Luận văn thạc sĩ xây dựng bài giảng tích hợp cho mô Đun lắp Đặt trạm biến Áp phân phối Điện tại trường cao Đẳng nghề Điện

Mé dun kj nang hanh nghé MKH a, Khai niém Mô đun kỹ năng hành nghề là một phần nội dung đảo tạo của một hoặc một số nghÈ hoàn chính, dược cầu trúc theo các mô dun tích hợp giữa lý thuy

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

A TIQC BACII KIIOA IIA NOI

NGUYEN THA THIET

A A N ẤP PHẪN PHÓI ĐIỆN TẠI TRƯỜNG CAO BẰNG NGHÈ ĐIỆN

XÂY DỰNG HÀI GIẢNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM KỸ THUẬT

CHUYÊN NGÀNHI: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

CHUYEN SAU: SU PHAM KY THUAT DIEN

THả Nội — Năm 2014

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRUONG BAI HOC BACH KHOA HA NOT

NGUYEN THA THIET

XÂY DỰNG BAI GIANG TICTITIOP CIIO M6 BUN

LAP DAT TRAM BIEN AP PLAN PUIOI DIEN TAI TRUONG CAO DANG NGIIE DIEN

CHUYÊN NGÀNH: LY LUAN VA PHUOGNG PHAP DAY HOC

LUAN VAN THAC SI SU! PHAM KY THUAT CHUYEN SAU: SI! PHAM KY THUAT ĐIỆN

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

PGS.TS TRAN VLET DUNG

Ha Noi — Nim 2014

LỜI CẢM ƠN

Với tình cắm chân thành, tác giả xin bảy tô lòng biết ơn sâu sắc tới các

thầy cô giáo trong Viện sư phạm kỹ thuật Trường đại học Bách khoa Hà Nội,

các đẳng nghiệp, gia đỉnh vả người thân đã tận tỉnh giúp đỡ tác giả hoàn thảnh luận văn này

Đo biệt tôi xin chân thành cắm ơn PGS.TS Trần Việt Dũng người dã

tan tình giúp đỡ tôi trơng suốt quá trình nghiền cửu và hoàn thiện đề tài

Xin cảm ơn cán bộ và giáo viên trường Cao đắng nghề Điện, các bạn học

viên cao học khóa 2012 - 2014 đã piúp dỡ, cung cấp thêm tư liệu va tao didu

kiện thuận lợi cho tác gid trong suốt quá trỉnh học tập và hoàn thành luận văn

'Mặc dù đã rất cố gắng nhưng do thời gian có hạn, cũng như kinh nghiệm

của bản thân còn nhiều hạn chế, do vậy luận văn không thể tránh khỏi những sai

sót nhất định, rất mong các thầy cô giáo, các anh chị đồng nghiệp và bạn đọc

xem xét, đóng póp ý kiến bỗ sung dễ luận văn được hoàn thiện hơn

TIả Nội, ngày tháng năm 2014

Tác gid

Nguyễn Tha Thiết

LOT CAM DOAN

TOi xin cam doan những gì viết trong ludn vin 1a sy tim tdi, hoc héi và nghiên

cứu của bán thân vả sự hưởng dẫn tận tink cua PGS.TS Tran Việt Dũng

Luận văn nảy cho đến nay chưa được bảo vệ tại bất kỷ một hội đồng nào và

cũng chưa hề được công bố trên bắt kỳ một phương tiện nào

Tác giả xin chịu trách nhiệm về những lời cam doan trên

TH nội, ngày tháng năm 2014

'Tác giả

Nguyễn Tha Thiết

3 Đối lượng nghiên cứu

Nhiệm vụ nghiên cứu

Giới hạn của để tải

ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Thương pháp nghiên cửu

7.1, Phuong pháp nghiên củu lý luận

7.3 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

8 Bố cục của luận vin

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG BÀI GIẢNG

TÍCIIIIỢP CHO MÔ ĐUN DẠY HỌC

1.1 Khái niệm về mô đun

1.1.1 Khái niệm về môâun trong kỹ thuật

1.1.2 Khải niệm về mô dun dạy học

11.3 Mé đun kỹ năng hành nghệ (MKH)

1.2 Đảo tạo nghề theo mé dun

1.2.1 Đặc điễm của mô đun dạy hoc (ddo tao)

1.2.2 Chức năng của mô ảun dạy học

1.2.3 Cầu trúc của một mô đựn dạy học

1.2.4 Đào tạo theo năng lực thực hiện

1.3 Các loại cấu trúc chương trình đào tạo nghề

1.3.1 Chương trình cdu tric thea hệ thông môn/bài học

1.3.2, Chương trình đào tạo cấu trúc theo mô đun

1.3.3 Chương trình đào tạo cầu trúc kết hợp môn học - mô đướt

1.4 Ưu nhược điểm của phương pháp dạy học theo mé dun

MO DUN TRONG TRUONG CAO DANG NGHE DIEN

TRANG VE DAO TAO NGHE DIEN THEO

2.1 Giới thiệu vải nét về trường Cao Đẳng nghề diện

2.2 Các nghề dào tạo và quy mô dào tạo của trường

2.3.1 Danh sách các nghề đào tạo theo tùng trình đệ

2.2.2 Các loại hình đào tạo của nhà trưởng

2-3 Về đôi ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viền, học sinh, sinh viên

2.4.Cơ sở vật chất

2.5 Thực trạng về đảo tạo nghề điện theo tích hợp mỗ đun

2.6 Tình hình giảng day mô đưn lắp đặt tram biến áp phân phối điện

261 VỊ trí môn học

3.62 Đối tượng nghiên cứu của môn hae

2.63.Mục tiêu cơ bân của môn học

2.7 Dặc điểm của mô đun và những phương pháp giảng dạy đặc trưng

2.71 Đặc điểm của mô đun Lắp đặt trạm biển áp phân phối điện là

2.7.2 Các phương pháp giảng dạy đặc trưng

2.8 Lựa chọn chương trình để xây dựng bài giảng tích hợp cho mô

dun Lắp đặt tram biến áp phân phối điện

Nhận xét chưng,

CHUONG 3: CAU TRÚC LẠI CHƯƠNG TRÌNH VÀ XÂY

DUNG BAL GIANG TiCH HOP CHO MO DUN

LAP DAT TRAM BIEN AP PIIAN PIIOI BIEN

3.1 Tải câu trúc nội dung chương trình mô đưn Lắp dat tram biển áp

thân phối điện

3.2 Phân chia mô đun lắp đặt trạm biến áp phân phối điện thành các

năng lực nhỏ

3.3 Xây dựng cẫu trúc chương trình mê đun lắp đặt trạm biến áp nhân

phối điện

3.3.1 VỊ trì, tĩnh chdt cia mé dun

3.3.2 Mục tiêu của mô dụn

3.3.3 Điều kiện thực hiện mô dun

3.8.4 Phương phúp và nội dung dánh giá

3.3.5 Hướng dẫn thực hiện mô đụn

3.4 Xây dựng một số bài giảng mẫu

DANH MUC CAC KY HIEU, CAC CHU VIET TAT

Phương pháp dạy học

Năng lực thực hiện Giáo dục đào tạo

Tài liệu tham khảo

“Trạm biến áp

6

DANH MUC BANG BIEU, HINH VE

Hình 1.1- Chương trình cầu trúc theo hệ thống môn/bài học

Hình 1.2 - Chương trình đảo tạo cấu trúc theo mô đun

Hình 1.3- Chương trình đào tạo cầu trúc kết hợp môn học - mỗ dun Hình 1.4 So dé cdu tric mục tiêu bài giãng

Bảng 1.I- Các mức độ hình thành kỹ năng

Bang 1.2- Các mức độ nắm vững kiến thức

Bảng 2.l- Phân chia các năng lực nhỏ

Bang 3.1- Phiểu đánh giả kiểm tra, thi kết thúc mô đun

Bang 3.2- Bảng số liệu khảo sát ý kiến chuyên gia, cán bộ giáo viên

MO DAT

1 L¥ do chon dé tai

Hao tạo theo tích hợp là cách thức dào tạo có rất nhiều ưu diễm đặc biệt

với đào tạo nghề, điều đó được thể hiện qua những lý luận và thực tiễn đã được

áp dụng ở nhiều nước trong khu vực và trên thế giới

Ngày nay khoa học kỹ thuật phát triển nhanh chóng, hàng ngày, hàng giờ

lầm thay đổi bộ mặt sản xuất, cơ cầu nghề luôn biến động, nhiễu nghề mới xuất

hiện, nhiều nghề cũ mắt đi, nhiều nghề còn lại thường xuyên phát triển Quan

niệm hợc một nghề “hoàn chỉnh” dễ phục vụ suốt đời dó không gòn phù hợp

nữa "Học suốt đời” đã trở thành nhu cầu cần thiết cho mọi người và cho sự

phát triển của xã hội Thực hiện “cần gì học nấy”, học để hành nghề, học để

chuyển đổi vị trí làm việc, học và học nâng cao trình độ đáp ứng nhu cầu luôn

luôn biến đối và đỏi hỏi khắt khe của thị trường lao động trong và ngoài nước

Thư vậy, quá trình đảo tạo theo niêm chế với kế hoạch cứng nhắc đó trở nên lỗi thời và kém hiệu quả “Học suốt doi” dé phủ hợp với sự phát triển của xã hôi đã

trở thành nhu cầu tất yêu Dễ thực hiện được vẫn đề nảy cần phải quan tâm, đổi

mới phương pháp sư phạm dạy nghề Cụ thể là phái chuyển dổi phương pháp

đào tạo từ đảo tạo theo truyền thống sang đảo tạo tích hợp Tạo điều kiện thuận

loi cho người học có thể cần gỉ học nấy, học suốt đời để không ngừng nâng cao năng lực nghề nghiệp mả không cần học lại những điểu đã học Dạy học tích

hợp là tích hợp lý thuyết và thực hành, thực hiện được nguyên lý học tập gắn lý

thuyết với thực hành (học đi đôi với hành), nâng cao dược chất lượng day hoc

Trong những năm gần dây, nước La nhiều cơ sở đảo lạo cũng dã nỗ lực

thực hiện dạy tích hợp BLDIB&XH đã ban hành các chương trình đảo tạo Trung cấp nghề và Cao đẳng nghề kết hợp giữa tích hợp vả môn học Tuỷ

nhiên, day học tích hợp dang la van dé khó khăn vả mới mẻ dỗi

với cáo trường

đạy nghề của Việt Nam trong đó có trường Cao đẳng nghề Diện

Truéng Cao Dang nghề điện lân Dan — Sóc Sơn — Hà Nội trực thuộc tập

đoàn Diện lực Việt Nam đã có 46 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành

Trong những năm qua nhà trường đã cung cấp cho xã hội, cho Tập đoàn Điện

lực Việt Nam hàng chục nghìn công nhân, kỹ thuật viên có trình độ, có kỹ năng,

chuyên môn và đáp ứng được một phần nhu cầu đỏi hồi của xã hội, của sự phát

triển lớn mạnh cúa ngảnh diện Tuy nhién dé dap img dược những yêu câu phát

triển kinhtế xã hội và hội nhập kinh tế, chiến lược đào tạo của nhà trường vẫn

còn tôn tại không ít những khó khẩn cần được giải quyết Một trong những vấn

để dé là thay dổi nội dung chương trình môn học, luôn cập nhật, ứng dụng

những thành tựu khoa học kỹ thuật, nội dung mới vào đào tạo (theo chương

trình của Bộ LĐTP & XH ban hành) Đây cũng là yếu tố quan trọng dé nang

cao chất hượng cho học sinh khi ra trường, đáp ứng được yêu cầu của xã hội

Là một giáo viên hiện dang công tác tại nhà trường, tôi nhận thấy chất lượng,

đảo tạo có ý nghĩa vô cùng quan trọng đến sự tồn tại và phát triển của nhả

trường trong thai pian tới Được sự giúp dỡ, hưởng dẫn tin tình của Thầy

PÖS%.1S§ Trần Việt Dũng, tác giả đã chon để tải “Xây dựng bài giảng tích hợp

cho mô đun Lắp đặt trạm biến áp phân phối điện tại trường Cao đẳng nghề điện" làm để tải nghiên cửu luận văn tốt nghiệp thạc sỹ khoa học chuyên ngành

“Sư phạm kỹ thuật” với mong muấn đóng góp một phần sức lực nhỏ bẻ của

minh vao sự phát triển chung của nhá trường

2 Mục đích nghiên cứu

Xây dựng bái giảng tích hợp cho mô dun Lắp đặt tram biển áp phân phối

điện nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong đảo lạo công nhân nghề Điện

công nghiệp tại trường Cao Đẳng nghề điện Lân Dân — Sóc Sơn — Hà Nội trực thuộc tập đoàn Diện lực Việt Nam

3 Dối tượng nghiên cứu

Xây dựng bài giảng tích hợp cho mô đun lắp đặt trạm biển áp phân phối

điện tại trường Cao đẳng nghề điện

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu tổng quan cơ sở lý luận và phương pháp dạy học tích hợp theo

mé6 dun

- Danh gid thuc tang dảo tạo của ưrường Cao Bling nghé dién theo mé dun

- Soan bài giảng cho mô dun Lắp đặt trạm biển áp phân phối diện nghề Quản

lý vân hành, sửa chữa đường day va tram biến ấp có điện áp từ 110kV trở

xuống tại trường Trường Cao Đẳng nghề điện

5 Giới hạn của để tài

Xây dung bài giảng tích hợp cho mô đun lắp đặt trạm biến áp phân phi điện

tại trường Cao dẳng nghề diện

6 ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Vận dụng lý luận về dạy hoc theo mô dun vào việc soạn bải giăng tích hợp

cho mô đun lắp đặt trạm biến ap phan phối điện tại trường Trường Cao Dẳng

nghề diện

Nâng cao chất lượng đạy học nghề điện công nghiệp tai trường Cao Đẳng

nghê điện

7 Phương pháp nghiên cứu

Z1 Phương phản nghiên cứu lJ luận

Phân tích và tổng hợp các tài liệu có liên quan dến lĩnh vực nghiên cứu dễ

xây dựng cơ sở lý luận của đề tài

Z2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Tế chức trao đổi lấy ý kiến của những người có kinh nghiệm trong giảng

¿ ý kiến của những chuyên gia về

10

8 Bố cục cia ludn vin

Ngoài phần mở dầu, kết luận, kiến nghị và các danh mục tài liệu tham khâo,

các phụ lục của luận văn, nội dung của luận văn bao gồm 3 chương:

Chương 1: Co sé ly luận về xây dung bài giảng tích hợp cho mô đưn day

CHƯƠNGT CƠ SỞ LÝ LUẬN VẺ XÂY DỰNG BÀI GIẢNG TÍCH

HGP CHO MG DUN DAY HOC

1.1 Khái niệm về mô đun

1.1.1 Khải niệm về mô dun trong kỹ thuật

Thuật ngữ mô đun được dựng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực kỹ thuật:

Kiến trúc, xây dựng, kỹ thuật diện tử, kỹ thuật vũ khi, kỹ thuật du hảnh vũ

trụ Trong các lĩnh vực kỹ thuật khác nhau, thuật ngữ mô đun có nội hàm khác nhau

Mô dun trong kỹ thuật có những dặc tính chưng lả

- Mô đun là mật đơn vị, một khâu, một bộ phận có tính độc lập tương đối

của một hệ thống phức tạp có cấu trúc tổng thể

- Mô đun được chế tạo theo thể thức tiêu chuẩn hoá, thống nhất hoá với

hệ thống các thông số xác định

- Do đó, trong công nghệ, mô dun dược chế tạo hàng loạt dé dựng chung,

lắp lẫn trong các tễ hợp kỹ thuật khác nhau đây chính là ưu thể nỗi bật của kỹ thuật mô dun Do dé cé thé ché tao hàng loạt các mô đun có chất lượng cao để

dựng chung, lắp lẫn trong nhiều hệ thông kỹ thuật khác nhau nên công nghệ mô dun đã tạo ra được bước phát triển nhảy vọt về năng suất, chất lượng, hiệu quả

trong nền sẵn xuất vật chất xã hội

# Ví dụ về mô đun trong kỹ thuật

Trong ngành xây đựng có các mô đun: Thiết kế, xây, trát, lát nền, quét

vôi Trong mô đưn xây dựng lại có các tiểu mô dun: Xây mỏng, xây tường

Một học sinh sau khi học xong một mô đun nảo thì có thể ra làm cổng việc

tương ng với mô dun dó như chỉ chuyên xây, chuyên lát nền hoặc chuyên quét

vỗi

Trong may công nghiệp, mỗi nhóm công nhân phụ trách một công đoạn

Vi dụ: May một áo sơ mi có các công doạn: cắt, may cổ áo, may cỗ tay, ráp tay,

ráp thân, đơm cúc, là, gẮp l2o mỗi dây chuyền sẽ đảm nhiệm một công đoạn

niên khi nhà máy cần tuyển công nhân mới thì chỉ cần tập trung đào tạo theo

từng khâu và sau khi được đảo tao người công nhân có thé đảm nhân tốt công

việc trong dây chuyển của mình mặc đù không biết may cả cải áo

1.1.2 Khúi niệm về mô dun đạy học

khái niệm mô đun dạy học được chuyên hoá tử khái niệm mô đun trong

kỹ thuật vào các lĩnh vực giáo dục ( giáo dục đại học, dạy nghề và giáo dục

thường xuyên) Trong các lĩnh vực giáo dục kể trên, mô dun cũng được định

nghĩa khác nhau Trong trưởng hợp tổng quát, người ta coi mô đun dạy học là

một đơn vị, một bộ phận của nội dung, chương trỉnh dạy học, được tổ chức theo

một nhiệm vụ hoặc một chủ đề hoc tập nhất dịnh rong dạy nghề, mé dun dao

tao nghề là “một bộ phận công việc được phân chia hợp lý trong toàn bộ kiến

thức vả kỹ năng của một nghề” Nó có tỉnh độc lập tương dỗi về nội dung dao

tao[7]

Tuy theo muc dich và cách tiếp cận, đào tạo, đã có nhiều cách quan niệm

và định nghĩa về mô dun dạy học Theo chúng tôi, dịnh nghĩa dầy dủ, cụ thể về

mô đun là: “Mô đưn dạy hợc là một đơn vị chương trình dạy học tương đổi độc

lập, được cấu trúc một cách đặc biệt nhằm phục vụ cho người học Nó chứa

đựng cả mục tiêu dạy học, nôi dung day học, phương pháp day học và hệ thông công cụ đánh giá kết quả lĩnh hội, gắn bé chặt chế với nhau thành một thể hoàn

chinh”|5|

1.1.3 Mé dun kj nang hanh nghé (MKH)

a, Khai niém

Mô đun kỹ năng hành nghề là một phần nội dung đảo tạo của một hoặc

một số nghÈ hoàn chính, dược cầu trúc theo các mô dun tích hợp giữa lý thuyết

với thực hành mả sau khi học xong học sinh có thể ứng dụng để hành nghề trong xã hội [6]

Day là một khái niệm linh hoạt, bởi lẽ phạm vi hành nghề của mỗi nghề là

hết sức đa dạng: điện nghệ oó thê là diện rông, hợp: trình độ nghệ có thể cao thấp khác nhau, Luỷ theo yêu cầu của người sử dụng lao dộng Nói cách khác mô dun

kỹ năng hành nghề linh hoạt vì nó phu thuộc vào tổ chức quy trình công nghệ

(ao động) và sự phân công lao động của từng giám adc xi nghiệp cho mỗi người lao động trong tùng điều kiện phủ hợp với cách điều hành công việc của họ Nó

13

cũng còn tủy thuộc vào quy mô sản xuất vả trình đồ công nghệ được áp dụng,

trong mỗi xí nghiệp Ví dụ, trong một hiệu may tư nhân, thông thưởng người thợ may can biét do, cắt và may các kiểu quần áo, nhưng cũng cỏ những hiệu may

chi may một loại sắn phẩm như sơ mi nam, áo đài nữ và như vậy họ chỉ cần học

xong mô đụn may sơ mi nam hoặc áo dài nữ lả đỏ có thể hành nghề được

b, Cầu tric cla mé dun

Môi dung đào tao của mỗi mô đun được chia thảnh tùng phân tổ goi lả đơn nguyên học tập Mỗi đơn nguyên học tập trình bày một van đề chuyên biệt

về kiến thức và kỹ năng của một công việc nào đó và có thể dùng cho người

đạy lẫn người học

Mỗi đơn nguyên học tập thường được cầu trúc bởi các phan sau day

-_ Mục tiêu cho người học

- _ Danh mục các phương tiện, thiết bị, vật liệu cần chơ việc hoc tập

-_ Danh mục các đơn nguyên học tập có liên quan

-_ Các câu hỏi, các bải kiểm tra đễ đánh giá kết quả học tập

Đơn nguyên học tập gồm có các loại chính sau:

-_ Loại hình hoạt động

-_ Loại thông tin về kỹ Thuật, thiết bị, công cụ

- Loai thông tín về vật liệu, phương pháp

-_ Loại thông tin về biểu đỗ sơ dỗ

-_ loại lý thuyết

- Loại an toàn lao đông

1.2 Đảo tạo nghề theo mô đun

Đào tạo theo mô đun là phương pháp đảo lạo theo tiếp cận mục tiêu dựa

trên năng lực thực hiện trong đỏ nội dung dào tạo dược chia thành các mô dun

với tính mớ, tính mềm đẻo và linh hoạt cao, phù hợp với thị trường lao động

luôn biến đối

Mô đun đảo tạo là don vị chương trình dạy học tương đối độc lập, dược

cầu trúc một cách đặc biệt bao gồm mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học

và hệ thống công cụ đánh giá kết quả lĩnh hội, chúng gắn bó với nhau như mat

chỉnh thể và có tính độc lập tương đối

Thác với các môn học, các mô đun đào tạo được xây đựng dựa trên lôgic

của hoạt động nghề nghiệp, trong đỏ tích hợp kiến thức lý thuyết với kỹ năng

14

thực hành nghề nghiệp hướng tới năng lực thực hiện các công việc va nhiệm vụ trong nghề Mỗi mô đun là chương trình đào tạo năng lực thành phân cân thiết

để thực hiện một công việc Các mô đun có thể kết hợp với nhau linh hoạt để

hình thành nên một chương trình đào lạo đáp ứng nhu cầu đảo tạo năng lực cho

một nghề, một việu làm hay một phần việc làm phù hợp với như edu oá nhân

người học, với sự phát triển của khoa học kỹ thuật và với cầu trúc của nghề

1.2.1 Đặc diém cita mé dun day học (đào tạo)

Ngoài một số đặo trưng của mô đưn lrong kỹ thuật, mô đưn dạy học con

một số đặc trưng cơ bán sau|9|

- Hảm chứa một tập hợp những tỉnh huỗng dạy học, được tô chức xung

quanh một chú i dung day họo được xác định một cách tường mình

- Có mệt hệ thống mục tiêu đạy học dược xác định một cách xứng dang,

cụ thể, rỡ ràng, có tính khả thi, có thể quan sát được, đo lường được Hệ thống

mục tiêu này ( mục tiêu chuyển biệt) sẽ định hướng quá trình dạy học

- Có một hệ thống test điều khiển quá trình dạy học nhằm đấm bảo sự thống nhất hoạt động dạy, hoạt động học và kiểm tra, đánh giá để phân hoá con

đường lĩnh hội tiếp theo

- Chứa đựng nhiều con đường lĩnh hội, theo những cách thức khác nhau

để chiếm lĩnh củng một nội dung dạy học, đâm bảo cho người học tiến lên theo

những nhịp đi riêng để đi tới mục tiêu

- Có tính độc lập tương đối xét về nội dung day hoc Vi vay, để học một

xô đun, người học phải oó những điều kiện kiên quyết về kiến thức, kỹ năng,

thái đô Học xong một mô đun, người hoc có khả năng ủng dụng những điều đã

học vào môi trường hoại động,

- Mô dun day hoc có nhiều cấp đồ: mô dun lớn, mô dưn thứ cắp, mô dun nhỏ (tiếu mô đun), các bài Miột mô dun lớn thường tương đương với số tiết học

của một chương hoặc vài chương

1.2.2 Chức năng của mô dun day học

Với những đặc trung kế trên, mô đun dạy học có chức năng rất quan

trọng trong việc tỗ chức quả trình dạy học

1ã

- Mỗi mô đun day học là một phương tiên tự học hiệu nghiêm vì nó tương ứng với một chủ đề dạy học xác định, lại được phân chia thành từng phần

nhỏ (tiểu mô đun) với hệ thống mục tiêu chuyên biệt và các Test đánh giả tương

ting Sau khi học xong tiểu mô đun này, người học tiển tới tiểu mô đụn tiếp theo

và mà hoàn thành được nhiệm vụ học tập Tâm lý dạy học đã chứng minh ring:

Wéu phân chia nhiệm vụ học tập thành các phần nhỏ, hưởng dẫn cho người học

từng bước làm việc độc lập, tiền hành củng cổ và đánh giá sau mỗi phần nhỏ thì

sẽ giúp cho người học nâng cao được chất lượng học tập

- l2o tính độc lập tương dối về nội dung dạy học, có thể “lắp ghép” và

“tháo gỡ” các mô đun về xây dựng những chương trinh dạy học đa đạng, phong

phu, dap ứng yêu cầu của dạy học theo kiểu phân hoá, cụ thể hoá - tiến theo

nhịp đô của cá nhân Nhờ khả năng “lắp phép” của các mô đun, người học dưới

sự hướng dẫn của giáo viên có thể thiết kế được chương trình học tập riêng và

học tập theo nhịp độ cá nhân dễ dạt tới mục tiêu Khi cần chuyển sang ngành

học khác, họ lại “tháo gỡ” các mồ đun đó tích luỹ được, sử dụng các mô đun

phủ hợp và “lắp ghép” thêm các mô đun mới để đạt được mục tiêu dạy học mới

(có thé là một văn bằng mới) mà không phải học lại từ đầu như kiểu tô chức

day học truyền thống, Các mô đun day học có tính chất “lắp ghép” và “tháo gỡ”

sẽ tránh được tình trạng bö trống hoặc trùng lặp nội dung đạy học như trong iỗ

chức dạy học theo kiểu truyền thống

- De mé đun đạy học được biên soạn theo một số chuân mực nên có thể

dùng chung, lắp lẫn trong nhiều ngành học Đây là thuận lợi rắt căn bản trong

việc tổ chức đảo tạo; cải cách nội dung, phương pháp dạy học; tổ chức biên

soạn và cung cấp sách giáo khoa, tải liệu học lập, gác phương tiên kỹ thuật dạy học, các dụng cụ nghiên cửu và thí nghiệm cho người hợc

- Do đó mô đun có thể dùng chưng, lắp lẫn nên người ta có thé tổ chức

các nhóm chuyên gia giỏi để biên soan tai héu day học với chất lượng cao, dám

bảo tính kinh tế của việc sản xuất và cung cấp tài liều dạy học

Mô đun dạy học có nhiều cấp độ ở các mô đun lớn và mô đưn thứ cấp thì tính chất “lip phép” và “tháo sẽ” thể hiện nỗi trội Chúng thường dược dùng dễ

16

thiết kế các chương trình dạy học ở các mô đun nhẻ (tiểu mô đun) thì tính chất

tự học lại thế hiện nỗi trội Mô đun nhỏ là tải liệu tự học có hiệu quả của người

học Tỉnh “lắp ghép” và tính “tự học được” cỏ quan hệ biện chứng với nhau

nhờ tỉnh “ tu học được” mới sản sinh ra khả năng và yêu cầu "lắp ghép”, lính

“lắp ghép” lại đặt ra yêu cầu về tính “ tự học được” của mô đun

Đó là những điểm cần lưu ÿ khi biển soạn mô đun và sử dụng mô dun dé

thiết kế chương trinh dạy học Khái niệm mê đun dạy học ngoài ý nghĩa của

một đơn vị chương trình dạy học, nó còn thể hiện đặc trưng của cách thiết kế và

biên soạn tài liệu dạy học

1.2.3 Câu trúc của một mô đun đạp hoc

Theo T D"Hamaut [10] mét mé dun dạy học pồm ba bệ phận chủ yếu

- Hệ vào ( Entrance system)

- Thân mô đưn (core of the module)

- Hệ ra ( Exit system)

Ba bộ phận nảy lả một chỉnh thể thông nhất Dó là sự văn bản hoá nội

dung vả phương pháp dạy học

Hé vao ->Than mé dun -

a Hé vo gém:

- Tên gọi hay tiêu đề của mô đun

- Giới thiệu vị trí, quan trọng vả lợi ích của việc học theo mồ đun

- nêu rõ các kiến thức, kỹ năng cân có trước

- Hệ thống mục tiêu của mô đun

~ Test dầu vào mô dun

b Than m6 dun:

Là một bộ phận chủ yếu của mô đun Nó chứa đầy đủ nội dung đạy học

được trình bảy theo một cầu trúc rất rõ ràng Thân mô dun gm mét loạt những,

tiểu mô đun ( về lý thuyết và thực hành) kế tiếp nhau

Mỗi thân mô đun gềm hốn phần.

- Phan mở đầu: Giéng hé vào của mô dun

- Nội dung và phương pháp học tập

- Phần tổng hợp

~ Iest trung gian

Khi cần thiết, thân mô đun còn được bổ sung các mồ đun phụ đạo giúp cho

người học bỗ sung kiến thức cỏn thiếu, sửa chữa sai sót và ổn tập

ce Hé ra gém:

- Một bản tổng kết chung,

- Một 'est kết thúc

- IIệ thống chỉ đẫn để tiếp tục học tập tuỳ theo kết quả tự học mé dun của

người học Nếu đạt tất cả mục tiểu của mô đun, người học chuyển sang mô dun tiếp theo nếu không qua được phân lớn các 'Iest kết thúc thì người học nần hoc

lại những tiểu mô đun chưa đạt hoặc mô đun phụ đạo

'Thông thường, dé day hoc theo mé dun được thuận lợi, cần thiết phải có số

công cụ để tạo thành một loại “gói hàng trí dục” (Instructional package hoặc

Sef-learning Package) Goi hang tri due gdm

- Những bản hướng dẫn:

+ Cho giáo viên: hướng đẫn giảng đạy

+ Cho học viên: Hướng dẫn học tập

+ Hoặc kết hợp hai bản hướng dẫn trên thành một bản hướng dẫn day học

cho cả giáo viên và học viên

- Giáo trình: Đỏ là những tải liêu chứa dựng những thông tin cần thiết

ứng với các đạng hoạt động học tập khác nhau

- Hệ thống Test: để điều khiển quá trình day học, đảm bảo mối quan hệ

ngược bên trong và ngoài

1.2.4 Đào tạo theo năng lực thực biện

a, Khái niệm năng lực thực hiện

Năng lực thực hiện (Compectency) lả khá năng thực hiện được các hoạt

động (nhiễm vụ, công việc) trong nghề theo tiêu chuẩn đặt ra đối với từng nhiệm vụ, công việc đó trong điều kiên cự thể

18

Măng lực thực hiên là các kĩ năng, kiến thức, thái đô đòi hỏi đổi với một

người để thực hiện hoạt động có kết quả ở một công việc hay một nghề cụ thể

b, Đào tạo dựa trên năng lực thực hiện

Dao tao theo năng lực thực hign (Competency Based Traming) la phueng

thức đảo tạo dựa chủ yếu vào những tiêu chuẩn quy định cho một ngành, nghề

chứ không dựa vảo thời gian như trong đảo tạo truyền thống,

Khái niêm trung tâm trong phương thức đảo tạo “mới” này lả năng lực thực

hiện NLTH), nó được sử dụng làm cơ sở đề lập kế hoạch, thực hiện và đánh giá

quá trình cũng như kết quả học tập Đảo tạo theo NLTH chứa đựng trong nó

, thể hiện ở chỗ nó gắn rất chặt chẽ với yê của chỗ

những yếu tố cả

làm việc, của người sử dụng lao động, của các ngành nghề,

œ Đặc điểm của đào tạo dựa trên năng lực thực hiện

Đặc điểm cơ bản nhất có ý nghĩa trung tâm của đảo tạo theo NLIH là nó

định hướng và chú trọng vào kết quả, vào đầu ra của quá trình đào tạo, điều đó có

ý nghĩa là: Từng người học có thể làm được cải gì trong một tình huống lao động

nhất dịnh theo tiêu chuẩn dễ ra Trong dào tạo theo NI.TH, một người có NL/TH

là người

+ Có khả năng làm được cái gì đó (Điều này có liên quan đến nội dung chương trình đảo tạo)

1 Có thể làm được những cái đó tết như mong đợi (Điều nả có liên quan

tới việc dánh giá kết quả học tập của người học dựa vào tiêu chuẩn nghề) Mỗi

người học làm được thông thạo cái gì đó sau một thời gian học tập đài, ngắn khác

nhau tùy thuộc chủ yêu vào khả năng, nhịp độ học của người đó Người học thực

sự được coi lả trung tâm và có cơ hội phát huy tính tích cực, chủ động của mình,

người học được phép tích lũy tín chỉ về những gì đã học trước đó, không phải

học lại những, diều đã học một khi đã được công nhận là đã thông thạo, có khả

năng thực hiện chúng theo tiêu chuẩn quy dịnh

1.3 Các loại cầu trúc chương trình đáo tạo nghề

1.3.1 Chương trình cầu trúc theo hệ thông ;môn/bài học

"Trong kiểu chương trình này, các mỗn học được thiết kế độc lập, riêng rẽ và

được sắp xếp tổ chức trong chương trình đào tạo như “ những lát cắt ngang”,

gồm các môn chung; Cáu môn kỹ thuật cơ sở; các môn lý thuyết chuyên môn và

phan thuc hánh nghề được bồ trí ở cùng chương trình học như hính 1.1

19

theo thời gian lớp, bài, khoá học, it bám sát với nghề thường được thực hiện

trong phương thức tổ chức đạy học cơ bản “lớp bài”

Chương trình dào tạo nghề theo môn học giúp người học hình thành kiến

thức một cách có hệ thống theo logic của các bộ môn khoa học, do vậy người

học có khả năng tư duy sáng lạo và tiém nang phat trién nghé nghiép Loai

chương trình đảo tạo nảy phủ hợp với đôi ngũ lao đông kỹ thuật có trình độ cao

đời hỏi nhiều năng lực tư duy sáng tạo, có năng lực phân tích bản chất của các

sự vật, hiện tượng dé tim ra các giải pháp mới

Tuy vậy chương trình đảo tạo theo kiểu mỗn học cũng có những hạn chế

sau:

- Kĩ năng hành nghề chỉ được hình thành sau một thời gian học tập tương

đối đải ở trường (thường là sau khoá học)

- Không tạo điều kiện cho người học tự lựa chọn để phù hợp với điều kiện cá

nhân như học vấn, tải chính, thời gian

- Khó khăn khi thay đôi chương trình

- Không tạo điều kiện cho sự liên thông giữa các trình độ cũng như các phương thức dào tạo

20

1.3.2 Chương trình dào tạo cẩu trúc theo mũ dư

Chương trình theo hệ thống mô đun là lọai chương trỉnh gầm nhiều mô đun

được sắp xếp thành một hệ thống logic Thiết kế chương trình theo mô đưn là

cách thiết kế hiện đại và phố biến trong dạy học hiện nay, nhật là trong lĩnh vực đảo tạo nghề

Tếu sơ sánh với loại chương trình theo hệ thống môn học, thì các kiến thức,

kỹ năng, thái độ trong một mô đưn được tích hợp từ nhiều môn học như hình 1.2 và được sắp xếp tổ chức trong chương trình như các lát cắt đọc không theo

thời gian Điểu này có nghĩa là người học sau khi học xong và đạt kết quả một

hoặc một số mô đưn riêng rế theo nhu cầu sử dụng có thể ra trường đi làm được

ngay mà không nhất thiết phải theo học cã khoá học

Hình 1.2- Chương trình đảo tạo cầu trúc thec mô đun

1.3.3 Chương trình đảo tạo cễu túc kế hẹp môn học - mô Ñwn

Kiểu chương trinh này ra đời nhằm phát huy những ưu điểm và hạn chế bớt

những nhược điểm của hai kiều chương trình đào tạo nghề nói trên, ở nước ta từ

những năm 1980 đã sử dụng kiểu chương trinh nay (do Thụy điển đưa vào dao

†ạo tại trường CNKT Giấy Bu bing) có hiệu quả tốt Hiện nay, thông qua dự án

GD kỉ thuật và dạy nghề với vốn vay DA của ngân hàng phát triển Châu 4,

các trường trong diém dã và đang xây dung và triển khai các chương trinh dao

†ạo theo kiểu kết hợp này

Hình 1.3- Chương trình dào tạo cấu trúc kết hợp môn học - mô đun

Trong chương trinh đào tạo kiếu kết hợp, nội dung các môn học chung và

các môn lý thuyết kỹ thuật cơ sở của nghề dược tổ chức thành các môn học

hoặc học phần độc lập vả được sắp xếp theo những lát cắt ngang; nội dưng các

môn lý thuyết kỹ thuật chuyên môn nghề được tổ chức thành các nội dung cần thiết đưa vào phần thực tập từng kĩ năng thành các mô đun độc lập, trọn vẹn và

được sắp xếp theo lát cắt đọc — ITinh 1.3

Chương trình đảo tạo nghề kiểu này tạo được khá năng tết để tổ chức quá

trình đảo tạo nghề một cách linh hoạt năng động, giảm thiểu được những trùng

lặp về nội dung do có sự tích hợp giữa lí thuyết kĩ thuật chuyên môn nghề và

thực hành nghề có diều kiện đỂ đảo tạo bám sát được yêu cầu của thị trường lao

động

Tuy nhiên kiểu chương trinh này cũng có những nhược êm đó lá: Khó thực

hiên được đảo tạo thco năng lực thực hiện cũng như đảo tạo liên thông giữa các

trình độ đảo tạo

1.4 Ưu nhược điểm của phương pháp dạy học theo mô đun

1.4.1 Uu diém

- Nhanh chéng va kịp thời bổ sung được những kiến thức và kỹ năng

nghề phủ hợp với sự biển đổi nhanh chóng của tiến bộ kỹ thuật và công nghệ,

có điều kiện để đào tạo bám sát được yêu cầu của sản xuất Vi đây là hệ thống

xổ nên có thé bé sung hoặc thay đổi các đơn nguyên học tập một cách dé dang.

- Mục tiêu đảo tạo và cầu trúc nội dung đa dạng, thời gian đảo tạo ngắn,

phù với nhu cầu của người học cững như người sử dụng lao động

- Đảo tạo ban đầu và nâng cao trinh độ là một quy trình được thực hiện

kế tục và thường xuyên, tạo điều kiện cho người lao động có thể nhanh chóng

đi vào nghề nghiệp cũng như có thể nâng cao trình độ nghề nghiệp tới đỉnh cao

khi có diều kiên

- Nội dung đào tạo được tích hợp giữa lý thuyết và thực hành, thực hiện tốt nguyên lý “học đi đôi với hành" để nâng cao chất lượng và đảo tạo

- Ning cao tính mền dẻo, linh hoạt của quá trình đảo tạo nghề, tạo điều

kiện liên thông giữa các nghề, đặc biệt đối với những nghề cùng một lĩnh vực

kỹ thuật nhờ việc sử dụng chung một số mô dun don v1

- Hoc sinh có thể tự học, tự đánh giá giá nhờ các hướng dẫn, các bải tập

kiểm tra, trắc nghiệm sau khi học xong mỗi mô đun

- Tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên trong quá trình hướng dẫn giảng,

đạy nhờ những quy định và hướng dẫn cụ thể đối với giáo viên

- Có điều kiện thực hiện “cá nhân hoá cao trong đảo tạo” nhờ việc đánh

giá khả năng trình đô của từng học viên trước khi học và hướng dẫn lựa cho

cac module thích hợp dé đạp yêu cầu học tập của học cũng như mục tiêu đào

tạo của nhà trường

1.4.2 Nhược diễm

- Thiếu tính hệ thống chặt chế của từng bộ môn khoa học kỹ thuật

~ Câu trúc nội dung dảo tạo hoản chỉnh theo toàn khoá của một nphề kém

phân logic

- Việc trang bị kiễn thức kỹ thuật cơ ban cho một nghề điện rộng dễ tạo

khả năng phát triển lâu dài cũng như tạo nến tính thức ứng cao của người học

VỚI sự biến đổi của khoa học và công nghệ bị hạn chế bởi thời gian đảo tạo và

cầu trúc logic ủa quá trình dào tạo Miặt khác, những kiến thức nảy thường dược coi là "chưa cần thiết” đối với đào tạo ngắn hạn

23

- Dao tao theo mô đun có thể kém hiệu quả đỗi với những nghề, những môn học mà phần thực hành chiếm quả ít hoặc khi các chuẩn đảnh giá jgông

được quy định rõ rằng,

- Dao tao theo mé dun tén kém hon phương thức hiện hành vì biển soạn

tải liệu giảng đạy phức tạp; phương tiện, thiết bị giảng dạy cẩn hoàn chỉnh theo

quy dịnh

- Giáo viên cẩn có trình độ cao và phải được bai dưỡng phương pháp giảng dạy theo mô đưn

1.5 Lập kế hoạch bài giảng theo mé dun

Ban thiết kế bao gồm dầy đủ các yếu tổ để giáo viên căn cứ vào đó thực

thị quá trình dạy học Hướng dẫn người học đạt dược các mục tiêu học tập vả

đánh giá mức độ đạt được mục tiêu đó

Khi bat dau lập kế hoạch bài day giáo viên cần suy nghĩ và trả lời các câu

hồi: Ví sao? Ai? Cái gì? Như thế nào? ở đâu? Khi nảo? Có như vậy kế hoạch

bài đạy (soạn giáo án) mới sắt thực, trọng tâm, hướng vào người học Irình tự các bước lập kế hoạch được tiễn hành như sau

1 Những thông tin chung về dạy học

- Tên môn học

- Tén bai dạy lý thuyếƯm6 đưn thực hành

- Dỗi tượng người học

- Số lượng người học

~ Thời lượng ( số tiết)

2 PIẾI mục tiêu học tập

Mục tiêu trong kế hoạch bài đạy (giáo án) thuộc loại mục tiêu chuyên

biệt Các mục tiêu học tập phải được viết theo dúng cấu trúc và phải dâm bảo

sao cho sau ki đọc mục tiêu người học hiểu rõ mình phải làm được gì sau khi

học xong bài đó Mục tiêu bài học phải được công bố trước, viết ngay trong tải liệu dạy học và giới thiệu cho người học ngay ở đầu buỗi học, tiết học

3 Viết nội dung học tập

24

- Liệt kê các nội dung cần thiết: Nội dung phải ban sát mục tiêu, đảm

bảo phủ kửa các mục tiêu học tập, không ' 'lạc”' xa mục tiểu, cần loại bỏ những

nội dụng quá chỉ tiết hoặc không phủ hợp với bái dạy Cần tránh: Viết thừa, viết thiểu và viết vừa thừa vừa thiểu nội dung

- Sắp xếp các nội dung lai cho hợp lý Sắp xếp hợp lý về mặt logic nhận

thức của người học Sắp xếp hợp lý trong việc thực hiện giáo án, nhất là trong

day thực hành

- Phân bổ thời gian : Thời gian được phân bổ hợp lý không chỉ phụ thuộc vào lượng nội dung ma còn tuỳ thuộc vào mức độ cần thiết dạy và học Không,

nhật thiết phải trình bảy tất cả các mục vi nó có những mục tiêu có thế yêu cầu

người học tự đọc sách nghiên cứu

4 Dự kiển cách bắt đầu bài dạy

- Có nhiêu cách bắt đầu bài đạy: ôn bải cũ ; kiểm tra bài cũ, nêu tầm quan trọng bài mới ; bắt đầu từ một sự kiện hiện tượng có thực liên quan chặt

chẽ đến bài dạy, nhưng đều nhằm mục đích chuẩn bị về mặt tâm lý, tạo động

cơ, thu hút người học hoặc tạo hung phấn định hưởng vao bai mdi

3 Chon phương pháp day hoc theo mé dun

- Dây là bước hết sức quan trong đối với tiến trình day hee Dé chon được các phương pháp đạy học phù hợp, giáo viên cần căn cứ vào những yếu tả

chủ yếu sau

- Mục tiêu học tập (kién thức, kỹ năng, thái độ)

- Đặc điểm của đối tượng người học (số lượng người học độ luỗi trình

độ đã có, kinh nghiệm thực tế, phong cách học tập )

- Tài liệu và phương tiện đạy học (học liệu, giáo cụ trực quan, phương

tiện nghe nhìn, phần mễn day hoc )

- Năng lực sở trưởng của chính giáo viên

- Quỹ thời gian giành cho toàn bài và cho từng đơn vị nội dung cia bai

~ “Tỉnh khả thi xét trên nhiều phương tiện

6 Xác định và liệt kê các tài liệu dạy học

25

Tài liêu day hee phải được xác định và liệt kê đầy đủ và phủ hợp với bài đạy Một sô học liệu có phương tiện dạy học có thể có sẵn sách giáo khoa, giáo

trình, một số khác do giáo viễn soạn thảo và chuẩn bị như : tỉnh huỗng học tập,

hoặc phiếu các bược công nghệ, bảng kiểm (check list) dùng trong dạy học

thực hành

Xác dinh số phim trong, nội dung cần chiểu bằng máy chiếu qua dầu,

thời lượng vả nội dung video cần trình chiếu, các vật liệu cho thí nghiệm, thực hành, nếu sử dụng ching trong bai day

7, Xác định phương tiện dạy học

Xác định và liệt kê những phương tiện day hoe cần thiết và phủ hợp với

phương pháp dạy học có sẵn hoặu giáo viên tự lạo

8 Xde dinh phương pháp kiêm tra, đánh giá thích hợp

Nội dung và hình thức kiểm tra, đánh giá phải phủ hợp với mục tiêu học tập của bài dạy Cần chú ý xác định số lượng câu hỏi phải đảm bão đảnh gid

được tật cả các mục tiêu học tập, nhất là khi dùng trắc nghiệm khách quan

- Kiểm tra đánh giá trong quá trình dạy học : Theo sắc quan niệm mới,

khi lễ chức đạy-học cần tích cực hoá hoạt động nhận thức của người học, giáo

viên phải thực hiện việc kiểm tra đánh giá thường xuyên liên tục bằng nhiều

hình thức khác nhau trong quá trình đạy-học, k

ä thông qua các hìng thức tổ chức và phương pháp dạy học phong phú, da dang Điều cốt yếu là làm sao dể

có thông in ngược, phục vụ cho việc “điều khiến hở' quá trình dạy học theo

hướng “đảm báo chất lượng" Không nhất thiết phải kiểm tra toàn bộ học viên dưới hình thức một bài kiểm tra

- Kiểm tra, đánh giá cuối bài : Tiến hành ngay sau khi kết thúc bài dạy

hoặc sau khi người học ôn tập cũng cố, thường kiểm tra, dánh giá nhanh và

chọn những nội dưng cơ bản nhất Tuy nhiên, kiếm tra đánh giả cuối bài các câu hỏi phải bao trằm được mục tiêu của bải dạy

9 Dự kiên phần kết thúc bài day

hi kết thúc bài dạy, giáo viên có thể tóm tắt bài, nhấn mạnh những điểm cần thiết hoặc yêu cầu học viên tự tổng kết Giao bài lập cho học viên làm ở

26

nha : giới thiêu các học liêu và các tài liêu tham khảo chính để học viên có thế

tự tìm đọc

19 Mô tả cach 16 chive day hoc

Cách tổ chức dạy học cần phải để cập đến trong giáo án, nhất là giáo án

bai day thực hành, vi ở đó phải dự liệu trước việc chia học viên làm mây nhóm,

cần mẫy người trợ giảng, nhiệm vụ của từng người, sắp xếp bế trí nguồn nhân

lực cho ca hay buổi thực hảnh ra sao

1.6 Lý thuyết về mục tiêu

1.6.1 Khúi niệm

- Mục tiêu được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau như:

1 Là đích để nhằm vào (chẳng hạn như mục Liêu ngắm bắn, phát hiện mục

tiên.)

2 Là đích cân đạt tới để thực hiện nhiệm vụ (chẳng hạn như xây dựng mục

tiêu đảo lạo của nhà trưởng )

- Ađục tiêu giáo đục: Là kết quả giáo dục cần phải đạt được, chắc chắn đạt

được trong phạm vị hoạt động nhất định Mục tiêu giáo dục do nhà nước đặt ra

và chung cho cả nước (được thể hiện trong luật giáo dục, các văn bản chỉ thị của bộ giáo đục ) Các mục tiêu chuyên biệt là mục tiêu của ngành, của trường,

của khoa

- Mục tiêu đảo tạo nghề: Là một hệ thông các phâm chất và năng lực mả

người học phải đạt được sau khi đào tạo lay nói cách khác: Mục tiêu đào tạo

nghề là cải đích hướng tới của chương trình đảo tạo, nó phản ánh những tiêu chí

về kiến thức, kỹ năng, thái đệ cân được tạo ra ở người học để hình thành đựơc năng lực

- Mục ñiêu bài giảng: Là những kiến thức, kỹ năng và thái đô mà người học

cần đạt được sau khi học xong bải học

- Trong soạn bài, việc xác định mục tiêu rất quan trọng và quyết định đến

chất lượng bài dạy Mục tiêu xác định có được chỉnh xác, rõ rằng thì được

người dạy vả người học mới có thể kiểm tra mực độ hoàn thành bai day

- Mục tiêu cần thoả mãn những yêu cầu sau

27

+ Rõ rảng, rảnh mạch, có hệ thống ( chí rõ cái cần đạt được, tránh chung

chung, mơ hồ, trừu tượng)

+ Lượng hoá được để có thể đánh giá được và dễ dang cho việc đạt kế

hoạch, vạch ra tiến độ

| Pha hop ( hướng tới và phục vụ mục đích cần phấn đấu)

+ Khả thì ( có khả năng thực hiện dược, không viễn vỗng)

+ Có thời hạn ( thực hiện và hoàn thành trong một khoảng thời gian nhất

định)

- Mục tiêu có cấu trúc ba phần được thể hiện theo sơ dễ sau:

Mục tiêu bài giảng

Hình 1.4- Sơ để cấu trúc mục tiêu bài giảng

+ Kiến thức: Cỏ đượo những kiến thức gì? (có thể đo lường được ví dụ

Phát biểu được, phân tích được định lý, định luật )

+ Kỹ năng: Việc có thể làm được sau khi học xong (làm được gì? có thể đo

lường được ví dụ: dọc được bán vẽ, vẽ dược sơ dé cfu lao cia may, lip dit

tiêu của bài day thực hảnh với bài day lý thuyết cũng có điểm khác nhau: Cụ

thế như sau:

1 AMục tiêu bài dạy thực hành

Các mức độ hình thành kỹ năng:

1 Bãt chước Quan sat và sao chép rập khuôn

2_ Làm được Quan sát và thực hiện được như hướng dẫn

3 Lâm chính xác Quan sát và thực hiện một cách chính xác như

Mục tiêu bài đạy thực hành có thể ban gồm nhiều mệnh đề, mỗi mệnh đề là

một tuyên bỗ gồm 3 phần: Điều kiện, sự thực hiển và tiểu chuẩn đánh giá

Bối cảnh Mô tả những diều kiên hoặc biến số ảnh hưởng,

Điều kiện tới trình độ thực hiện chung,

Tín hiệu xác định tín hiệu, dẫu hiệu hoặc sự kiện dẫn đến

việc thực hiện Sựthực — Ai Chức danh công việc của người thực hiện

hiện Lam gì 'Thực hiện có thể quan sát dược va dược dánh giá

khi học xong (một động từ ! một bỗ ngữ)

Tiêu Tiêu chuẩn | Những tiêu chí quan trọng nhất sẽ được đánh giá

đánh giá Trong thời | Giới hạn thời gian thực hiện (nếu có thể xác dịnh

Bang 1.1.- Các mức độ hình thành kỹ năng

Ví dụ 1: Mục tiêu bài dạy “ sử dụng dựng cụ do”

Sau khi học xong bài học nảy người học có khả năng:

- Sử dụng đứng chức năng và bảo quản tốt dụng cụ đo

29

- Nắm vững nguyên lý hoạt đông của các dụng cụ đo

- Sử dụng thành thạo các dụng cụ đo và bảo đầm an toàn lao động

Ví dụ 2: Mục tiêu bài dạy “ phân tích bán vế”

Học xong bải này người học có khả năng:

- Nhận biết được các loại bản vẽ thị công trạm biến áp có điện ap đến 35 kV;

- Nêu dược vị trí lắp đặt các thiết bị trong trạm theo kích thước thiết kế,

- Thống kê được vật tư, thiết bị cho thi công lắp đặt trạm biến ap;

- Rén luyện tỉnh làm việc cẩn thận, chính xác

VÍ dụ 3: Mục tiêu bài dạy " Cung cấp điện”

Sau khi học xong mô đun này, học viên có khả năng:

- Chọn phương án, lắp dit dược dường đây cung cấp điện cho một phân xưởng phù hợp yêu cầu cung cấp điện theo Tiêu chuẩn Việt Nam

- Tính chọn được dây dẫn, bố trí hệ thống chiếu sang phủ hợp với điều kiện

làm việc, mục dích sử dụng theo qui dịnh kỹ thuật

- Tỉnh chọn được nối đất và chống sét cho đường dây tải điện và các công

trình phủ hợp điều kiện làm việc, theo Tiêu chuẩn Việt Nam

2 Mục tiêu bài dạy jÿ thuyết

1 Hiết Nhắc lại các sự kiệt

2_ Hiểu Trinh bảy hoặc ý nghĩa của các sự kiện

3 Vận dụng | Vận đụng các nguyên lý vào các trường hợp riêng biệt

4 Phân(ích | Vận dụng các nguyên lý vào các trường hợp phức hợp

để trình bảy một giải pháp mới

a Đinh gia Vận dụng các nguyên lý vào các trường hợp để đưa ra

các giải pháp mới và so sánh nó với các giải pháp đã

biết khác

Bang 1.2- Cac mu d6 nam vimg kién thức

Ví đụ: Mluc tiêu bài dạy “dụng cụ đo”

Sau khi học xong bải học này người học có khả năng:

- Phát biểu được định nghĩa của lừng loại dụng cụ đo

- Phân biệt được các loại dụng cụ đo

30

- Biết được cách sử dụng của mỗi loại dung cu do trong thực tế

1.7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tap trong đào tạo theo mô đun

1.71 Mục đích

ánh giá được năng lực thực hảnh nghề của người học đã đạt được để đối

chiến với chuẩn quy định hoặc mục tiêu bài học/mô đun, yêu cầu của công việc trong sắn xuất nghề Qua đỏ biết dược người học đã dạt mục tiêu hay chưa, nếu

đạt người học có thể học mô đun tiếp theo, nếu không đạt người học cần dùng lại để học phần chưa đạt của mô đun đó

1.72 Kiễm tra đánh giá kết quả học tập

Đánh giá toàn diện về kiến thức, kỹ năng và thái độ với lưu ý nội dụng nảo

quan trọng thì dưa ra nhiễu câu hỏi hơn

- Kiển thức: Mục đích kiểm tra đánh giá kiến thức là xác định xem học viên

đã biết được gì, ở mức độ nảo trong các nội dung đã học Tuỳ theo mục tiêu để

học tập mà có những mức độ yêu cầu khác nhau từ dơn giản nhất là tái hiện

được (kế được, mồ tả được, trình bảy được), để áp dụng được, so sánh phân

tích giải thích v.v

- Kỹ năng: Kiểm tra đánh giả kỹ năng là xác định xem học viên đã có khả

năng làm được gì, ở mức độ nào trong các nội dung đã học Mức độ yêu cần

người học Lừ bắt chước được đến làm đúng, chuẩn xác rồi đến làm nhanh và

thành thạo theo chuẩn quy định Các mục tiêu về kỹ năng trong dao tạo nghề có

thể là một quy trình, một sản phẩm hoặc cả hai Thực hiện mục tiêu đó phải lựa

chon cng cụ dánh giá nảo cho thích hợp để do được trình đô kỹ năng của học

sinh Tiên hành đánh giá quá trình thực hiện bằng công cụ là “ danh mục kiếm

tra” (chekhsl) và danh giả sản phẩm bằng công cụ là “thang diém” ( rating scale) hoặc bằng cả hai

- Thái độ: Kiểm tra đánh giá thái độ nhằm xem xét người học đã có cách

ng xử, cách biểu lộ tỉnh cảm, cách bộc lộ phẩm chất nhân cách như thế nào

trước một sự kiện, hiện tượng, trước công việc, trước đồng nghiệp

Đánh giá kỹ năng của học sinh bing bai trắc nghiệm có thể được thực hiện

theo 6 bước chủ yếu Khi dánh giá các kỹ năng phức tạp thỉ tất cả các bước này

31

cần được tuân thủ chặt chẽ “Tuy nhiên trong từng trường hợp cụ thể thì một số bước có thể bỏ qua

- Xác định tỉnh huống hay vấn đẻ cần đánh giá

- Xác định công việc hay kỹ năng cần đánh gia

- Liệt kê các vật liệu, công cụ và thiết bị cân cho việc đánh gid

- Thiết lập các tiểu chuẩn về sự thực hiện kỹ năng đó

- Lựa chọ chiến lược đánh giá kỹ năng đó

- Soan thảo công cụ đánh giá (danh mục kiểm tra, thang điểm hoặc cả hai)

* Loại hình kiểm tra đánh giá

- Kiểm tra đánh giá thường xuyên

Củng cấp thông tin phần hồi nhanh dễ điểu chỉnh quả trình đạy học ở mỗi

giai đoạn cần thiết Thúc đẩy hoc viên nỗ lực học tập thường xuyên trong cả

khoá học Giáo viên có cơ sở để điêu chỉnh PFDII và giúp đỡ học viên kịp thời

Loại hình kiểm tra nay dược thực hiện bám sát từng nội dung dạy học cụ thé

trong tùng tiểu mô đun thông qua các hình thức tổ chức, phương pháp, kỹ thuật

dạy học đa dạng, phong phú của giáo viên, như: Vấn đáp, thảo luận nhóm, quan

sát trinh diễn đặc biệt thông qua quan sát thường xuyên trong quá trình dạy

học, giáo viên có thể đánh giá chính xác sự chuyến biến, sự tiên bộ về thái độ

của người học

- Kiểm tra đánh giá định kỳ

Phương pháp kiểm tra nay là thành phần hết sức quan trọng của hệ thống

kiểm tra đánh giá (KTĐG) trong dao tạo nghề theo NI.TH (năng lực thực hiện)

với mô đưa thực hành, bai kiém tra định kỳ thực hành tập trung vào KTDG kỹ

năng thực hiện ở từng tiểu mỗ dun hoc lập Cấp dộ NLTH phải dạt tới tối thiểu

la “dat” trong bảng kiểm tra dánh giá quy trình, thang giá trị mức đô hoặc dạt

cấp độ 3 theo thang danh gid sy thyc hign PRS (Peformance Ratinh Scale):

* Thực hiện dược công viée/NLTH dap img yêu cầu nhưng cần có sự giám

sát định kỳ và sự trợ giúp chút ít” Phần lý thuyết kẻm theo, nếu có tim quan

trọng trực tiếp đối với thực hành của đơn nguyên học tập, cần được đánh giá đạt

hay không đạt.

CHUONG 2: THỰC TRẠNG VỀ ĐÀO TẠO NGHỀ ĐIỆN THEO

MO DUN TRONG TRUONG CAO DANG NGHE DIEN

2.1 Giới thiệu vải nét về trường Cao Đẳng nghề diện

* Lịch sử phát triễn

- Ngày 18 tháng 9 năm 1967, trường Công nhân kỹ thuật điện dược thành

lập theo quyết định số ] 10/BCNNg-KBI của Bộ Công nghiện nặng, trực thuộc

Cục Điện lực Giai đoạn từ 1970 đến 1979 Trường trực thuộc Bộ Điện và Than

Năm 1987, trường sát nhập với trường Công nhân kỹ thuật Chí Linh thành

trường Công nhân kỹ thuật điện Sóc Sơn, tực thuộc Công ty Điện lực 1

- Ngày 16 tháng 7 năm 1997, trưởng dỗi tên thành Trường ĐT nghề điện theo quyết định số 1052/QĐ-TCCB của Bộ Công nghiệp, trực thuộc Công ty

Điện lực 1

- Ngảy 06 tháng 4 năm 2000, Hộ Công nghiệp có quyết dịnh số

27/2000/QD-BCN sát nhập Trưởng LTT nghề điện thuộc Công ty Diện lực 1 và

Trường ĐT nghệ Cơ điện Điện lực thuộc Công 1y Sản xuất thiết bị điện thành

'rường Ð! nghề điện trực thuộc Lỗng Công ty Điện lực Việt Nam

- Ngày 15 tháng 02 năm 2007, Bộ Lao động - Thương bímh và Xã hội có

quyết định số 257/QĐ-PLĐTBXH thảnh lập Trường CÐ nghề điện trên cơ sở

nông cấp Irường J7I nghề điện

2.3 Các nghề đào tạo và quy mô dào tạo của trường

2.2.1 Danh sách các nghề đão tạo theo từng trình độ

* Tổng số các Khoa đào tạo: 02

* Tông số chuyên ngành đảo tạo: 1Ô

3.3, Về dội ngũ cán hộ, gián viên, công nhân viên, học sình, sinh viên

* Tổng số cản bộ, giáo viên, công nhân viên nhà trưởng: - 165

*Tuấi trung bình của cần bộ giảng dạy

Độ tuổi trưng bình: 38,06 tudi

* Tỳ lệ cắn bộ giảng dạy có học vị và chức danh (biên chế và hợp đồng)

TSKH/TS: 0 Cử nhân/kỹ sư: 80

Thạc sỹ: 30 Trình độ khác: 14

34

* 1ÿ lệ học sinh quy đỗi trên một giáo viên quy đỗi: 24,75/1

* Tý lệ học sinh SV cú chỗ ở trong kỷ túc xả/ tông số SE có nha cầu

Bang 2.1: Tỉ lệ Hà - RV có chỗ ở trong lạ) túc xá (Đơn vị : 94)

- Nơi vui chơi giải trí: 3.760

Nha trường dang xây dựng bố sung các phòng học chuyên môn phòng học

đa năng có đây đủ các trang thiết bị cần thiết (máy chiếu, máy tính, các mô hình học cụ, các thiết bị là các máy móc, dụng cụ thiết bị đường dây và trạm biến áp

) cho các môn học như: Lap đặt đường dây tải điện trên không, Lắp đặt trạm biên áp, Điện tử công nghiệp, Khí cụ điện và các môn học khác trong đó ưu

tiên lả hai môn học Lắp dit tram biển áp phẫn phối điện và Lắp dat dường dây

tải điện trên không có điện áp đến 110kV dự kiến hoàn thành vào cuối năm

2014 - đầu năm 2015 Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình biên soạn

cũng như giảng dạy tích hợp cho mô đun

Ngoài ra dễ hỗ trợ cho quả trình học tập các môn học, mô dun_ thì ngoài các

giờ học thực hành có thể tim hiểu thêm trong các khoa chuyên môn như môn

khí cụ điển, thiết bị diện hoặc tìm các tài hệu trên thư viện để hiểu và so sánh với thực tế

35

2.5 Thực trạng về dào tan nghé dign then tích hyp mé dun

Tảo tạo nghề theo tích hợp mô đun lả cách thức day hoc cd rất nhiễu tu

điểm điều đó được thể biện qua những lý luận và thực tiễn đã được áp dụng ở

nhiêu nước trong khu vực và trên thế giới

Trong những năm gần đây, nhà nước †a cũng đã nỗ lực thực hiện dạy học

theo mô đun, đặc biết là trong đào tạo nghề Nam 2008, R6 LPTBR&XH đã ban

hhinh chueng trinh khung 4p dung cho dio tao nghé ở trỉnh độ Cao đẳng nghề

và Trung cấp nghề Tuy nhiên các trường nghề và các cơ sở đào tạo nghề đã hết

site ling ting khi sử dụng chương trình này Bởi vì không có sự hướng dẫn chỉ

tiết và thấu đáo cho việc áp dụng chương trình này, cơ sở vật chất của các

trường không thể đáp ứng được theo chương trình Và đặc biết bộ khung chương trình mà Bộ I.ĐFB&XH đưa ra vẫn có những chương trình chưa phải là

chương trình đảo tạo theo mô đun vi vẫn có mô đun lý thuyết và mô đun thực

hanh tách biệt mã không phải là mô đun tích hợp giữa lý thuyết và thực hành

(theo lý thuyết về đạy học theo mổ đun) ví dụ như mồ đưn Lắp đặt trạm biển áp

phân phối điện

2.6 Tình hình giảng day mé dun “ Lắp đặt trạm biến án phần phối diện”

2.61 ƯỊ ní môn học

- Vị trí: Mô dun được bố trí trong học kỷ 1, năm thứ hai cúa chương trình

đảo tạo

- Tỉnh chất: Là mô đưn đảo tạo nghề bắt buộc trong chương trỉnh đảo tạo

Cao đẳng nghề Quản lý vận hành đường dây và trạm biến áp có diện ap 110kV

trở xuống

262 Déi tượng nghiên cửu của môn hoc

Lắp đặt trạm hiển áp phân phối điện là môn học chuyên ngành và cần thiết

vì nó góp phần hinh hành kỹ năng tổng hợp, phân tích, lắp đặt những thiệt bị

thuộc TBA PP trong phạm vi giảng dạy cho trình độ CĐN Hệ thống điện như

Dao mong, dựng cột điện, làm tiếp đất cột, lắp xả, sử cách điện, căng dây lấy độ

võng, kết nếi đường đây va tram bién áp;

36

- Sử dụng thành thao các thiết bị, dụng cụ, phương tiện thi công đường dây

vả trạm biến ap

2.6.3 Mục tiêu cơ bản của môn học:

Sau khi học xong mô đưn này, người học có khả năng,

- Lắp đặt được các thiết bị trong TPA có diễn áp dến 35 kV;

- Sử dụng thành thạo các thiết bị, đụng cụ, phương tiên thả công TBA;

- Lâm được các biện pháp an Loản trong Lừng công vide thi céng TBA;

- Biết sử dụng và báo quần các vật tư kỹ thuật trong thi công,

2.7 Đặc điểm của mô đun và những phương pháp giảng dạy đặc trưng

Môn học Lắp đặt trạm biến áp phân phối diện là mỗ đun dao tao nghề hắt

buộc trong chương trình đào tạo của hệ Cao đẳng nghề Quản lý vận hành đường

đây và trạm biến áp có điện áp 110kV trở xuống cũng như các chuyên ngành

khác của sinh viên ngảnh Điện

2.7.1 Đặc điển của mô đun Lắp đặt trạm biến áp phân phối điện là:

- Tỉnh cự thế: Nội dụng môn học phần ánh những dối tượng cụ thé 14

những thiết bị sử đụng trong quá trình hành nghề như: TTời, tỏ, palăng xích hay các đối tượng kỹ thuật của nghề như: Các quy trình kỹ thuật, các thao tác

cụ thể như: Kiểm tra, trình tự lắp dặt, các yêu cầu kỹ thuật Với những dối

tượng cụ thể này, người học có thể tri giác trực tiếp ngay trên đối tượng nghiên

cứu thông qua các phương tiện trực quan hoặc thao lác mẫu của giáo viên và đặc biệt là trong quá trình thực hảnh của SV khi trực tiếp tác đông vào các vật

tư, thiết bị

~ Tỉnh trừa tượng: Đô là những hệ thông khái niệm, nguyên lý kỹ thuật rất

trùu tượng, mà người học khỏ trực tiếp trị giác được

- Tỉnh lông hợp và tích hợp: Viễn học được xây đựng trên cơ sở nguyên

tắc kỹ thuật tổng hợp, những trình tự lắp đặt, các biên pháp an để phản ánh

những đối tượng kỹ thuật, và cách đánh giá kết quả

37

- Tinh thye tién: ‘Uri thức ngành điện là một kho tàng tích lấy những giá trị

thực tiễn mà con người đã không ngừng nghiên cứu và phát triển từ lâu đời, vì

vậy nó mang tính thực tiễn rất cao Sự ra đời máy móc, thiết bị hay công nghệ

mới của chuyển ngành điện đều xuất phát từ nhu cầu thực tiễn nang cao chất

lượng cuộc sống của con người

Với các đặc diểm về nội dung cia mé dun LP TRA PP như trên thì

nguyên tắc dạy học phải đâm bảo tính khoa học và phù hợp với trình độ của

người học, tính hệ thống và định hướng vận dụng nguyên tắc kĩ thuật tổng hợp

và tích hợp

2

Các phương pháp giảng dạy đặc rung:

Phương pháp trực quan, phương pháp dàm thoại gợi mở, phương pháp nêu

vấn đề, phương pháp thuết trình là những phương pháp được các giáo viên vẫn

dang áp dung giáng dạy hiện nay, tuy nhiền do trình độ của các giáơ viễn còn

hạn chế kết hợp với việc ngại tìm hiểu nên chất lượng giảng dạy chưa cao

2.8 Lựa chọn chương trinh dễ xây dựng bài giảng tích hợp cho mô dun

Lắp đặt trạm biến áp phân phối điện

Hiện tại, nghề nghề Quản ly vận hành đường dây và trạm biến áp có điện áp

110kV trữ xuống của trường Cao ding nghÈ điện đang sử dụng bộ chương trình

khung của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội Trong chương trình khung đỏ

có 2 chương trình về Lắp đặt trạm biến áp phân phối điện đó là: “Chương trình

mô dan đào tạo thiết bị diện trong hệ thông phân phối điện” và “Chương trình mô đun đào tạo Lắp đặt trạm biển áp phân phối điện”

“Chương trình mỗ dun thiết bị diện trong hệ thẳng phân phải diện" có thời

gian là 72h trong đó lý thuyết: 62h, thực hành: 10h

Nội dụng tổng quát và phân bô thời gian: