Luận văn thạc sĩ nghiên cứu Áp dụng tiêu chí Đánh giá công nghệ xử lý chất thải Để Đánh giá công nghệ xử lý chất thải Để Đánh giá công nghệ xử lý nước thải ngành giấy và bột giấy

Khu xử lý nước thải nhà máy giấy Bãi Bằng Phú Thọ...85 tiên Khoa học và Công nghệ môi trường INEST - Đại học Bách khoa Hà Nội -x~... 'Việc nghiên cứu và tìm hiểu về hoạt động đảnh giá

Trang 1

Pham Thi Thay Van

Nghiên cứu dp dụng tiêu chỉ đánh giá công nghệ xử

lí chất thải để đánh giá công nghệ xử lí nước thải

ngành giấy và bột giấy

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

HÀ NỢI — 2010

Trang 2

LOT CAM DOAN

Tôi xin cam đoan để tài luận văn thạc sỹ khoa học: “Nghiên cứu áp dựng

tiêu chỉ đảnh giá công nghệ xữ lí chất thải để đành giá công nghệ xử lí nước tiãi

ngành giấy và bật giấy” là ảo lỗi thục hiện với sự hướng dẫn của G8.TS Đặng Kim

Chỉ Đây không phải là bản sao chép của bắt kỳ một cá nhàn, lỗ chức nào Các số liệu, nguồn thông tin trong Luận văn lả do tôi điều tra, trích dẫn, tính toán vả đánh giả

Ti xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những nội đụng má tôi đã trình bảy

trong Luận văn này

1Ịa NỘI, ngày thang năm 2010

Trang 3

LOT CAM ON

Lời đầu tiên, tôi xin được bảy tô lòng biết ơn sâu sắc đến GS.TS Dang Kim

Chỉ, người trực liếp hưởng dẫn tồi Ihực hiện Luận văn, người luôn quan lâm, động,

viên, giúp đờ tôi trong suốt quả trình lảm Luan vin,

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới toàn thể các thây cô giáo của Viện Khoa

học và Công nghệ Môi trường, trường Đại học Bách khoa Hà Nội đã trang bị cho

tôi những kiến thức bể ích, thiết thực cũng như sự nhiệt tỉnh, ân cần dạy báo trong,

những năm vừa qua

Tôi xin chân thánh cắm ơn Viện đảo tạo Sau đại học đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quả trình học tập, nghiên cửu vá hoản thành Luận văn

Tôi cũng xin chân thành gửi lời cảm ơn đến Công ty cổ phần giấy Trúc Bạch, Công ty cỗ phản giấy Sông Đuống, Công ly có phần giảy Sông Lam, nhà mảy giấy

Bai Bang, Công ty cổ phần giây 1loảng Văn Thụ, Tổng công ty giấy Việt Nam, bộ

mên công nghiệp giấy và Xenlnlo — Đại học Bách khoa Hà Nội đã lạo điều kiện thuận lợi để tôi có được những thông tin, tài liệt quý báu phục vụ cho Luận văn thạc sỹ khoa học này

Chuỗi cùng, tôi xin cảm ơn đến gia đình và bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi

trong quá trình học tập và lãm Luận văn

Trang 4

1.L Tổng quan hoại động sản xuâi giây và bột giầy ở V 4

1.1.3 Nguyễn - nhiên vật liệu cho nhà máy sản xuất giấy và bột giây 6 1.1.4 Kế hoạch phải triển của ngành -.9

13 Vẫn để ô nhiễm môi trường của ngành sản xuấi giây và bột giầy 7

1.3.4, Van dé 6 nhiém nhiét va tidng ỗn ccceieiieei.28

1.4 Tình hình áp dụng công nghệ xử lý chất thải trong một số cơ sở sản xuất giấy và

1.4.4 Làng, nghề giáy tái chế xã Phong Khê - Bắc Ninh 31

Chương IT CƠ SỞ ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ XƯ LÝ CHẤT THẢI 36

ILI Khái niệm đánh giá công nghệ xử lý chất thải tỉnh hình áp dụng đánh giá

đánh giá công nghệ xử lý chất thải trên thể giới và Việt Nam 36

tiên Khoa học và Công nghệ môi trường (INEST) - Đại học Bách khoa Hà Nội

Trang 5

1I.1.1 Khái niệm đánh giá công nghệ xử lý chất thải sonnets eS 11.12 Tỉnh hình áp dụng công nghệ xử lý chất thải ở Việt Nam 39 TỊ.L.3 Tình hình áp dụng đánh giả công nghệ xứ lý chất thái trên thể gii 11 11.2 Xây dựng tiền chi đánh giả công nghệ xử lý chất thải 4

Chương III HIỆN TRẠNG MỘT SO CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC THÁI SẢN

XUẤT GIẦY VÀ BỘT GIẦY Ở VIỆT NAM ĐƯỢC LỰA CHỢN ĐÁNH GIA 67

IIL1.3 Công nghề xứ lý nước thải ào eseeereioeoeooeoo.Ð)

1IL2 Công ty Cổ phản giấy Trúc Bạch Hả Nội à cao 7E

1IL2.1 Giới thiện về công ty seo neereeiaesosoeTT

11L4 Nha máy giây Bãi Bằng 80

Trang 6

Chương IV ÁP DỰNG CÁC TIỂU CHỈ ĐÁNH GIÁ CONG NGHE XU LY NUGC

TV.1 Nhóm nhà máy có công đoạn tẩy tring san phẩm

TV.1.1 Công ty cỏ phần giây Sông Đuống

TV.1.2 Công ty cổ phản giấy Trúc Bạch

TV.1.3 Nha may gidy Bai Ban;

IV.2 Nhém nhà máy không có công đoạn

TV.3 Têm lắt đánh giá bắng điểm số cho các công nghệ xử lý nước thải đã kháo sat

WW

IV.4, Danh gia công nghệ xử lý nước thái tại các hd may, lựa chọn công nghệ xử

TV.4.1 Các nhà máy cỏ công đoạn tẩy trắng sản phẩm 112 TV.4.2 Các nhà máy không có công đoạn tẩy trắng sản phẩm 113 TV.5 Dễ xuất các giải pháp nâng cao hiện quả xử lý của các công nghệ xử lý nước

TV.6 Để xuất các bước thực hiện quy Irình đánh giá công nghề xử lý chat thai 120 KÉT LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ ssreeieireoee 128

TAL LIEU THAM KHẢO 0e T2

Trang 7

-ự-DANH MỤC CÁC KỈ HIỆU, CAC CITC VIET TAT

Biochemical Oxygen Demand

Chemical Oxigen Demand Suspended Solids

Light Weight Coated Refiner Mechanical Pulp

‘Thermal Mechnical Pulp

Nhu can Oxy sinh héa, (mg/l) Nhu cau Oxy sinh hoc sau 5

Công ty Cổ phan Quy chuân Việt Nam

Chất thải rắn

Tộ Tải nguyên và Môi trường

Bộ Khoa học và Công nghệ Môi trường đô thị

Chất ô nhiễm

Giấy tráng phân định lượng thấp

Bal nghiền cơ học

Bột cơ nhiệt

—g[~

Trang 8

Bleached (herne Thermo

Mechanical Pulp Neutral Sulfite Scmi Chemical

Bleached Hardwood Kraft Pulp Deinked Pulp

Thermo-Chemi-Mechanical Pulp

‘Thermo Mechanical Pulp

Chemi-Mechanical Pulp

Bột bán hóa Rat sunfit ban hóa Bột hóa nhiệt cơ

Hệt hóa nhiệt cơ tẩy trang

Bột giấy từ gỗ nửa hóa học ngam Sunfat trung hòa

Bột kraft gỗ cửng tây trắng,

Bột khứ mực Bột hỏa nhiệt cơ Bột nhiệt cơ

Bot hoa co

= vii

Trang 9

Bang 1.1 Tinh hinh san xnat, nhap hau bat giay qua cac nm (2000-2008) 7 Bang I.2 Tình hình sử đụng giấy tái chế ở Việt Nam (2001-2007) 8 Bảng I.3 Dự bảo công nghiệp giấy vả bội giấy Việt Nam 2010-2015 9 Bảng L.4 Một só dụ án đầu tư đang tiếp tục triển khai seo TÔ Bảng 1.5 Một số chất khí gây ỏ nhiễm môi trường cia nha may giay sin xuat bang

Bang 2.L Một sẻ tiểu chí xây dựng đảnh giá công nghệ xử lý nước thải nhà náy sản

Bang 2.2 Bảng lượng hóa đánh giá công nghệ theo từng tiếu chí tất đa 65

Bang 3.1 Théng số đân vào và ra của hệ thẳng xứ lý nước thải Công ty cỗ phản

Bảng 3.2 Chỉ phí cho khu xử lý nước thải nhà máy giấy Sông Đuông, 71 Bang 3.3 Chất lượng nước thải của công ty có phần giấy Trúc Bạch 75

Bảng 3.4 Chi phi cho khu xử lý nước thải nhà máy giấy Trúc Bạch 7Š

Bảng 3.5 Thông số đâu vào và đâu ra nước thải của hệ thống XILNT khu vực xeo

Bang 3.6 Chi phi cho khu xt ly mide thai nhà máy giấy Sông Lam 79

Bảng 3.7 Thông số đầu vào và ra của hệ thống xử lý nước thải nắm 2009 #? Bang 3.8 Chỉ phí cho khu xử lý nước thải công ly giây Bãi Bằng, 87 Bảng 3.9 Thông số đầu vào và ra cha khu XLNT — Céng ty Cé phan giéy Hoang

Bang 3.10 Chi phi cho khu XLNT Công ty Cổ phản giấy Hoang Văn Thụ (hệ thống,

viii

Trang 10

-Bang 3.11 Chất lượng nước thải công ty Cổ phần giấy Hoàng Văn Thụ .94 Bang 3.12 Chỉ phí cho khu xử lỷ nước thải công ty Cổ phân giấy Hoàng Văn Thụ

Báng 4.1 Tượng hỏa điểm số các tiêu chỉ Công ty Cô phân giáy Sông Đuồng 99 Bang 4.2 Lượng hóa điểm số các tiêu chỉ công ty cỏ phần giấy Trúc Bạch 101 Bang 4.3 Lượng hóa điểm số các tiéu chi nha may giây Bãi Bằng, 103 Bang 4.4 Lượng hỏa điểm số các tiểu chí nhả máy giấy Hoàng Văn Thụ (hệ thống,

Trang 11

-#x-DANH MỤC HÌNH

Linh L.1 8ø đỗ cổng nghệ tổng quát sản xuất bột giấy và giây từ gỗ 11 Tlinh 1.2 Quy trinh céng nghệ sân xuất giấy theo quy mê công nghiệp 16

Hinh 1.2 Sơ đỗ công nghệ sân xuất bột giấy kèm đồng thải I§ Hình 1.3 Công nghệ sân xuất giấy từ bột giấy kèm đông thải 20

Hình 1.4 Sơ đỏ công nghệ sản xuất giấy C.ty Cé phan gidy Hoang Van Thm 24

Hình 1.5 Sơ đỗ xử lý khí thải lò hơi công ty Cỏ phan gidy Hoang Văn Thụ

Hình 1.6 Sơ đỏ công nghệ XLNT công ty Cô phản giấy Hoàng Văn Thụ

Hình 1.7 Sơ đồ công nghệ hệ thông xử lý nước thải nhà máy giấy Lam Sơn 28

Hình 17 Sơ đồ công nghệ xử lý nước thải nhà máy giây Trủo Bạch 30 Ilinh 1.8 Lang nghề giấy tái chế Phong Khê (Yên Phong - Bắc Ninh) 31 Hinh 1.9 Nước thải tù đọng bốc mùi hôi thôi tại làng nghề giấy Phang Khé 33

Hình 3.1 Vị trí nhà máy giây Tissue Sông Đuống - Hà Nội trên bản đồ vệ tỉnh 67

Hình 3.2 8ø đỏ công nghệ sản xuất giấy tải chế Công ty giấy Tissue Séng Dudng „68 „T0

Hình 3.3 So để công nghệ xử lý nước thải nhà máy giây Sông Duống

Hình 3.4 Sơ đỗ công nghệ sản xuất giấy từ giấy tải chế Công ty Cễ phân giấy Trúc Bạch - - - 72

Tình 3.5 8œ để căng nghệ xử lý nóc thải giấy Trúc Bạch - Ilà Nội 75 Hình 3.6 Sơ đồ công nghệ sản xuất giáy — C.1y có phần giấy Sông I.am 7? Hình 3.7 Sơ đồ công nghệ XI.NT xeo giấy — C.ty Cô phân giây Sông [am 78 Hình 3.8 Nhà máy giấy Bãi Bằng — Tổng cỏng ty giây Việt Nam 8Õ Hình 3.9 Sơ đỏ dây chuyển công nghệ sản xuất giấy và chất thải 83

Hình 3.10 Sơ để khỏi hệ thông XLNT Tổng công ty giấy Việt Nam 84

Hình 3.11 Khu xử lý nước thải nhà máy giấy Bãi Bằng Phú Thọ 85

-x~

Trang 12

Hinh 3.12 3ơ đổ công nghệ sản xuất giấy Công ty Có phần giấy Hoảng Văn Thụ -

Hình 3 13 Sơ đỗ công nghệ xử lý nước thải (hệ thông cũ) 91

Hình 3.14 Sơ đỗ công nghệ XI.NT C.1y Có phân giây Hoàng Văn Thụ 9

Hình 3.15 Sơ đỗ để xuất các buớc tiến hành đánh giá công nghệ xử lý chat thái ,122

-xi ~

Trang 13

MỞ ĐẦU

Ngày nay, thể giới nói chung và Việt Nam nó: riêng đang có những bước

phát triển mạnh mẽ, với sự phát triển về kinh tế, cdc nha may duoc xây đựng ngày cảng nhiều, kéo theo nhiêu hệ lụy như tải nguyên thiên nhiên bị khai thác quá nức, điện tích đãi trồng và đãi ở bị thu hẹp, đất đai bị thoải hóa, môi trường đãi — nước —

không khí ngày cảng bị ö nhiễm nghiêm trọng, gây ảnh hướng xấu đến sức khỏc của con người, đến sự sinh lẳn và phát triển của các loài động - thực vật khác

Công nghệ xử lý chất thải ra đời xuất phát tử ý túc của con người mong,

muốn làn cho môi trường xanh đẹp hơn, cải thiện được sức khỏe và chất lượng, cuộc sống Chất thải của rỗi nhà máy cỏ những đặc trưng giá trị thông số ö nhiễm

riéng, ty nhién vé cơ bản khi sản xuất từ một nhóm nguyên liệu, tạo thành các sản

phẩm giống nhau thủ chất thải của các nhà máy đó có giới hạn ö nhiễm đặc trưng, cho mỗi ngành Do đó, để giảm chi phí nghiên cứu, khảo sát, thiết kế hệ thống xứ lý chat thai, để tạo ra thị mung công nghệ xử lý, để các nhà máy có cơ hội chuyên

phát sinh từ quả trinh sản xuất giấy và bột giấy Đôi với công nghiệp san xuat gia

đều phát sinh chất thải rắn, khí thải và cả nước thải Tuy nhiên, khi để

Trang 14

-1-cập đến chất thãi trong ngành sản xuất giấy thì nước thải là dạng gây ö nhiễm môi trường trầm trọng nhất, được nhiều nhà môi trường quan tâm nhất

Có thể thầy rằng hoạt động “Đánh giá công nghệ xử lý chất thải” rất cần IhiếL

đối với nước la, vì đặc điểm trình đê, kinh tổ không cho phép các nhà môi trường,

các nhà đầu tư xử lý bỏ quá nhiễu tiền cho việc nghiên cứu, thiết kế, lụa chọn

phuong ản công nghệ phủ hợp chính xác nhất, Hơn nữa, hoạt động “Đánh giá công

nghệ xử ly chat thai” con giúp cho các nhà mỗi trường đưa ra các giải pháp khắc

phục những tổn tại của công nghệ xử lý nước thải hiện có trên cơ sở khoa học và

thực tiễn

'Việc nghiên cứu và tìm hiểu về hoạt động đảnh giá công nghệ là một hướng đi mới cần phái tiếp cận, để có cái nhìn tổng quát mang tính khoa học hơn về lĩnh vực

đó, học viên được giao nhiệm vụ để tải luận văn: “Agkiên cứu áp dựng tiêu chỉ

danh gid công nghệ xử lí chất thải đễ đánh giả công nghệ xử lí nước thải ngành: giấy và bật giấp” nhằm từng buớc tiếp cận với đánh giả công nghệ xử lý chất thải nói chung và xử lý nước thải ngành giấy nói riêng để thuyết phục các nhà máy lựa chon công nghệ tối ưu, khắc phục những hạn chế hiện cỏ của công nghệ đang sử

dụng, đáp ứng yêu câu xử lý nước thải, bảo vệ môi trưởng cho nhà máy cũng như cho địa phương chịu ảnh hưởng, tác đông vẻ khia cạnh môi trưởng từ nhà máy

2 Mục tiêu của để tài

- Khảo sát hiện trạng áp đụng các công nghẻ xử lý nước thải giấy tại một số cơ

sở, nhà máy sản xuất giây ở nước ta

- Xây dung bộ tiêu chỉ đánh giá công nghệ xử lý nước thải sản xuất giấy và bột giấy, áp dụng cho các công nghệ xử lý đã khảo sát nhằm lựa chọn công nghệ xử

lý nước thải sản xuất giấy và hột giấy cha phù hợp với trình độ công nghệ, kinh tế,

trình độ lao động cũng như điển kiện tự nhiên - xã hội của nước ta

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đi tượng: Các công nghệ xử lý nước thải lại mội số nhà máy sản xuất giây

và bột giấy trong nước

Trang 15

-2 Phạm vi nghiên cứu: Diễu tra, khảo sát các công nghệ xứ lý nước thải dang

được áp dung tai mét sé nha may sản xuất mây ở nước ta Tử đỏ đánh giả tính phủ

hợp, khả năng áp dụng của mỗi công nghệ xử lý nước thải đã được khảo sát trong tương lai, để xuất một số phương, pháp cải lạo lại hệ thống cho phù hợp

4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ÿ nghĩa khoa học: Dựa trên phương, pháp luận về đảnh giả công nghệ xử lý chất thải nói chung, và phương pháp luận cụ thể để đánh giá công nghệ xử lý nước thải nhà mảy giấy nhằm lựa chọn công nghệ phủ hợp với sự phát triển kinh tế - xã

hội, với trình độ của người lao động để áp dụng vao thực tế

- Ÿ nghĩa flưực tiễn của để tài: đành giá các công nghệ xử lý nước thải hiện tại đang được áp đụng tại các nhà máy, phân tích điểm mạnh và điểm yêu của các công

nghệ đang được áp dụng, nhằm lựa chợn công nghệ phù hợp nhất cho các nhà máy

xử lý nước thải ngành sản xuất giẫy Irơng tương lai, khắc phục các nhược điểm của

công nghệ hiện có

Trang 16

-3-Chuong I

TONG QUAN NGANH GIAY VA BOT GIAY

HIEN TRANG MOI TRUONG VA TINH HiNH AP DUNG CÔNG NGHỆ XỬ IÝ CHÁT THÁI TRONG CÁC CƠ SỞ SẢN

XUẤT GIẦY VA BOT GIAY

1.1, Téng quan hoạt động sẵn xuất giấy và bột giấy ở Việt Nam

Trong thập nién 1960, nhiều nhà máy giấy được đầu tư xảy dựng nhưng hau hết đều có công suất nhỏ (dưới 20.000 tân/năm) như nhà máy giấy Vạn Điểm, nhá may gidy Déng Nai, nha may giấy Tân Mai Năm 1961, nhà máy sản xuất giấy bằng phương pháp công nghiệp đi vào hoạt động với công suất 18.000 tân giấy/năm tại Việt Tri được coi là cơ sở đầu đản của ngành giấy Việt Nam với sản phẩm chính

lả giấy ín, giấy viết, giây vẽ [9]

Nim 1982, nha may giay Bãi Rằng do chính phú Thụy Điển tải tro da đi vào sản xuât với công suất thiết kế là 53.000 tân bột giấy/năm và 55.000 lần giây/năm

[3] đây chuyên sản xuất khép kín, sử dụng công nghệ cơ khi hỏa và tự đông hóa Nhà máy cũng xây dựng được vùng nguyên liệu, cơ sở hạ tầng, cơ sở phụ trợ như

điện, hóa chất và trường đào tạo nghề cho hoạt động sản xuất

Theo thống kẻ của Liiệp hội giấy Việt Nam, ngành giấy Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng cao và liên tục trong những nam vita qua Tu nam 2000 đến 2004, tốc

độ tăng trưởng bình quân là 20%¿năm TDự báo tốc độ tăng trưởng Irong những năm

2010 dén 2013 1a 2894/năm [ I0]

Trang 17

-4-Tuy 1a nganh cỏ vị trí quan trọng trong nên kinh tế quốc dân, nhưng hiện nay, công nghiệp giấy ở Việt Nam có qui mô còn rất nhỏ bé so với thể giới Năm 2007, sản lượng giây chỉ đại \ 130.000 lân, bội giây đạt 203.000 tân [I0] Hiện nay, các

doanh nghiệp sản xuất giầy chỉ đáp ứng được khoảng gần 60%, nhu cầu tiêu dùng,

Tùy theo mục đích khác nhau sản phẩm giầy được chia thành 4 nhóm:

~_ Nhóm ]: Giấy đảng cho ìn, viết (giây in bo, giấy ïn và viết )

~_ Nhóm 2: Giấy dùng trong công nghiệp (giấy in bao bì, giấy chứa chất lòng, )

- Nhém 3: Giấy dừng trong gia đình (giấy ăn, giấy vệ sinh )

~_ Nhỏm 4: Giấy dùng cho văn phòng (giấy fax, giấy in hóa đơn )

TIiện nay ở Việt Nam chỉ sản xuất được các loại sản phẩm như giấy in, giấy in báo, giấy bao bì công nghiệp thâng thường, giấy vảng mã, giấy vệ sinh chất lượng

thấp, giấy tissue chất lượng trung binh còn các loại giấy và các lêng kĩ thuật như giấy kỹ thuật điện-điện tứ, giấy sản xuất thuốc lả, giấy in tiễn, giấy in lài liệu bảo

mật vẫn chưa sản xuất được

1123 Qui mô sản xuất

Đặc điểm nói bật của ngảnh giấy Việt Nam rất phân tán, qui mồ rất đa dạng và phân bễ khắp đât nước, tính đến năm 2007 có 230 nhà may giay va 28 nha may san

xuất bột [I0], ở miễn Bắc có nhà máy giấy Hoàng Văn Thụ, nhà máy giấy Lam

Son, nha máy giấy Việt Trị, nhà máy giây Bài Bằng.v.v; miễn Trưng có nha may giấy Sông Lam (Nghệ An), nhà máy giấy Tuổi Trẻ (Đà Nẵng)v.v; miễn Nam có nhà máy giấy Tân Mai, Đồng Nai, An Binh.v.v hậu hết là qui mô nhỏ bẻ, công,

nghệ lạc hậu

Theo thống kê của Hiệp hội giấy Việt Nam năm 2008, toàn ngành cỏ 1.500 cơ

sở, doanh nghiệp sản xuất giấy nhưng những doanh nghiệp cỏ quy mô sản xuất từ

Trang 18

-5-50.000-100.000 tắn/năm rất ít, gần một nửa doanh nghiệp cỏ công suất từ 1.000- 10.000 †ân/năm, còn lại có quy mô trung bình đưới 1.000 tắn/năm [8] Quy mô nhỏ

làm ảnh hướng đến lính cạnh tranh sản xuất do chái lượng thấp, chỉ phí sản xuÃi và

xử lý mỗi trường cao

1.1.3 Nguyên - nhiên vật liệu cho nhữ tấp sẵn xuất giấy và bột giáp

Dặc điểm của ngảnh công nghiệp giấy là sử đụng một khối lượng lớn các

nguyên vật liệu Đó là năng lượng, nước, tre, nứa, gỗ, hóa chất.v.v

1.1.3.1 Nhu cầu về nguyễn liệu

Nguyễn liệu chỉnh để sản xuất bột giấy lả sợi xenlulo có hai nguồn chính là

từ gỗ vả plu gỗ Bên cạnh đó giấy loại đang ngảy cảng trở thành nguồn ngưyên liệu chủ yêu trong sản xuất puậy

3) Đôi với bột giấy tù nguyên liệu nguyên thủy (gỗ hay phi gỗ), bao gảm:

Trang 19

-6-Bang 1.1.Tình hình sẵn xuất, nhập khẩu bột giấy qua các năm (2000-2008){11]

Bot hoa khong tay 16,0 21,8 | 53.6 60,0 70,0 70,0 70,0 | 90,0

Nhu cau dap ứng cho nguồn nguyên liệu giấy và bột giấy ở nước ta còn thấp

vả không đồng đều, vùng nguyên liệu tập trung chủ yếu ở miễn Bắc và miễn Trung, trong khi năng lực sản xuất lại tập trung chủ yêu ở miễn Nam

b) Bột giấy từ giấy loại

Giấy loại ngảy cảng được sử dụng nhiều làm nguyên liệu cho ngành giấy do tru điểm tiết kiệm được chỉ phí sản xuất Giả thành bột giấy từ giấy loại luôn thấp hơn các loại bột giây từ các loại nguyên liệu nguyên thủy vì chỉ phí vận chuyên, thu

mua va xử lý thấp hơn (trung bình sản xuất 1 tấn giấy từ giáy loại tiết kiệm được 17 cây gỗ và 1.500 lít dầu so với sản xuất giấy từ nguyên liêu nguyên thủy [S]) Chi phí đầu tư dây chuyển xử lý giấy loại thấp hơn dây chuyẻn sản xuất bột gỗ từ các

nguyên liệu nguyên thủy

Hơn nữa, sản xuất giấy từ giấy loại cỏ tác dụng bảo vệ môi trường Tỉnh trung bình sản xuất giấy tử bột giấy tải sinh giảm được 74% khí thải và 35% nước thải so với sản xuất giấy từ bột nguyên liệu [7] Tuy nhiên, bột giấy tái chế cũng có

nhược điểm lả chất lượng kẻm hơn so với bột giấy làm từ nguyên liệu nguyễn thủy,

Viện Khoa học và Công nghệ môi trường (INEST) - Dai học Bách khoa Hà Nội

=

Trang 20

do đó không thẻ sử dụng đẻ sản xuất các loại sản phẩm chất lượng cao như các loại

bao bì yêu câu độ bên vả độ đai lớn

Bảng 1.2 Tình hình sử dụng giấy tái chế ở Việt Nam (2001-2007) [12]

Nam 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

tái chỉ dáng | 223-966 | 329157 | 481.650 | 522.262 533.000 | 708500 | 903.045

A 7) 1é gidy tut hdi trong tong năng lực sản xuất giấy (9)

B Ti 18 tu hdi gidy da qua sir dung (%)

113.2 Nhu cẩu năng lượng

Sản xuất giây cũng cần rất nhiều năng lượng Loại năng lượng chính được sử

dụng trong ngành giầy là điện, than va dau (DO, FO)

Điện được sử dụng đề chạy động cơ của các loại máy, thiết bị như máy bam dim, máy nghiền thuỷ lực, nghiền đĩa, các loại máy bơm, máy khuấy, các trục cuốn

Than, dầu được sứ dụng để đốt lò hơi cung cấp nhiệt cho chủ yếu là máy xeo và

nổi cầu vả cũng cấp nhiệt để hòa chế các hóa chất

Thông thưởng, than lả nguồn nhiên liệu tạo ra năng lượng chính cho các nhà

máy sản xuất giấy Để sản xuất 1 tân giấy tiêu tổn 3-5 tắn than, 1000-3000 kWh

điện Một số nhà máy sản xuất giấy có công suất lớn, người ta thường đốt địch đen hay đốt bùn thải của hệ thông xử lý nước thải giấy dé thu hoi nhiệt cấp cho lò hơi

Viện Khoa học và Công nghệ môi trường (INEST) - Đại học Bách khoa Hà Nội

Trang 21

tan giấy đao động †ừ 200 đến 500m? [20]

Trong các nhà máy giấy, hẳu như tất cả lượng, nước đưa vào sử đụng sẽ là lượng nước thải và mang theo các hóa chất, bột giáy, các chất ö nhiễm dạng hữu cv

và vô cơ nếu như không có hệ thông xử lý tuần hoàn lại nước và hóa chất

Ngoài nguyên - nhiên liệu thì sản xuất giấy còn cân mật số hỏa chất đề tách triệt để xơ sợi, để tây trắng, để tạo độ bên, đê bóng, độ mịn cho giấy như clo, đá

vài, xủi, lưn huỳnh, cao lanh, nhựa thông, các chất kết dính tự nhiên và tổng hợp

Vi du: Nam 2008, a6 san xual I tấn giấy có độ trắng < 90° ISO, giấy Rai Bang

đã tiêu thụ khoảng 2,7 tân tre, gỗ; 148 kg bột đá CaCO;, 2kp chất tẩy trắng, 9,7 kg

keo AKD, 195 kg vỏi, 66 ke NaCl 85% vả một số hóa chất, chất trợ khác [20]

1.1.4 Ké haạch phát triỀn củn ngành

Theo hiệp hội giấy Việt Nam (VPPA), năng lực sản xuất bột giáy của Việt 'Nam năm 2008 đã tăng thêm 20.000 tắn Tử năm 2010 đến cuối năm 2011 hảng loạt

dự án lớn sẽ đi vào hoạt động, năng lực sản xuất bột giấy Việt Nam sẽ tăng thêm

1,9 triệu tẫn vào năm 2011 Theo tỉnh toản của VPPA, năm 2011 tổng nằng lực sản

xuất của ngành giẩy la 2.7 triệu tân bột giấy trong khi tiên đủng trong nước đự kiến

la L,6 triệu lẫn năm 2015.[1 1]

Sau đây là bảng dự bảo lình hình phải triển công nghiệp giấy và bột giấy giai

đoạn 2016 — 2015 của hiệp hội giầy Việt Nam

Bằng 1.3 Dự báo công nghiệp giấy và bột giấy Việt Nam 2010-2015 [20]

Công nghiệp bột giấy ( đơn vị : tắn)

Trang 22

Thời

điểm

Tổng công ty giấy Việt Nam

Cty CP gidy Thanh Hoa 100 | 100 DIP, gidy in bao - in vidt 2011

Tar an Cty CP gidy Bai Bing 50 bo, LW

Công ty cỗ phần giấy Tan Mai

Nha may gidy Kom Tum 150 | 200 Giấy trang phan, BTMP 2012

Giấy im báo, giấy ¡mm và| 3011

hà máy giây Quảng Ngãi 40] 70 viết giấy bao bi

Giấy làm bao bị, giấy

Cty CP gidy Sai Gan 230 Tissue, gidy tráng phần

Trang 23

-10-as

12 Công nghệ sản xuất giấy và bột

Quá trình sản xuất gư/

và bột giấy đi từ nguyên liệu gỗ hay từ một số thực

vật phi gỗ (tre, ram, có, bã mía ) là một quy trình phức tạp, bao gầm nhiển công,

đoạn, có thể tóm tắt qua sơ đỗ khối sau:

Xử lý { _Thương pháp:

hoá kiểm, trung tỉnh, axit

'Ngnyên liệu giấy "Tẩy trắng

Nước trắng

Hình 1.1 Sơ đề công nghệ tông quát sản xuất bật giấy và giấp từ gỗ [181

Thuyét mink quy trink công nghệ:

- Các loại gỗ tre, rơm, cỏ được làm sạch, chặt rảnh nhỏ với các kích thước

được quy định, sau đó cho vào các bề nấu bằng một số phương pháp khác nhau ( phương pháp kiểm, mắt, nghiên, nhiệt cơ, hóa nhiệt cơ )

- Sản phẩm của quá trình nâu la bột thô được đem di tẩy bằng một số hóa chất

như CI:, CIO;, 11x02, NaOCI, O;, O- nhằm làm trắng bột, dịch đen từ quá trình

Trang 24

-11-nấu được xử lý nhằm thu hỏi hóa chất Tay theo yêu cầu cụ thể mà giấy có thể không tây trắng hoặc được tây trắng với các mức độ khác nhau

- Bột san khi đạt liều chuẩn về độ rằng được đem đi phân tản, nghiễn, phối trộn phụ gia để đại được độ bẻn, độ đai, độ mịn trước khi đem vào máy xe

- Tại mđy xeo, bột được ép mịn thành giấy dạng lắm, đễể giám rurớc cho giấy,

nguời ta tiên hành sảy giấy Sau đó giấy được đưa vào bộ phận ép quang (ga keo bẻ mặt, cán láng) nhằm Tạo ra giấy đạt tiêu chuẩn kĩ thuật

- Sam khi tạo được các tâm giầy có kích thước lớn đạt tiêu chuẩn kĩ thuật, tùy

vào từng mục đích sử dụng kháo nhan mả giấy được đem đi cuộc, cắt và đóng gói

thảnh sản phẩm như giấy in, viết, giấy photo copy, giấy dán tưởng, giấy về sinh

Qua so 46 hinh 1.1, ta thấy quá trình sản xuất giấy từ nguyên liêu ban đầu ¿

g6, tre, nứa ) bao gầm 2 công đoạn cơ bản là sản xuất bội và sản xuất giấy

Tính chất nước thai của mỗi nhà máy giấy khác nhau phụ thuộc vào rÁI nhiễu

yếu tổ, trong, đỏ yếu tổ chỉ phối quan trong nhật là phương pháp nắn, phương pháp sản xuất giấy của nhà máy Chỉnh vi vậy việc tìm hiểu phương pháp sản xuất bột giấy và giây là một trong những công đoạn quan trọng trước khi tim hiểu tỉnh chất

nước thải cũng như xử lý nước thải của các nhà rnáy:

San đây, chúng †a đi vàn tìm hiểu các phương pháp sản xuất bột giấy và giây đang được áp dung trong một số nhà mây ở Việt Nam

12.1 Công nghệ sẵn xuÃi bột giấp

Đôi với quả trính nâu bột giây, từ khi ngành giấy ra đời đến nay, có nhiễu phương pháp được áp dụng để thu bột giầy từ nguyễn liệu (tre, nứa, gỗ) san đây lả một số phương pháp điển hình

141.1 Phương pháp cơ học

Tiến hành nghiền đăm mảnh gỗ giữa hai đĩa quay trong máy nghiễn Bột sinh

ra bằng phương pháp trên được gọi là bột nghiền cơ học (RMP) có độ bền cao Người ta còn bỏ sung khâu gia nhiệt để trở thành bột nhiệt cơ (TMP) hoặc ngâm

hóa chất để làm mềm gỗ thành bột hóa sơ (CMP) hoặc bột hóa nhiệt cơ (CTME)

Trang 25

-12-Phương pháp này giúp tiết kiệm năng lượng khi nghiển, độ nguyễn ven của xơ cao

hơn, dài hơn, Ít tạo ra xơ thô nên giấy sản phẩm có độ bên cao hơn

1u điểm của công nghệ cơ học là hiệu suất thu bột cao lới 959, nhưng tiên phi năng lượng khả lớn Bột nảy tao ra giấy có tính năng ìn lỗi nhưng nó có nhược điểm

là đô bên không cao, độ đục cao, giây dễ bị biến vàng Để tăng độ bên cho giây sản

xuất từ bội cơ, người ta thường trộn thêm khoảng 25% bột hóa thỏ dải

1.2.1.3 Phương pháp bán hóa

hương pháp này kết hợp cả công nghệ hóa học và co học Dăm mảnh được

làm mềm một phần hoặc được nâu nhẹ với hỏa chải,

au dé dom rghiển, chủ yếu

bằng máy nghiễn đĩa tạo bội có tỉnh chất Inmg gian của cà hai phương pháp cơ hạc

và hóa học Hiệu suất bột thường nằm trong phạm vỉ từ 55% - 85%, tủy thuộc vào mức độ xử lý bằng hỏa chất,

ắếu bật được xử lý với một lượng hóa chất ít thì hảm lượng Hgin trong bột

cao, bột có tính chất thiên về cơ học Loại bột có hiệu suất trên 853 được cơi là bột

cơ bản hóa

Tột bản hóa với công nghệ sunŠt được nâu với nẵng đồ NalISO; khá thập, sau

đó được hỗ trợ thêm gian đoạn xứ lý cơ học để tách sợi liệu quả tách sợi của phương pháp này đại khoảng 809% [I8], nó được sử đụng chủ yêu cho gỗ lá rộng,

với loại bột phỏ biển lá NSSC

Trang 26

-13-Gỗ, tre, nứa vả cáo nguyễn liệu khác được chặt thành mảnh theo đúng kích cỡ

kĩ thuật, cáo mảnh này được đưa vào nỗi nấu với xút, nước trong điểu kiện áp suất

và nhiệt độ cao với lí lệ nuóc và xúi được tính toán Irước Trang quá trình nẫn, nỗi nâu được quay quanh trục bằng động cơ điện để thực hiện đảo trộn nguyên liệu và địch nấu

Sân phẩm bột chín san khi nấu được phóng vào bể phỏng thông qua van phỏng bột Tại bể phóng, hơi dư thoát ra ngoài theo ống thông khí, hỗn hợp bột và

địch đen sau nâu được nằm lại phần dưới bể phỏng Bột sẽ được bơm pha loãng dễ van chuyển đi các công đoạn tiếp theo

Môt số công nghệ không sử đụng bẻ phỏng thì hỗn hợp san nâu được đưa vào

bé khuéch tan , nước đuạc bơm vào để rửa sạch hột nhằm tách xút dư, sau đỏ có thể

đem lẫy hoặc không tây tùy vào mục đích và yêu câu sản xuất Tiếp theo, hột được đưa qua bộ phận nghiễn, rỗi đưa lên máy xeo Trong quá trình nấu có phản ứng hòa tan ligin bang NaOH Thiét bi nau bột chú yêu là các loại nỗi câu của Trung Quốc

cũ có thẻ tích từ 8-25m /nỗi Một số đoanh nghiệp sử dụng nôi tự chế, nâu bột ở áp

suất thưởng, nhiệt độ thấp

Công nghệ này áp dụng được nhiều loại nguyên liệu khác nhau như tre, nửa,

bã mía , với kĩ thuật vận hành đơn giản giá đầu tư thấp nên được nhiều doanh

nghiệp sử dựng

Tuy nhiên phương pháp nảy có hiện quả sản xuất không cao áo không khép kín được việc sử đựng hóa chất, chất hượng sân phẩm không cao, chí nhí năng lượng cao nhất là ở khâu nghiên, chỉ phi nhân công cao do vận hành nhiều khâu bằng thủ công, tiêu hao nước rửa lớn Đây là phương pháp nâu gây ö nhiễm môi trường nghiêm trọng trong ngành giấy Việt Nam

& Phuong phap sunfat

Gỗ, tre, núa được nâu Irong dung dịch hỗn hợp gồm NaOII và Nas8, ngoài ra

củn có chứa Nas§O¿, Na.SO;, Na-$205, NaCl (san phẩm sinh Irong quả trình nâu và

Trang 27

-14-tai sinh kiểm) và được nén bằng hơi nước Thời gian nấu từ 5-8 giờ, nhiệt độ nấu 165°C — 175°C, áp suất 8— 10 at [3]

"Trang quá lrình nắn xảy ra những biển đổi hóa học phức tạp, kết quả là lignin

và môi phẩn herminxenlo tan vào dung địch lạo (hành dưng dịch đen Sau khi đạt được các thông số yêu cầu địch nâu chuyển sang bẻ phỏng Trong bê có máy khuấy

để pha loãng đếu bột với nước trước khi sang công đoạn rửa Kết quả của quá trinh nấu đăm gỗ thu đuợc sản phẩm chỉnh là bột xenldlo đưới dạng rắn, phản lỏng lá địch đen có thành phân rất phức tạp gồm: sunfat, hgrin, xà phòng sunfat là hỗn hợp

muối natri của axit nhựa và axit béo, ngoài ra còn có kiểm dư, axit hữm cơ Khí thải

của quả trình nẫu gồm có: các tạn chất chửa lưu huỳnh, mecantan, dimetylsunft có

mùi khó chịu

Phương pháp sunfat thích hợp hễu hết với các loại nguyên liện, nhược điểm lớn nhất của phương pháp này là nó sinh ra các hợp chất hữu cơ cửa hưu huỳnh có khả năng bay hơi, có mùi hỏi thôi gây tác đông đến môi truờng và sức khỏe

e Phương phép sunfit

Dung dich nau co thé 14 bisunfit hay sunfit cla Ca, Mg, Na hay NH , voi sit

kết hợp của dưng địch SO- trong nước ở những nẵng độ kháo nhan và của dưng địch

kiêm loại NaOH hay Na,CO,, pI1 của dưng dịch thay đổi trong khoảng khả rộng (từ 1:13) [18]

Rat tao thành Lừ phương pháp nân sunfit cỏ mắn sáng hơn bột sunfat, dé tay trắng, thớ dải Nhĩmg nó cá nhược điểm là lan ra giầy cỏ độ bên thấp hơn, khả năng, thu hổi hóa chất sau khi nấu khó hơn phương pháp xunfat Phuong pháp này áp

dụng đuợc cho cả gố lả kim và gỗ lá rộng, nhưng đối vỏi gỗ lá kim nhiều nhựa và gỗ

lá rộng chứa nhiều tanin thi khỏ nấu

Hiện nay công nghệ này không được áp dụng phỏ biển

1.2.2 Công nghệ sản xui giẫy

Sân xuất giấy ở nước ta rải phảt triển với quy mô vả sản phẩm ri phong phủ,

đa dạng, Theo các sản phẩm, có thể kể đến 3 nhóm chính sau:

Trang 28

-15-~ Giấy vệ sinh, khăn giấy

~ Cáo loại giấy in, viết và bìa

~ Các loại giấy bao bì công nghiệp

Và có thể chỉa ra làm hai hình thức quy mô sân xuất chính Đó lả sản xuất theo quy mô công nghiệp và sản xuất quy mô hộ gia đỉnh, làng nghề

Đối với sản xuất giấy theo quy mô công nghiệp, nguyễn liệu chỉnh là bột giấy,

lanh, keo, phèn ————*| ĐI chế

Tình 1.2 Quy trình công nghệ sân xuẤt giấy thea quy mô công nghiệp (5ƒ Đối với sản xuất giấy quy mô hộ gia đình, làng nghề, nguyên liệu chủ yếu là giấy tái chế, một phần rất nhỏ từ tre nứa, với các sản phẩm là giấy chất lượng tháp như giấy bao gói, giấy bìa, giấy ăn

Giấy phế liện san khi được phân loại, được ngâm vào dung dich kiém cho min sau đó được tẩy trắng bằng nước javen, nghiên nhỏ, pha loãng và đánh tơi Giấy sau

Trang 29

-1ố-khi xeo được sấy bằng hơi nước, cuộn vào lô, cắt thành cuộn nhỏ và bao gỏi thành

sản phẩm

Một trong những làng nghề sắn xuất giấy tải chế điển hình của nước ta là làng nghé Phong Khê — Bắc Ninh với công nghệ kiểm lạnh Đây là công nghệ sản xuất

đơn giản, dễ thực hiện, yêu cêu chất lượng sân phẩm không cao

13 VẤn để ô nhiễm môi trường của ngành sản xuất giấy và bật giÃy

Công nghiệp giấy lä một Irong những ngành gây ô nhiễm tram trong, dé gay

tác động đến môi trưởng sống và con người, đặc biệt đối với các nguễn nước Bởi lẽ

đây là ngành công nghiệp sản xuất tổng hợp, da ngành và sử dụng một khỏi lượng,

nhiễm môi trường nhiều nhất vị sử dụng nhiều nước, nhiều Clo và hợp chất của nó

Theo thông kẻ năm 2007, cả nước có gân 500 doanh nghiệp sản xuất giấy có

quy mô trung bình và lớn, trong dé chi có khoảng 10% coanh nghiệp đạt tiêu chuẩn

cáo thánh phan COD, BOD, $8 va dé manu [22], con han

môi trường cho phép

hết các nhà máy đều không có hệ thông xử lý nước thải hoặc cỏ nhưng chưa đạt yêu

câu, vì thể tình trạng gây ô nhiễm môi trường đo sản xuất giấy cũng đang là vẫn để

được nhiều người quan tâm

Noi dén 6 nhiễm trong ngành công nghiệp giấy, thông thường có 3 dạng ô

nhiễm cơ bản, đó là ô nhiễm không khí, ö nhiễm nước và ö nhiểm chất thát rắn Dễ

có cái nhìn tổng quan về các nguễn õ nhiễm trong quá trình sản xuất giấy và bột giấy, sau đây là sơ đổ công nghệ sản xuất bao gém dong nguyễn - nhiên liện đầu vào vả đồng thải ra trong các công đoạn cuã quả trình sản xuất giây và bội giây

Trang 30

-17-Nguyên liêu thô ( tre, nứa, gỗ )

Dich den hoàn

— xi hỏa >

Netuén bét_ = [-——> Nước ngiững

—TT—— Nước thai cả 58, RODs, COD cao

Rửabột —> Nước rửa có độ màu, BOD; COD cao

+

Bét thanh pham

Minh 1.2 Sơ để công nghệ sản xudt b6t gidy kem dong thai [247

Sản xuất giấy dễ gay 6 nhiễm môi trường là công, nghệ sản xuất giây còn lạc

hậu, đa sổ các nhà máy, xi nghiệp giấy có quy mô sản xuất nhỏ Các cơ sở nảy déu sản xuất giầy theo phương pháp kiểm không có tìm hỏi hóa chất nên khó cái thiện chất lượng, giá thành cao và gây ö nhiễm môi trường,

Trang 31

-18-Rét nguyên liệu

|

Ly Ếpgiakea |» Tea chit, gidy

tã hông

ft Hơi, giấy

= "Nước trắng, xơ sợi

phẩm

Trang 32

-18-Hinh 1.3 Công nghệ sân xudt giay tir bét gidy kee dong thai [3]

Néi dung sau trinh bay mat sé dang 6 nhiém chinh — ngnyén nhan phat sinh 6

nhiễm trong ngành công nghiện giây và bột giấy

1.4.1 Ô nhiễm môi trường không khí

Các phát thải dạng khí bao gồm:

+ Khí thải từ dây chuyển sản xuất

! Khí thải từ quá trình đốt nhiên liệu

"Trong các nhả máy bột hỏa học sưnfaL sunñt hay kiểm, các khi phát thải chính vào môi truờng không khi của các quá Irinh tạa bật sinh ra từ hệ thông thu hồi của công doạn nẫu bột giấy Các loại nhiên liệu được đùng của ngảnh bột giấy là các phế phẩm gỗ, vỏ cây và các loại bủn thải, than đá, dâu và khi đốt

+ Cúc chất ö nhiễm không Khi cơ bản phải sinh từ ngành công aghiép gidy

- Bụi: Từ quả trinh đốt nhiên liệu, bụi phát tán trong không khi nên nó gây ánh hưởng tới các vửng lân cận

- Các hợp chất sunfua đạng khí: Hydrosunfit, mety! mecaptan, dimetyl sunfit, cumetyl diemift Các họp chất này sinh ra từ hệ thông thu hồi hóa chất, tao bột hỏa học Chúng là các hợp chất gây mùi, gầy bệnh vẻ hô hấp, gây khỏ chịu cho con

người và gây ra hiện tượng mi hóa

Lê hơi thu hội Tịch đen đặc IES, SOs, bụi NaSOy

Lò hơi đốt than Than cam $O;, bui than, NO, CO, CO:

âu bật Dịch nấu, nứa gỗ, mảnh tre, | H;§, CH;8H, (CH;);$

Trang 33

-20-13.2 Lần đà ơ nhiễm mơi trường nước

Nước thải của ngành giấy là nguén ả nhiễm nghiêm trọng nhất đến mơi

trường, Mức đơ ơ nhiễm mơi trưởng của các nhả máy giấy thưởng khác nhan phụ thuộc vào qui mơ, cơng nghệ sản xuất

Trong các cơ số cơng nghiệp giấy và bột giấy nước thải thường cĩ đơ pH

trung bình §-11, chỉ số nhu cằu ưxy sinh hoa (BOD), ahu câu oxy hoả học (COD)

cao, cĩ thẻ lên đến khoảng 3.000mg/1 và 4.500mg/1 [19] Ham lượng chat rin lo Ting cao gap nhiễu lần giới hạn cho phép Dặc biệt mước cỏ chứa cả kim loại nặng, Hgnin, phẩm màu, xút, các chất đa vịng thơm Clo fod là những hợp chất cĩ độc

tính sinh thái cao và cĩ ngưy ò gây ung thư, rất khĩ phần huý trang mơi trưởng,

Sản xuất bột giấy là khu vực gây õ nhiễm nhiều nhất trong một nhà máy giảy

và bột giấy, chiém 80% tải lượng ơ nhiễm Iiĩa chất nẫu bột đi váo dịng thải cùng, lượng xơ sợi tách ra trong quá trình nẫu, rửa lắm tăng COD, BƠD, 8 ảnh hướng toi hệ sinh thai

Ngồi ra, trong cơng, nghiệp xeo giấy, để tạo nên một sản phẩm đặc thù hoặc những tỉnh năng đặc thủ cho sản phâm, người ta cịn sử dụng nhiều hĩa chất vả chất xúc tác Những chất này nếu khơng được thu hồi hoặc xử lỷ mả xả thẳng ra sơng, ngời thi vẫn đề ả nhiễm là khơng trành khỏi, làm mắt cân bằng sinh thái trong mơi

trưởng nước

Dựa vào đặc điểm sản xuất, các nguồn ơ nhiễm và các chật ơ nhiễm đặc mung,

các dịng thải chỉnh của nhà máy sản xuất giấy và bội giấy cĩ thể được phân thành 4 loại sau:

- Dịng thải của khâu chuẩn bị nguyên liệu gồm các chất vơ cơ (đãi, cát huyền phủ hữu cơ (võ cây, mùn ) Chúng lắng đọng gây tắc cống, lắm nước thải cĩ

độ đục cao

- Dịng thải của quá trinh nấu bột giấy: dàng thải chứa chủ yếu là dịch đen

Các chất hữu cơ cĩ trong địch đen chủ yêu là sản phẩm phân hủy lignin, các axit

bay bơi, chat ote hoa lan khơng bay hơi (phenol, các chất thom cĩ độ tràng hợp

tiên Khoa học và Cơng nghệ mơi trường (INEST) - Đại học Bách khoa Hà Nội

Trang 34

-21-thấp, các axit béo, nhựa, các hợp chất trung tính ) Dòng thải này có COD, BOD cao, chứa lignin khó phân hủy

~ Dòng thải từ quá trình nghiễn bêt, xeo chủ yếu chứa xơ, sợi mịn và các chết phụ gia như nhựa thông, phén, cao lanh có BOI, COD can, dang thai nay sé gay độc đổi với các sinh vật sống nơi tiếp nhận nguồn thải

- Dòng thải từ công đoạn tảy trắng chứa họp chất của Clo, khi tây với lượng Clo lớn sẽ tạo ra dạng hợp chất rất độc, chúng tổn tại rất lầu trong môi trưởng, chúng có thẻ tích tụ sinh học trong co thé sing

Ngoài ra, trang các nhả máy sản xuất giấy và bột giầy liên hợp cản chứa nước thải từ phân xưởng sản xuất hóa chất xút, clo, dàng thải chứa hóa chất do rơi vãi, rò

rỉ Các muối NaCl, NaSOa (sử dụng với lượng lớn trang nâu tÂy) gây úc chế quá

trình trao đổi chất của tế bà, gầy độc đổi với cả và các loài thủy sinh Các xơ sợi

hay tạp chất không lan lạo thành chất rắn lơ lửng

13.3 Vấn dễ chất thải rấn

- Bộ nhận xử lp nguyên liệu thả: Chủ yêu có nguồn gốc từ nguyên liện sản xuất giây Lượng chất thải rắn này thường chiếm khoang 5% téng nguyên liệu đân

vàa, bao gầm vỏ cây, mửn cưa, sạn cát, trong đó thành phân chính là eellulose Đối

với các nhà máy giảy tải chế thì chải thải rẫn nhiều nhất là gidy loại rơi vãi do quả

trình vàn chuyển, do thu gom — lưu Irữ không lỗi.v.v Ngoài ra, những loại chất thải không phải giấy như nion, đỉnh ghữn, nhựa, mực in, sơn mản, giấy quảng cáo ở

giấy thải được đưa về để tái chế

- Công đoạn sàng lọc bật khổ: Bộ phận sàng lọc bột loại bỏ khoảng 1,0% phể liệu là mâu mắt, bột sắng và cát sạn trong bột

- Công đoạn tây rữa hột: Quả trình này thải ra một lượng lớn nước thải, nước thải chữa bột giấy ở dạng chất lơ lửng, chất tây dư thửa

~ Công doan xeo gidp: Larong xo soi Toi vai hay theo dang nước thải bỏ ở công

đoạn này rất nhiều, thường do các nhà máy quản lý nội vỉ không tốt máy móc,

Trang 35

-22-đường éng bi héng, ra ri, nha may chưa có hệ thông thu hồi hoặc thu hỏi chưa triệt

để

- La hoi đốt than: Chất thải phat sinh từ lò hơi đốt han đó là xí, trong xi

thường chúa tới 1/3 than chưa chảy

- Bàn thải từ hệ thông xử lý nước thải: Bùn thải này chủ yếu là bột giây và ban sinh học Ngoài ra còn có dat cat phat sinh tại bể lắng cát, khôi lượng bun cát

nảy phụ thuộc vào độ sạch cửa nguyên liệu đưa vào sản xuất

- Chất thải rấn sinh hoat: Luong chất thải này sinh ra do hoạt động sinh hoạt

của công nhân, chủ yêu là các chất hữu cơ dễ phân hủy

Ngoài ra cỏn có bao bì, rác thải từ khâu đóng gói sản phẩm

3.4 ấn đề ö nhiễm nhiệt và tiếng Ôn

+ Nhiệt chủ yếu phát sinh trong, các công, đoạn có các thiết bị hoạt động ở nhiệt

độ cao như: lỏ hơi động lực, nội nấu bột (165-185°C) gây ảnh hưởng trục tiếp tới

công nhân vận hành hệ thống, nó mang tỉnh chất ô nhiễm cục bộ

+ Nơi phát sinh tiếng én do hoạt động của nhà máy chủ yếu từ các qmá trinh sau:

- _ Quả trinh vận chưyễn nguyên, nhiền liêu và sản phẩm

~ _ Quả trinh chuẩn bị nguyễn liệu (chặt mảnh tre, nửa)

~ _ Quả trình nghiễn và chuẩn bị bột

~ _ Quá trình xeo giấy và hoàn thiên sản phẩm

1.4 Tình hình ap dụng công nghệ xử lý chất thãi trong mật số cư sỡ sản xuất

giấy và bật gây

Đặc điểm ngành công nghiệp giấy nước ta còn nhỏ bé, chủ yếu lả công nghệ

lạc hậu, quy mô nhỏ và vừa, sản xuâi giấy tái chế là chủ yêu nên vẫn đề áp dụng các

công nghệ xử lý chất thải chưa được chủ trọng và áp đụng đúng để đâm bảo các chat xa (hai ra mdi trường đại tiêu chuẩn cho phép

141 Công ty Cô phần giáp Hoàng Lăn Thụ (Thái Nguyên)

Quy trình sản xuất giấy tại nhà máy giấy Hoàng Văn Thị được mô tâ theo sơ

đồ sau:

Trang 36

-23-Giấy nguyên liệu

nước thải

¥ 3 nó,

Chân hại „— Hơinóng nước

1 thi, giấy hông,

Sản phẩm nhập

kho

Hình 1.4 Sơ đỗ công nghệ sân xuất giây Công ty Cỗ phân giấy Hoàng Văn Thự Các loại chất thải phát sinh từ quả trình sản xuất bao gồm:

1411 Bạụi, khí thải về tiếng dn

+ Phát sinh từ quá trình vận chuyển nguyên liệu, sản phẩm: CO›, NO,, bụi

+ Phat sinh từ hệ thẳng xử lý nước thải: CO;, CH, H;5, NH;

I Xeo giây: bụi

Trang 37

-24-ng khởi cao 30m và nhờ quá trình đổi lưu của khi quyển pha loã-24-ng lượ-24-ng khi thải này

~_ Đối với bụi thái, hiện nay công ly áp đụng thiết bị xử lý bụi bằng các xyolon lọc bui, giản phưm mưa, thu hỗi lượng bụi có trọng lượng lớn Ở công đoạn xeo giầy lắp đặt các quạt trút dé giảm lượng bụi sinh ra Còn đối với khí thải sinh ra từ lò hỏi

thi nha may ap dung cdc biện pháp phụ trợ để xử lý

Hình 15 Sơ đà xử lý khi thải lò hơi công íy Cổ phan giấy Hoàng Lăn Thụ

- Tiếng ẳn phát sinh trong quá trình sản xuất công ty áp dụng giải pháp hạn chế tai da sy phat sinh tiéng Ổn này bằng cách định kỳ thưởng xuyên bảo dưỡng thiết bị

để giảm ôn, nàng cao nhận thức cho các bộ công nhân viên trong bộ phận sản xuất

Trang 38

Tuyển ni Bê điền Lj Tuyến nối A Bé vị Bể L,, Nude thai

bật giấy bột giấy sinh học

Hink 1.6 Sơ dé công nghé XLNT céng ty Cé phan giấy Hoàng Lăn Thụ

Nước thải sinh hoạt bao gồm nước thải phát sinh tử nhà ăn, khu hành chính của

công ty Lượng nước thải này được xử lý bằng bề phốt trước khi thải ra môi trường Nước thải sản xuất phát sinh từ công đoạn xeo, công đoạn nghiền Trong đó,

phân lớn nước thải của nhà máy sinh ra từ công doan xeo (879%) và chứa một lượng lớn xơ sợi

Nhà máy đã sử dụng công nghệ tuyển nổi để xử lý nước thải tử quá trình sả xuất giấy Công nghệ nay giúp nhà máy có thể thu hồi lại 80% lượng bột giấy trong nước thải và tái sử dụng nước thải công đoạn xeo giấy cho sản xuất, lượng nước thải thất ra môi trường sau xử lý là 20%

14.13 Chất thải rắn

Tại công ly cỗ phẩn giẫy IIoàng Văn Thụ, chất thải rắn phát sinh đã được nhà máy thu hồi và áp đụng một số phương pháp xử lý như sau

+ Lượng bột xơ sợi mìn từ hệ thông xử lý nước thải được thu gom, tới sử dung

bìa cáctông lạnh hoặc sản phẩm gí

có chốt lượng, +Nhả máy sử dụng giấy loại lắm nguyên liệu nẻn cô các tạp chất như nylon,

đỉnh ghim rât khó phần huỷ Dễ giảm thiểu lượng chất thải này, nhả máy phân loại trực tiếp từ nguồn thu mua giấy loại cho sản xuất

36

Trang 39

-+ Xi than tir 16 hei ra do quá trình đết than, hiện tại loại xỉ nảy đang sử đụng

Jam vật liệu xây đựng đường sả, nhà may có hợp đẳng với Công ty MTDT để Công

ty MTPT xử lý loại chát thải rẫn này Trong quá trình lưu giữ và vận chuyển áp

dụng các biện pháp tránh thất thaái (ding xe kin, phủ bạt )

+ Các loại bao bị, thủng chứa hoá chất

Công ty tiền ảnh thu gom riêng các thánh phân nảy, lưu trữ tạm thời trong khu vực nhả máy, Đôi với các loại bao bị, trùng chửa hoả chất, trước khi bản cho các nhà máy tái chế, các loại này sẽ được rửa sạch để tranh sự phát tán vao méi trưởng + Ráo thai sinh hoạt phát smh trong quá trình này chủ yếu là các hoạt động của khu văn phòng và địch vụ ăn uống cho công nhân nhả máy Lượng rác thải phát sinh trong lĩnh vục hoạt động này tóc tính khoảng từ 0,3 — 0,1 kgingười ngây: Thanh phan rac thải sinh hoại chủ yêu là các chất hữu cơ dễ phân huý (như rau thừa,

vỏ hoa quả, thức ăn thừa) chiếm tỉ lê chính, giấy phế thải và các phế thải từ các khâu phuc vụ văn phòng cùng chiếm tú lệ khá Các loại rác thải được thu gom và thuê Công ty MTĐT xử lý

14.2, Nha may gidy Lam Son

Công ty cô phân Giây Lam Sơn, đỏng trên địa bản xã Van Thang (Nông Cổng

— Thanh Hóa) là đơn vị chuyên sản xuất giáy từ nguyên liệu tái chế (giấy lễ) được

thu mua từ các đơn vị trong và ngoài tĩnh (khoảng 85 - 90%), số còn lại (10-159) là

nguyên liệu nguyễn sinh (tre, núa, luỗng), với công suất thiết kế 10.000 tắn sản phẩm/năm; công suất thực tế 8.000 tắn/năm, tương ứng với lượng nước thải khoáng,

700 m3/ngay, đêm [14]

1.4.2.1 Bui va khi that

- Hơi khi xi tù quá trình nêu bột, hơi nước từ công trình phụ trợ

- Khi thải từ máy phát DG, khí nén bị rò rỉ tù bình chứa khí trong xndng may nén

Công ty đã triển khai nhiều giải pháp như: đầu tư hệ thông xyclon khô, xyelon màng mace thải khí thải ra môi trường qua ống khỏi cao I8 mét

Trang 40

-37-1423 Nước thai

xuất bệt từ sản xuất giấy

Tể điền hòa ‘Men vi sinh Bể tìm hồi

THình 1.7 Sơ đồ công nghệ hệ thẳng xú [Ƒ nước thải nhà máy giấy Lam Sơn [14]

Lượng nước thải phải sinh chủ yếu lừ khâu rắn, nghiên, rửa bột và xen gi Toản bộ lượng nước thai sản xuất bội từ nguyên liệu nửa được thu gom từ các sông,

đoạn theo mương dẫn, Nước thải này được điều hòa và cho men vị sinh, sau lắng

xuống được đưa sang hệ thông hóa lý Bản xử lý hỏa lý nỗi lên được gạt ra bẻ, bốc

ra sân phơi khô và được vận chuyển đi đốt lò hơi Nước trong cho chảy ra hồ tùy nghị, tiếp tục được vi sinh và ö xy hóa tiếp Nước thải cô đặc từ sản xuất giấy lễ và nước thải xea giây được đua ra mương đẫn vào bê thu hếi; bể thu hổi nước được

bơm quay lại cho nghiên lễ ph liệu và pha loãng bội giấy; san đó bơm đi xử lý hóa

lý tại bệ thống xử lý nước thải sau xeo giấy Nước thải qua xứ lý, đạt yêu cầu cho chay vao bé chứa tái sản xuất, số còn lại đua vào hỗ tiếp tục vì sinh và ö xy hóa

tiếp Nước tử nâu bột truyền thông va xeo giấy được xi ly qua sau ho tay nghị,

nước tại hề sinh học cuối củng đạt tiêu chuẩn cho phép được bơm tuần hoản tải sử

Tiêu đề	Nghiên cứu áp dụng tiêu chí đánh giá công nghệ xử lý chất thải để đánh giá công nghệ xử lý nước thải ngành giấy và bột giấy
Tác giả	Phạm Thị Thủy Vân
Người hướng dẫn	PGS-TS. Đặng Kim Chỉ
Trường học	Đại học Bách Khoa Hà Nội
Chuyên ngành	Khoa học và Công nghệ môi trường
Thể loại	Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản	2010
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	139
Dung lượng	2,3 MB