Về kiến thức + Biết được diễn biến của quá trình nguyên phân + Biết được kết quả của quá trình nguyên phân + Biết được ý nghĩa của quá trình nguyên phân 2.. Về kĩ năng + Rèn luyện kĩ năn
Trang 1Trường Ngày dạy
Tiết: 30 GIÁO ÁN
Bài 29: NGUYÊN PHÂN
I Mục tiêu
Sau khi học xong bài này học sinh phải
1 Về kiến thức
+ Biết được diễn biến của quá trình nguyên phân
+ Biết được kết quả của quá trình nguyên phân
+ Biết được ý nghĩa của quá trình nguyên phân
2 Về kĩ năng
+ Rèn luyện kĩ năng phân tích hình ảnh
+ Vận dụng giải thích sự sinh trưởng của động vật và thực vật
3 Về thái độ
Cung cấp thế giới quan khoa học cho học sinh về quá trình nguyên phân của tế bào
II Nội dung trọng tâm
Các kì của quá trình nguyên phân
III Phương pháp dạy học
- Biểu diễn tranh – tìm tòi
- Hỏi đáp – tìm tòi
IV Phương tiện dạy học
- Tranh: Chu kì nguyên phân của tế bào
- Phiếu học tập
- Sách giáo khoa sinh học lớp 10 – nâng cao
V Tiến trình dạy bài mới
1 Ổn định lớp (1- 2 phút)
2 Kiểm tra bài củ (3 – 4 phút)
Phân biệt phân bào ở tế bào nhân sơ và tế bào nhân chuẩn?
3 Giảng bài mới
Đặt vấn đề: Trong cuộc sống, chúng ta thường chứng kiến một cây từ nãy
mầm đến trưởng thành, một con vật từ sơ sinh đến phát triển toàn diện Qua các giai đoạn đó thì số lượng tế bào của cơ thể chúng tăng lên rất lớn, và số lượng tế bào tăng đó là do quá trình nguyên phân tế bào Vậy quá trình nguyên phân tế bào là gì? Chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài học hôm nay
Thời
gian
Hoạt động của
giáo viên
Hoạt động của học sinh Nội dung
* Hoạt động 1:
Tìm hiểu quá trình
nguyên phân
- Quá trình
nguyên phân xãy
I Quá trình nguyên phân 1.Sự phân chia nhân
Trang 2ra sau khi tế bào
kết thúc kì trung
gian
- Treo hình chu kì
nguyên phân của
tế bào lên bảng
- Dựa vào SGK và
hình trên bảng,
em hãy cho biết
quá trình nguyên
phân diễn ra mấy
kì? Kể tên?
- Phát phiếu học
tập và yêu cầu
hoàn thành phiếu
học tập trong 5
phút
- Đưa đáp án
phiếu học tập
- Đó là sự phân
chia nhân của
nhân, dựa vào
SGK em hãy cho
biết sự phân chia
tế bào chất xãy ra
trong quá trình
nguyên phân?
- Giải thích tại sao
có sự khác nhau
trong sự phân chia
TBC của tế bào
động vật và tế bào
thực vật?
- Như vậy, em hãy
kết quả của quá
trình nguyên phân
của tế bào?
- Cơ chế nào bộ
NST của tế bào
con được giữ
nguyên?
- Như vậy, từ một
tế bào mẹ cho ra 2
tế bào con hoàn
- Quá trình nguyên phân diễn ra 4 kì: kì trước, kì giữa, kì sau, kì cuối
- Làm theo hướng dẫn của giáo viên
- Trình bày đáp án phiếu học tập
- Ở tế bào động vật: TBC lõm vào và hình thành nút thắt từ từ phân chia làm 2
- Ở tế bào thực vật: Hình thành vách ngăn chia TBC ra thành 2
- Ở động vật là màng sinh chất còn ở thực vật
là màng xenlulo nên bền chắc không thể lõm thắt như tế bào động vật được
- Kết quả từ tế bào mẹ cho ra 2 tế bào con giống hệt tế bào mẹ
- Do phân li độc lập và tổ hợp tự do
Quá trình nguyên phân diễn ra sau khi kết thúc kì trung gian và vãy ra 4 kì: + Kì trước: nhân con và màng nhân biến mất, trung tử phân li tiến về khai cực của tế bào, NST nhân đôi
+ Kì giữa: Các NST kép tập trung ở mặt phẳng xích đạo trên thoi vô sắc + Kì sau: Các NST kép tách nhau ở tâm động tiến
về hai cực của tế bào + Kì cuối: Nhân con và màng nhân xuất hiện trở lại, thoi vô sắc biến mất, NST dãn xoắn thành chất nhiễm sắc ở kì trung gian
2 Phân chia tế bào chất Diễn ra đan xen với quá trình phân chia nhân
- Ở động vật: TBC lõm vào theo hướng từ ngoài vào trong hình thành nút thắt và phân chia cho hai
tế bào con bằng nhau
- Ở thực vật: Hình thành vách ngăn theo hướng từ trong ra ngoài và phân chia TBC cho hai tế bào con bằng nhau
Kết quả: Từ một tế bào
mẹ có bộ NST (2n) phân chia cho ra hai tế bao con với bộ NST (2n) hoàn toàn giống tế bào mẹ
Trang 3toàn giống tế bào
mẹ thì có ý nghĩa
gì trong đời sống
cá thể, chúng ta sẽ
tìm hiểu ở phần
tiếp theo
* Hoạt động 2:
Tìm hiểu ý nghĩa
của nguyên phân
- Dựa vào SGK
em hãy cho biết
sự nguyên phân
có ý nghĩa gì
trong sinh học?
- Vậy có phải
nguyên phân
trong tế bào giúp
cho cơ thể sinh
vật đa bào lớn lên
về kích thước?
- Là phương thức sinh sản tế bào của sinh vật đơn bào nhân chuẩn, làm cho sinh vật nhân chuẩn sinh trưởng được
- Cơ thể sinh vật đa bào lớn lên nhờ sự nguyên phân của tế bào trong cơ thể
II Ý nghĩa của quả trình nguyên phân
- Là phương thức sinh sản của tế bào ở sinh vật tế bào nhân chuẩn
- Là cơ chế di truyền ổn định NST về số lượng qua các thế hệ tế bào
- Nhờ nguyên phân cơ thể
đa bào mới sinh trưởng được
4 Củng cố
Em hãy nêu diễn biến của quá trình nguyên phân của tế bào?
Em hãy so sánh sự phân chia tế bào chất ở tế bào động vật và tế bào thực vật?
5 Dặn dò
Xem trước bài 30 trong SGK và trả lời câu hỏi sau bài học hôm nay
Trang 4Trường Ngày dạy
Tiết: 30
PHIẾU HỌC TẬP (Về quá trình nguyên phân của tể bào)
Dựa vào SGK và hình trên bảng em hãy hoàn thành phiếu học tập trong thời gian 5 phút
Các kì trong nguyên phân Sự biến đổi trong nhân tế bào
Kì trước ………
………
………
Kì giữa ………
………
………
Kì sau ………
………
………
Kì cuối ………
………
………
