Skkn cấp tỉnh sử dụng kĩ thuật kwl và kĩ thuật phân tích phim trong dạy học văn bản người cầm quyền khôi phục uy quyền ngữ văn 10, tập 2 (bộ sách kết nối tri thức) nhằm Định hướng và phát triển năng lực

Vì vậy lựachọn và vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực để tổ chức hiệu quảcác hoạt động phát triển phẩm chất, năng lực học sinh luôn là ưu tiên hàng đầu, làkhâu trọng tâm

MỤC LỤC

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT CHU VĂN AN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI

SỬ DỤNG KĨ THUẬT KWL VÀ KĨ THUẬT PHÂN TÍCH PHIM VÀO DẠY HỌC VĂN BẢN

“NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN” NGỮ VĂN 10 (BỘ SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC) NHẰM ĐỊNH HƯỚNG VÀ PHÁT TRIỂN PHẨM

MỤC LỤC

1 ÐẬT VẤN ÐỀ 1

1.1 Lí do chọn đề tài 1

1.2 Nội dung và mục đích nghiên cứu 2

1.3 Phạm vi, đối tượng nghiên cứu 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu 2

1.5 Tính mới của đề tài 2

1.6 Cấu trúc của sáng kiến kinh nghiệm 3

PHẦN 2: NỘI DUNG 4

2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 4

2.1.1 Cơ sở lí luận 4

2.1.2 Cơ sở thực tiễn 6

2.2 Cách thức sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào dạy học văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” - Ngữ văn 10, tập 2 (Bộ sách kết nối tri thức) 9

2.3 Ðánh giá về việc sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào dạy đọc hiểu văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” 11

2.3.1 Ưu điểm 2.3.2 Những hạn chế 13

PHẦN 3: KẾT LUẬN 14

3.1 Tính khoa học 14

3.2 Hiệu quả của đề tài 14

3.3 Kiến nghị, đề xuất 15

THƯ MỤC THAM KHẢO

PHỤ LỤC

1 ÐẬT VẤN ÐỀ 1.1 Lí do chọn đề tài

1.1.1 Trong các nội dung quan điểm của Đảng, nhất là Văn kiện Đại hội đạibiểu toàn quốc lần thứ XII, XIII của Đảng về giáo dục và đào tạo (GD và ĐT) có

một nội dung quan trọng góp phần “nâng chất” cho hoạt động này là: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của GD và ĐT theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học” Để làm được điều này thì

một yêu cầu đặt ra là giáo viên phải dạy theo phương pháp mới, không chỉ đơnthuần truyền đạt kiến thức mà phải “thắp lên ngọn lửa cho người học để họ biếtsáng tạo”, do vậy không thể tiếp tục duy trì “thầy đọc, trò ghi", học vẹt, “bày cỗsẵn” Phương pháp dạy và học mới không chỉ làm cho người học phát triển tư duyđộc lập, sáng tạo mà còn giúp người thầy thêm tiến bộ, trưởng thành

Chương trình Giáo dục phổ thông môn Ngữ văn xác định môn Ngữ văn làmôn học vừa có tính công cụ, vừa có tính thẩm mĩ, nhân văn Môn học góp nhằmhình thành và phát triển các năng lực chung: năng lực tự chủ và tự học, năng lựcgiao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo Đặc biệt môn Ngữ văngiúp học sinh phát triển chuyên biệt: năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học, rènluyện các kĩ năng đọc, viết, nói và nghe Chương trình cũng đưa ra yêu cầu đánhgiá phải đảm bảo nguyên tắc học sinh được bộc lộ, thể hiện phẩm chất và năng lựcngôn ngữ, văn học Tuy nhiên, trong thực tế dạy học văn ở nhà trường phổ thônghiện nay, môn Ngữ văn vẫn chưa phát huy hết tiềm năng, thế mạnh đó Vì vậy lựachọn và vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực để tổ chức hiệu quảcác hoạt động phát triển phẩm chất, năng lực học sinh luôn là ưu tiên hàng đầu, làkhâu trọng tâm trong kế hoạch bài dạy của giáo viên Ngữ văn

1.1.2 Trong chương trình Ngữ văn THPT, văn bản truyện chiếm thời lượngđáng kể Thể loại văn bản này có những đặc trưng riêng, qua một chuỗi sự việcmiêu tả trong tác phẩm, hiện thực cuộc sống được phơi bày, số phận nhân vật đượckhắc họa, tư tưởng nhà văn được bộc lộ Chính đặc điểm này đã tạo cơ hội để giáoviên sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào dạy đọc hiểu văn bảntruyện

1.1.3 Khi dạy văn bản truyện, đặc biệt là văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” (Ngữ van 10 - tập 2 - Bộ sách Kết nối tri thức), chúng tôi đã vận

dụng đa dạng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực Chẳng hạn như: Thảoluận nhóm, Đóng vai, Sân khấu hóa, Sơ đồ tư duy, Giải quyết vấn đề Đàm thoạigợi mở, Thuyết trình,…Nhưng khi vận dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tíchphim vào bài giảng, chúng tôi nhận thấy, hai kĩ thuật này có nhiều ưu điểm vượttrội để phát huy những năng lực chung và những năng lực đặc thù của môn Ngữvăn cho học sinh

Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi đã tập trung nghiên cứu đề tài Vận dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào dạy học văn bản “Người cầm quền khôi phục uy quyền” - Ngữ văn 10 (Bộ sách Kết nối tri thức) nhằm định hướng và phát triển phẩm chất, năng lực học sinh THPT Mong muốn của chúng

tôi là ghi lại và chia sẻ những kinh nghiệm đã tích lũy được khi vận dụng kĩ thuật

KWL và kĩ thuật phân tích phim vào quá trình giảng dạy văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” nói riêng và văn bản truyện nói chung.

1.2 Nội dung và mục đích nghiên cứu

1.2.1 Nội dung nghiên cứu:

- Cách thức sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào dạy vănbản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” - Ngữ văn 10 THPT (Bộ sách Kết nỗitri thức) để định hướng và phát triển phẩm chất, năng lực học sinh

1.2.2 Mục đích nghiên cứu:

- Đề xuất cách thức sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào dạy học văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” Từ đó, áp dụng kĩ thuật

này vào dạy đọc hiểu văn bản truyện trong chương trình Ngữ văn THPT

- Góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo định hương phát triển năng lực theo công văn 5555 của Bộ Giáo dục và Đào tạo

1.3 Phạm vi, đối tượng nghiên cứu

- Đề tài đã được thực nghiệm tại 2 lớp của khối 10 (10A8 và 10A16) của đơn

vị sở tại trong lĩnh vực môn Ngữ văn

- Đối tượng áp dụng: Tổ chức cho HS lớp 10 sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ

thuật phân tích phim vào đọc hiểu văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” từ đó hình thành kĩ năng đọc hiểu một số văn bản truyện trong chương

trình

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài, chúng tôi đã sử dụng các phương pháp:

- Phân tích, tổng hợp: Chúng tôi tiến hành phân tích và tổng hợp những vấn

đề lí luận về thể loại truyện, về kĩ thuật KWL, kĩ thuật phân tích phim, phân tích

và tổng hợp thực trạng dạy và học Ngữ văn hiện nay để làm rõ lí do và cơ sở chọn

đề tài; phân tích và tổng hợp kết quả khảo sát để thấy rõ hiệu quả mà đề tài đem lại

- So sánh: Chúng tôi sử dụng phương pháp so sánh vào đánh giá mức độ vàkết quả vận dụng kiến thức của HS giữa các lớp sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuậtphân tích phim vào đọc hiểu với các lớp không sử dụng hai kĩ thuật này

- Khảo sát, thống kê: Chúng tôi tiến hành khảo sát mức độ vận dụng của

HS và thống kê kết quả trong sự so sánh, đối chứng

- Thực nghiệm: Chúng tôi đã sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích

phim vào dạy đọc hiểu văn bản truyện Người cầm quyền khôi phục uy quyền

(Chương trình Ngữ văn 10 - Bộ sách Kết nối tri thức) trong năm học 2024 -2025 (ở lớp 10A8 và 10A16) và nhận thấy hai kĩ thuật này đem lại hiệu quả tích cực Vì thế, chúng tôi tiếp tục thực nghiệm hai kĩ thuật này khi dạy văn bản truyện khác

Khi xây dựng đề cương sáng kiến kinh nghiệm, chúng tôi đã đề xuất và nhân rộng việc sử dụng kĩ thuật này vào đọc hiểu văn bản truyện với đồng nghiệp ởtrường mình Kết quả thực nghiệm là một cơ sở để chúng tôi đánh giá hiệu quả vàtính khả thi của đề tài

1.5 Tính mới của đề tài

Được thể hiện ngay trong việc đưa kĩ thuật dạy học KWL vào đọc hiểu vănbản truyện và cách thức cụ thể khi sử dụng kĩ thuật này vào dạy đọc hiểu văn bảntruyện góp phần định hướng, phát triển phẩm chất và năng lực học sinh THPT

1.6 Cấu trúc của sáng kiến kinh nghiệm

Ngoài phần đặt vấn đề và kết luận, phần nội dung bao gồm:

1 Cơ sở khoa học của đề tài

2 Cách thức sử dụng kĩ thuật KWL vào dạy đọc hiểu văn bản tự sựtrong chương trình Ngữ văn THPT

3 Thực nghiệm

PHẦN 2: NỘI DUNG 2.1 Cơ sở khoa học của đề tài

2.1.1 Cơ sở lí luận

2.2.1.1 Lí luận về kĩ thuật dạy học KWL

Kĩ thuật dạy học là đơn vị nhỏ của phương pháp dạy học Đó là những biện

pháp, cách thức hoạt động của giáo viên và học sinh trong các tình huống hànhđộng nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học Sử dụng các kĩ thuật dạ

y học tích cực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc phát huy sự tham gia tíchcực của học sinh trong quá trình dạy học, kích thích tư duy sáng tạo, khích lệ sựcộng tác làm việc chủ động của các em

Kĩ thuật dạy học KWL là cụm từ viết tắt của các từ: Know (Biết rồi) – K,Want to learn (Muốn học) – W, Learned (Đã học) – L Được cụ thể bằng các c

âu hỏi:

K – What we know? - Những gì chúng ta biết rồi?

W – What we want to learn?- Những gì chúng ta muốn học? L – What we learned? - Những gì chúng ta học được?

Kĩ thuật KWL là đề xuất của Donna Ogle vào năm 1986 Donna Ogle làGiáo sư danh dự về Đọc và Ngôn ngữ tại Đại học Quốc gia Louis ở Chicago Cáclĩnh vực nghiên cứu chính của bà tập trung vào các chiến lược phát triển khả nănghiểu và cách cải thiện việc dạy đọc viết thông qua phát triển chuyên môn KWLthể hiện quá trình động não của học sinh về chủ đề bài đọc Các em bắt đầu từnhững gì đã biết về chủ đề Những thông tin các em biết được ghi vào cột K Sau

đó các em đề xuất những gì mình muốn biết dưới dạng câu hỏi và ghi vào cột W.Trong quá trình đọc hoặc sau khi đọc xong, các em sẽ tự trả lời các câu hỏi ở cột

W Và đây là những nội dung ở cột L

Kĩ thuật KWL được phát triển thành KWLH Từ sơ đồ KWL, Ogle đã bổ

sung cột H ở sau cùng H – How can we learn more? (Làm thế nào chúng ta có thể

tìm hiểu thêm) với nội dung khuyến khích học sinh định hướng cách thức, biệnpháp nghiên cứu, tìm tòi thông tin mở rộng về chủ đề đọc

2.1.1.2 Lí luận về kĩ thuật dạy học phân tích phim

Trong nghiên cứu về mối quan hệ giữa giáo dục - phim ngắn và vai trò củaphim ngắn trong giáo dục đối với HS trung học và đại học, Kabadayi (2012) chothấy việc sử dụng phim ngắn dễ dàng phục vụ mục đích giáo dục tại thời điểm thựchiện và trong suốt quá trình học tập Nhận thấy người học chỉ dành cho mình tối đa

từ 16-20 phút trong giờ học để có thể tập trung vào bài giảng, việc sử dụng phim cótầm quan trọng đáng kể để thu hút sự chú ý trong thời gian dài, Wilson và Korn(2007) kết luận rằng trong quá trình giáo dục dựa trên lời nói có thể nhớ 70%những gì được dạy trong 10 phút đầu tiên và chỉ 20% những gì được dạy trongvòng 10 phút cuối cùng Phim ngắn cung cấp cho HS kĩ năng kể chuyện, giúp HS

có năng lực nhận thức môi trường xung quanh và các sự kiện Nếu phim ngắnđược sử dụng hiệu quả sẽ đạt đến một sự học tập đích thực của HS như: thúc đẩyđộng cơ học, nhận diện các đối tượng trong phim, dự đoán hành động của các đốitượng, phân tích diễn biến các đối tượng, kết nối các khái niệm

Kĩ thuật phân tích phim là một kĩ thuật dạy học tích cực Để tiến hành sửdụng kĩ thuật dạy học này, giáo viên sẽ chuẩn bị trước một đoạn phim ngắn có liên

quan đến nội dung của bài dạy, đồng thời chuẩn bị sẵn hệ thống câu hỏi Các câuhỏi này sẽ được tung ra trước khi cho HS xem phim Điều này giúp HS phát huykhả năng tập trung, khả năng ghi nhớ và giúp HS định hướng được câu trả lời củamình Học sinh vừa xem phim vừa phải động não, tư duy khi xem phim, chứkhông đơn thuần là một hoạt động giải trí

Như vậy, có thể thấy hiệu quả dạy học với phim là rất lớn HS đến với trithức thông qua những hình ảnh, âm thanh chân thực, sống động hấp dẫn Phim làmột công cụ để GV khai thác và sử dụng cho các mục đích dạy học

2.1.1.3 Sự thích hợp của kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim với việc đọc hiểu văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền”

Qua quá trình nghiên cứu, phân tích, đánh giá, thực hành, xuất phát từ đặctrưng của truyện, chúng tôi đúc kết lại sự tương thích, thích hợp của kĩ thuật KWL

và kĩ thuật phân tích phim với việc đọc hiểu văn bản truyện

“Người cầm quyền khi phục uy quyền” (trích tiểu thuyết “Những người

khốn khổ” của đại văn hào V.Huy-gô) là một văn bản hay, tiếp tục được lựa chọn

để đưa vào chương trình Ngữ văn 2018 Đây là đoạn trích tiêu biểu, thể hiện đượcnhững đặc trưng của văn bản tự sự Đọc văn bản, người đọc dễ nhận biết về đờisống được phản ánh, về nhân vật được khắc họa Đó là lí do thích hợp với yêu cầuthông tin ở cột K Học sinh sẽ không khó khăn khi thực hiện ghi vào cột K nhữngđiều các em đã biết về chủ đề đọc

Tuy nhiên, đọc văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền”, học sinh

không chỉ dừng lại ở việc nhận biết những sự kiện, con người được nhà văn phảnánh mà còn mong muốn thấu hiểu được tư tưởng, thông điệp, những lớp “trầmtích” ẩn sâu bên trong lớp vỏ ngôn từ Đọc truyện, cái khó và cái sâu chính là bócđược lớp trầm tích ấy Cột W trong kĩ thuật KWL tạo cơ hội để học sinh khám phásâu hơn những điều các em muốn biết về văn bản Các em sẽ thể hiện điều mìnhmuốn biết bằng những câu hỏi, những yêu cầu và cùng đi tìm câu trả lời Khichân lí được sáng tỏ là lúc lớp trầm tích của truyện được lộ ra Cuộc sống và conngười trong truyện, tư tưởng và tài năng của nhà văn được cắt nghĩa, lí giải vàđược soi chiếu nhiều chiều, cặn kẽ Các em sẽ ghi lại những điều học được ấy vàocột L, kể cả những bài học về đạo đức, về nhân sinh, về lẽ sống mà truyện đã tácđộng đến các em

Bên cạnh đó, việc sử dụng kĩ thuật phân tích phim vào dạy học văn bản

“Người cầm quyền khôi phục uy quyền” cũng đem lại hiệu quả cao Bởi văn bản

này chỉ là một đoạn trích của một bộ tiểu thuyết dài hơi với nhiều chương, nhiều sựkiện, nhiều mắt xích đan cài nhau, việc xem phim (cụ thể là xem video tóm tắt tiểuthuyết, video tái hiện đoạn trích) trong quá trình đọc hiểu văn bản này giúp ngườihọc có thể ghi nhớ và nắm bắt dễ dàng hơn diễn biến cốt truyện Hệ thống câu hỏiđược giáo viên chuẩn bị trước khi cho HS xem phim sẽ hướng các em tới chủ đềcủa bài học, đặc biệt là hướng đến điều các em muốn biết Sau khi xem phim, các

em không chỉ trả lời được các câu hỏi ở cột K mà còn có thể bổ sung điều bản thânmuốn biết ở cột W

Như vậy, sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào dạy học văn

bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” sẽ là một cách thức thâm nhập văn

bản theo lối tầng bậc của tư duy từ nhận biết đến thông hiểu và vận dụng Trên cơ

sở những cái đã biết mới có thể tìm hiểu được những cái chưa biết Rồi từ nhữngcái đã biết, khám phá những cái muốn biết để tích lũy những cái học được Điềunày làm cho hoạt động đọc hiểu trở nên nhẹ nhàng, không gò bó, từ đó mà hìnhthành kĩ năng, phát triển năng lực học sinh.

2.1.2 Cơ sở thực tiễn

2.1.2.1 Thực trạng học sinh THPT học bộ môn Ngữ văn hiện nay

Chúng ta đã bàn khá nhiều về thực trạng học sinh THPT học văn hiện nay

Ai cũng thừa nhận là học sinh chán học văn, lười học văn, học văn một cách thụđộng Rất nhiều học sinh lười động não Nghe - nói - đọc - viết cũng lười Các emthường chờ vào sự truyền thụ của thầy cô, chờ vào câu trả lời “giải nguy” của bạn.Các em ít hoặc không làm việc với văn bản, nhất là văn bản tự sự (thường có dunglượng dài hơn các loại văn bản khác) Nghĩa là không đọc, không tóm tắt, khôngnắm bắt được cốt truyện, nhân vật, tình tiết, chi tiết tiêu biểu Cho nên, các emkhông có chất liệu văn chương trong đầu để chủ động tiếp nhận, để xuất chính kiến

và phản biện, đánh giá

Để có kết luận xác đáng, chúng tôi đã tiến hành khảo sát tìm hiểu thực trạnghọc tập của học sinh Cụ thể, chúng tôi đã phát phiếu điều tra cho học sinh của cáctrường trên địa bàn để các em phát biểu những cảm nhận và nêu ý kiến, nguyệnvọng của mình về việc áp dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào dạyhọc văn bản truyện trong chương trình THPT

- Nội dung khảo sát như sau:

Phiếu khảo sát thực trạng học tập của học sinh

Họ và tên học sinh Lớp Trường Hãy trả lời câu hỏi dưới đây bằng cách đánh dấu x vào ô trống trong bảng cócâu trả lời phù hợp với em:

Em đã từng được tham gia một tiết học mà thầy cô có sử

dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim chưa?

Em có mong muốn được học một giờ học có sử dụng kĩ

thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim không?

- Kết quả như sau:

Nội dungĐã

từngthamgia

Chưatừngthamgia

Cómongmuốn

Khôngmongmuốn1

2024-2025 THPT Đặng ThaiMai 48/20024% 152/20076% 190/20095% 10/2005%2

2024-2025 THPT QuảngXương 4 0/2000% 200/200100% 184/20092% 16/2008%

- Kết quả trên cho thấy:

+ Tỉ lệ học sinh được tham gia tiết học có sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật

phân tích phim không cao Điều đó cho thấy việc vận dụng các kĩ thuật trên vàodạy học văn bản này ở các trường chưa được quan tâm.

+ Phần lớn học sinh các trường đều có mong muốn nguyện vọng được thamgia giờ học mà thầy cô sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim để có cơhội phát triển năng lực, phẩm chất của bản

2.1.2.2 Thực trạng giáo viên sử dụng phương pháp/kĩ thuật dạy học vào dạy đọc hiểu văn bản văn học trong trường THPT hiện nay

Thực tế cho thấy, thầy cô dạy Ngữ văn đã có ý thức và đã sử dụng phươngpháp, kĩ thuật dạy học tích cực vào đọc hiểu văn bản văn học Tuy nhiên, việc sửdụng phương pháp, kĩ thuật dạy học lại chưa được thường xuyên, chưa đồng bộ.Mới chỉ tập trung vào những tiết thao giảng đổi mới phương pháp do Ban chuyênmôn nhà trường tổ chức, những tiết có đồng nghiệp dự giờ Thường thì giáo viênchỉ sử dụng một vài phương pháp, kĩ thuật quen thuộc như đàm thoại –vấn đáp,thảo luận nhóm, thảo luận cặp đôi, sơ đồ tư duy Những phương pháp, kĩ thuật nàyđược sử dụng có lúc còn mang tính hình thức, khiên cưỡng, lúng túng chưa pháthuy hết được hết hiệu quả

Thực trạng này đến từ nhiều nguyên nhân Thời lượng cho một bài đọc hiểucòn hạn chế (từ 1 đến 3 tiết), giáo viên luôn bị áp lực bởi thời gian trên lớp, vừa tổchức hoạt động cho các em vừa lo “cháy bài”, chậm tiến độ chương trình Tâm lí

sợ học sinh hổng kiến thức, không đáp ứng được nhu cầu kiểm tra, thi, điểm số,…Giáo viên trang bị kiến thức, kĩ năng về các phương pháp, kĩ thuật dạy học chủ yếu

là tự học, tự nghiên cứu tìm tòi, cũng chủ yếu là lí thuyết, chưa được thực nghiệm

“mắt thấy tai nghe”, chưa được tập huấn bài bản, chuyên nghiệp Sĩ số của một lớpđông (trên dưới 40 em) cũng hạn chế hiệu quả việc sử dụng phương pháp, kĩ thuậtdạy học

2.1.2.3 Thực trạng sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào dạy đọc hiểu văn bản "Người cầm quyền khôi phục uy quyền” - Ngữ văn 10, tập 2 (Bộ sách Kết nối tri thức)

2.2 Thực trạng giáo dục của giáo viên

Chúng tôi đã tiến hành tìm hiểu thực trạng của việc áp dụng kĩ thuật KWL

và kĩ thuật phân tích phim vào bài “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” để phát

huy năng lực cho học sinh bằng phiếu điều tra khảo sát giáo viên thuộc bộ mônNgữ Văn ở một số trường THPT trên địa bàn:

- Nội dung khảo sát:

Họ và tên giáo viên Giảng dạy môn Trường Hãy trả lời câu hỏi dưới đây bằng cách đánh dấu(x) vào ô trống trong bảng có câutrả lời phù hợp với thầy/cô:

Nội dung Có Không/chưa

Thầy/cô đã từng áp dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích

phim vào dạy học bài “Người cầm quyền khôi phục uy

quyền” để phát huy năng lực cho học sinh hay chưa?

Thầy/cô thấy việc áp dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phan

tích phim vào dạy học bài “Người cầm quyền khôi phục uy

quyền” để phát huy năng lực cho học sinh có cần thiết hay

Chưa

tổ chức

Cầnthiết

Khôngcần thiết

1 2024-2025 THPT Đặng Thai

Mai

1/128,3%

11/1291,7%

10/1283/%

2/1217%

2 2024- 2025 THPT QuảngXương 4 0/11

0%

11/11100%

9/1181%

2/1119%

3 2024-2025 THPT Chu Văn An 2/13

15,4%

11/1384,6%

10/1376,9%

2/1323,1%

- Từ kết quả khảo sát đó, chúng tôi nhận thấy: Đa số giáo viên nhận thứcđược tầm quan trọng của kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào dạy hcoj

văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” nhưng vẫn chưa vận dụng vào

quá trình giảng dạy Kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim dù đã được biết đế

n từ lâu, nhưng lại chưa được sử dụng thường xuyên, phổ biến

Trong quá trình giảng dạy, chúng tôi cũng nhận ra, việc sử dụng kĩ thuật

KWL và kĩ thuật phân tích phim vào đọc hiểu văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” nói riêng, văn bản truyện nói chung cần phải linh hoạt, mềm dẻo.

Nghĩa là không thể cứng nhắc, máy móc theo như lí thuyết của kĩ thuật này.Chẳng hạn như ở cột L (Những điều học được) theo lí thuyết là ghi nhận câu trả lời

từ cột W (Những điều muốn biết), nhưng giáo viên có thể ghi nhận câu trả lời ngayphía dưới cột W, dành cột L để ghi những thông tin học được mà học sinh đúc rút

từ cột K và W, trong đó không chỉ có những thông tin về nội dung kiến thức củachủ đề đọc mà còn có cả những bài học nhân sinh bổ ích từ chủ đề đọc

Cũng có những chủ đề đọc, chúng tôi mở rộng thêm cột H (Biện pháp, cáchthức tìm tòi, mở rộng) Thông tin của cột này góp phần rèn luyện thêm kĩ năng,tăng khả năng thực hành cho học sinh và cũng góp phần đem văn bản truyện gầnhơn với cuộc sống hôm nay, làm cho chủ đề đọc mang hơi thở thời sự

2.2 Cách thức sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật phân tích phim vào

dạy học văn bản “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” - Ngữ văn 10, tập 2 (Bộ sách kết nối tri thức)

Khi dạy đọc hiểu văn bản truyện nói chung và văn bản “Người cầm quyền khôi phuc uy quyền” nói riêng, chúng tôi chỉ sử dụng kĩ thuật KWL và kĩ thuật

phân tích phim vào một nội dung nhất định chứ không phải toàn bộ nội dung củabài Vì vậy, giáo án thực nghiệm chỉ trích ngang một hoạt động - một nội dungtrong kế hoạch bài dạy:

Hoạt động khám phá: Hình thành kiến thức mới

Nội dung 2: Đọc hiểu nhân vật Giăng Van - giăng

- Sau bài học, nhận thức được sức mạnh của tình thương, biết sống nhân ái,

vị tha, sống có trách nhiệm với bản thân, với những người xung quanh, vớicộng đồng

- Biết vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học viết đoạn văn nghị luận về mộtvấn đề tư tưởng, đạo lí đặt ra trong đoạn trích

* Tổ chức hoạt động:

GV sử dụng kĩ thuật KWL kết hợp kĩ thuật phân tích phim, thảo luận cặp đôi, phát vấn - đàm thoại

Hoạt động 1: Thực hiện cột K và W trong biểu đồ

 GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:

+ Thao tác 1: GV giới thiệu về sơ đồ KWL Tổ chức HS làm việc cá nhânvới sơ đồ KWL Khuyến khích các em sáng tạo trong cách vẽ sơ đồ KWL để tăngtính hấp dẫn

+ Thao tác 2: Đưa bộ câu hỏi trước khi xem phim:

1 Hãy ghi lại những điều các em đã biết về nhân vật Giăng Van-giăng trong quan hệ với Gia ve và Phăng tin qua đoạn trích “Người cầm quyền khôi phục uy quyền” vào cột K.

2 Còn điều gì các em muốn biết về Giăng Van-giăng ở đoạn trích này? (Ghi vào cột W những câu hỏi hoặc những yêu cầu các em muốn biết).

+ Thao tác 3: Giáo viên chiếu một phân đoạn phim ngắn về cảnh Giăng giăng đối mặt với Gia-ve khi họ cùng ở trong bệnh xá nơi Phăng-tin đang điều trịbệnh, trích bộ phim “Những người khốn khổ” được sản xuất bởi Working TitleFilms

 HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

HS xung phong báo cáo lần lượt theo từng nội dung của cột K và W Các

HS khác lắng nghe, bổ sung, hoàn thiện

GV tiếp nhận, lọc kiến thức để ghi vào cột K và W trên bảng Có thể gợi dẫnthêm để tạo không khí và đào sâu kiến thức GV cũng chuẩn bị một số câu hỏi để

bổ sung vào cột W nếu câu hỏi và yêu cầu của HS chưa xoáy vào trọng tâm chủ đề

Hoạt động 2: Thực hiện cột L trong biểu đồ KWL

 GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:

Thao tác 1: GV tổ chức các em thảo luận cặp đôi, sử dụng phiếu học tập ở hoạt động 1

Thao tác 2: GV nêu nhiệm vụ học tập, định lượng thời gian thảo luận là 3 phút

Gợi ý: Em học được những gì về Giăng giăng, qua Giăng giăng? (Ghi những điều học được vào cột L)

Van- HS thực hiện nhiệm vụ học tập:

HS thảo luận cặp đôi trong thời gian 3 phút, ghi ý kiến thống nhất vào cột

L trong phiếu học tập

 HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

Một nhóm xung phong cử thành viên báo cáo trước Nhóm khác lắng nghe, bổ sung, hoàn thiện

GV tiếp nhận, lọc kiến thức để ghi vào cột L trên bảng

- Sửa sang lại

-Lí do nào khiến cho thái độ củaGiăng Van - giăng có nhữngbiểu hiện trái ngược đối với Gia

nghĩa như thế nào đối với việcmiêu tả Giăng Van-giăng?

-Tác giả khắc họa nhân vậtGiăng Van - giăng bằng nhữngthủ pháp nghệ thuật nào?

- (…)-> Lí do: Bảo vệ, che chở, yêuthương Phăng - tin - người phụ

nữ khốn khổ

-> Có thể Giăng Van - giăng nói

- Giăng Van giăng:

+ Giàu tình nhân ái luôn che chở, bảo vệ,đem lại niềm tin,niềm hi vọng chonhững người nghèokhổ

-+ Biểu tượng cho cáiThiện, cái Đẹp, làđấng cứu thế - nhưmột thánh nhân

(>< Gia - ve: bạo lực,lạnh lùng, vô cảmnhư một ác nhân).->Giăng Van - giăng

là người đã khôi phục

uy quyền - nhưngkhông phải uy quyềncủa bạo lực, cườngquyền mà là uy