốt chiều đài dựng nước và giit nước của dân tộc
Vì vậy, đi sản văn hoá nói chung, di tích lịch sử văn hoá nói riêng
cần được lưu giữ, bảo tên và phát huy các giá trị để các thế hệ tiếp nói hiếu sâu sắc hơn vẻ tổ tiên, sồi nguồn, truyền thông lịch sử, văn hoá của dân tộc
Từ đỏ có ý thức tran trọng, phát huy những giá trị tốt đẹp, ý thức trách
nhiệm của minh với quê hương, đất nước Ngày nay, khi đất nước bước vào
thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng, đời sống vật chất và tình thân người đân ngảy cảng nâng cao Xhu cầu tìm hiểu, khảm phả những bí ẳn, truyền thuyết, tìm về thế giới tâm lĩnh cững dẫn lăng lên Thep đó vẫn để bảo về dị
sắn văn hoá, giữ gìn bán sắc văn hỏa dân tộc có ý nghĩa quan trọng trong,
phát triển kinh tế
quốc tế Tuy nhiên, hiện nay phân lớn các di tích đang xuống cấp môi cách
ä hội, góp phẩn lá cầu nỏi trong việc giao lưu van hoá
tram trọng, các đi tích bị đổ nát, các cổ vật bị đem ra nước ngoài, các lễ hội
dân mắt đi truyền thống vốn có gây thất thoát cho tài sản lịch sử và mất đi những truyền thông quý bảu của văn hoá Việt Nam Do do, van dé về bảo
vệ đi sản văn hoá nỏi chung vá quản lý di tích với phát triển du lịch nói
riêng đang được đặt ra hết sức cấp thiết
SV: Ta Thu Sa 58 Lop: QLVA8B
Trang 6Xuất phát từ thực tiễn quản lý ở nước ta còn nhiều hạn ché, đội ngũ
nhận viên quên lý chưa nhiều, trình độ quản lý chưa cao, hơn nữa củng với
sự bảo môn huỷ hoại thơo thời gian, gác di tích bị xuống cấp và lấn chiếm
Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhả nước ta đã quan tâm trong việc xây dựng đội ngũ quấn ly, tuy nhiên do điêu kiện thực tế hết sức phức tạp nên còn nhiều hạn chế Do đó, vấn đề quản lý đi tích và phát triển đu lịch là rất
quan trong Nó không chỉ gốp phẫu giữ nót cổ kinh, thiêng Nông của các ch
tích như nó vến có mã còn tạo ra tâm lý thoải mái cho du khách khi đến
tham quan di tích
Di tích đến Ngọc Sơn là một đi tích lịch sử đanh thing, một di tích
kiến trúc nghệ thuật nằm trong quần thể ch tích Tồ Gượm thuộc quận Hoàn Kiểm - Tà Nội Đền Ngọc Sơn được đánh giá là một ngôi đến kiển trúc mới, song đến là một diễn hình về không gian và tạo tác kiến trúc Sự két hợp giữa dễn và hỗ đã tạo thành một tổng thé kiến trúc Thiên - Nhân hợp
nhất, tạo vẻ cổ kính, hai hoà, đăng đối cho đền và hỏ, gợi nên những cảm
giác chan hoà giữa con người và thiên nhiên Váo những ngảy thường và
nhất là những ngày lễ, ngày rằm đông đão người dân và đu khách đến đền
dễ dược chiếm ngưỡng, dé được thoả mân vẻ nhu cầu tầm linh trong mỗi
người Tuy nhiên, vẫn để công tác quản lý dị tích và phát triển du lịch còn
gặp nhiễn khỏ khăn, nhiêu vấn để đang được đặt ra và cân giải quyết
Là sinh viên khoa Quản lý Văn hoá - Nghệ thuật trường Đại học Văn
hoa - Ha Néi qua bén name học tại trường tôi dã được học nhiều kiến thức
về văn hoả cũng như các kiến thức chuyên ngành Quản lý Vì vậy, tôi
mong muốn sẽ được góp phần nhỏ bé vào việc từm hiểu những mặt tích cực
và hạn chế đi tích đền Ngọc Sơn để có thêm kinh nghiệm thực tế trong
quản ly di sin van hod va thu hit ngày cảng nhiễu sự quan têm, tìm hiểu và
them quan ch tích của du khách trong và ngoài nước
SV: Ta Thu Sa 59 Lop: QLVA8B
Trang 7Từ những lý do trên tối đã chọn cho mình đề tài: “Côug tác Quản bj
di tích và phút triển âu lịch ở dẫn Ngạc Sơn - Haan Kiểm - Hà Nội” làm
dể tài Khoá luận tốt nghiệp của mình
- Làm rõ những giả trị văn hoá vá tâm quan trạng của di tích đến Ngọc Sơn
trong đời sống người đân
- Khao al, phan lich, danh gia hoat déng quin ly di tích va phat in du
lịch tai dén
- Nêu được một số giải pháp khả thủ nhằm khai thác các giả trị văn hoá, bảo tên di tích và phát triển du lịch
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đổ tái để cập đến công tác quản lý di tích và phát triển du lịch ở đến Ngơc Sơn Tập trung làm sảng tỏ vấn dễ quản lý ở di tích với nhiều lĩnh
vực: di vật, kết cầu kiên trúc, tin ngưỡng sinh hoạt dân gian và phát triển du
lịch ở di tích đến Ngọc Sơn trong những năm gan đây
§ Phương pháp nghiên cứu:
Để hoàn thành khoá luận em đã sử dụng các phương pháp:
-_ Khảo sát thực tễ
- Môtá
-_ Nghiên cứu tải liệu
- Phéng van
~_ So sanh đổi chiếu
SV: Ta Thu Sa 60 Lap: QLVA8B
Trang 86 Bố cục : Khoá luận chia thành các chương chính
Chương T: Cơ sở lí luận về công lác quản lý dị tích và phát triển du hi
Chương TT: Thực trạng công tác quân lý di tích và phát triển du lịch ở
đến Ngọc Sơn - Hoàn Kiểm - Hả Nội
Chương III: Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý di tích và phát triển
du lich 6 dén Ngoc Son - Hoan Kiếm - Hà Nội
SV: Ta Thu Sa él Lop: QLVA8B
Trang 9CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CHO CONG TAC QUAN
Li pt Tict VA PLAT TRIEN DU LIC
1.2 Các khái niệm
1.1.1 Khái niệm về quản lý
Thuật ngữ “Quản lý” ở nước lá được
Ja sự lãnh đạo, điều hành,
giảm sát của người hoặc tổ chức cấp trên dối với người hoặc tổ chức cắp
dưới
Theo từ điển tiếng Việt, quản lý có hai nghĩa Thứ nhất, quần lý là tổ
chức, điểu khiển, theo doi thục hiện những chủ nương, đường lối, chính sách của Đăng và nhà nước Nghĩa thứ hai là giữ gìn và sắp xếp
Theo giáo trình khoa học quản lý của Học viện chính trị Quốc gia
‘Thanh phé 16 Chi Minh thi “Quan lý chính là một hoạt động, các hơạt động do một hoặc nhiều người điều phối hành động của những người khác
nhằm thu được kết qua mong muén”
XKuới niệm: quản lý là một khải niệm rộng, bao gồm nhnêu lữ vực
Mặt pháp lý của quản lý bao gồm hệ thông pháp luật điều chỉnh nền kinh tế
xã hội Mặt tầm lý xã hội của quản lý điểu chỉnh mọi hảnh vi của con
người Vì vậy, không có quân lý chung chung ma bao giỏ cũng gắn với một Tĩnh vực, một ngành nhất định
Trong quả hình phái triển gủa xã hội loài người, con người muốn duy
trì sự sống cần phải có sự phối hợp hành động của các cả nhân, do đỏ cần phái có sự quấn lý Quản lý là sự điều tiết cao mang tính xã hội No luôn là hoạt động có đích của chủ thể quản lý khiến các hoạt động trong xã hội
phải tự giác tuân thủ đo Nó là một quả tình tác động giữa chủ thể quản
lý tới đối lượng quản lý thông qua những biện phúp, phương pháp, phương tiện quan lý nhằm đạt được những kết quả như mong muốn
hư vậy, ta có thể định nghĩa quan ly như sau: “Quản lý là sự huy động, tả chức và điển hành các nguẫn lực nhằm thực hiện một mục tiêu đã
SV: Ta Thu Sa 62 Lop: QLVA8B
Trang 10định trước Các nguồn lực ở đây bao hàm tất cả những công cụ, phương,
tiện như chính sách, luậi phép, tài chỉnh, thiết chế, thông lăn, cơ sở vật chất,
các môi quan hộ, khoa học công nghệ, lao dang ”
1.1.2 Khái niệm Di săn văn hoa
Di san Ja những giá trị văn hoá, lịch sử của các thẻ hệ trước để lại cho thế hệ sau Di sản gềm có các di săn vật thẻ và phi vật thẻ
Tuat Di sân để được Quốc bội nước Công hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoa X, kỳ họp Huở 9 thông qua ngày 29 tháng 6 năm 2001
Di san van hoa phi vat thé Ja san pham tinh than co gid tri lịch sử, van
hoá, khoa học, được lưu giữ bằng trí nhớ, chữ viết, được lưu truyền bằng truyền miệng, truyền nghề, trình điển và các hình thức lưu giữ, lưu truyền
khác bao gồm tiếng nói, chữ viết, tác phẩm vẫn học, nghệ thuậi, khoa học, ngữ văn truyền miệng, diễn xưởng, dân gian, lỗi sỏng, nếp sống, lẻ hội, bí
quyết về nghề thủ công truyền thống, trị thức về y được học cổ truyền, vẻ văn hoá dm thực, về trang phục truyền thông dân tộc và những tri thức dân
gian khác
Di sản văn hoá vật thể là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, bao gồm dù tích lịch sử - văn hoá, danh lam thẳng cảnh, di vặt, cỗ
vật, báo vật quốc gia
Ti tích lịch sử - văn hoá là công trinh xây đựng, địa điểm và các di
vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đỏ có giá trị lịch sử,
văn hoá, khoa học
Danh lam thẳng cánh là cánh quan thiên nhiên hoặc địa điểm có sự kết
hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị lịch sử
thấm mỹ, khoa học
Tị vật là hiện vật được hưu truyền lại, có giả trị lịch sử, văn hoá, khoa học
Cổ vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giả trị tiêu biểu về lịch sử,
văn hoá, khoa học, cỏ từ một trăm năm tuổi trở lên
SV: Ta Thu Sa 63 Lop: QLVA8B
Trang 11Bao vat quốc gia là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị đặc biệt quý
liêu Điều của đất nước về lich sir, văm Hoá, khoa học
Ban sao di val od val, bao vật quốc gia là sản phẩm dược làm giống
như bản gốc về hình dnág, kích thước, chất liệu, màu sắc, trang trí và những đặc điểm khác
Sim tập là một tập hợp các đi vật, cố vật, bảo vật quốc gia hoặc đi sản văn hoá phí vật thể, được thụ thập, gm giữ, sắp xếp có hệ thông theo những
dấu liệu chung vẻ bình thức, nội đụng và chất hệu để đáp ứng nhú cầu tìm
hiểu lịch sử tự nhiên và xã hội
Theo Công ude vẻ việc bão vệ di sản văn hoá và tự nhiên thế giới được Tiội nghị toàn thể Tế chức Liên hợp quốc về Giáo duc, Khoa hoc va
Văm hoá thông qua kì hợp thứ 12 họp tại Dan, với chữ kí của Chủ tịch Hội
nghị toàn thể ngày 23 tháng T1 năm 1972 Theo dé, Điều 1, Di sản văn hoa
là:
“Di tích: Các công trình kiên trúc, tác phẩm điêu khắc vá hội hoa hoanh
tráng, các yêu tố hay cầu trúc có tỉnh chát khảo cố, các văn tự, các hang, động và các công trình có sự kết hợp nhiễu đặc điểm, có giá trị nổi bật toàn cầu, xót theo quan diém lịch sử, nghệ thuật hay khoa học” (Luật Di sản,
ĐDiều 4)
1.1.3 Khái niệm quản lý di sản văn hod
Quan lý di sản văn hoá là quả trình theo đối, định hướng và điều tiết quá trình tên tại và phát triển của các di sẵn vấn hoá lrên một địa bản cụ thể nhằm bảo tốn và phát huy tốt nhất giá trị của chúng; demn lại lợi ích to lớn,
nhiều mặt, lầu dài cho cộng đông dân cư chủ nhân của các di sản văn hoá
đó
1.1.4 Khái niệm du lịch:
Từ xa xưa trong lịch sử nhân loại, du lịch đã được ghỉ nhận như một
sở thích, một nhu cầu, một hoạt động nghỉ ngơi tích cực của con người
SV: Ta Thu Sa 64 Lop: QLVA8B
Trang 12Ngày nay, du lich được xác định là một ngành kinh tế tổng hop quan trong,
xuang nội dụng vău hoi có tính hên ngành, liên vùng và xã hội hoá
cao Phát triển đu lịch nhằm dap ứng nhụ cầu Hư quan, giải trí, nghỉ
dưỡng của nhàn dan và khách du lich quốc tế, góp phần nâng cao dẫn trí, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Thuật ngữ du lịch hiện nay được sử đụng phổ biển trên thể giới nhưng,
vẫn là van đề gây tranh cõi và việc nhậu thức về nội dung của phạm trù dụ lịch vẫn gòn nhiều quan diễm khác nhau 2o dó, khái niệm du lịch dễn nay vẫn chưa dược thông nhất do các nhà lí hiận, cáo nhà nghiền cửu tiếp can
du lịch với nhiều góc độ khác nhau Năm 1811, định nghĩa vẻ đu lịch lần
đầu tiên xuất hiện lại nước Anh: “Du lịch là sự phối hợp nhịp rhàng giữa lý
thuyết và thực hành của các cuộc hành trình với mục đích giải trí” Đến nam 1930, Glusman người Thuy Sĩ dịnh nghĩa: “Du lịch là sự chính phục
không, gian của những người đến một địa điểm, mà ở do ho không có chỗ
cư trú thường xuyên”
Theo hai học giã Hunziker va Krapf, những người đặt nên móng cho
lý thuyết về cung - cầu du lịch đã đưa ra khái niệm: “Du lịch là tập hợp các
mỗi quan hệ và các hiện tượng phét smh trong các cuộc hành trình và lưu
trủ cúa những người ngoài địa phương nêu việc lưu trú đó không phải lưu
trú thường xuyên và không định đáng đến hoạt động kỹ thuật, kinh tế và tố chức liên quan các cuộc hành trình của con người và việc lưu trú của họ ngoài nơi cư trủ thưởng xuyên với mục đích khác, loại trừ mục đích lành
nghề hoặc đến thảm có tính chất thường xuyên”
Qua các định nghĩa trên đây, ta thấy hầu hết các tác giá đều xuất phát
từ đặc điểm đi chuyển của khách đu lịch để đưa ra định nghĩa Tuy nhiên
những định nghĩa đỏ chưa đã sâu váo băn chất của đu lịch để lắm sáng rõ nội hảm ủa nó Thực chất du lịch là quá trình dụ ngoạn cửa cơn người theo,
một lịch trình nhất định dễ thưởng thức cải đẹp, cải mới lạ không nhằm
SV: Ta Thu Sa 65 Lop: QLVA8B
Trang 13mục địch sinh lợi bằng đồng tiễn Với bản chất như vậy, khải niệm sau đây
dược cơi là tổng thể về du hch: “Du lịch là quả tĩnh hoại động của cơn
người rời khỏi nơi cư trú thường xuyên đến một nơi khác với mục đích chút
yếu là thẫm nhận những sắc thải vẫn hoả và cánh quan thiên nhién vung miễn khác nơi cư trủ thường xuyên.” (Trần Nhoãn - Tổng quan du lich,
2000, 207tr) Khái niệm trên đã làm rõ được mục dich cơ băn của các chuyển du lịch là du ngoạn “Sie than véin hoá và cônh quan thiên rhiễn” nnà
không, nhằm sinh lợi bằng déng tiền Đồng thời khái niệm cũng chỉ ra được
“câu” trong thị trưởng “cung - cẩu” du lịch là nguồn lực chủ yêu dễ phát
triển du lịch, thu hút du khách là văn hoá và cảnh quan thiên nhiên
Vậy du khách Ja ai? Du khách hay nói cách khác chính là khách du lịch Với khải niệm “khách du leb”, các nhà nghiên cứu cũng có nhiễu quan diém khác nhau Nhà km tế học người áo Jozep Stander đưa định nghĩa: “Khách du lịch là loại khách di lại theo ÿ thích ngoài nơi cư trú
thường xuyên để thoả mãn nhu câu sinh hoạt cao cắp mà không theo đuổi
muụe đích kinh tế” Theo Odgilvi - nhà kính tế học người Anh thi: “Khách
du lịch là người đến đất rước khác theo nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng nguyên nhân chủ yêu không phải làm thương mại” Trong khi do Té
chức du lịch thé gioi dua ra khái niệm: Kkhbách du lịch là những người lưu trú tạm thời ở nước ngoài vả sống tạm thời ở nơi cư trủ thường xuyên của
họ trong thời gian 24 giờ trở lên” Dựa trên khái niệm nay Luật Du lich Việt Nara đã đưa ra khái niệm: “Khách du lịch là những người di du lịch
hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học, làm việc hoặc hành nghẻ để nhận thu nhập ở nơi đến” Như vậy qua một số khái niệm vẻ khách du lịch của các nhà nghiên cứu, các tố chức thì về cơ bản đều thống nhật: khách du
lịch là những người dời khối nơi mình đang sống và rnục địch chỉnh không,
phái là làm “Kinh tế", Chính điều này đã làm sang tô bản chất, mục địch của các chuyên di vá cũng là bán chất của du lịch (dã được đề cập ở trên)
SV: Ta Thu Sa 66 Lop: QLVA8B
Trang 14Như vậy đựa vào bản chất của du lịch là sự đu ngoạn của con người
dễ được thâm nhận, dược hưởng những giả trị vật chất và tính thần mang
tỉnh văn hoá cao, độc đáo, đặo sắc kháo lạ với quê hương, la có thể định
hình một số loại hình đu lịch
© Du lich văn hoá là loại bình du lịch khá phố biến, trong đó du khách
duợc thoả man nhu cau thẳm nhân bể dày lịch sử và văn hoá của từng vùng
miễn, quốc gia thông qua các di tích lịch sứ, văn hoá, các nhà báo tảng, lễ
hội, phong tục tập quản,
Theo “Luật du lịch” ban hanh ngảy 01/ 01/ 2006 trong điểu 4 “giải thích từ ngữ” định nghĩa: “du lịch văn hoá là hình thức du lịch dựa vào bàn
sấu văn hoá dân lộc với sự tham gìa của cộng dông nhằm bảo tổn và phát
huy các giá trị văn hoá truyền thông.”
© _ Du lịch smh thái lá bình thức du lịch dua vào thiên nhiên gắn với bản
sắc văn hoá địa phương với sự tham gia của cộng đồng nhằm phát triển bên
vững (Luật Du lịch)
© Du lịch công vụ lả loại hình du lịch mà mục dích chủ yêu của khách là
giải quyết công việc kết hợp với tham quan du lich
©— Du lịch nghĩ dưỡng, chữa bệnh lá loại hình du lịch mà mục đích chủ
yêu của khách là dược nghĩ ngơi, điều trị bệnh tật kết hợp với tham quan du
lịch
©) Du lich thi hỏi là loại hình du ich mã mục dich chinh của khách là thấm hỏi gia đỉnh, người thân, bạn bẻ kết hợp với tham quan cánh trí nơi
đến
Trong các loại hình trên thì đu lich van hoa duoc coi 1á loại hình du lịch
giảu liền nẵng và ôn định, nó it chịu tác động của yêu tổ thời tiết, khả hậu cũng như tính chất mùa vụ trong kinh doanh du lịch
Khách du lịch văn hoá thường là trí thức, các nhà nghiên cứu có uy tín dia vị trong xã hội Vì vậy, kinh doanh loại hình này thường đem lại hiệu
SV: Ta Thu Sa 67 Lop: QLVA8B
Trang 15quả kinh tế cao nhưng cũng đòi hỏi các tổ chức kinh doanh địch vụ phải cùng tg ra thi trường các sin phẩm có chải lượng tương xứng cũng như
có một phương pháp lổ chức quân lý hợp H đôi ngũ cản bộ đặc biệt 1a
hướng dẫn viễn có trình độ cao
1.2 Những vấn để chung về quản lý di sản văn hoá và phát triển du lịch
ở Việt Nam
1.2.1 Mối quan hệ giữa quản lý dì sản văn hoá và phát triển du lịch
Hi sản văn hoá là tài sẵn củá quá khứ, nó cỏ mặt ở tắt cả mợi nơi với
quy mô và tỉnh chất khác nhau Tuy nơi nhiều, nơi ít, nơi dặc sắc, nơi
phong phú và đa dạng khác nhau, nhưng ở đâu oó con người là ở đó có vẫn
hoá, có di sản văn hoá Có đi sân văn hoá tắt yếu nây sinh công tác quân lý
di sau văn hoá để hảo tốn và phát triển kho làng di sản văn hoá của cha ông
dễ lại Trong tiến trình hội nhập hiện nay, các quốc gia dêu chú ý khai thắc những thể mạnh vên có của mình để phát triển đất nước trong đó kinh tế dụ
lịch được đặc biệt chú ý ở tất cả các quốc gia phát triển Là một quốc gia
văn hiến với hàng ngân năm lịch sử, kho tàng đi sản văn hoá Việt Mam là
mt trong không nhiều thể mạnh của đất nước chúng ta để có thể khái thác phát triển du lịch Từ thục tế của hoạt dộng du lịch cho thấy, bản chất của
du lich là van hoa, néi ham hoạt động du lịch mang nội dung vẫn hoá sâu
sắc Những nội dung nây đã được thể hiện rõ trong Luật Du lịch của Nhà
nước Cộng hoà Xã hội chú nghĩa Việt Mam Trang quá trình tên tại và phát
triển của kinh tế du lịch, kho tầng ch săn văn hoá chính là tiểm răng, nguồn
lực cơ bản để phát triển đu lịch ở Việt Nam Trong các loại hình du lịch ở
Việt Nam hiện nay, du lịch Văn hoá là một trong những loại hinh đu lịch
dong vai trò chủ đạo, tiên quyết Loại hình này tập trung khai thác những,
giả trị nhiều mặt của kho tàng đi săn văn hoá Việt Nam phục vụ phát triển
du lịch Điều đó không chỉ phù hợp với tiểm năng và điều kiện của du lịch Việt Nam, diéu quan trong hon lá chỉnh nội hảm của du lịch cân đến van
SV: Ta Thu Sa 68 Lop: QLVA8B
Trang 16hoá như một yêu tế tự thân, tất yêu, không thế thiếu Văn hoá Việt Nam
thực sự trổ thành nền tẳng, mục tiêu, động lực của sự phát tiểu đất nước
trong dé od kink 1 Du lich như dường lỗi pũa Đăng dã dễ ra,
Quá trình khai thác giá trị của kho tảng, dĩ sản văn hoà để phát triển du lich tit yéu nay sinh cổng táo quán lý di sắn quấn lý đi sản văn hoá để phát triển đu lịch chính là những biện pháp tạo cơ sở, nên tầng từ các yếu tế văn
hoá, biển văn hoá trở thành động lực phát triển của du lịch đồng thời cũng hướng tới mục tiêu cản dạt được của du lịch là văn hoá Nói một cách khác,
quản lý di sản văn hoa và phát triển du lịch là hai dòng chảy xuối chiều
frong cùng một dòng sông
Thái triển du lịch là một trong những biện pháp sơ bản, hữu hiện giúp cho quả lình quản lý dĩ sâu văn loá đạt hiệu quả cao Suy cho cùng tlủ
công tác quản lý di sản văn hoá nhằm đạt đến hai nục địch cơ bản: Bảo tồn
sự phát triển của kho tang di sản văn hoa va khai thác một cách tốt nhất,
ngây cảng hiệu quả giá trị của kho tảng đi sản, nâng di sản lên những tâm
cao mới Cách tốt nhất khai thác giá trị của kho tảng đi sân văn hoá chính là
khai thác giá trị cửa hệ thống dị sâu văn hoá thông qua hoạt động du lịch Biển di sin văn hoá thành hang hoa thông qua hoạt động du lịch là một
trong những luận điểm đúng đắn trong giai đoạn xây dựng một nên kinh tế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện nay Do vậy, cần có những bước đi và biện pháp thích hợp
* Tác động lương hỗ giãa hoại động du lịch và hệ thẳng di sẵn văn hoá:
Ti sản noi chung và dị sản văn hoá nói riêng là săn phẩm của lịch sử đầu tranh sinh tổn và dựng xảy đất nước của biết bao thế hệ người Việt
Nam, nó luồn tôn tại, vận hành và phát triển cùng lịch sử dựng nước và giữ
nước của quốc gia, dân tộc; mang đâu ấn lịch sử và dẫu ân thời đại Củng,
với lịch sử, dị sẵn sẽ trỗi qua những bước thịnh suy, thăng trẫm khúc nhan theo
dòng thể sự, nhưng, dù sao nó vẫn luồn luôn tồn tại và phát triển khong ngừng
SV: Ta Thu Sa 69 Lop: QLVA8B
Trang 17Trong khi đó, du lịch là kết quả đồng thời cũng là hệ quả trong tiên
trình lịch sử phát triển của xã hội loài người nhưng du lịch phát triển với
tốc độ nhưnh chóng, trở thành nhú cầu không thể tiếu trong xã hội vấn
minh hiện đại LOu lịch thể hiện sự khám phả vả trải nghiệm lịch sử cúa cơn người Trong quả trình phát triển, nó luôn gắn bó với đi sản như là yếu tố
tự thân, nội tại
Di sản văn hoá và hoại động du Heli tré than những thành lố cơ bận,
quam trọng của một xã bội văn mình, phát biển trên nền tầng văn hoả truyền thống đặc sắc của cộng đồng cư dân chủ nhân của xã hội dó
Trong quá trình tổn tại và phát triển, môi quan hệ tương hỗ giữa hệ
thống đi sản văn hoá và hoạt động du lịch mang tính tất yêu khách quan
Chúng lrở thành những thánh tổ cơ bản, quan long, của bắt cử một xã hội nao Béi di san van hoa la tiém năng, nguồn lực của du lịch và du lịch là
động lực cho di sn van hod tổn tại và phát triển mạnh mẽ, vừng chắc Di
sản văn hoá trở thành “nguyên liệu” cho công nghiệp du lịch Du lịch trở
thành nguồn cùng cấp năng lượng cho dị sân văn hoá tên tai và phát triển
* Tác động tích cực của hoạt động du lịch đến hệ thông di sản văn hoá:
Hoat déng du lịch là môi trường thích hợp nhất, tốt nhất để dánh giá,
xác định giá trị của kho tùng đi sán văn hoá Việt Nam Thông qua quá trình giao tiếp trong hoạt động du lịch, kho tảng di sản văn hoá được tự kiểm
nghiệm chỉnh mình trên nhiễu phương điện, trước hết là có tính độc đáo, đặc sắc, lấp đẫn hay không? Thông qua thực lế kiểm nghiêm nay giúp cho
những người quán lý có những sự điều tiết, thay đổi, điều chính thích hợp
trong công tác quản lý di sản văn hoá cúa các địa phương, điều phổi các
hoạt động chuyên môn, đáp ứng các yêu câu, đỏi hối đặt ra từ thực tẻ hoạt động chuyên môn, đáp ứng các yêu cẩu, đòi hỏi đặt ra từ thực tế hoạt động,
«hu heh
SV: Ta Thu Sa 78 Lop: QLVA8B
Trang 18Hoạt động du lịch là những động thái quan trọng, là cơ sở, điền kiện
cu thé dem đến sự giao thọa, làm giàu cho văn hoá bản địa, góp phẩu thay, dỗi nhận thức và phong each cu din ban dia thong qua qua lrình giao tiếp
giữa cáo ting lớp cư dân với đội ngữ du khách Sự thay đổi nảy hoàn toản
mang tỉnh tự thân, tự nguyện
Du lich gop phan giải quyết việc lâm cho người lao động Đây là
nigảnh tạo ra rải nhiều việc làm Số lao động trong ngành du lịch và các lĩnh vực liên quan chiém 10,7% tổng số lao động toàn thẻ giới Trang bình 2,5
giây, du lịch tạo thêm một việc làm mới và hiện nay, cứ 8 lao dộng thí có một người làm trong ngành du lịch
Du lich góp phần làm thay đối bộ mắt kinh tế của các vùng có loạt
động du lịch Thông thưởng, lãi nguyên du lịch tu uhiền thường hay tập trung ở các vủng xa xôi, vùng ven biển, Việc khai thác nguồn tài nguyên
nay đòi hỏi phải dẫu tư vẻ mọi mặt: giao thông, bưu diện, kinh tê, văn hoá,
xã hội, Do vậy mà việc phát triển du lịch đã làm thay đổi bộ mặt kinh tế -
xã hội ở nhữmg vừng đó, giảm thiếu sự chênh lệch về trinh độ phát triển kinh tế - xã hội giữa các vùng trong cã nước, đồng thời góp phần làm giảm
sự tập trung đân cư quá mức ở những dỏ thi lớn
Du lịch là phương tiện tuyên truyền quảng cáo có hiệu quá cho nước
đón khách mà không phải trả tiên Du khách được làm quen tại chỗ với
những mắt hàng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, Một số sân phẩm làm
cho du khách hải lòng, từ đó họ sẽ luyên uyển cho bạn bẻ, người thân,
Bên cạnh đó, du lịch còn là phương, tiện tuyên truyền quảng cáo hữu ích vẻ các thành tựu kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, giới thiệu về con người, phong tục tập quán của các quốc gia
Thông, qua du lịch, con người được thay đổi môi trường sống, só ấn
tượng và gảm xúc mới, thoả mrấm được bí lò mỏ, đẳng thời mổ mang kiến
SV: Ta Thu Sa 71 Lop: QLVA8B
Trang 19thức, đáp ứng lòng ham hiểu biết Điển đó góp phân hình thánh nên những,
ước rau dây lăng tuạn, nhên văn cho tượng lại của khách du lịch
Trong thời gim chỉ du hếh, khách thường sử dụng các địch vụ, hàng
hơả và thường tiếp xúc với dân địa phương Thông qua các cuộc giao tiếp
đó, văn hoà của cả khách du lịch và dân địa phương đều được giao lưu Du lich cén Jam phong phú thêm khã năng thẩm mnĩ của con người khi họ được
than quan các kho tàng mĩ thuật của tuột đất nước
Tâu lịch còn là phương liện giáo dục lỏng yêu nước, giữ gà
Tin: ao truyền thống của đản tộc Thông qua các chuyên di tham quan, nghi mat,
khách du lịch cá điều kiện tiếp cận, tìm hiểu với cảnh đẹp, lịch sử và văn
hoá dân tộc, qua đó thêm yêu đất nước mình
Ngoài ra, sự phái triển du lịch còn góp phần khai thác, bảo tan cde di sẵn văn hoả của dân tộc, thúc dây sự phát triển của các ngành nghề thủ
công truyền théng, gép phản bảo về và phát triển môi trường thiên nhiên,
xã hội Dic biệt trong nên kinh tế thị trường, hoạt động đu lịch đem đến
nguồn thu lớn về tải chính cho các đi sân Du lịch được coi là ngành công, nghiệp sạch nhưng dem lại lợi nhuận to lớn Nó không chỉ tăng nguồn thu lớn cho ngân sách các địa phương ma con kéo theo sự dâu tư, tái dầu tư,
mở rộng và phát triển thị phân các ngành kính tế ở các vừng miễn khác
nhau
* #ác động Hêu cực mà du lịch cả thể gây ra cho các đi sản văn hoá:
Do hoạt động kinh tế dịch vụ mang tinh “dong” mani md, du Tiel luôn
biến déi không ngừng, thay đổi nhanh chóng, tác động đến mọi mặt cúa đời sống xã hội gây ra những biển đổi căn bản trong đời sống xã hội có thể làm
biến đạng cảnh quan, môi trường ở nơi có đi sản Hoạt động du lịch đem
đến sự thay đổi xáo trôn, đôi khi làm đảo lồn nhịp sống bình thường của
các tầng lớp đân cư địa phương nơi cô đi sản Trong một số lrường hợp đặc
Trang 20của một địa phương nào đó nếu tình hình thay đổi mà không được quản lý ding din, phi hợp
Trong quả trình giao lưn giữa du khách và các tầng lớp cu din ban
địa, sự tiếp xúc mọi mặt nêu không được định hưởng va điều tiết đứng cách
cé thé s8 tao ra nét “mo” cud bán sắc van hoa dia phương đem đến từ một
bộ phận du khách Hoạt động đu lịch tạo ra sự mắt cân đối nhất thời trong,
cùng - câu của đời sống xã hội ở một địa phương rảo đó Sự mắt gân đối dy
thể hiện trên các lĩnh vực giao thông, vận chuyển, các cơ sở hạ tằng, nguồn
nhân lực, hệ thông dịch vụ ứ các dịa plrương nơi có di sản
Trong quá trình mở cửa, hội nhập quốc gia và quốc tế, hoạt động du
lịch là một trong những nguyên nhân căn bản gây ra sự biển đổi mọi mặt ở
không nhỏ đến tỉnh hình trật tự an toàn xã hội của địa phương nơi cỏ các di
sản văn hóa Nếu không được tổ chức, điều hành, quán lý kho tảng di san văn hoá - lễ hội ở các địa phương chu đáo, khoa học sẽ dẫn đến sự lộn xôn
trong quân lý, điểu hành xã hội
Hoạt động du lịch với những đặc thủ riêng luôn biển động cia no dé
lam bién dang cde di san van hoá truyền thông Vì vẫn hoá truyền thống dử
cỏ tỉnh bên vững thị vẫn có những hạn chế nhất định vẻ điều kiện kinh tế,
văn hoá xã hội cố truyền, vên chi phi hop với một khuôn mẫu và không,
gian bản địa Ngày nay, hoạt đồng du lich mang dic tinh mé mang tinh
liền ngành, liền vùng và xá hội hoá cao sẽ để làm mat su can bang, dain
toi sw pha vd các khuôn mẫu truyền thông của địa phương trong qua tinh
SV: Ta Thu Sa 7 Lop: QLVA8B
Trang 21diễn ra các hoạt đông kinh doanh du lịch Hiện tượng thương mại hoá cắc hoại động có liên quan đến các di sản trong quá trình hoạt động du lịch để
dẫn dễu tình trạng lim đảo, bắt chẹt khách dé thu kợi tạo hình ảnh xâu, gây
tâm lý ức chế cho du khách, làm gim lượng khách đến với các địa phương,
nơi có các di sản văn hoà
Với khuôn viên nhất định của các di sản văn hoá truyền tháng, lượng,
du khách đến đồng kéo theo những nhĩ cầu khác nhau, tạo ra sự tuất cân
đối trong quan hệ cung - cau, dé dan đến tình trạng ô nhiễm muỗi trường
sinh thái tự nhiên và môi trường sinh thái nhân văn Bán sắc văn hoá vủng,
miễn cỏ nguy cơ bị “mờ” do kết quả của sự giao thoa văn hoá thiêu lành mạnh không thể tránh khối đem đến từ phía một bộ phận du khách Cỏ hai
khuynh hướng cầu trảnh: đó là khuynh lướng bao thủ và khuynh hướng
cấp tiến một cách thải quá trong quả trình tổ chức, điểu hành, duy trì các hoạt động tại cáo diém di san văn hoá Nếu khỏng, sẽ dễ dẫn đến hiện
tượng nệ cổ, phục cỗ hoặc sự lai căng, pha tạp trong cách nhìn, cách hiểu, cách ứng xử lệch lạc đối với văn hoá dân tộc ở các địa phương
Do đặc thù của các hoại động du lịch khiến những nhà tổ chức, quản
ly kho tảng di san văn hoá không dễ diểu phối, kiểm soát các đối tượng
khách khác nhau Một số đổi tượng xấu lợi dụng hic đông người, trà trộn,
chen lẫn trong đám đêng đế móc túi, lừa đảo khách đu lịch Những hiện
tượng đỏ Ít nhiều gây phiển toái cho người tổ chức, thực hiện chương trình
du hch, làm ảnh hưởng đến văn hoá bản dia, lam xấu đi hình ảnh cửa địa
phương trong con mat cud du khách Nếu không được tổ chức, quán lý điều
hành chặt chẽ, các di sản vấn hoá của chúng ta sẽ chí đón được tình trạng,
các đối tượng khách “một lần đến, một lẫn đi, không một lân trở lại!” Điều
này, đặt ra cho các nhà tổ chức, quản lý văn hoá - lễ hội, cáo nhà khai thác
kho từng di sau văn hoá phải phối hợp hành động chặt chế trong raọi loạt
dộng của mình
SV: Ta Thu Sa 74 Lap: QLVA8B
Trang 221.2.2 Quan điểm của nhà nước về quản lý di sản văn hoá, bên cạnh đó
phát triển du lịch
Di sản văn hoá là tải sâm võ cùng quý giá của mốt quốc gia Nó không,
chi gop phản tạo nên nên táng tỉnh thần xã hội vững chắc má còn góp phần phát triển kinh tế xã hội “Văn hoá là nên táng tỉnh thần, vừa là mục tiêu, vừa là động luc thúc đẩy phát triển kinh tế x4 hội.” (Hỏi nghị Ban chấp
hanh Trung uong V khoả S), Thiếu nên tầng vật chất thì con người không, thể tên tại dược nhưng néu thiếu nén táng tỉnh thần thi son người không thé
phát triển toàn diện, không thể trở thành nhân cách vấn hoá dược
Ti sản văn hoá không chỉ góp phân hình thành nên môi trường sinh
thai văn hoá của cộng đồng mà còn bồi đấp ý thức của cá nhân và công đồng trong suốt quá trình tổn tại lạo nên sự tiếp nối trong đời sông văn hoá xét về mặt kinh tế thì văn hoá chỉnh là nguồn lực tạo ra tiểm năng kmh tế
cho xã hội Ngành du lịch phát triển như ngày nay là nhờ có cảnh quan thiền nhiên, di tích lịch sử văn hoá Di sản văn hoả còn là ngôn ngữ, là nhịp
cầu nói quan hệ giữa nước †a với các nước trên thể giới, gớp phẩn rất lớn
vào giao lưu vau hod va loa binh dan téc
Trong thời đại ngày nay, việc bảo tổn các di sản vẫn hoá đã trở thành
một nhiệm vụ quan trọng, một vẫn để cắp bách của toản nhân loại Nhiều
nước đã ban hành Hiến pháp vả những bồ luật riêng về vân đề đó
Những công ước được kí kết về vấn để bảo về di sản văn hoá như: từ
ngày 17/10 dến ngày 21/11/1972 UNESCO - tỗ chú
ăm hoá và giáo dục
thế giới đã đưa ra những công ước về báo vệ di sin van hoa va thiên nhiên
thế giới Công ước đã đoàn kết giữa cóc dân tộc, quốc ga lại với nhau trong việc tham gia vào tố chức TMESSCO, bảo vệ di sản văn hoá thể giới,
đồng thời gớp phần tạo ÿ thức kế thừa những công trình văn hoá của nhân
loại Bền cạnh đó giữa các nước cũng có những công ước được ký kết về vấn dẻ báo vệ văn hoá Việt Nam lá một trong số những nước dỏ
SV: Ta Thu Sa 75 Lop: QLVA8B
Trang 23Xây dựng pháp lý là yêu cảu đầu tiên của sự nghiệp bảo vệ di tích
kí sắc lệnh số 658I/CTP án địh nhú
vụ cho “Đông phương bác có học
viện” Sắc lệnh đã nhân rmuạnh đến việc bảo vệ các di lich, di sam van hea là
việc làm cần thiết của đất nước Sắc lệnh cũng dã khẳng định: Tắt thày các
di san vấn hoá là tải sản của nhân đân, nghiêm cấm việc pha Dinh, Dén, Chủa, Miếu và những đi tích khác Cảm phá huỷ Bìa kí, văn bằng có ích
cho lich siz
Căn cứ vào diều 46 và điều 100 của Hién phip nude Céng hoa
XHƠNVN, ngày 13/ 03/ 1984 Chủ tịch hội đồng Nhà nước - Trường Chinh
đã kỷ “Pháp lệnh bảo vệ vá sử dựng di tích lịch sử, văn hoá và danh lam
thắng cảnh” Pháp lệnh này nhằm tao điển kiện bảo vệ cho nhân dan thue
Hiện quyền làm chữ tập thể trong việc bảo về và sử dụng các đi tích lịch số,
văn hoá vả đanh lam thing cảnh Đề cao trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân din và mọi công dân trong việc
bảo vệ và sử đựng di tích lịch sử, văn hoá và đanh lam thắng cảnh
Đặc biệt là hội nghị khoá V của Ban chấp hảnh Trưng ương Đăng
khoá VI, ngày 16/ 07/ 1998 dé ra ngÌn quyết về xây dựng và phát triển
nên văn hoá Việt Nam “tiên tiển đậm đả bán sắc dân tộc” Nghị quyết đã xác định phương hướng phát triển 5 quan điểm chí đạo cơ bán, 10 nhiệm
vụ và những giải pháp lớn nhằm xây dựng và phát triển văn hoá Đây là một trong các nghị quyết của Đảng được toàn thế hệ thống trị, cáo đoàn thể
chính bị xã hội, các bạn ngành và các lực lượng vũ trang triển khmi
SV: Ta Thu Sa 76 Lop: QLVA8B
Trang 24nghiêm túc, khơi dậy được phong trảo toàn Đảng, toán dân chăm lo trong,
xây đựng và phái triển văn hoá
Ngày 29/ 06/ 2001, quốc hội nước Cộng hoà XHƠNVN khoá X kỉ hợp thứ 1X đã thông qua Luật Di sản văn hoá số 28/2001- QH10, Chú tịch nước Trân Dức Lương đš kí sắc lệnh công bỏ số 09/ 201/LCTN ngày 12/ 07/
2001 Tuật Di săn văn hoá ra đời là bộ luật về văn hoá cao nhất đản tiên ở
nước la và cũng là đây đủ nhất điều chỉnh cả di sản văn hoá vật thể và phí vật thể, Nhà nước có trách nhiệm đứng ra tỏ chức quản lý di sản văn hoá Mọi người công dân, cáo cơ quan nha nước, tổ chức xã hội đêu có quyền sử
dựng di tích vào các mục tiêu văn hoá nhưng đồng thời cũng có nghĩa vụ
củng với nhà nước tham gia vào việc bảo vệ các ch tích
Tu Rếh cũng được coi là ngành “kinh tế mũi nhọn eda dit” (Meld
quyết đại hội Đăng toàn quốc lần IX) Với nguồn tải nguyễn du lịch phong,
phú do thiên nhiên và con người tạo r, Đăng và Nhà nước đã xác định “du
lịch là ngành kinh tế mang tính tổng hợp có tác dụng tích cực thực hiện
chỉnh sách mở cửa thúc đấy sự đổi mới và phát triển của nhiều ngảnh, tạo
ra công šn việc làm, mổ tộng giao lưu văn hóa và xã hội giữa các vùng
trong nước và giữa nước ta với nước ngoài, diễu kiên tăng cường tỉnh thân
hữu nghị hóa bình và sự hiểu biết lẫn nhau giữa các đản tộc” (Nghị quyết
của chỉnh phú về đổi mới quản lý và phát triển ngành du lịch 22/06/1993)
Đồng thời cũng xác định rõ xu hường đi của du lịch Vệt Nam: “Du
lịch Việt Nam chỉ có thể phát triển tốt nếu đĩ theo định hướng phát triển dụ
lịch văn hỏa, đu lịch sinh thái trên cơ sỡ đám bảo tốt môi trường tự nhiên
và xã hội tạo điều kiện thuận lợi thu hút khách tạo ra các sắn phẩm du lịch hấp dẫn du khách (Đỗ Quang Trung) Có thể nói văn hóa Việt Nam mang tính tổng thể vừa có nét riêng đặc sắc của 5⁄4 dân tộc Cái riêng hòa trong,
Trang 25Tại Đại hội X, Đảng xác định tiếp tục phát triển sâu rộng, nâng cao
chất lượng nên vẫn hoa Việt Nam tiên tiên, đậm đã bản sắc dẫn tộc, Gin
kết chặt chế hơn với phát triển kinh tế xã hột, Tắm cho vẫn hoá thẩm sâu
vào mọi lĩnh vực đời sống xã hội, Xây dựng và hoản thiện giả trị, nhân cách cơn người Việt Nam; Báo vệ và phát huy bản sắc van hoa dan tộc trong thời kỳ Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá, hội nhập kinh tế quốc tế; Bồi
dường các giả trị văn hoá trong thanh nin, sinh vién, hoc sinh, đặe biệt là
lý tưởng sóng, lỗi sống, nắng lực trí tuệ, dạo đức và bản lĩnh văn hoá Việt Nam, Đầu #r cho việc bảo tôn, tôn tạo các di tích lịch sử cách mạng, kháng chiến, di sản văn hoá vật thể, phì vật thê; Kết hợp hải boà giữa báo lân,
nhát buy với kế thùa và phát triển, giữ gìn di tích với phái triển kinh tê đụ
lịch, tĩnh thần tự nguyên, tính us quan cia nh’ đân bong xây dung vẫn hoa, Da dạng hoá các hoạt dông của phong trào “Toàn dân đoàn kết xây
dựng dời sống văn hoá”
Như vậy, công tác quản lý đi tích và phát triển du lịch là một trong
những nội dung cơ bản của vẫn đề bảo tổn và phát triển văn hoá đân tộc,
nâng tằm cho vẫn hoá dân tộc lên một tằm cao mới phủ hợp với sự phát
triển của đất nước trong giai doạn hỏi nhập quốc tế sâu rộng hiện nay Làm
thé nào để vừa báo tổn sự phát triển bên vững của kho tảng di sản văn hoá
dân tộc trong quá trình Công nghiệp hoá - Hiên đại hoá đất nước lại vừa khai thác ngày cảng hiệu quả những di sản văn hoá, ning di san vin hoá dân tộc lên những tằm cao mới? Đỏ là vấn dễ rất quan trọng,
1.2.3 Cư quan quản lý nhà nước về dĩ sản văn hóa và du lịch
* Bộ Văn hóa, Thể thao và Di lịch: là cơ quan của chỉnh phủ, thực hiện
chức tăng quản lý nhá nước về văn hóa, gia đình, thể dục thê (háo va du
lịch trong phạm vi cả nước, quân lý nhà nước các dịch vụ công thuộc lĩnh
lĩnh vực văn hỏa, gia đình, thể dục, thể thao va du lich theo quy định cúa
pháp luật
SV: Ta Thu Sa 78 Lop: QLVA8B
Trang 26Bộ Văn hỏa, Thế thao và DU lịch thực hiện nhiệm vụ, quyển hạn
theo quy dịnh lại Nghủ định số 178/2007/NĐ - CP ngày 03 thang 12 năm
2007 của Chính phủ quy dịnh chức năng, nhiệm vụ, quyền lau va co cau tb
của Hộ, cơ quản ngang Bộ và những nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể sau:
3> Về di săn Văn hóa:
Trình Thủ trông Chính phủ quyết định:
- Quy hoạch bao vệ và phát huy giá In ch sỗn văn hóa; lỗ chức và hướng dẫn thực hiện sau khi được phê duyệt,
- Thành lập báo tảng quốc gia, bảo tảng chuyền ngành;
- Xếp hạng vá điều chỉnh khm vực bảo vệ đối với di tích quốc gia đặc biệt;
- Đề nghỉ Tả chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên hợp quốc
(UNESCO) cong nhận Di sản văn hoá và thiêu nhiên tiêu biển của Việt Nam là Di sản thể giới;
- Phương án xử lý đối với tài sản là di sản văn hóa vật thể, bao gồm: di tích
lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, đi vật, cổ vật, bảo vật quốc gia, trừ
trường hợp luật, pháp lệnh có quy định khác;
~ Cho phép đưa bảo vật quốc gia ra nước ngoài
Quyết định theo thâm quyền:
- Xếp hạng di tích quốc gia, báo tàng hạng T, điều chính khu vực báo về đổi
với di tích quốc gia: giao di vat, cd vat, bao vật quốc gia cho bảo tảng nha
nước có chức năng theo quy định của pháp luật,
~ Phê đuyệt quy hoach du: 4n bao quân, lu bỗ và phục hội dị tích quốc gia
và di tích quốc gia đặc biệt theơ quy định cúa pháp luật, phê duyệt hoặc
thoá thuận việc xây dựng các công trình ở khu vực báo vệ II đối vdi di tích
quốc gia và đi tích quốc gia đặc biệt;
- Thắm định quy hoạch dy án bảo quản, ta bả và phục hải đi tích quốc gia,
ca od Tah che dn o§ 2 so ems Wicd af
di tích quốc gia đặc biệt, dự án cải tio, xdy dumg cae cống bình nằm ngoài
SV: Ta Thu Sa 79 Lap: QLVA8B
Trang 27các khu bảo vệ di tich quốc gia vá di tích quốc gia đặc biệt xét thầy có khả
năng ảnh hướng xấu đến th tích theo quy định của pháp luật:
- Cấp phép thăm dò, khai quật khảo cổ; đưa dị vật, gỗ vật ra nước ngoài,
lam ban sao di vat, cd vat va bao vat quốc gia thuộc các báo tảng quốc gia, bảo tang chuyên ngành: quán lý việc cấp phép cho người Việt Nam định cư
ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoải nghiên cứu, sưu tâm đi sản văn Hoá phí vật thế ở Việt Nam
Hướng dẫn hoạt động bảo vệ và phái huy giá trị di sẵn văn hoá, lễ
hội truyền thống, tin ngưỡng gẵn với các di tích và nhân vật lịch sứ:
Chủ trị, phổi hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan huy động, quản
lý, sử dụng các nguồn lực để báo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá
Công nhận, bao lặng đanh hiệu vinh du đổi với các nghệ nhân có
công gìn giữ, trình diễn, truyền đạy di sản văn hóa phi vật thể
> Về tài nguyên du lịch và quy hoạch du lịch:
- Hướng dẫn, tổ chức hiện quy hoạch tổng thẻ phát triển ngành, ving du
lịch, địa bàn đn lịch trọng điểm, khn du lịch quốc gia san khi được Thủ tướng Chinh phủ phê duyệt,
- Ban hành Quy chế điều tra, đánh giá, phân loại tài nguyễn du lịch;
- Chú trì, phối hợp với các Hộ, ngành liên quan và ủy ban nhân dân tính,
thành phố trực thuộc Trưng trơng tổ chức điểu tra, đánh giá, phân loại tài
nguyên du lịch; ban hành các quy định về bảo vệ, tôn tạo, phát triển, khai
thác, sử dụng tải nguyên du lịch và môi trường du ch rong khu du lịch, điểm du lịch
> Về khu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, đỏ thị du lịch:
- Trình Thủ tưởng Chỉnh phủ công nhận khu đu lịch quếc gia, điểm du lich quốc gia và tuyển đu lịch quốc gia;
SV: Ta Thu Sa 80 Lop: QLVA8B
Trang 28~ Tổ chức công bố công khai khu du lịch quốc gia, điểm du lịch quốc gia,
tuyển du lịch quốc gia và đô thị du lịch sau khi Thủ tưởng Chinh pha ban
đành quyết định công nhận,
- Hưởng dẫn, kiểm tra việc phân loại, công nhận khu du lịch, điểm đu lịch
và tuyên du lịch địa phương;
d) Phái hp với Bộ Xây dựng thẩm định hề sơ đề nghị công nhận đô thị du
Tịch của ủy ban nhân đân tính, thành phố trực thuộc Trung ương;
- Ban hành Quy chế quần lý khu du lịch thuộc ranh giới hành chính tr bại
tỉnh, thánh phỏ trực thuộc Trung ương trở lên
> Về hướng dẫn du lịch:
Tan hành Quy định về điểu kiện, thủ tục, hỗ sơ cấp, đổi, cấp lại, thu hi thẻ
đướng dẫn viên du lịch và giấy chứng nhận thuyết mnình viên du lịch; quản
lý thống nhất trong cả nước việc cấp thẻ hướng dẫn viên du lịch và cấp giấy chứng nhận thuyết minh viên theo quy định cúa pháp luật
> Về kinh doanh du lịch
- Ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện quy định của pháp luật về khii doanh lữ hành, Tưu trú cu lịch, kinh doanh phát triển du lịch, điển du lịch vá các dịch vụ du lịch khác;
- Quy định tiêu chỉ phân loại, xếp hạng cơ sở lưu trú du lịch; quyết định
phân loại, xếp hạng cơ sở lưu trú đu lịch từ 3 sao trở lên,
- Phối hợp với Bộ Giao thông vận tải hướng đẫn về vận chuyển khách du
lịch
> Vẻ xúc tiền du lịch và giao lưu vẫn hỏa:
- Hướng dân, tổ chức thực hiện việc thánh lập và hoạt động cúa văn phòng,
xúc tiên du lịch và giao hm văn hóa Việt Nam ở nước ngoái, văn phòng
xúc tiển đu lịch quốc gia của nước ngoài tại Việt Nam;
- Chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, kế hoạch, chương trình xúc tiến du lịch quốc gia, chủ trì,
SV: Ta Thu Sa 81 Lop: QLVA8B
Trang 29phối hợp với ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực
hh én các hoại động xúc tiểu du lịch ở Hong nuớc và nước ngoài; điều phối
các loạt động xúc liển du lịch liên vùng, liên địa phương;
- Xây dựng và hương dân sử dụng, khai thác, quản lý cơ sở dữ liệu du lịch
quốc gia;
- Tả chức thực hiện việc xây đựng các sẵn phẩm tuyến truyền, quảng bả du
lịch, các chương trình, sự kiện, hội chợ, hội thảo, triển lăn và hoạt động về
văn hóa, thể thao, du lịch cấp quốc gia, khu vực và quốc Lễ
> Trình Bộ tưởng đự thão văn bản quy phạm pháp luật, tham gia dự thao,
đâm phán điều ước quốc tế về bảo vệ và phát huy giả trì di sản văn hóa
> Trình Bộ trưởng chiến lược, quy hoạch phải triển, kế hoạch dài hạn và
bằng năm vẻ bảo về và phát huy giả trị di sân văn hóa
> Tổ chức thực hiện, hướng dẫn và kiểm tra việc thục hiện các vin ban
quy phạm pháp luật, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và các cổng ước
quốc tế về bảo vệ và phát huy giá trị đi sản văn hóa mà Việt Nam là
Trang 30> Về di tích
~ Thậm định trình Bộ trưởng quyết định việc để nghị Tổ chức Giáo dục,
Khoa hoe va Văn hoá của Liên hợp quốc công nhận th tích tiêu biểu của
Việt Nam là di sản văn hóa vả thiên nhiên thế giới
- Thâm định trình Hộ trưởng quyết định xếp hạng, húy bỏ xếp hạng di tích
quốc gia, điển chỉnh khu vực bão về đối với di tích quốc gia và việc xếp
bang, hủy bộ xếp hạng di lịch quốc gia đặc biệt, điều chỉnh khu vực bảo về đối với di tích quốc gia đặc biệt theo quy định của pháp luật
- Trmh Bộ trưởng phương, án xử lý đổi với tài sản là di sản vân hỏa vật thể
theo quy định cửa pháp luật
- Thám định trình Bộ trưởng quyết định việc giao di vật, cổ vật, bao vật
quốc gia thủ được trong quả trình thầm đỏ, khai quật khảo cổ hoặc do tổ
chức, cả nhân phát hiện, thu giữ và giao nộp cho bao ting nha nude có chức năng thích hợp
- Thâm định trinh Bộ trưởng phê đuyệt hoặc thỏa thuận quy hoạch, dự án
bảo quản, tu bổ và phục hải đi tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt và di sẵn thể giới, các dự ản cải tao, xây dựng công trình năm ngoài các khu vực bảo về di tích quốc gia, di tích quốc gia dặc biết và di sản thể giới xét thầy
có khả năng ảnh hưởng xấu đến di tích theo quy định của pháp luật
~ Thẩm định trình Bộ trưởng quyết định cấp phép, thắm đỏ, khai quật khảo
cỗ
~ Phối hợp thẩm định trình Bộ trưởng thỏa thuận quy hoạch, các dự án phát
triển kinh tế- xã hội có liên quan đền di sản văn hóa
- Thâm định hỗ sơ thiết kế kỹ thuật của các dự án báơ quan, tu bé va phục hồi di tich quốc gia, đi tích quốc gia đặc biệt
- Thường trực Hội đẳng giám định di vật, cố vật, bảo vật quốc gia của Bộ
Var hoa, Thé thao va Du lich, Hai đồng định giá bao vật quốc gia: hướng
SV: Ta Thu Sa 83 Lop: QLVA8B
Trang 31dẫn nghiệp vụ cho Héi đồng giám định di vật, cỗ vật và Hội đẳng định giá
di vat, ed vật của Sở Vấn hóa, Thể thao va Du lich
3 Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng công chức, viên
chức và người lao động
trong lih vực báo vệ vá phát huy giá trị di sắn văn hóa và tổ chức thực
hiện sau khi được phê duyệt
> Để xuất khen thưởng cho tế chức, cá nhân cỏ thành tích bảo vệ và phát
tuy giá trị ch sản van hoa theo quy đính của pháp: luật
* Tổng cục du lịch: là cơ quan trực thuộc Bộ Văn hoa, Thé thao va Du
lịch, có chức năng tham mưu giúp Bộ trưởng Bé Van hod, Thé thao va Du lịch quản lý nhả nước và thực hiện nhiệm vụ, quyển bạn quản lý nhà nước
về đu lịch trong phạm vi cả nước
“Tổng cục Du lịch có tư cách pháp nhân, có con đâu hình Quốc huy, là
dơn vị dự toán ngân sách cấp II va 6 tai khoản riêng tại Kho bạc nhà nước
Tổng cục Du lịch thực hiện những nhiệm vụ, quyển hạn cụ thẻ sau dây:
> Trình Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao va Du lich dé trinh Chinh phủ,
“Thủ tưởng Chỉnh phú quyết định:
- Các dự án luật, đự thảo nghị quyết của Quốc hội, dự án pháp lệnh, dự thảo nghị quyết của ủy ban Thường vụ Quốc hội, các dự thảo nghị quyết,
nghị định của Chính phủ về du lich va các dự án, để án khác theo phân
công của Bộ trưởng Bộ Vấn hóa, Thể thao và Du lịch;
- Chiến lược, quy hoạch tổng thể phát triển du lịch, chương trình mục tiêu
quốc gia, chương trình hành động và các dự án, công trình quan trọng quốc
gia về du lịch; các dự tháo quyết định, chí thị của Thủ tướng, Chính phú về
lĩnh vực du lich;
- Việc dam phán, ký kết, gia nhập điển ước quốc tế vẻ du lịch theo quy định
của pháp luat, quyét định việc thành lập Văn phỏng đại điện du lịch Việt Nam ở
nước ngoài, cho phép việc đt Văn phòng đại điện của cơ quan du lịch cửa nước ngoái, của tổ chức du lịch quốc tế vá khu vực tại Việt Nam;
SV: Ta Thu Sa 81 Lop: QLVA8B
Trang 32- Hồ sơ để nghỉ công nhận khu đu lịch quốc gia, tuyến đu lịch quốc gia, dig du lịch quốc gia
> Trinh Bê trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết dime
- Kế hoạch dải hạn, nằm năm và hàng năm về phát triển du lịch, cac dé an,
dự án về du lịch để Bộ trưởng quyết định theo thim quyền;
- Gác dự thảo quyết định, chỉ thị, thông tư về du lich: cdc van bản quy
phẩm pháp luật quy định tiêu chuẩu, định mức kănh tế - kỹ thuật về lĩnh
vực du lịch,
- Quy định tiêu chỉ phân loại, xếp hạng cơ sở lưu trủ du lịch; điều kiện, hỗ
sơ, thủ tục xếp hạng mẫu biển hiệu hạng cơ sở lưu trú đu lịch; tiêu chuẩn
và mẫu biển hiệu đạt tiêu chuấn phục vụ khách du lịch cho cơ sỡ kinh doanh địch vụ du lịch rong khu du lịch, điểm du lịch, đố thị du lịch;
- Quy chế điều tra, dánh giá, phản loại tải nguyễn du lịch; Quy chế quân lý
khu du lịch thuộc ranh giới hành chính từ bai tính, thành phố trực thuộc Trung ương trở lên,
- Các quy định về bảo vệ, tôn tạo, phát triển, khai thác, sử dụng tài nguyên
du lịch và môi trường du lịch trong khu du lịch, điểm du lich,
- Các quy định về quản lý, thủ tục, hỗ sơ cấp, dối, cấp lai thu hỗi thẻ
hướng dẫn viên du lịch và giấy chứng nhận thuyết minh viên;
- Các quy định về tiêu chuẩn chức đanh trong ngành du lịch;
- Các văn bản hướng dẫn thục hiện quy định của pháp luật về: kinh doanh Hr
lan; leu trú du lịch, quảng bá, xúc tiển du lịch, quy hoạch phát triển du lịch,
kinh doanh phát triển khu du lịch, điểm đu lịch và các dịch vụ du lịch khác
> Tổng cục 7u lịch chỉ đạo và tễ chức thực hiện:
- Hướng dẫn, kiểm tra và chịu trách nhiệm thực hiện các văn bản quy phạm
pháp luật, chiến hược, quy hoạch, chương trình, kế hoạch, dự án vẻ du lịch
đã được cấp có thẫm quyền phê đuyết,
SV: Ta Thu Sa 85 Lop: QLVA8B
Trang 33- Tổ chức các hoạt động xúc tiến du lịch ở trong nước và ở nước ngoài,
d
ằu phổi các hoạt động xúc tiến du lịch hên vùng, liên địa phương theo
phần cấp của Bộ uưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và TỌu lịch;
- Xây dựng các ẫn phẩm tuyên truyền, quảng bả du lịch, các chương trình,
sự kiện, hội nghị, hội chợ, hội tháo về du lịch cấp quốc gia, khu vực vá quốc tả,
~ Công bố công khai khu du lịch quốc gia, điểm cu lịch quốc gia, luyễn dụ Tịch quốc gia theo quy định của puáp luật,
- Nghiên cứu, kháo sát, đánh giả, phân loại thị trường, đu lịch ở trong nước
và ở nước ngoài, nghiên cứu, để xuất cơ chế, chỉnh sách phát triển sản phẩm du lịch phù hợp với thị hiếu khách du lịch; tuyên truyền, giới thiệu
sẵn phẩm du lịch ở trưng nước và ở nước ngoài,
- Xây dụng và hưởng, dân sử dụng, khai thác, quản lý cơ sở dữ liệu du lịch
quốc gia vá tế chức thông tin du lịch tại các cửa khâu quốc tế và các khu du
lic
- Kiểm tra việc thục hiện các điểu ước quéc té vé du lich ma nudc Céng,
hỏa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc gia nhập, các chương trình, dự
án quốc tế tài trợ về du lịch theo phân cấp của Bộ trưởng Bỏ Văn hóa, Thể
thao và Du lịch và quy định của pháp luật,
~ Tham gia các tổ chức quốc tế, hội nghị, hội tháo, hội chợ, sư kiên, chương trinh, kế hoạch hợp tác quốc tế về du lịch theo phân công và phân cấp của
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể tháo và Du lịch và quy dịnh của pháp luật;
- Tả chức thực hiện các dự án đầu tư về du lịch thuộc thẩm quyền theo phân công, phân cấp của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thẻ thao va Du lich va
quy định của pháp luật;
- Quyết định xép hạng ca sở lưu trú du lịch từ 3 sao trở lên, hạng cao cấp
cho biết thự du Tịch và căn hỗ du lịch theo quy định của pháp luật,
SV: Ta Thu Sa 86 Lop: QLVA8B
Trang 34- Cấp, đổi, thu hỏi giấy phép kinh đoanh lữ hành quốc tế; cắp, gia hạn, đổi, sửa dỗi, thu hỏi giấy phép thành lập chỉ nhánh của doanh nghiệp du lịch
nước ngoài lan Việt Nam theo quy định của pháp luật,
- Quản lý thống nhất trong cá nước việc cấp thé hưởng dẫn viên du lich va giấy chứng nhận thuyết minh viên theo quy định của pháp luật,
- Quản lý các tổ chức sự nghiệp trực thuộc Tổng cục Du lịch, các tổ chức
thực hiện dịch vụ công thuộc lĩnh vực du lịch theo phân cấp của Bộ trưởng,
Bộ Văn hóa, Thế thao và Du lịch và quy định cũa pháp luật,
- Tổ chức thực hiện công tác nghiền cửu khoa học, ứng dụng tiên bộ khoa học, công nghệ và bảo vệ môi trường trong linh vực đu lịch và tải nguyên
du lịch thea phân công của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và quy định của pháp luật,
- Hưởng dẫn dối với các hội, tổ chức phi chinh phủ tham gia các hoạt động,
trong lĩnh vực du lịch;
- Thực hiện chương trình cãi cách hành chính theo mục tiêu và nội dung chương trinh cãi cách hành chính được Bộ truớng Bộ Văn hóa, Thể thao và
Du lịch phê duyệt,
~ Tổ chức thực hiển công tác kiểm tra, phối hợp thanh tra, thực hiện phỏng,
chồng them những, lãng phí, tiêu cực và các hành vi ví phạm pháp luật trong lĩnh vực du lịch theo phân cấp của Bộ trưởng Bộ Văn hỏa, Thể thao
và Du lịch và quy định của pháp luật,
~ Tổ chức thực hiện nông tác tlủ đua, khen thưởng trong hoạt động du lịch
theo phân cấp của Hộ trưởng Bộ Văn hỏa, Thể thao và Du lịch và quy định
của pháp luật,
- Quân lý tổ chức bộ máy, biển chế; thực hiện chế độ tiên lương vả cáo chế
độ, chính sách, đãi ngộ, khen thưởng, ký luật; phối hợp đảo tạo, bồi đưỡng,
về chuyên môn nghiệp vụ du lịch đối với cáu hộ, công chức, viên chứ và
SV: Ta Thu Sa 87 Lop: QLVA8B
Trang 35những người làm công tác du lịch theo phân cấp của Bộ trưởng Bộ Văn
hỏa, Thể thao và Du lịch và quy dịnh của pháp luật,
- Quân lý tải chính, tài sản được giao và tổ chức thực hiển ngân sách dược
phản bổ theo quy định cúa pháp luật,
- Thực hiện các nhiệm vụ, quyển hạn khác do lộ trưởng 36 Van hóa, Thể
thao và Du lịch giao
SV: Ta Thu Sa 88 Lop: QLVA8B
Trang 36CHƯƠNG 2: TIỰC TRẠNG QUÁN LÝ DỊ 'LÍCH VA PUAT TRIEN
DU LỊCH Ở ĐÈN NGỌC SƠN - HOÀN KIẾM - HÀ NỘI
2.1 Khái quát về di tích
2.1.1 VỊ trí địa lý, cảnh quan đến Ngọc Sơn trong cụm đi tích Hỗ Gươnn
Đôn Ngọc Sơn được xây trên hờn đão phia Bắc Hỗ Gươm cách bờ bắc
khoảng 200m, bờ đông khoảng $0m Hon dao nhỏ nay vốn là một cổn cát của khúc sông Nhĩ Hà (sông Hằng) xưa, có điện tích 2067m vuông, nhô cao hơn mặt nước 0,7m Là danh lam thắng cảnh, khu di tích lịch sử cách mạng từ lu dã dược Nha nude xếp hạng dặc biệt Với vị trí ở trung tâm thủ
đồ TTà Nội, đến Ngọc Sơn được cả nước biết đến chính vì đã nằm gọn trong
lòng Hồ Gươm Nơn nước sống đôi làm tăng phần mỹ lệ cho đến cỗ Năm máo cũng vày, có hàng chục vạn lượt khách đến tham quan, vấn cảnh và sinh hoạt tin ngưỡng tại đền
Xung quanh đèn dược bao bọc bởi làn nước lục thuý, dó chỉnh là Hẻ
Tioàn Kiếm hay côn gọi là [lỗ Gươm IIể đải 640m, réng 220m, chu vi
1750m Trước kia hồ có các tên gọi như hẻ T.ue Thuỷ (nước cô máu xanh quanh năm), hồ Thuỷ Quân (nơi duyệt thuỷ bình), hồ Tả Vọng và Hữu
Vong (théi Lé mat) Tên gọi Hẻ Hoàn Kiểm xuất hiện vào dầu thể kỷ 15,
gan với truyền thuyết vua Lê Thái Tổ trả lại gươm báu cho Rùa thân Hỗ
Gươm đã trở thành một không gian thiêng của người Hà Nội và của cả
nóc Tả
Nằm ở trung tầm hỗ, hướng tay mam đến Ngọc Sơn, Tháp Rúa được xây
dụng trong khoảng từ giữa năm 1884 đến tháng 4 năm 1886 Tháp hình chữ
nhật, xây trên gò Rủa Gỏ chỉ cao hơn mặt nước hỗ 0,6m, song theo thuật Phang thuỷ cổ, “cao một tắc thì cũng là một ngọn múi” nên trước các cụ gọi
gỏ này là múi Rùa (Quy Son) dé sinh voi mii Ngọc (Ngọc Sơn) Gò hình gàn
tròn, đường kinh chiêu đồng - tây là 18m, chiều bỗo- nan là 244n, diện tích tháp
khoảng 350 mét vuông, Tháp Rủa dược coi là một đặc trưng của Hà Nội
SV: Ta Thu Sa 89 Lap: QLVA8B
Trang 37Trên bờ hướng Đông đền Ngọc Sơn là đi vật còn sót lại của chủa Báo
An (bi dé bỏ năm 1898) Tháp cao ba tẳng, cửa theo bốn hưởng Đồng Tây
Nam Bắc, có các chữ Hán nhục Báo Đức môn, Báo Ân Môn, Hoà Phong,
tháp, Báo Thiên tháp, ứng với mỗi của của tháp, Tầng một to và cao hơn hai ting trén củng, Bổn mặt của tâng hai hinh Bat quai Tang ba ghi “loa
Phong Tháp”
Tiên Bà Kiệu năm trên bở hướng Đông đến Ngọc Sơn, được xây đựng,
từ thời Lê Trung Hưng, là một di tích hoàn chỉnh nhưng do việc rỡ dường,
nên dã tách làm hai phần, Tam quan ở sát bờ hể, còn Đến thờ ở vẻ phia bên
nảy đường Toạ lạc theo hướng Nam Tam quan và Dễn thờ (nhà đại bái)
đểu có kiến trúc ba gian xây gạch, lợp mái ngói ta Ngôi đền thờ ba vị nữ
thầu là Tiếu Hạnh công cluủa, Đệ nhị Ngọc nữ và Đệ ban Ngọc Nữ
Trên bờ hướng Tay Bie dén Ngoc Sơn, nhà Thuỷ Tạ là một loại hình
Nam, là
kiến trúc quan trọng va đặc sắc trong kiến trúc truyền thống V
địa điểm điễn ra các lễ của Iioàng triều hoặc thờ cứng Thần linh hay các vị
Tioàng đề Mgoài ra, nhà Thuỷ Ta còn là chốn phục vụ nhu câu ăn chơi cho tang lớp thống trị, hâu cung, ly cung, biết cung có kiến trúc tương dối dơn giản, được xây dựng bên bờ mặt nước như hỏ, ao, sông, suối
Cụm quần thể dị tích IlŠ Gươm chùa đựng những giá trị lịch sử văn
hod to lớn, trở thánh một “Hòn Ngọc” giữa Thủ đô, bay như du khách nước
ngoài ví “một lẵng hoa đẹp giữa thành phê”
Trang 38dao Ngoc ngay nay) Lê Thánh Tông cho dựng điểu đài (đài câu) Như vậy thời Tê Chiêu Thông chưa có đến chúa nào cũ
Sách Thang Tong cổ tích khảo bản khuyết danh (ký higu Vin Han
WNém A/820) soạn đầu đơi Gia Long khoảng 1805, ở mục Hồ Hoàn Kiểm cũng không, bê nhắc tới một ngôi đến chủa nào trên gò đất nay
Như vậy đến Ngọc Sơn ra đời sau Gia Long (1803 -1820), chỉnh xác
lả cuối thập kỹ 40 của thể kỹ XTX Bằng chứng là 2 tâm bia hign con & dén, một khão năm 1843, một khác khoáng năm 1865 - 1866
Bia 1843 do Vũ Tông Phan soạn, có tên là Ngọc Son dé quan tir ky,
phi như sau: “/7ả T4 Vọng tên cũ gọi Iloàn kiếm là danh thẳng dat kinh kp xưa Phía bắc hồ, một gò đất nổi lên rộng khoảng ba, bắn sào, tương
Gần đây có bội Hướng Thiện do các cụ trong khoa mục sáng lận ra
Đần xưa nay vẫn tho dic ăn Xương - Đề Quân, nhưng chua có đến thờ:
Đến nay các cơn cy Tin Trai có thiện tâm tự nguyện nhường lại cho Hội
đền Ngọc Xơn lội để nguyên đền Quan để, chỉ sửa chữa gác chuông, xâu đền tho: Die Van Xuong Dén có 3 gian, ở giữa thò tượng thánh mới làm,
hai bên chải mỗi bên 1 gian, các phòng đông tâu đều Ÿ gian Bắt đầu xâu
dung từ mùa dông Tân Sửu (1841) đến mùa thụ Nhâm Dẫn (1842) thì hoàn thành”
Rõ ràng, văn bia cho hay là vào thời cuối Lê đầu Ngưyễn có một vị lão
nho hiệu là Tín Trai Thời đỏ trên đảo Ngọc có đến Quan Đá dung vào đời Nguyễn Gia Long sau khi có các sách La thành số tích vịnh và Thăng Long,
cỗ lích khảo, tức khoảng cuối thập kỹ thứ nhất của Hhế kỹ XTX Tin Trai dai sửa dên thánh chùa, xây một gác chuồng,
SV: Ta Thu Sa a1 Lop: QLVA8B
Trang 39Điển năm 1841 hội Hướng Thiện sửa chùa, xây một nơi thờ thêm
thần Văn Xương ở vào chỗ gác chuông mà Tín Trai đã xây vá cả quần thể xiấy có tên là đến Ngọc Sơn Đề Quân, dược gọi tắt là dễn Ngọo Sơn,
Như vậy, từ năm 1841 - 1442 trong đến vửa có thờ Phật, thờ Quan Đế
Lé trung hung ché dat lắp, làm đường xe chạy, suốt đến Long Lâu ở-
Hà Nha hồ bên hữu là Hữu lọng, mữa hồ bên tà là Tả Ưụng, mũi bong TẢ Vong la dài câu cá Đầu đời Gia Long mới có miễu Quan Dé Dén dời
iéu Tri lam miéu khác thờ Văn Xương Gần dây có án sắt Nguyễn Nhực
Cát thắm đẫn thương cảm vì quy mô quê kệch và không ta sữa th sẽ đỗ nắt
nên đề nghị quyên tiền làm lại Nhưng chưa kịp làm thì bổ sang tỉnh Đông
Tôi (tức Phương Đình Nguyễn Van Siêu) thay ông ủy chủ trương việc này”
Nay dén moi đã hoàn chỉnh, phía trước kể bờ nước làm đình Trấn Ba,
ngụ ÿ là cột trụ đứng vững giữa dòng Văn Bên tá, phía đồng cầu Thê [úc dựng Đài Nghiên, lại phía đồng trên núi Độc Tôn xây Tháp Bút, tượng trưng cho văn vật Qua ba bốn năm mới làm xong, nhờ tôi (Đặng Huy Tả) Tâm bái ký”
Bia không có niên đại nhưng phối vào khoáng 1865 - 1866 Qua bia nay, ta thấy:
Từ năm 1842 đến khoảng 1860 chưa đây 20 năm mà đền Ngọc Sơn đã
Ảng cẢ,
xuống cấp
SV: Ta Thu Sa 92 Lop: QLVA8B
Trang 40Việc đại trùng tu kéo đài 3,4 năm, tới tận 1865 hoặc 1866 mới xong,
Và Đải Nghiên, Tháp Búi, đình Trấn Ba cùng cầu Thê Húc cũng chỉ bắt
dâu có từ thời diễm nấy
Đền Ngọc Sơn nằm trong quản thể di tích Hẻ Gươm đã được công,
nhận di tích lịch sứ - văn hoá cắp quốc gia ngáy 1Ú tháng 07 nim L980
2.1.3 Kiến trúc và cầu trúc khu di tích
Nằm trên hè phố Hàng Dâu lớp công đầu tiên gồm có bốn cây cội xây bằng gach và hai măng tường lúng ở mỗi cày cột dêu có đáp những câu dối
chữ Hàn, vừa làm tăng vẻ cổ kinh của di tích vừa giúp du khách tham quan
hiểu thêm lịch sử và cảnh quan về đi tích cũng nhár cảm thụ chất thơ, chất
văn học và cả chất triết, học hàm chứa trong nội dụng thờ tự tại đây Kết hợp với nhiều câu đối hay, tạo thành một bộ phận văn học đẩy giả trị triết
lý và mỹ cảm
Ngay ở hai cột chính, đôi cầu dối chính diện:
Lam thuỷ: đang sơờ nhất lộ nệm nhập giải cảnh
‘Tam nguyên phông cổ thử trang vô hạn phong quang
Có nghĩa là
Đầu cối nước, trèo lên non, một lỗi dẫn vào cảnh đẹp
Tim ngân cội, hỏi chuyện xưa, trong chân này biết
mẫy phong quang
Đôi câu đối như lời chảo mời đu khách, hứa hẹn nhiều thủ vị khí vào
thăm c tích
Tron lai mắng tưởng ở hai bên có hai chữ Phúc và Lộc cỡ lớn, tô sơn
như lời chúc mọi sự tắt lành Phúc là hạnh phúc, là niềm vui Lộc là thịnh
vượng, là hưởng thụ Đỏ là hai khái niệm cầu chúc eho mọi người và cũng,
là điểu mà mọi người ai củng mong ước só được Bên trên hai chữ đại tự mét bul tuoi tin nay con ed hai hang để từ, một bên là ba chữ Ngọc w 8r
nghĩa la
SV: Ta Thu Sa 93 Lop: QLVA8B