Skkn cấp tỉnh vận dụng kiến thức liên môn hướng dẫn học sinh thực hành viết chương trình sử dụng các lệnh vào ra Đơn giản, câu lệnh rẽ nhánh if môn tin học lớp 10

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓATRƯỜNG THPT LƯƠNG ĐẮC BẰNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN HƯỚNG DẪN HỌC SINH THỰC HÀNH VIẾT CHƯƠNG TRÌNH SỬ DỤNG CÁC LỆNH VÀO - RA ĐƠN

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT LƯƠNG ĐẮC BẰNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN HƯỚNG DẪN HỌC SINH THỰC HÀNH VIẾT CHƯƠNG TRÌNH SỬ DỤNG CÁC LỆNH VÀO - RA ĐƠN GIẢN, CÂU LỆNH RẼ NHÁNH IF

MÔN TIN HỌC LỚP 10

Người thực hiện: Nguyễn Thúy Hà Chức vụ: Tổ phó chuyên môn SKKN thuộc môn: Tin học

THANH HÓA NĂM 2025

MỤC LỤC

Trang

1 PHẦN MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài: ……… 1

1.2 Mục đích nghiên cứu: ……… 1

1.3 Đối tượng nghiên cứu: ……… 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu: ……… 2

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận: ……… 2-3 2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu: ……… 3

2.3 Giải quyết vấn đề: ……… 3

2.3.1 Các giải pháp thực hiện: ……… 3

2.3.2 Nội dung thực hiện: ……… 3-18 2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm: ……… 18

3 Kết luận, kiến nghị: ……… 18

3.1 Kết luận: ……… 18

3.2 Kiến nghị: ……… 19

ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN HƯỚNG DẪN HỌC SINH THỰC HÀNH VIẾT CHƯƠNG TRÌNH SỬ DỤNG CÁC LỆNH VÀO – RA ĐƠN

GIẢN, CÂU LỆNH RẼ NHÁNH IF MÔN TIN HỌC LỚP 10”

1 PHẦN MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài

Ngành công nghệ thông tin (CNTT) là lĩnh vực đang phát triển mạnh mẽ vàngày càng trở nên quan trọng trong cuộc sống hiện đại CNTT liên quan đến sựphát triển, thiết kế, triển khai và bảo trì các hệ thống máy tính, phần mềm và ứngdụng điện tử Ngành này đã ảnh hưởng đến hầu hết các lĩnh vực của đời sống,bao gồm cả kinh tế, giáo dục, y tế, giải trí và nhiều lĩnh vực khác

Trong giai đoạn hiện nay, ngành CNTT đang trở thành một yếu tố quantrọng trong sự phát triển của các doanh nghiệp và tổ chức trên toàn thế giới Với

sự phát triển của công nghệ và mạng internet, nhu cầu về các dịch vụ công nghệthông tin đã tăng đáng kể, bao gồm cả lưu trữ dữ liệu, phát triển phần mềm vàbảo mật thông tin Các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), máy học(machine learning), đám mây (cloud computing) và blockchain đang tạo ra các

cơ hội mới cho các doanh nghiệp và tổ chức

Ở Việt Nam, ngành CNTT đang được đánh giá là một trong những ngành

có tốc độ phát triển nhanh nhất Theo báo cáo của Tổ chức WISE, số lượng lậptrình viên ở Việt Nam đã tăng lên gấp đôi trong vòng 4 năm, đạt hơn 250.000người Đây là một con số ấn tượng cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của ngànhCNTT trong nước

Ngành CNTT còn mang lại những cơ hội phát triển nghề nghiệp cho cácsinh viên, các chuyên gia và những người đam mê công nghệ Với nhu cầu ngàycàng tăng của thị trường về các sản phẩm, dịch vụ công nghệ, các chuyên giaCNTT sẽ được đánh giá cao và có nhiều cơ hội phát triển trong tương lai

1.2 Mục đích nghiên cứu

Trước sự đổi thay của thời cuộc và sự phát triển của khoa học công nghệtrong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Hội nghị lầnthứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã quyết định banhành nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 về "đổi mới căn bản,toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóatrong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốctế" Nghị quyết này đặt nền móng cho hàng loạt các cải cách, thay đổi nhữngnăm về sau, trong đó tiêu biểu nhất là chương trình giáo dục phổ thông mới năm

2018, với lộ trình triển khai từ năm 2020 đến năm 2025 Đây được xem như một

"cam kết" của nhà nước Việt Nam nhằm "bảo đảm chất lượng của cả hệ thốngvà từng cơ sở giáo dục phổ thông" Do đó từ năm học 2022-2023 môn Tin họcTHPT đã được thực hiện theo chương trình giáo dục mới và môn Tin học cũnglà một trong những môn tự chọn để thi tốt nghiệp THPT, nhưng trong quá trìnhgiảng dạy môn Tin học lớp 10 tại trường THPT Lương Đắc Bằng - huyện HoằngHóa tôi thấy đa số các em không hứng thú học môn này, các em chỉ thích họcToán, Lý, Hóa, Sinh hoặc Sử, Địa do đó để khơi dậy niềm đam mê, yêu thích vàhứng thú với môn học này khi dạy các em viết chương trình sử dụng các lệnhvào ra đơn giản và câu lệnh if tôi đã vận dụng kiến thức của các môn Toán, Lý,Hóa, Sinh,Sử, Địa và một số kiến thức xã hội hướng dẫn các em viết chươngtrình trong máy tính để dần hình thành sự yêu thích học môn Tin học ở các em

Từ lí do trên, tôi xin trình bày sáng kiến kinh nghiệm “VẬN DỤNG KIẾNTHỨC LIÊN MÔN HƯỚNG DẪN HỌC SINH THỰC HÀNH VIẾTCHƯƠNG TRÌNH SỬ DỤNG CÁC LỆNH VÀO – RA ĐƠN GIẢN, CÂULỆNH RẼ NHÁNH IF MÔN TIN HỌC LỚP 10’’

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh khối 10 trường THPT Lương Đắc Bằng

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu lí luận:

Khi xây dựng đề tài này tôi đã nghiên cứu các tài liệu tham khảo sau:Sách giáo khoa Tin học 10, sách bài tập tin học lớp 10, một số sách giáo khoa vàmột số bài tập cơ bản của các môn học khác Ngoài ra tôi còn tìm hiểu thêm cáckiến thức về pháp luật và xã hội qua Internet

Phương pháp ứng dụng thực tiễn

- Phương pháp quan sát - Kiểm tra việc học tập của học sinh (bài cũ, bài mới)

- Phương pháp điều tra – Phỏng vấn học sinh

- Phương pháp khảo nghiệm thăm lớp, dự giờ Kiểm tra chất lượng sau giờ học

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận

- Nghị quyết 40/2000/QH10 và chỉ thị 14/2001/CT-TT ngày 9/12/2000về việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông: Nội dung chương trình là tíchcực áp dụng một cách sáng tạo các phương pháp tiên tiến, hiện đại, ứng dụngCNTT vào dạy và học

- Chỉ thị 29/CT của trung ương Đảng về việc đưa CNTT vào nhà trường.

- Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ban hành Chương trình giáo dục phổthông mới

- Quyết định 1282/QĐ-BGDĐT 2022 Kế hoạch tăng cường ứng dụngCNTT và chuyển đổi số trong GDĐT

- Công văn số 4324/BGDĐT-CNTT hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ ứng dụng CNTT, chuyển đổi số và thống kê giáo dục năm học 2024 - 2025

2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu.

“Viết chương trình sử dụng các lệnh vào - ra đơn giản, câu kệnh rẽ nhánh if” Trong chương trình tin học lớp 10 không phải là nội dung khó nhưng

đóng vai trò quan trọng đối với những người bước đầu học lập trình Nhiều kháiniệm, quy tắc còn mới cần được thực hiện đúng ngay từ giai đoạn bắt đầu đểhình thành dần phong cách lập trình tốt Chính vì vậy khi dạy nội dung này giáoviên cần đưa các dạng bài tập khác nhau để các em khắc sâu được kiến thức

2.3 Giải quyết vấn đề

2.3.1 Các giải pháp thực hiện.

Đề tài được hình thành dựa vào các câu hỏi khoa học sau:

* Để học sinh yêu thích môn học này thì phải làm cách nào?

* Để học sinh có thể tự lực viết được các chương trình sử dụng các lệnh vào – rađơn giản và câu lệnh rẽ nhánh if thì phải làm cách nào?

* Việc giúp học sinh có thể dễ dàng nhận dạng được bài toán với phương pháp

đã được hướng dẫn của giáo viên thì người giáo viên cần phải làm gì?

Từ các câu hỏi trên, tôi thấy rằng để học sinh học tốt được cần vận dụng kiến thứcliên môn để các bài tập được đa dạng như thế các em sẽ thấy hứng thú học hơn

2.3.2 Nội dung thực hiện

A Nhắc lại một số kiến thức cơ bản

1/ Nhập giá trị cho một biến vào từ bàn phím:

 Dữ liệu nhập vào là một xâu kí tự

Biến = input(<dòng thông báo>)

 Dữ liệu nhập vào là kiểu số nguyên

Biến = int(input(<dòng thông báo>))

 Dữ liệu nhập vào là kiểu số thực

Biến = float(input(<dòng thông báo>))

Trong đó: dòng thông báo là để nhắc người dùng biết cần nhập gì, dòng thông báo là một xâu kí tự đặt giữa cặp dấu nháy kép.

B Các bài tập

* Sử dụng kiến thức môn Lịch sử-Địa lí

Bài 1: Viết chương trình nhập câu hỏi từ bàn phím và đưa ra màn hình câu trả lời: Câu hỏi: Tìm hiểu và kể tên một số sản phẩm chính mà công nghiệp thực phẩm

của Việt Nam được xuất khẩu?

Trả lới: Một số sản phẩm chính mà công nghiệp thực phẩm của Việt Nam được

xuất khẩu là: Gạo, cà phê, hạt điều, hạt tiêu, tôm chân trắng, cá tra

Chương trình tham khảo:

input("Mời bạn nhập câu hỏi: ")

print("Một số sản phẩm chính mà công nghiệp thực phẩm của Việt Nam được xuất khẩu là: Gạo, cà phê, hạt điều, hạt tiêu, tôm chân trắng,

cá tra")

Bài 2: Em hãy viết chương trình nhập GDP bình quân đầu người của Việt

Nam năm 2023 và năm 2024 Tính trung bình cộng GDP bình quân đầu ngườicủa Việt Nam trong 2 năm này và đưa kết quả ra màn hình

Chương trình tham khảo:

n1=float(input("Nhập GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2023: ")) n2=float(input("Nhập GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2024: ")) Tb=(n1+n2)/2

print("TBC = ",Tb)

Bài 3: Thanh Hóa có bề dày lịch sử hào hùng và truyền thống văn hoá độc

đáo. Suốt mấy ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, Thanh Hóa đã xuấthiện nhiều anh hùng dân tộc, danh nhân tiêu biểu Cùng với những trang lịch sửoai hùng, Thanh Hóa có nhiều di tích được xếp hạng quốc gia

Em hãy viết chương trình nhập từ bàn phím số nguyên dương N là mộtnăm bất kỳ (N<2000)

- Nếu nhập N=226 thì đưa ra màn hình dòng chữ “Năm sinh của Bà Triệu”

- Nếu nhập N=1385 thì đưa ra màn hình dòng chữ “Năm sinh của vua

Lê Lợi”

- Nếu nhập N=1397 thì đưa ra màn hình dòng chữ “Thành Nhà Hồ được xâydựng”

- Nếu nhập N=1962 thì đưa ra màn hình dòng chữ “Là năm di tích lịch

sử Lam Kinh được xếp hạng QG”

- Nếu N khác các số 226, 1385, 1397, 1962 thì đưa ra màn hình dòngchữ “Cụ Lương Đắc Bằng là một nhà chính trị thời nhà Hậu Lê”

Chương trình tham khảo:

N=int(input("Nhập số nguyên dương N= "))

print("Cụ Lương Đắc Bằng là một nhà chính trị thời nhà Hậu Lê")

* Sử dụng kiến thức môn Vật lý - Hóa học - Sinh học

Bài 1: Viết chương trình tìm khối lượng của nguyên tố K và O trong 100g

K2CO3 (Biết nguyên tử khối của K= 39, C=12, O=16)

Thuật toán:

- Bước 1: Tìm M K2CO3 = x.Mk +y.Mc + z.Mo

print("Khối lượng của nguyên tố K: ",mK,”g”)

print("Khối lượng của nguyên tố O: ",mO,”g”)

Bài 2: Tính thành phần % (theo khối lượng) các nguyên tố trong hợp chất

NaNO3 (Biết nguyên tử khối của Na= 23, N=14, O=16)

Thuật toán:

- Bước 1: Tính M NaNO3

- Bước 2: Tính thành phần phần trăm của các nguyên tố theo khối lượng

Chương trình tham khảo:

print("Khối lượng thanh kim loại thứ nhất: ",m2,"g")

Bài 4: Một đoạn phân tử ADN có số nuclêôtit (nu) loại A bằng Anu (với0<A<10000) và G = 1200nu Lập trình tính chiều dài của đoạn phân tử ADN đó

Thuật toán:

Bước 1: Tính tổng số nuclêôtit: N=2*A+2*G

Bước 2: Tính chiều dài của đoạn phân tử AND: L= N/2 * 3,4

Chương trình tham khảo:

A=int(input("Nhập số nuclêôtit loại A: "))

G=1200

N = 2*(A+G)

L = N/2*3.4

print("Chiều dài đoạn ADN là:",L,"ăngstrong")

Bài 5: Làm muối là nghề phổ biến tại nhiều vùng ven biển Việt Nam Một hộ

gia đình tiến hành làm muối trên ruộng muối chứa 200 000 L nước biển Giảthiết 1 L nước biển có chứa 30g NaCl và hiệu suất quá trình làm muối thànhphẩm đạt 60% Hỏi khối lượng muối hộ gia đình thu được là bao nhiêu gam?

print("khối lượng muối hộ gia đình thu được là",M,"g")

Bài 6: Một gen sinh vật có chiều dài 4080Ao trong đó số nuclêôtit loại A = 240.Viết chương trình tính số lượng nuclêôti còn lại

Thuật toán:

- L= N/2 * 3,4 suy ra N=2*L/3,4

- N=2*A+2*G suy ra G=(N-2*A)/2

Chương trình tham khảo:

A=240

N=2*4080/3.4

G=(N-2*A)/2

print("Số lượng nuclêôti còn lại là: ",G,"nu")

Bài 7: Bạn Sơn đi xe máy từ A đến B mất t giờ, với vận tốc trung bình là v

(km/h) Bạn Hằng đi xe ô tô từ C đến D mất t1 giờ với vận tốc trung bình là v1

(km/h) Hãy viết chương trình cho biết bạn Sơn đi quãng đường ngắn hơn haydài hơn bạn Hằng và ngắn hơn hay dài hơn bao nhiêu km Nếu 2 bạn đi quãngđường bằng nhau thì đưa ra số 0 ( với 0<t, t1<15, 0<v<80, 0<v1 < 100 t, t1, v,v1 được nhập từ bàn phím).

Thuật toán:

Độ dài quãng đường được tính theo công thức: S = v * t

Chương trình tham khảo:

Bài 8: Viết chương trình thực hiện công việc sau:

Cho a mol Ca(OH)2 dư đựng trong bình từ từ phản ứng với b mol CO2 Sau phản ứng trong bình có những chất nào?

Phân tích bài toán

Phương trình phản ứng hóa học

Ca(OH)2 + CO2 CaCO3 + H2O

Ca(OH)2 + CO2 +H2O Ca(HCO3)2

Nếu a/b =1 thì trong bình có CaCO3

Nếu a/b>1 thì trong bình có CaCO3 và Ca(OH)2 dư

Nếu a/b< =1/2 thì trong bình có Ca(HCO3)2

Nếu 1/2<a/b<1 thì trong bình có CaCO3 và Ca(HCO3)2

Chương trình tham khảo

if a/b<=0.5:

print("Ca(HCO3)2")

if (a/b>0.5)and(a/b<1):

print("CaCO3 và Ca(HCO3)2")

* Sử dụng kiến thức môn Toán học

Bài 1: Cho số nguyên dương N Hãy viết chương trình tính tổng

Thuật toán:

Sử dụng công thức tính tổng dãy số cách đều:

Tổng = (Số hạng lớn nhất+Số hạng nhỏ nhất) x Số số hạng : 2Số số hạng = (Số hạng lớn nhất – Số hạng nhỏ nhất) : d + 1

Chương trình tham khảo:

N=int(input("Nhập số nguyên dương N = "))

S=(N+1)*N/2

print("Tong=",S)

Bài 2: Cuối mỗi năm học trường THPT Lương Đắc Bằng sẽ thưởng cho các bạn

đạt danh hiệu học sinh xuất sắc mỗi bạn 50.000đ, đạt danh hiệu học sinh giỏimỗi bạn 30.000đ Năm học 2024 – 2025 Khối 10 có a bạn đạt danh hiệu họcsinh xuất sắc và a1 bạn đạt danh hiệu học sinh giỏi , Khối 11 có b bạn đạt danhhiệu học sinh xuất sắc và b1 bạn đạt danh hiệu học sinh giỏi, Khối 12 có c bạnđạt danh hiệu học sinh xuất sắc và c1 bạn đạt danh hiệu học sinh giỏi

Hãy lập trình nhập các số a, b, c, a1, b1, c1 từ bàn phím và đưa ra mànhình số tiền mà nhà trường thưởng cho các bạn (với 0<a, b, c<150, 0<a1, b1,c1<300)

Chương trình tham khảo:

print("Số tiền mà nhà trường thưởng cho các bạn là:",stien,"đ")

Bài 3: Hãy viết chương trình nhập vào một số nguyên dương có 3 chữ số Hãy

đưa ra màn hình chữ số hàng đơn vị, chữ số hàng chục và chữ số hàng trăm củasố đã cho

Chương trình tham khảo:

Bài 4: Viết chương trình nhập 3 số thực a,b,c và tính chu vi, diện tích của tam

giác có độ dài các cạnh là a,b,c (a,b,c > 0 và thỏa mãn bất đẳng thức tam giác)

Thuật toán:

- Tính chu vi tam giác: cv=a+b+c

- Tính nửa chu vi tam giác p= cv/2

- Sử dụng công thức Heron tính diện tích tam giác:

print("Chu vi tam giác =",cv)

print("Diện tích tam giác =",S)

Bài 5: Theo quy định của trường THPT Lương Đắc Bằng, đầu tháng mỗi lớp sẽ

có 100 điểm và số điểm thi đua từng tháng của các lớp được tính như sau: mỗitrường hợp không đeo thẻ học sinh bị trừ 5 điểm, mỗi trường hợp nói chuyệntrong lớp bị trừ 3 điểm, mỗi trường hợp bị điểm dưới 5 bị trừ 4 điểm và mỗitrường hợp đi học muộn bị trừ 10 điểm Cuối mỗi tháng nhà trường sẽ tính điểmcòn lại (DCL) để xếp loại các lớp:

Nếu 90 ≤ DLC ≤ 100 xếp loại xuất sắc

Nếu 80 ≤ DLC < 90 xếp loại giỏi

Nếu 70 ≤ DLC <80 xếp loại khá

Các trường hợp còn lại không xếp loại

Lớp 12A5 trong tháng 10 có t trường hợp không đeo thẻ, c trường hợp nóichuyện, d trường hợp bị điểm dưới 5, m trường hợp đi muộn