Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu mồi quan hệ giữa độ giãn của vải và áp luc tiện nghỉ của trang phục để từ đó đưa ra mức áp lực phù hợp với cơ thể khi cơ thể ở trạng thải vận động Di tư
Trang 1Người hướng dẫn: 18 Nguyễn Thị Thúy Ngọc
A) Ly do lua chọn đề tài:
‘Trang phục quần áo bó sát là loại trang phục đẹp và dược ưu thích sử dụng,
tử khá lâu nhưng phải cho tới khi có sự ra đời vải co giãn nó mới được sử dụng,
rong rai Vai co gin cho phóp người 1a có thể may quần áo õm sát theo cơ thé ma
vẫn vận động được thoái mái Dễ tài "Vghiên củu môi quan hệ giữa độ giãn của vải và tính tiện nghĩ của trang phục” nhằm tìm ra mỗi quan hệ giữa độ giãn của vải
và áp lực tiện nghi của trang phục dễ tìm ra giả trị áp lực má cơ thể vẫn cám thầy
thoâi mái khi ở trạng thái vận động
B) Mue đích nghiên cứu, đối tượng, phạm vỉ nghiên cứu của luận văn
Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu mồi quan hệ giữa độ giãn của vải và áp
luc tiện nghỉ của trang phục để từ đó đưa ra mức áp lực phù hợp với cơ thể khi cơ
thể ở trạng thải vận động
Di tượng: Là các loại vải co giần được sử dụng để may các trang phục
quần áo co giãn
Phạm vỉ nghiên cứu: Hai nhớm vải đệt kim có độ có giãn khác nhau củng cho trải qua các chu kỳ chịu lực như nhau, sau đỏ ta so sánh độ giãn của các mẫu
và dưa ra nhận xét về mức áp lực phủ hợp
Œ) Nội dung của để tải: Gồm 3 chương
Chương 1 Tìm hiểu khái quát về tính tiện nghĩ của trang phục, các yếu tế
ảnh hướng tới tính tiên nghỉ trang phuc Sau đó tác giá tìm hiểu khái quát về đặc
điểm cấu tạo cơ thể người và oác kết quả nghiên cứu của cáo nhà khoa học về áp
Trang 2lực tiên nghi và mức áp lực được đánh giá là phủ hợp theo các phương pháp nghiên
củu khác nhau
Chương 2 T.ựa chọn vật liệu và dưa ra các phương pháp thí nghiệm, nêu lên
cách tiến hành thí nghiệm và các công thức xử lý số liệu thu được
Chương 3 Xử lý các kết quả thí nghiệm đã thu được từ thí nghiệm và thực
nghiệm từ dây đưa ra danh giá nhận xét về vật liệu dã lựa chọn và đưa ra hướng dẫn thiết kế
D) Phương pháp nghiên cứu:
Dé dat được mục đích nghiên cứu chúng tôi sử dụng một số phương pháp
nghiên cứu sau:
- Tiến hãnh lựa chọn vật hiệu và thí nghiêm theo các liêu chuẩn kỹ thuật
- Kết hợp kết quả thí nghiệm và các kết quả nghiên cửu trước đó để đưa ra nhận xét so sảnh
E) Kết luận:
Cùng với sự phát triển của xã hội con người ngày cảng đưa ra những đôi hỏi
cao về nhu cầu ăn mặc Một trong các yêu cầu lớn của trang phục hiện đại là tính
tiên nghi của trang phục Nghiên cứu đặc tính co giãn của vải dệt km có lõi đản
héi Spandex và từ đó tìm hiểu mức áp lực mà ở độ giãn nhất định của quần áo vẫn
chơ người sử dụng cảm thay thoải mái khi mặc quân áo là mục đích của đề tải
Hà Nội, ngày 10 thứng 6 năm 2011
Trang 3Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
LOI CAM ĐOAN
Tác giả xin cam đoan luận văn được thực hiện đưới sự hướng dẫn của tiến
sỹ Nguyễn Thị Thúy Ngọc Kết quả nghiên cứu được thực hiện tại phòng thí
nghiệm Vật Liệu Dệt May — Khoa Công nghệ Dệt may và Thời trang Trường
Dai Iloc Bach Khoa 114 N6i
Tác giả xin hoàn toản chịu trách nhiệm với nội đung luận văn không có sự
sao chớp tử các luận văn khác về những nội dung, hình ánh cũng như các kết quả
nghiên cửu được trình bay trong luận văn
Người thực hiện
Đào 1hị Anh Thư
Trang 4Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
LOT CAM ON
Lời đầu Liên, em xin gửi lài cảm ơn chân thành tới Tiến Sỹ Nguyễn Thị
Thúy Ngọc, người tận tâm hưởng dẫn em trong suốt quả trình thực hiện dé tai
này
Em xin gửi lồi cắm ơn tới các thầy cô trong Khoa Công nghệ Dột May &
Thời trang đã giảng dạy và truyền đạt những kiến thức mới và sâu về chuyên
môn và giúp dỡ em trong quá trình em học tập và nghiên cứu
Em xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô Irong công tác lại Viện Đảo tạo Sau
đại học trường Đại Ilọc Bách Khoa Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi, hướng dẫn
cho em học tập nghiên cứu và làm luận văn
Em xin gửi lời cẩm ơn tới gia dinh, người thân và bạn bẻ những người đã
tạo điều kiện, giúp đỡ em cho hoàn thành tốt khóa học này
Trong quả trình thực hiện luận văn, em đã không ngừng học hỏi trau đổi
kiến thức, tích cực thu thập tải liệu, tổng hợp các kiến thức cả lý thuyết và thực
hành Tuy nhiên trong một khoảng thời gian ngắn va bản thân cỏn có nhiều hạn chế trong quá trình nghiên cứu, em rất raong được sự góp ý của các thây cô giáo
Và các bạn
Trang 5Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
LÒI MỞ ĐẦU
Là một trong những ngành công nghiệp phát triển sớm nhất trên thế giới
nhưng cho đến nay ngành công nghiệp dệt may vẫn không ngừng phát triển Vì
nó thuộc nhỏm ngành công nghiệp Liêu dùng, sản phẩm của nó phục vụ trực liếp
cho nhu cầu tiêu dùng của con người Với sự phát triển không ngừng của xã hội
thì nhu cầu dỏi hỏi gủa con người về trang phục cũng ngảy cảng cao Ngày nay
người ta không mặc quần áo với các mục đích đơn giản như giữ ấm, bảo vệ
mả nó còn phục vụ theo tủy từng mục đích sử dụng riêng như trong lĩnh vục thể
thao, lĩnh vực hoạt đông nghệ thuật hay quần áo không chỉ để là dep ma con
thể hiện cái tôi, phong cách, cá tính của người mặc
Xuất hiện vào những năm 50,60 của thế kỷ trước vải đàn hồi Spandex đã
sớm thể hiện những ưu điểm vượt trội của mình, nó sớm được ưa thích và sử
dụng rộng rãi trong lĩnh vực may mặc Ta có thể gặp một số sản phẩm may như
quần áo lót các loại, quần áo thời trang các loại các sản phẩm quần áo mà cần có
+khả năng co giãn, quần áo thê thao Trong các loại quân áo trên thi quần áo thể
thao lả loại quần áo cần độ co giãn cao nhất vì nó thường ôm sắt lấy cơ thể Một
số loại trang phụo thể thao mà ta thường gặp như quần áo bơi, quần 4a cho các
vận động viên thể dục dụng cụ Khi sử dụng các loại trang phục thể thao
người dùng thường ở trạng thái vận động mạnh vi thé quan áo luôn bị co giãn
lớn nhưng lại Ấn đòi hỏi cảm giác thoải mái, tự nhiên để đâm bảo các hoạt động
thể thao được diễn ra bình thưởng, Vì vậy quần áo bó sát sử dụng cho sản phẩm
này không chỉ đòi hỗi co giãn cao mà nó còn yêu cầu là ở trạng thái co giãn quần
áo vẫn tạo cho người mặc cảm giác thoải mái Tuy nhiên khi ở trạng thái kéo
giãn quần áo lại gây ra một áp lực lên cơ thể người mặc và áp lực nảy cảng lớn
khi đô giãn cảng cao Dễ đắm bảo yêu cầu vừa thoải mái cho sự vân hay tính tiên
nghĩ quần áo vừa dám bão khá năng co giãn thi ta cẦn tim hiểu mức độ áp lực ma quan áo tác dụng lên cơ thé vẫn đảm báo sự thoải mái
Dé tài “Nghiên cứu mỗi quan hệ giữa độ giãn của vải và tính tiện nghỉ của
trang phục” với mục liêu nghiên cứu về Linh co giãn của vải và áp lực mà nó tác
Trang 6Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
dụng lên cơ thể để lừ đỏ đưa ra các chỉ dẫn thiết kế ĐỀ tài có sứ dụng hai nhỏm
mẫu vật để nghiên cứu một nhóm có độ co giãn thấp phủ hợp cho các loại quân
áo thời trang, nhóm thứ hai là vải có độ cơ giãn cao phủ hợp cho sử dụng may
các sản phẩm quần áo thể thao Việc nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn cao vi
thị trường dệt may trong nước đang phát triển và nhận định lả sẽ còn phát triển
mạnh trong tương lai Trong khi người tiêu dùng trong nước đang có xu hướng
tiêu ding hàng Việt Vì thê việc nghiên cửu về áp lực của vải co giãn và từ đó dưa ra chỉ dẫn thiết kế sẽ có những đông góp đáng kể cho ngành dét may
Trang 7
Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
Chương 1 Nghiên cứu tổng quan
1.1.Tẳng quan về tính tiện nghỉ của trang phục
Tiện nghỉ hay còn được gọi là cắm giác thoải mái của trang phục là một
khái niêm xuất hiện vào những năm 1945-1950 Vào thời kỳ này các quan điểm
về tính tiện nghi của quần áo còn chưa rõ dàng, việc xác định các yếu tố ảnh
hưởng tới tỉnh tiện nghĩ còn mơ hỗ Có nhiễu cuộc tranh luận về tính tiện nghỉ
của trang phục diễn ra và để trả lời cho câu hỏi này các nhà lhoa học đã bất đầu tiến hành nhiều cuộc thỉ nghiêm để xác định tính tiện nghỉ của trang phục Thời
kỳ này các quan điểm về vấn đẻ nhiệt và sự cân bằng nhiệt vẫn là vấn để chính
được các nhà khoa học tập trung nghiêm cứu Một số nhà khoa học thì lại cho
rằng dó là mỗi quan hệ giữa yếu tỗ nhiệt và độ ẩm|16| Tuy nhiên các nhà khoa
học lại đặt ra vẫn để có những người mà cơ thể họ rất dễ thích nghỉ với sự thay dễi của nhiệt độ và với họ thì nhiệt độ có dong vai tré cho sự thoải mái của trang, phục không Nhưng các nhà khoa học đều thống nhất là về cơ bản thì mọi người đều có những phản ứng nhất định với mỗi sự thay đổi nhiệt độ hay độ ấm và đây
là điều kiện cơ bản cho sự thoải mái của trang phục Giai đoạn nghiên cứu tiếp theo quan điểm về thoải mái là các yếu tố tâm lý, sinh lý, cảm giác, kinh tế
trong đó yếu tố tâm lý dược đóng vai trỏ quan trong nhất, thử hai mới là yếu tố sinh lý Thực sự thì nhiều tài liệu bay giờ đã chứng minh sở thích được coi là yếu
tổ quan trọng nhất, một người sếp hay chỉ huy cảm giác về trang phục dược cho
là thoải mái là sự khác biệt, sự phân biệt vị trí so với cấp đưới, lúc này trang phục đóng vai trò thế hiện địa vị, quyễn lực
Ngày nay thì việc lựa chọn một trang phục có đảm bảo tính tiện nghỉ là một yêu cầu quan trọng để lựa chọn quần áo của người đân Tuy nhiên khi thiết
n xuất quần áo các nhá sản xuất may mặc không bỏ buộc cho tắt cả các loại
quần ảo các yếu tố tạo câm giác thoải mái như nhau mà nó tùy thuộc vào từng
loại trang phục và mục dích sử dụng Ví dụ với quần áo cho linh cứu hôa thì yếu
†ố quan trọng nhất tạo lên cảm giác tiện nghỉ là khá năng chông lửa của quần áo, với quần áo cho các chiến sĩ bộ đội là các yếu tổ sinh lý, nhiệt, tâm lý Hay với
trang phục váy cưới của các cô đâu thì có lẽ các yếu tế nhiệt hay sinh lý không
Trang 8
Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
đóng vai trò quan ong mà ở đây là thầm mỹ, Lâm lý Đối vời quần áo thé thao
cho các môn như bơi, đi xe đạp thì quần áo yêu cầu phải thoải mái vận động
hin chung thỉ trong ngành công nghiệp dệt may hiện dai quan điểm quân áo
tiện nghỉ phụ thuộc nhiều vào mục đích sử dụng va thy thuộc vào mục đích sử dung ma các yếu tô đóng vai trỏ quan trọng khác nhau
Sự tiên nghi của quân áo được thể hiện trên các khía canh sau:
- 8ự tiện nghỉ về sinh lý nhiệt: dạt được một trạng thái nhiệt vá Ẩm tiện
ï, nó liên quan đến sự truyền nhiệt và ẩm qua vai
- Sự tiện nghi về cắm giác: “Là các cắm giác thần kinh khác nhau khi vải tiếp xúc với da”
- Rự tiên nghỉ về chuyén ding cơ thể: “Khả năng của vật liệu dệt cho phép
tự do chuyền động, làm giám gánh nặng và Lạo hình cơ thể như yêu cầu”
- Sự ưa thích về thâm mị
“Sự cảm nhận chủ quan của quần áo đối với
mắt, tay, tai và mũi, nó diều chỉnh sự khỏe mạnh cả về thể xác và tình thần của
người mắc”
Trong 4 khía cạnh trên thi sự tiện nghỉ về chuyển động của cơ thể là yếu tế mới được quan tâm nhiễu trong khoảng thời gian gần đây Quần áo bó sát là loại trang phục ôm sát theo cơ thê giúp cho người mặc được gọn gang và tôn lên vẽ đẹp của cơ thé Tuy nhiên nhược điểm của loại quần áo này là bó sát nên đễ gây
ra hạn chế cho quá trình vận động của người sử dụng nếu không lựa chọn loại
vật liệu phù hợp Trong ngành công nghiệp sản xuất hàng thể thao phục vụ cho
một số môn thé thao như bơi, di xe đạp, thể dục dụng cụ là những môn sử
dụng quần áo bé sát Thi yếu tố vận động được dé dang dược coi là yêu cầu quan
trọng nhất để đảm bảo tính tiện nghi Nghiên cứu yêu tố này thực chất là các nhà khoa học nghiên cứu áp lực quần áo bỏ sát khi bị kéo giãn lên bề mặt cơ thể, từ
đó đưa ra mức ấp lực đảm bảo sự thoải mái hay tiện nghi
Nhìn chung thì cảng ngày các nhà
hơn tới việc thỏa mãn như cầu tối đa về yêu tiện nghỉ trong trang phục của người
sứ dụng Và việc xác dịnh các yếu tố đấm bảo cho tính tiện nghi cũng ngày một
Trang 9Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
rỡ dàng hơn, nó không phải lả sự thỏa mãn của Lất cä mọi yếu 14 ma can Wy
thuộc từng loại trang phục Tuy nhiên việc định nghĩa thế nào là tính tiện nghĩ
của trang phục thì vẫn chưa thống nhất, mà nó vẫn tổn tại dưới dạng các quan
điểm về tính tiện nghĩ
Khải niệm tiện nghỉ:
Theo Fourt và Hollies|4|, sự tiên nghỉ bao pằm các thành phần nhiệt và không nhiệt Trong đó, thành phần nhiệt là một yếu tố đo được dễ dàng, như trở nhiệt và trở ẩm của quần áo, điều kiện môi trường và mức độ hoạt động vật lý
Đó là những lĩnh vực nghiên cứu truyền thống khi nghiên cửu sự tiện nghĩ của
quần áo, đã có rất nhiều công trình được công bổ vả được áp dụng để giải quyết
các van để thực tế Ví dụ như sử dụng giá trị nhiệt trở clo cho việc thiết kế và
phân loại quân phục, tính toán chỉ số tiên nghỉ về nhiệt cho việc điều tiết không khí trong phòng
Khi quẦn áo tiếp xúc trực tiếp với cơ thể người, nó tương tác liên tựu và
động trong khi mặc, né tạo ra các cảm nhận về cơ học, nhiệt và thị giác Điều nảy được gọi sự tiên nghi cảm giác đó là lĩnh vực tương đổi mới trong việc
nghiên cửu sự tiện nghĩ của quần áo
Slar[4| đã định nghĩa sự tiện nghỉ như lả: “một trạng thái thoải mái của
sự hài hòa về sinh lý, tâm ly va vật lý giữa con người và môi trường” Slater đã
xác dịnh mức độ quan trọng của mỗi trường đôi với sự tiện nghỉ và đã chỉ ra 3
khía cạnh của sự tiện nghỉ: sự tiện nghỉ về sinh lý liên quan với khả năng của cơ
thể người để duy trì cuộc sống, sự tiện nghỉ về tâm lý liên quan đến khả năng của
tỉnh thần để giữ cho chức năng của con người thỏa mãn với các hỗ trợ từ bên
ngoài và sự tiện nghĩ về vật lý liên quan dến tác dông của môi trường bên ngoài
Trang 10Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
Theo Mine ct all16] lai cho rang tién nghi 1a một trạng thái hải lòng, nó
cho thấy có sự cân bằng giữa các yếu tổ tâm, sinh lý và thé chất trong cơ thé
người khi mặc quẦn áo
Celcar, Meinander va Gers (2008)16] thì cho rằng tính tiện nghỉ của quần
áo là một trạng thái của cơ thể chịu ảnh hưởng của một loạt các yếu tế và là kết
quả của quá trinh cần của quá trình trao đổi nhiệt giữa cơ thể,
Trường
juan ao va mdi
Mỗi quan điểm ở trên đều nêu ra một khía cạnh của tính tiện nghỉ, nhưng
nói chung thì một trang phục tiện nghỉ là môi trang phục cho La cắm giác thoải
mái khi sử dung
1.2 Dặc điểm cẫu tạo cơ thể người
Nhân trắc học là một trong những phương pháp nghiên cứu hình thể, kích thước, cấu trúc cơ thể người dược ứng dụng dễ thiết kế cáp sẵn phẩm phục vụ cho Liêu dùng của con người
Nhân trắc học được nghiên cứu đầu tiên vào cuối thế kỷ 19, nó được thực hiện bởi nhà giải phẩu học người Pháp PolaBroma[5] nhưng phái đến những, năm 60, 70 cửa thể kỹ 20 các nhà khoa học mới đưa ra các chương trình nghiên cứu thực sự trong đó có phương pháp nghiên cứu dựa trên kết quả đo trên cơ thể
người Năm 1964 một nhà khoa học người Balan|5] đã nhân định khi đi sấu
nghiên cứu đã đua ra kết luận giữa hinh dạng cơ thể người và các chức năng cơ
thể tỷ lệ thuận với nhau, quá trình hình thánh phát triển của cơ thể chịu ảnh
hưởng của lao động Điều này đã dẫn tới việc gợi mở cho ngành may nghiên cứu
hình dạng cơ thé người: kích thước cơ bản, kích thuớc phụ thuộc, các dạng hình
thái cơ thé ¥ nghĩa của việc nghiền cứu nảy hết sức bất ngờ, các nhà khoa học nhận thấy cơ thể người thay đối phụ thuộc vào giới tỉnh, lứa tuổi và thậm chí cùng một lứa tuổi, củng một giới tỉnh cũng cỏ sự thay đối khác nhau Kết qua
thiết thực của quá trình nghiên cứu nảy là người ta đã xây dựng ra các hệ thống,
cỡ số cơ thể người theo từng lứa tuổi
Trang 11Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
Một ý nghĩa khác của việc nghiên cứu hình dạng cơ thể người là đựa trên
đặc điểm kích thước cơ thể, cấu trúc hệ xương, hệ cơ vả sự phát triển của nó để
từ dó xây dựng lên các hệ công thức thiết kế quần áo phủ hợp với cơ thể người
Chúng ta biết rằng trong quá trình hoạt động hảng ngày cũng như hoạt
động thể thao, kích thước cơ thể người luôn có sự thay đổi Ví du khi ta đứng
bình thưởng thì chiều dài phía trước và sau cơ thể là như nhau nhưng khi ta gủi
xuống thì hệ cơ, da của lưng sẽ giãn ra làm cha kích thước phía sau sẽ đài hơn
phía trước, hay đơn giản như hoạt động đứng lên ngôi xuống cũng làm cho kích thước của phần chỉ dưới và hông thay dối Những thay của cơ thể khi tham gia
các hoạt động đã đặt ra yêu câu cho các nhà khoa học lả phải nghiên cứu cụ thể
những giá trị thay đổi đó để đưa ra những hướng dẫn thiết kế quần áo phù hợp
Trong thiết kế quần áo bó sát thì việc nghiên cứu độ co giãn của da là một yêu cầu quan trọng Vì ta biết quần áo bó sắt lả loại sản phẩm ôm sát theo co thé Tên khi ta mặc quân áo bỏ sát và tham gia các hoạt động thi quan áo sẽ ca giãn
theo sự co giãn của các vùng da trên cơ thể và sinh ra áp lực tác dụng lên cơ thể
làm cơ thể khó chịu Vậy để đâm bảo sự thoải mái khi mặc quan do bo sal trong
các hoạt động thường ngày và đặc biệt là các hoạt động thé thao thi ta cin nghiên
cứu mối quan hệ giữa độ giãn của vải và áp lực mà nó tác dựng lên cơ thể để từ
đó lựa chọn mức độ giãn phủ hợp cho sự thoải mái
Nghiên cứu đưới đây của Kirk và Ibrahim[9] đã chỉ ra cho ta biết độ giãn của đa ở các khu vực khác nhau trên cơ thể, từ đó tác giả dựa ra các dịnh hướng,
cho phương pháp thiết kế một số loại quần áo
Trong nghiên cứu này theo quan điểm của tác giả thì có 3 yếu tổ tạo lên
cảm nhận về sức căng phủ hợp của trang phục là sự vừa vẫn của Irang phục, sự
thoải mái cúa trang phục vả sức căng của Trang phục thoái mái được đánh giá
bằng hệ số ma sát giữa da với quần áo Sức căng của vải hay đắc tính co giãn của
vải được đảnh giả như lả sự thoái mái về mặt áp lực hay chỉnh là áp lực của vải
lên cơ thể người mặc, yếu tố nảy phụ thuộc nhiều vào đặc tính co giần của vải
Bang dưới đây cho biết kết quả nghiên cứu tại các vị trí khác nhau trên cơ
thể người như: vùng gối, dũng, lưng và khuỹu tay IYong nghiên cứu nảy tác giả
lựa chọn phương pháp đo là sơ sánh kích thước, chu vi các vùng gỗi, đũng, lưng,
Trang 12Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
khuỹu tay khi ta đứng ớ trạng thái bình thường va khi hoạt động Kết quả lớn
nhất về sự thay đối sức căng của da tại các vị trí này được trình bay ở dưới bảng
Trang 13Trường dại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
Băng 1.1 Kết quả đo tại các khu vực theo các trạng thái động khác nhau
Vitri Tloat déng ctia co thé Sự thay đối kích thước các vùng
Theo phương — Theo phương
Luận vẫn Caơ học
Trang 14Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
Kết quá nghiên cứu đã chỉ ra sức căng của da là đáng
của quẫn áo Nó cho thấy rằng quần áo vừa vặn và thoải mái quan trọng là phù
hop (dé thay đỗi) theo sức căng của da, vỉ vậy khi lựa chọn vải dễ thiết kế nên
chú ý tới sức căng lý thuyết của vải và sức căng thực tế mà nó có được khi ta sử dụng quần áo Sức căng có được của bản thân vải phải cao hơn sức căng yêu cầu
nó khi sử đụng Tác giả cũng nhận định rằng sức căng của vải và sức căng của vải sau khi may thành quần áo là khác nhau giữa các loại quân áo, nó tủy thuộc
vào phương pháp thiết kể, các điểm tiếp xúc giữa cơ thể vả quần áo
0 Với sức căng
Trong bao cdo nay hai lac gia Kirk va Ibrahim cũng dưa phương trình cho
phép ta tỉnh được áp lực của vải lên cơ thể người mặc dựa trên mỗi quan hệ giữa
sức căng của vải và hướng tác dụng của nó
P— Tw/Ywt TwYv Trong đó
T là sức căng của vải có được do trén may Instron khi mau o trạng thái
kéo căng
Y là bán kính cong
1I vả V lần lượt là phương ngang và phương thẳng đứng
Di sâu hơn nữa, tác giả nghiên cứu cảm nhận của người tiều dùng về phạm
cảm giác của sự thoải mái Kết quả cho thấy vải có tính co giãn cao và áp lực
thấp luôn được ưa thích hơn Và người mặc cảm thấy độ co giãn của vải trong
khoảng 25%- 435% là khoảng co giãn được ưa thích nhất, tắt nhiên nö còn phụ
thuộc vào mục đích sữ đụng Một yếu tá khác tạo lên sự thoái mái là hướng co
giãn của vải cần phủ hợp với hướng co giãn của da khi thay dỗi trạng thái của cơ
thể
Kết quả của quá trình nghiên cứu tác giả đã đưa ra những định hướng ban
dầu về độ piãn cho phép cho việc thiết kế các sản phẩm quần áo Bảng dưới dây
là chỉ dẫn
Trang 15Trường dại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
Bang 1.2 Dé giãn cho phép để thiết kế một số sản phẩm quần áo bó sát
sal
Nghiên cứu trên của hai lác giả khả đập đủ nó vừa cho la biết sự thay đổi
sửc cổng của da theo các chiều khác nhau, đồng thời cho ia biết cách tính áp lực
của vải lên cơ thé và hướng ca giấn của nó Tác giả cũng dã dưa ra những kết quả về độ giãn được cho là phù hợp đê thiất kế một số sản phẫm quân áo
Trang 16Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
1.3 Một số kết quả nghiên cứu về mỗi quan hệ giữa đặc tính co giãn của vai
và áp lực tác dụng lên cơ thế
Zi-min Jin và cộng sự
Theo Zi-min Jin[7] và cộng sự khi nghiên cứu áp lực của trang phục bó sát
img dung trong sản xuất hàng thể thao Trong nghiễn cửu này tác giả sử dụng 4
mẫu vải với thành phần và kiểu dệt như sau:
Bang 1.3 Thông số các mẫu trong thí nghiệm
sử dụng phương pháp nghiên cửu là đo áp lực bằng máy cám biển
và cẩm giác chủ quan của người mặc Đề đánh giá cảm giác chủ quan của người
mặc tác giả cho 100 người đàn ông có chiều cao170em mặc thử và chia họ thành
4 nhóm Toàn bộ 100 người này có hình dạng tương lự nhau, cảm nhận cúa họ
về áp lực của quần áo sẽ được chia theo 5 mức khác nhau là ít thoải mái nhật, ít
thoải mái, khó chịu nhưng chấp nhận được, thoải mái, thoải mái nhất Sau khi
mặc mẫu người mặc phải đưa ra cảm nhận của mình về áp lực tại các vị trí khác
nhau trên cơ thể ĐỂ đánh giá sự cảm nhận này tác giả lựa chọn 10 điểm do khác
nhau, vị trí các điểm được trình bảy như bằng đưới Để đo áp lực của quần áo lên
cơ thể ở các mức khác nhau, tác gia cho gin cdc ‘Ten so (là các quả bóng có chứa không khi) vào trực tiếp cơ thể người mặc trước khi cho họ mặc quần áo Sau đó
cho người mặc chịu đựng ở các mức áp thoải mái khác nhau của quần áo Khi
đó áp lực quan áo tác tác dụng lên cơ thể cũng là áp lực tác dụng lên ton sơ, từ
Trang 17
Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
đó Ten sơ sẽ truyền tín hiệu về máy cắm biến vá t
số thư được áp lực tác dụng
lên cơ thể ở trên máy cảm biến
Máy cảm biến sử dụng trong thí nghiệm là mảy AMI3037-10, có độ chính
xảo 0,03kPa Cáo bong bóng có đường kính là 3em và có thể bơm được 0,8ml
không khí vào được Thí nghiệm được tiến hành trong điều kiện là 22°C, độ ẩm
689%, tốc độ gió Im/s
Quá trình do dược thực hiện ở 27 vị trí khác nhau trên cơ thể Kết quả thu
được là giả trị áp lực không thoải mái và áp lực cho phép ở các vị trí khác nhau 'Irong báo cáo nảy tác giả không công bổ giá tri áp lực ở tất cả các vị trí đo mà
chĩ ở một số vị trí nhất dịnh
Tiẳng 1.4 Các vị trí đo lrên cơ thể của các người mặc thử mẫu
Hệ |Canh Vai Ngực | Lưng | Mạng |Eo Bung | Iléng | Bui Dọc
Trang 18Trường dại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
Bang 1.6 Giá trị áp lực cho phép sự vận động thoải mái
thu được từ máy đo cảm biến
Bon vi: kPa
Bộ phận Ấp lực thoải mái Bộ nhận Áp lực thoái mái
Trang 19Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dét may và Thời trang
Hinh 1.2: Hinh vé chi dan vi tri do
Trang 20Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
Nghiên cứu của Zi-mim Jim và cộng sự đố cho biết mức độ cảm nhận của
eơ thể người mặc ở' các mức áp lực khác nhau, Trên cơ sẽ kết quả nghiên cứu ta
nhận thâu áp lực tại các vị trí mà cơ thể cong lên như ngực, mông là lớn nhất và
nó nhỏ hơn hay giảm dân ở các khu vực bằng phẳng hay có bê mặt lãm như eo,
mạng sườn Kết quả nghiên cứu này vừa cho ta kết quả để tham khảo so sánh
vita cho ta biết sự phân bổ áp lực tại các khu vực khác nhau để cô phương pháp thiết kế quần áo phà hợp
Nghiên củu của Chan và Fan[9Ƒ
Nghiên cứu của tác giả về mỗi quan hệ giữa cảm giác khi mặc quần áo bó
sắt và lực nén của quần áo lên cơ thể Chín chiếc đai từ 3 mẫu được lựa chụn
cho thủ nghiệm này Sáu người phụ nữ độ tuối từ 21 đến 29 được lựa chọn để
thử mẫu Vẫn để được giải quyết thông qua việc dánh giá lực nén của quẦn áo ở
các mức độ khác nhau ! đến 7 trong dé 1 ứng với mức độ lực nén rất chặt và 7 là
rất rộng trên 10 cơ thể khác nhau Vị trí các diém do dược dánh dấu ở hình vẽ
đưới
Trang 21Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dệt may và Thời trang
40
1 Front wale glanpswe ‘io Rig nip
2 Rion polis 7 Let font stomach
5 Rina ron stomach ante font wemach 8 Len font ower Senn
5 Right ont omer
1:Eotrước 2: Xuongch4uphai 3: Bụng phải
4 Bụnggiữa 5:Benphai 6: Xương châu trái
7: Bụngtrái §:Bentrải 9:Hôngtrái 10: Hông phải
Hình 13 Vị trí đo áp lực thoải mai trên cơ thể
Sau khi khảo sát tác giả đã đưa ra mức áp lực mà cơ thể vẫn cảm thay
thoải mái Trong đó vị trí xương chậu trái được đánh giá là khu vực thoải mái với mức áp lực cao nhất
Trang 22Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dệt may và Thời trang
Hinh 1.4 Biểu đồ biểu diễn áp lực tối ưu trên cơ thể ở vị trí khác nhau
Nghiên cứu của Zhang và công sự[LI]
Trong nghiên cứu này Zhang và công sự sử dụng phương pháp mô phỏng
số 3D để xác định áp lực mà quần áo tác dụng lên cơ thể trong các trạng thái vận
đông khác nhau Và áp lực này sẽ xác định bằng phương pháp phần tử hữu hạn
Cơ sở để nghiên cứu là dựa trên mối quan hệ giữa cơ thể người và các sản phẩm may mặc Quan áo sẽ được coi như một lớp vỏ đản hồi phi tuyến tính và cơ thể
người là một khối đặc cứng Tác giả đã sử dụng một loạt các ví dụ để minh họa
cho kết quả mô phỏng của mô hình toán học bằng cách sử dụng phần mềm hỗ trợ
phần tử hữu hạn Mô hình được lựa chọn mô phỏng là một phụ nữ mặc quân áo
thể thao Quần áo có thiết kế tương tu nhau nhưng được làm từ các vật liêu khác nhau là vải bò dệt bằng sợi bông và vải đệt kim đệt tử sợi nylon Giá trị áp lực
thu được từ việc thử nghiệm hai loại vật liệu là khác nhau với quần áo làm từ vải
bỏ thì giá trị áp lực cực đại là vị trí trên ngực dưới bả vai khoảng 5cm có giá trị
là 30,6gf/cm” và giá trị thấp nhất được đo ở gần đầu ngực có giá trị là 3,6 gf/cmÏ
Tại các vị trí khác như hông giá trị áp lực thu được là 13,9 øfcmẺ, vị trên của
đầu ngực có giá trị là 6,9gf/cmẺ vị trí xương cụt phía sau lưng là 38,3gf/cm” Đối
với vai nylon thi gia tri ap cực đại là 1,7gf/cm” ở gần Vị trí xương cụt phía sau
lưng, giá trị nhỏ nhất là tại vị trí đầu ngực 0,162gf/cm”, các vị khác lần lượt có
giá tri là vị trí trên ngực là 0,164gf/cmỶ, vị trí hông là 0,8gf/cmẺ
20
Trang 23Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
Kết quả thu được sơ sánh giá trị áp lực của hai loại vải được trình bảy ở
dưới Áp lực dự đoán là gần tương tự với kết quả thực nghiệm, điều đó cho thay
phương pháp mô phông cho ta kết quá hợp lý và khả chính xác Tuy nhiên trong,
bảo cáo tác giả mới chỉ nêu ra giả trị áp lực thu được mà chưa để cập tới giá trị
áp lực cho phép sứ dụng quân áo một cách thoải mái
Nghiên cứu của Hiden Morookal12/
áo cáo của IHideo Morooka trình bày thí nghiệm xác định áp lực của
bít tất ở ví trí cỗ chun Mẫu tắt được lựa chọn có chiều dài từ 25-27cm, đệt từ sợi colton va acrylic véi thanh phẫn là 60%acoLton và 40%acrylie Kiểu dệt tại các vị
trí của tất là có khác nhau thuộc từng vị trí chịu lạc Thi nghiệm được thực
hiện trên máy căm biển có các sensor cho phép gắn trực tiếp vào cơ thể người đề
thực hiện quá trình đo Tất được kéo giãn tới 1439 và để trong 2h Kết quả thu
dược như sau giá trị áp lực thoải mái 2.02+-0.29kPa, piá trị không thoái mái
2.581-0.42 kPa Đông thời tác giả cũng đưa ra phương Irình dự báo để xác định
ấp lực thoải mái cho phép
Y- I.135xb— 0.945xh + 5.480 'Irong đó: _ b là chu vi cổ chân (vị trí ngay trên mắt cá)
h là khoáng dường chéo từ gót chân tới điểm giao giữa bản chân và
cẳng chân
¥ là giá trị áp lực
Trang 24Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
Kết luận chương 1
Đảm bảo tính liên nghĩ của quần áo là một yêu cầu quan trọng cho
ngành công nghiệp đệt may hiện nay Déi với quần áo bó sat thi yêu cầu này lại
cảng quan trọng hơn Ngày nay khi đánh giá tính tiện nghị của quần áo người ta
không đảnh giá mọi khía cạnh ảnh hưởng tới tỉnh tiện nghỉ Mà đối với một số trang phục †a cần xcm xét một số khía cạnh phủ hợp với mục dích sử dụng Đối với quần áo hỏ sát đó là yêu cầu áp lực quần áo tác dụng lên cơ thể nhủ hợp với
mức áp lực mà cơ thể vẫn cảm thấy thoải mái
Khi cơ thể thực hiện các vận động thì lớp đa trên bễ mặt cơ thế ở một số
vị trí sẽ bị giãn ra theo hai hướng ngang và dọc Người mặc quần áo bó sát muốn thoải mái khi vận động thi yêu cầu độ giãn của quần áo bó sát phải phủ hợp với
dộ giãn của da và áp lực mả nó sinh ra phải nằm trong giới hạn áp lực cho phép
Nghiên cứu tính chất co giãn của vải và mối quan hệ giữa độ giãn và áp lực sẽ
cho ta biết áp lực tác dụng lên cơ thể ở dộ giãn cho trước
Trang 25Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
Chương 2 Nội dung và phương pháp nghiên cứu
Quần áo bó sát ngày cảng được sử đựng rộng rãi trong cuộc sống ĐỂ sản
xuất quần áo bó sát người ta sử dụng vải dét kim có lõi Spandex vi loai vai nay
cỏ độ giãn cao và phục hồi tốt sau kh bị kóo giãn Độ giãn của loại vải này khac
nhau tủy thuộc vào thành phần Spandex trong vải và kiểu dệt Để đánh giá độ
giãn của vải và áp lực cũa nó khi bị kẻo giãn ta tiến hành thực nghiệm xác định
độ giãn của vải và áp lực ứng với độ giãn đó
- Xác định quan hệ giữa độ giãn và lực kéo căng đối với một số loại v: dét kim dé tir dé xác dịnh độ giãn cần thiết dễ dăm báo áp lực tiên nghỉ của quẦn
áo bó sát lên cơ thể người
- Đưa ra một số chỉ dẫn thiết kế quần áo bó sát trên quan điểm đám bảo tính tiện nghi áp lực
2.2 Đối tượng nghiên cứu:
Xuất phát tử mục tiêu nghiên cứu của dễ tài xác dịnh quan hệ piữa độ piãn
và lực kéo căng tác giả lựa chọn những loại vái dệt kim thưởng được sử dụng cho quần áo bó sát Các loại vải dệt kim này có kiểu dệt và thành phan vật liệu
khác nhau nhưng có tính chất phù hợp cho sẵn xuất các loại quần áo thé thao bó
sát Vải sử dụng nghiền cứu được chia thành 2 nhóm có độ giãn trung bình và nhóm có độ giãn cao Đô giãn của các loại vải này tủy thuộc vào thánh phần sợi
Spandex và kiểu đệt
Trang 26
Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
85% Polyester va 15% 35% Catton, 50% 85% Cotton, 15%
Hình 2.1 Các mẫu vải sử dụng thí nghiệm
Trang 27Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
2.3 Nội dung và phương pháp nghiên cứu:
Nghiên cứu tiện nghĩ của quân áo bó sát đặc biệt là trong lãnh vực thể tháo
là vấn đề được nhiễu nhà khoa học chú ý trong thời gian gần đây Trong mỗi
công Irình nghiên cứu các nhà khoa học lại lựa chọn một phương pháp nghiên
cứu riêng như đã trình bảy ở chương 1 Ta có thê lựa chọn phương pháp nghiền
cửu trực tiếp trên cơ thể người mặc hay sử dụng mô hinh để thực nghiệm Việc
nghiên cứu có thé dé tim ra mức áp lực ma co thé cảm thấy thoái mái hay chỉ để xác địh các mức áp lực khác nhau g1ữa các loại vải và đánh giá
Với nội dung nghiên cứu là xác dịnh quan hệ giữa dộ giãn và lực kéo căng dối với một số loại vải dệt kim để từ dó xác dịnh dô giãn cần thiết để dâm bão áp lực tiên nghỉ của quần áo bó sát lên cơ thể người Và trên cơ sở đó đưa ra một số chỉ dẫn thiết kế quần áo bỏ sát trên quan diém dam bao tính tiên nghỉ áp
lực Để thực hiện những nội dung nghiễn cứu trên, với điều kiện cơ sỡ vật chấL
dễ thí nghiệm hiện có tác giá lựa chọn hai phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thực nghiệm: để xác định độ giãn của các mẫu vải khi thay
đổi lực kéo căng
- Phương pháp xử lý sẽ liệu: xử lý thống kê kết quả đo độ giãn, lập hàm hội quy biểu diễn mỗi quan hệ
-Các tiêu chuẩn thí nghiệm ASTM: Các phương pháp này sẽ cho phép ta
xây dựng được các tiêu chuẩn thí nghiệm, đồng thời thông qua các phương pháp tính toán về độ biến đạng vả lực kéo, nén ta có thể tính được áp lực mà quần áo
có thể tác dụng lên cơ thể
Trang 28Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
*Phương pháp xử lý số liệu: Phương pháp xử lý số liệu được xây dựng
dựa trên cơ sở các phương pháp sau
-Phương pháp nghiên cứu tải liệu: Dựa trên các kết quả nghiên cứu của
các nhà khoa học đã công bố ở trong và ngoài nước Các kết quả nghiên cứu đó dược sử dụng làm tài liệu tham khảo và so sánh với kết quả của đề tài để đánh
giá kết quả của đề tài
"hực nghiệm xác dịnh dộ giãn và lực kéo của mẫu vải:
2.4 1 Nội dụng nghiên cứu
Hiện nay nước ta chưa có tiêu chuẩn cụ thể nào quy định phương pháp
thực nghiệm kéo giãn vải đệt kim có lði đàn hồi Spandex Vi vay phuong pháp,
diễu kiện cũng như quá trình xử lý kết quả thí nghiệm trong để tải này được sử
dụng trên cơ sở nghiên cứu, tham khảo và ửng dụng các tiêu chuẩn sau: tiêu chuẩn xác định độ giãn của vải dệt kưn cé dé giin cao ASTM D2594, ASTM
D1773, tiêu chuẩn xác dinh 46 gifin cia cf it, ban At TCVN 1598-90, TCVN
5099-90, các phương pháp thục nghiệm kéo giãn mẫu vái nứa chu trình, một
chu trình
Trên sơ sở tham khảo các phương pháp đã có trong nước và phương pháp
thí nghiệm dành cho vải có độ co giãn thập và cao của nước ngoài, kết hợp với
điều kiên thí nghiêm hiện có thi phương pháp thực nghiệm cho vải có độ co giãn
cao được thực hiện như sau: Mẫu vải lay theo tiéu chuin ASTM D2594 Qúa
trình kéo giãn mẫu có thể thực hiện theo hai phương pháp là trên máy kéo giãn
hoặc bằng khung treo Nếu thực hiện trên máy kéo giãn thì ta có thể thu được sự
biển thiên độ giãn của mẫu vải dưới dang các đường biểu đô Tuy nhiên đo sự
hạn chế của thiết bị nên ở dây là thực hiện kéo giãn bằng khung treo quả nặng
Mẫu vải được treo vào khung và cho trải qua các chu kỳ chịu tải sau đó để mẫu
Trang 29Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
một khoăng thời gian nhất định và lién hành đo mẫu để xác định độ giãn của
mẫu
2.4.1.1 Chuẩn bị thiết bị thi nghiệm:
Thiết bị thí nghiệm được xác định theo tiêu chuẩn ASTM D2594, hình
dang thiết bị dược mô phỏng như hình vẽ dưới gầm các bộ phận sau
1, Giá treo khung là thanh thép cứng, có khoảng cách nhất định so với mặt
phẳng thẳng đứng
2 Khung trco mẫu: khung dược làm thanh inox có trọng lượng không dang kể có thé coi như bằng 0, dường kinh khung có kích thước 3mm,
chiều dài thanh inox là 12em
Qủa nặng: dùng dễ tạo các tải trọng khác nhau cho mẫu
'Thiết bị đo mẫu: là thước dây hay thước thẳng có độ chính xác tới nam
Trang 30Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ đt may và Thời trang
Trang 31Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ đột may và Thời trang
Mẫu được lay theo tiêu chuẩn ASTM D2594 Cắt mẫu theo các hướng dọc
và ngang với kích thước bán thành phẩm là Scm x 35cm Sau đó gập đôi mẫu theo chiều đải và tiến hành may mẫu, đường may cách mép 5cm Thành phẩm
mẫu sau khi may là 5 x 12,5cm
2.4.1.3 Điều kiên thí nghiệm: Mẫu được thí nghiệm theo điều kiên chuẩn:
Điều kiện tiêu chuẩn vùng nhiệt đới là:
Nhiệt độ phòng: 2542° C
Trang 32Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
2.4.1.4 Tiên hành thỉ nghiệm:
Bước 1: Treo mẫu vào khung treo sao cho dường may song song với khung
treo, trong quả trình treo cần đóng bộ phận tháo lắp thật cần thận, tránh gây ảnh
hưởng đến mẫu vãi Đầu côn lại của mẫu luỗn vào khung treo dưới
ước 2 Đặt khung treo lên giả treo, bước này cần phải đặt thật cần thận sao cho hai khung treo song song với nhau vả song song với mặt đất Đặt móc treo vào khung treo dưới, sau đó đặt tãi trạng vào khung thật cẩn thận, với mỗi mẫu thí nghiệm cần thco trình Lự sau
Tước 3 Cho mẫu lần lượt trải qua 5 chu kỳ, 4 chu kỳ đầu mỗi chu kỳ thực
hiện trong, 4-6s, ở dây ta chọn 5s; dến chu kỳ thứ 5 thực hiển trong khoảng th,
Sau đó đo đo mẫu ở trạng thái kéo căng Gọi kích thước mẫu ở trạng thái kéo căng sau 30s là La
2.4.1.5 Kết quả thí nghiệm:
Phương của vãi thí nghiệm: (ngang hay dọc)
Bang 2.1 Kết quả thí nghiệm (phương pháp 1)
Trang 33Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
Gy: Gia tri tải trọng đất vào mẫu (kg)
Lạ: Là chiều đải ban dầu của mẫu (mm),
1.: Chiều đải mẫu sau 30s cé G, (mm)
Ly: chiều đài mẫu sau khi bỗ tải được 2s
Lạ: chiều đài mẫu sau khi bộ tải được 30s
Ls: chidu dai mẫu sau khi bỏ tải được 60s
L¡: chiều đâi mẫu sau khi bỏ tải được 120
Ls: chidu đài mẫu sau khi bỏ tải được 1h
c Ap suất (lực nén) tác dụng lên một đơn vị diện tích mẫu là (dhco công thức
tính lực nén của cỗ chun tất TƯVN 5098-90)
Trang 34Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ đột may và Thời trang
Trong đó: AL: Đô tăng kích thước của mẫu (mm),
Lạ: Chiều dài ban đầu của mẫu, L=125mm
L: Chiều dải mẫu khi đặt tải trọng sau 30s (mm)
e: Độ giãn của mẫu (%)
f Lực tác dụng của mẫu trên ] đơn vi vòng mau (N/mm)
F: Lue tac dụng của mẫu (N)
Pa: Lực nén lên một đơn vị điện tích mẫu khi bị kéo căng (Nmm?)
g: Gia tốc trọng trường, lẫy g= 9,8 m/s*
G¡: Tải trọng tác dụng vào mẫu (kg)
W: Độ rộng của mẫu ban đầu, W= 50mm
2.42 Thực nghiệm kéo giãn mẫu theo từng cấp độ giãn khác nhau
Với phương pháp nảy ta sẽ kéo mẫu theo các cấp đô giãn đã xác đỉnh
trước Ứng với mỗi độ giãn máy kéo giãn sẽ cho ta giá trị lực kéo tức thời tại
thời điểm đó và sự biến thiên lực ở quá trình tiếp theo
Phương pháp thí nghiệm này giống với phương pháp thí nghiêm trên về
phương pháp lầy mẫu và điều kiện thí nghiệm
2.4.2.1 Chuẩn bị thiết bị thí nghiệm
Mu thí nghiệm được thực hiện trên máy kéo đứt RT-1250A Máy có tỉnh năng cho phép thử đô bên giãn, nén, xé, nén thủng xơ, sợi, vải và các sản
phẩm khác
Trang 35Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ đt may và Thời trang
Mô tơ của máy cho phép điều chỉnh tốc độ thay đổi theo biến tần
Để thực hiện thí nghiệm kéo giãn băng vải ta cần làm bộ gá là thiết bị kẹp cho phép ta thực hiện kéo giãn mẫu vải trên máy Thiết bị gá nảy gồm hai chiếc,
một cái dùng để gá cố định phần dưới, một cái gá lên trên Trên thiết bị có chốt cho phép ta có thể tháo ra dễ dàng để kẹp mẫu
2 là khung đề treo mẫu vải
3 bộ phận cho phép tháo khung đề treo
Trang 36Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
2.4.2.2 Chuẩn bị mẫu:
Mẫu được lấy thco tiêu chuẩn ASTMI D2594 Cắt mẫu theo các hưởng đọc
và ngang với kích thước bán thành phẩm là 5cm x 35cm Sau đó gập đôi mẫu
theo chiêu đài và tiến hành may mẫu, đường may cách mép 5om Thành phẩm
mẫu sau khi may là 5 x 12,5cm
2.4.2.3 Điều kiện thí nghiệm: Mẫu được thí nghiệm theo điều kiện chuẩn:
Điều kiện tiêu chuẩn vùng nhiệt đới là
Thiệt độ phòng: 25+2” Œ
2.4.2.4 Liên hanh thi nghiém:
Thảo chốt của máy kep thiét bi pa vào máy, sau dó tháo chốt của thiết bị
gá kẹp mẫu vào thiết bị Điều chỉnh máy bắt đầu thực hiện quá trình kéo giãn
mẫu vải Irong quá trình kéo giãn mẫu ta sẽ thu được các giả trị lực kéo tức thời
ứng với từng độ giãn Để thu dược lực kéo ở các độ giãn khác nhau ta làm như
sau: cho mẫu vải chạy tới độ giãn theo yêu xác định giá trị lực cho trước sau đó
cho máy dừng ngay lại và ghỉ lại giá trị lực tức thời Sau đó ta tiếp tục cho máy
chạy tới độ giãn tiếp theo và ghi lực tương ứng Ta cứ làm như vậy cho tới khi
máy chạy tới đô giãn yêu cầu là 60% vả ta cũng phi lại giá trị lực tức thời Ta piữ
nguyên độ giãn mẫu là 60% trong 1,5h để xem xét quá trình biến đổi lực
Sau 1,Sh ta cho mẫu trở về trạng thái tự đo và tiến hành đo ngay giá trị độ giãn tại thời điểm này
Trang 37Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ dột may và Thời trang
Độ gãn(%) | Giát| lựctức [GiátrilựesaulS Bién thién kich
Trang 38Trường đại học Bách Khoa Hà Nội Khoa Công nghệ đột may và Thời trang
—_3/14Ƒ
Trong đó: AL: Đô tăng kích thước của mẫu (mm)
Lạ: Chiều dài ban đầu của mẫu, L=125mm
L: Chiều dải mẫu sau khi bỏ lực kéo 1s (mm),
e: Độ giãn của mẫu (%)
f Lực tác dụng của mẫu trên 1 đơn vị vòng mẫu (N/mm)
E: Lực tác dụng của mẫu (N)
Pạ: Lực nén lên một don vị diện tích mẫu khi bị kéo căng (Nmm)
g: Gia tốc trọng trường, lấy g= 9,8 m/s*
Gy: Tai trong tac dụng vào mẫu (kg)
'W: Đô rộng của mẫu ban đầu, W= 75mm 2.5 Đánh giá kết quả thí nghiệm:
2.5.1 Nhân xét kết quả thí nghiệm theo tính chất lơi và rão của vật liêu dệt may
Sự biển dạng của một vật thể có tải trọng không đổi theo thời gian được
gọi là hiện tượng rão hay vật thê nay rao
Hiện tương lơi là hiên tượng khi nhả tải trọng dần với biến dạng không
đổi
Luận văn Cao học