Khi được học cách tạo nội dung cho video, các em cảm thấy hứng thú vì có thể áp dụng ngay vào đời sống thực tế...Khi làm ra sản phẩm là các hình ảnh sau khi đã chỉnh sửa, các phim hoạt h
Trang 11
1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài
Tin học có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống hiện đại như: hỗ trợ học tập và nghiên cứu, ứng dụng trong mọi ngành nghề, tăng hiệu suất làm việc, giáo tiếp và kết nối toàn cầu, hỗ trợ sáng tạo và giải trí Với lĩnh vực hỗ trợ sáng tạo và giải trí, tin học tạo điều kiện cho việc làm video, chỉnh sửa ảnh Đây
là hai ứng dụng phổ biến và quan trọng của tin học trong đời sống hiện đại, học sinh có thể làm video để trình bày ý tưởng hay các bài học
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) là một hiện tượng nổi bật trong thế
kỷ 21, với sự phát triển vượt bậc của công nghệ máy học, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, thị giác máy và các ứng dụng AI vào đời sống thực tiễn Trong tương lai,
AI sẽ ngày càng thông minh, có khả năng "tự học" và thích nghi linh hoạt Có thể trở thành công cụ đồng hành của con người Trong lĩnh vực chỉnh ảnh và làm video, AI ngày càng phát triển mạnh mẽ, giúp người dùng từ cơ bản đến chuyên nghiệp tạo ra nội dung ấn tượng một cách dễ dàng Với những phần mềm chỉnh ảnh và làm video, AI hiện nay hỗ trợ rất nhiều, giúp tạo video nhanh hơn, dễ hơn, thậm chí không cần kỹ năng chỉnh sửa chuyên sâu
Việc chia nhóm để phát triển năng lực học sinh là một phương pháp sư phạm hiệu quả, thường được sử dụng trong các giờ học tích cực như học theo dự
án, học theo trạm hay học theo chủ để Phương pháp này nhằm phát triển kỹ năng hợp tác, lắng nghe, hỗ trợ lần nhau Học sinh không còn thụ động tiếp nhận kiến thức mà được trao đổi, thảo luận và đóng góp ý kiến từ đó hiểu bài sâu hơn Khi thảo luận nhóm và trình bày kết quả, học sinh được rèn luyện khả năng diễn đạt ý tưởng mạch lạc, tự tin trước cô và các bạn trong lớp Từ đó khuyến khích
tư duy phản biện, đặt câu hỏi và giải quyết vấn đề
Với chủ đề chỉnh sửa ảnh và làm video là chủ đề mà học sinh hào hứng nhất và thích được tự thiết kế ảnh cũng như tự làm ra các sản phẩm là các đoạn phim ngắn Những tiết học lý thuyết, cơ sở dữ liệu, các em có thể thấy hơi
"nhàm chán" thì chủ đề này thật sự mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho học sinh, khơi dậy niềm đam mê với bộ môn tin học Sự hào hứng của học sinh với chủ đề chỉnh ảnh và làm video rất cao, vì chủ đề này gần gũi với xu hướng mạng
xã hội: TikTok, Instagram, Youtube là những nền tảng mà học sinh rất quen thuộc Khi được học cách tạo nội dung cho video, các em cảm thấy hứng thú vì
có thể áp dụng ngay vào đời sống thực tế Khi làm ra sản phẩm là các hình ảnh sau khi đã chỉnh sửa, các phim hoạt hình, học sinh đăng sản phẩm lên mạng và được bạn bè, mọi người khen ngợi hay tương tác điều này tạo động lực và niềm vui lớn Từ đó phát triển kỹ năng công nghệ, thành thạo phần mềm chỉnh ảnh, làm video giúp học sinh làm quen với công nghệ hiện đại, có thể phục vụ cho nghề nghiệp trong tương lai
Việc lên ý tưởng, quay, dựng video, thậm chí sử dụng phần mềm tạo ảnh
để tự vẽ, thiết kế ảnh giúp học sinh phát triển tư duy thẩm mỹ, sáng tạo cá nhân Khả năng tư duy, rèn luyện thêm kỹ năng giao tiếp và truyền đạt Chủ đề chỉnh sửa ảnh và làm video đặc biệt tạo hứng thú với học sinh, đặc biệt học sinh THPT, kết hợp giữa giải trí, học tập và cảm xúc - rất phù hợp cho các hoạt động
Trang 22
nhóm, bài tập lớn Đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục, giảng dạy hướng đến đổi mới phương pháp như dạy học tích cực, lấy học sinh làm trung tâm, tăng cường hoạt động nhóm, trải nghiệm thực tế Đặc biệt, để thích nghi với công nghệ và chuyển đổi số học sinh cần được học cách sử dụng công nghệ trong học tập và cuộc sống
Xất phát từ những lí do trên tôi đưa ra đề tài: Tổ chức hoạt dộng nhóm trong giờ học tích cực với chủ đề: "Phần mềm chỉnh sửa ảnh và làm video" tin học 11, giúp học sinh tạo sản phẩm phim hoạt hình
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Nâng cao kỹ năng cá nhân trong nhóm, giúp học sinh sử dụng thành thạo phần mềm để phục vụ học tập, hay sở thích cá nhân như nhiếp ảnh
- Biết cách chỉnh sửa ảnh và dựng video giúp tạo ra các sản phẩm có hình ảnh đẹp, âm thanh sống động
- Phục vụ cho học tập, làm bài thuyết trình thông qua video hay các hình ảnh
đã được chỉnh sửa
- Khi sử dụng phần mềm chỉnh ảnh và làm video học sinh sẽ học cách bố cục, phối màu, chọn nhạc nền, hiệu ứng giúp phát triển tư duy sáng tạo và thẩm
mỹ
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Những yếu tố cụ thể mà sáng kiến kinh nghiệm hướng tới để cải thiện, đổi mới, giải quyết vấn đề trong thực tiễn giáo dục, cụ thể:
- Học sinh: Hành vi, thái độ học tập, kết quả sản phẩm (video phim hoạt hình), kỹ năng, năng lực (kỹ năng làm việc nhóm)
- Nội dung: Chủ đề 7 sách giáo khoa tin học 11 - kết nối tri thức với cuộc sống
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế: Khảo sát thực trạng học tập tại lớp, nhóm học sinh liên quan đến chủ đề 7 - phầm mềm làm phim và video
- Phương pháp quan sát: Quan sát quá trình làm việc nhóm của học sinh, thái
độ, sự hứng thú, mức độ làm việc nhóm; ghi chép đánh giá theo các tiêu chí
đã đề ra
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Áp dụng giải pháp đề xuất vào thực tế giảng dạy cho những lần sau Theo dõi, ghi nhận kết quả trước và sau khi áp dụng để đánh giá hiệu quả của biện pháp
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài đã được thực hiện tại lớp 11C1, trường THPT Nông Cống 1 khá hiệu quả, chủ đề 7 - phầm mềm chỉnh sửa ảnh là làm video là chủ đề hấp dẫn vừa sáng tạo về nội dung, vừa thú vị về hình thức Khi làm video theo nhóm, học sinh thường phải tự tìm hiểu cách dùng phần mềm, cách lên kịch bản, chỉnh sửa âm thanh, hình ảnh Điều này giúp hình thành thói quen tự học - một yếu tố then chốt trong quá trình học tập Học sinh phát triển khả năng tự học, tự nghiên cứu, từ đó khuyến khích học sinh phát triển năng lực tự học Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ hiện nay, việc chọn phương pháp dạy học theo nhóm với chủ đề hấp dẫn về các phần mềm chỉnh
Trang 33
ảnh và làm phim có tác dụng rất lớn đối với định hướng nghề nghiệp của học sinh Giúp học sinh phát hiện ra sở thích với các ngành nghề như: dựng phim, đạo diễn, quay phim, thiết kế đồ họa, truyền thông, làm Youtuber Khi học sinh làm video các em phát triển các kĩ năng như: tư duy sáng tạo, làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp, tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề - những
kỹ năng cần thiết cho bất kỳ nghề nghiệp nào trong tương lai
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Tin học là ngành khoa học chuyên nghiên cứu quá trình tự động hóa việc
tổ chức, lưu trữ, xử lý và truyền dẫn thông tin của hệ thống máy tính cụ thể hoặc trừu tượng Tin học là lĩnh vực đa dạng, đối với học sinh là môn học trong chương trình giảng dạy với những kiến thức liên quan đến máy tính và công nghệ Không đơn thuần về máy tính mà tin học còn là lĩnh vực liên quan đến việc sáng tạo, phát triển và ứng dụng các phương pháp, công nghệ xử lý thông tin Hiện nay tin học đã trở thành một phần không thể thiếu trong mọi khía cạnh đời sống xã hội, từ giải trí, y tế, truyền thông, văn phòng, giáo dục, Tóm lại, tin học và máy tính đã trở thành động lực và lực lượng sản xuất chủ chốt, đóng góp vào sự phát triển xã hội Với quan điểm đổi mới giáo dục hiện nay tập trung vào việc phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất của người học, thay vì chỉ truyền đạt kiến thức Đó là quan điểm lấy người học làm trung tâm, học sinh xem là chủ thể của quá trình học tập, giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn Tăng cường tính thực tiến với những kiến thức học cần gắn l iền với cuộc sống
và ứng dụng vào thực tế, giảm lý thuyết suông Bên cạnh đó, việc đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá: ưu tiên phương pháp dạy học tích cực (chia nhóm), dự án, thực hành
Căn cứ nghị quyết số 29 - NQ/TW (năm 2013) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, xây dưng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệm Chuyển từ giáo dục chủ yếu truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực, phẩm chất người học Đổi mới chương trình, sách giáo khoa theo hướng phát triển năng lực, đặc biệt đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy
Nhu cầu giảng dạy trong thực tiễn phản ảnh yêu cầu thực tế của xã hội, người học và ngành giáo dục đối với việc truyền đạt kiến thức, kỹ năng và hình thành phẩm chất con người Giáo dục hiện nay không chỉ chú trọng phát triển kiến thức mà còn nhấn mạnh đến phát triển năng lực, phẩm chất người học Sự phát triển của công nghệ đòi hỏi giáo viên biết sử dụng thiết bị, phần mềm dạy học (AI, Zoom ), giảng dạy gắn với thực tiễn nghề nghiệp, giúp học sinh phát triển kỹ năng mềm, tư duy phản biện, sáng tạo Nhu cầu giảng dạy đòi hỏi phương pháp linh hoạt, học sinh cần được hỗ trợ và phát triển tài năng phù hợp với sở thích và hoàn cảnh khác nhau của học sinh
Trang 44
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Học sinh còn thụ động trong học tập, thiếu hứng thú với môn tin học, bản thân giáo viên còn áp dụng phương pháp dạy học truyền thống nên chưa tạo được sự yêu thích và phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh
Trang thiết bị phục vụ cho dạy, học còn hạn chế (phòng máy rất ít máy,
hư hỏng và đã cũ) nên chưa khai thác được hiệu quả của công nghệ thông tin, đặc biệt trong các tiết thực hành
Một số học sinh thiếu ý thức tự học, chưa có động lực rõ ràng trong việc tiếp cận kiến thức hoặc tham gia các hoạt động học
2.3 Các giải pháp thực hiện giải quyết vấn đề
2.3.1 Chia nhóm và giao nhiệm vụ cho các nhóm
2.3.1.1 Chia nhóm: Ngẫu nhiên
Tùy theo số học sinh trong lớp, chia thành các nhóm cho phù hợp, các bạn lên bốc thăm ngẫu nhiên vào các nhóm Cụ thể:
- Nhóm trưởng: Là những bạn có máy tính, bốc thăm trước vào 11 nhóm
- Các thành viên: Bốc thăm ngẫu nhiên theo 11 số tương ứng với 11 nhóm
2.3.1.2 Giao nhiệm vụ
Yêu cầu chung: Tạo mới một bộ phim hoàn chỉnh
Về chủ đề: Các nhóm chọn 1 trong các chủ đề sau:
- Những câu chuyện học đường và tuổi học trò
- Siêu anh hùng hoặc nhân vật đặc biệt
- Bảo vệ môi trường - thiên nhiên
- Hài hước
- Đời thường
- Khoa học viễn tưởng
Trang 55
Về thời lượng: Không quá 4 phút
Về tư liệu:
+ Ảnh: Học sinh có thể tự vẽ bằng các phần mềm, hoặc sử dụng ảnh sưu tầm được, sử dụng phần mềm GIMP trong sách giáo khoa để chỉnh sửa ảnh cho bức ảnh đẹp và sống động hơn, nếu sử dụng phần mềm ngoài sách giáo khoa gửi lại tên phần mềm cho giáo viên
+ Video clip: Có nhạc nền góp phần làm bộ phim sinh động, hấp dẫn Sử dụng phần mềm videopad trong sách giáo khoa, nhóm nào sử dụng phần mềm ngoài sách báo lại tên phần mềm, được sử dụng AI làm công cụ hỗ trợ
Về kĩ thuật: Có hiệu ứng chuyển cảnh phù hợp, có phụ đề, có thuyết minh hoặc
hội thoại giữa các nhân vật
2.3.1.3 Videopad - phần mềm làm phim hoạt hình
- GV chia sẻ các link phần mềm GIMP, Videopad cho các nhóm
- Hướng dẫn chi tiết cho các nhóm các bước làm phim hoạt hình:
Bước 1: Ý tưởng và kịch bản
+ Lên ý tưởng và kịch bản: Câu chuyện muốn kể là gì? Các nhân vật?
+ Viết lời thoại, hành động và mô tả cho từng đoạn phim
Bước 2: Thiết kế nhân vật và bối cảnh
+ Hình dáng, biểu cảm, trang phục
+ Cảnh vật, địa điểm
Bước 3: Bảng phân cảnh
+ Vẽ khung chính để mô tả từng cảnh trong phim
+ Giúp hình dung bố cục, chuyển cảnh, hành động của nhân vật
Bước 4: Làm hoạt họa
+ Chọn kiểu hoạt hình, khung chính, dựng chuyển động
Bước 5: Thu âm và hiệu ứng âm thanh
+ Ghi âm lời thoại, âm thanh nền, tiếng động, nhạc
Bước 6: Dựng phim
Trang 66
+ Ghép tất cả lại thành video hoàn chỉnh
+ Thêm hiệu ứng, màu, phụ đề (nếu có)
Bước 7: Xuất file và gửi file để báo cáo cho nhóm
• Các bước cụ thể sử dụng phần mềm VideoPad Video Editor làm phim hoạt hình
Lưu ý: Trước khi làm video, cần chuẩn bị trước các file âm thanh, từ đó vạch ra
ý tưởng cho video
Bước 1: Tạo dự án mới trong phần mềm “VideoPad Video Editor” (trong hướng
dẫn đã đăng ký bản quyền), thêm các file âm thanh thành phần và xuất ra file âm thanh hoàn chỉnh cho video
- Tạo dự án mới:
Cách 1: Chọn “New Project” ở pop-up khi khởi động phần mềm
Cách 2: Bấm vào biểu tượng thứ 2 từ trái sang phải ở góc trên cùng bên trái màn hình
- Thêm các file âm thanh:
+ Nếu tạo dự án mới bằng cách 1, phần mềm sẽ hiện cửa sổ để chọn file
và chỉ cần chọn file từ đó
+ Nếu tạo theo cách 2, chọn 1 trong 3 biểu tượng sau:
- Sau khi chọn file âm thanh, kéo thả file từ cửa sổ “Audio Files” hoặc
“Clip Preview” xuống phần “Timeline” của cửa sổ “Sequence” (điều này cũng áp dụng với các định dạng file khác) Vì là file âm thanh nên hãy thả xuống “Audio Track”
Trang 77
- Sắp xếp các file âm thanh sao cho phù hợp Cắt, tách, sử dụng Effects (hiệu ứng) hợp lý
- Xuất dự án Vì “VideoPad Video Editor” không thể xuất ra định dạng âm thanh nên sau đó phải chuyển đổi định dạng của video vừa xuất ra định dạng âm thanh như “.mp3” (có thể lên Internet tìm các trang web chuyên chuyển đổi định dạng file)
Bước 2: Sử dụng phần mềm có chức năng Animate (cụ thể hơn là hoạt họa bằng
cách vẽ các khung hình) để làm các cảnh trong video Trong hướng dẫn này, phần mềm sẽ là “Clip Studio Paint” (đã đăng ký bản Ex)
- Tạo dự án mới:
+ Vào “File”, chọn “New…” Sẽ có một cửa sổ hiện lên, cần quan tâm đến phần “Size of output frame” và “Timeline”
- Kéo thả file âm thanh đã được chuyển đổi ở trên vào cửa sổ “Timeline” (nếu tìm thấy cửa sổ đó, bấm vào nút “Window” và chọn ”Timeline(X)”)
- Trong Timeline, kéo đến cuối để tìm frame (khung hình) cuối cùng, tiếp theo nhấn chuột phải vào số của frame đó và chọn “Set as end frame”
Trang 88
Bước 3: Animate các cảnh cho video Bước này hoàn toàn phụ thuộc vào khả
năng vẽ và làm ảnh động của người sáng tạo, tuy nhiên, có một số lời khuyên giúp cho việc animate như sau:
- Sử dụng “Camera”, “Keyframe” để máy tính hỗ trợ tạo chuyển động cho các đối tượng một cách nhanh chóng
- Sử dụng nhiều hơn 1 Animation folder để dễ dàng quản lí thứ tự đối
tượng trên canvas cũng như kết hợp dùng keyframe đỡ rắc rối hơn
Bước 4: Xuất các khung hình ra
- Vào “File”, chọn “Export animation (Y)”
+ Nếu máy tính yếu, nên xuất ra định dạng “.gif” Chọn “Animated
GIF…” chọn nơi lưu file rồi bấm “Save” Sẽ có cửa sổ “Animated GIF export settings” hiện lên, kiểm tra các số liệu trước khi bấm “OK”
+ Nếu máy tính chuyên dụng cho đồ họa thì có thể xuất ra định dạng “.mp4” Chọn “Movie…”, chọn nơi lưu file rồi bấm “Save” Sẽ có cửa sổ “Movie export settings”, kiểm tra các số liệu trước khi bấm “OK”
Bước 5: Thêm phụ đề cho các cảnh đã xuất ở trên bằng VideoPad Video Editor
- Nếu xuất ra GIF, có thể tiếp tục sử dụng dự án có các file âm thanh ở trên Nếu xuất ra movie, có thể tạo dự án mới và dùng chính movie đó hoặc tiếp tục sử dụng dự án có các file âm thanh ở trên
- Di chuyển con trỏ thời điểm đến thời điểm cần tạo phụ đề
- Chọn “Add Text” và chọn kiểu phụ đề mong muốn, trong hướng dẫn này
sẽ chọn “Simple Text Overlay”
Trang 99
- Trong cửa sổ “Text Editor”, nhập phụ đề và có thể chỉnh sửa màu sắc, phông chữ, v.v… nếu cần Sau đó bấm dấu “X” hoặc bấm ra ngoài cửa sổ
Bước 6: Xuất video hoàn chỉnh
- Bấm “Export Video” Từ đây có thể xuất theo mong muốn
• Xây dựng kịch bản và chuẩn bị tư liệu của một số nhóm (3 nhóm tốt nhất trong 11 nhóm - theo thời gian các nhóm gửi kịch bản)
Tác phẩm "Ếch ngồi đáy giếng" - Nhóm 2
"Ẩn sâu giữa rừng, một chiếc giếng cổ phủ đầy rêu phong hiện ra – nơi khởi đầu của một câu chuyện kỳ lạ."
"Dưới đáy giếng tối
om ấy, là một thế giới riêng của những sinh vật nhỏ
bé như giun, ốc, cua "
"Và như mọi nơi trên đời, nơi đây cũng có một vị vua – một con ếch tự cao tự đại, ngồi chễm chệ trên tảng
đá mà nó xem như ngai vàng."
"Mày thấy không Ốc? Ngài Ếch đúng
là một vị vua oai phong lẫm liệt!"
**Ốc:**
"Ờ… ừm… có vẻ… vậy."
**Cua:**
"Mày thấy không Ốc? Ngài Ếch đúng là một vị vua oai phong lẫm liệt!"
**Ốc:**
"Ờ… ừm… có vẻ… vậy."
Trang 1010
đắc):**
"Trời ấy à? Cũng chỉ bằng miệng giếng này thôi! Tao
là vua xứ này, ai dám cãi?"
**Ếch (tự đắc):**
"Trời ấy à? Cũng chỉ bằng miệng giếng này thôi! Tao là vua xứ này,
ai dám cãi?"
mê):**
"Ôi Ước gì mình cũng oai phong như Ngài Ếch!"
**Cua (say mê):**
"Ôi Ước gì mình cũng oai phong như Ngài Ếch!"
Tác phẩm "Hành trình chạm tới đỉnh cao" - Nhóm 8
morning, three close friends—
Dũng, Hoàng, and Khoa—begin a special journey: to conquer the highest mountain they've ever dreamed of.”
"Một buổi sáng đẹp trời, ba người bạn Dũng, Hoàng
và Khoa bắt đầu chuyến hành trình đặc biệt: chinh phục đỉnh núi cao nhất mà họ từng
mơ tới."
nên dốc đứng và trơn trượt hơn, thử thách ý chí và sức bền của cả ba."
Dũng: "Be careful, the rocks are slippery!"
Hoàng: "I’ve got a firm grip, take it slow!"
Khoa: "Just a bit more, we’ll get through this!"
Con đường trở nên dốc đứng và trơn trượt hơn, thử thách ý chí và sức bền của cả
ba."
Lời thoại:
Dũng: "Cẩn thận nhé, đá trơn lắm!" Hoàng: "Mình nắm chắc rồi, cứ
từ từ!"
Khoa: "Một chút nữa thôi, mình sẽ qua được đoạn này!"
