Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển kinh tế du lịch theo hướng bền vững trên Địa bàn tỉnh tuyên quang

Thực du khu du lịch phát triển người đân được vào làm bai cáo cơ sở kinh doanh du lịch, trở thành hướng dẫn viên du lịch, hoặc tham gia phục vụ địch vụ ấu lịch tại địa phương, Du lịch

TRƯỜNG DẠI HỌC BÁCH KIIOA IIÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Nghiên cứu, phát triển kinh tế du lịch

theo hướng bền vững trên địa bàn

tỉnh Tuyên Quang

RIEU THI LAN HUONG

Ngành Quản lý kinh tế

Giảng viên hưởng dẫn: _ TS Nguyễn Thị Mai Chỉ

HÀ NỌI, 2022

TRUONG BAI HOC BACH KHOA HA NOT

LUAN VAN THAC Si

Nghiên cứu, phát triển kinh tế du lịch

theo hướng bền vững trên địa bàn

CONG HOA XA HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập — Tự do — Hạnh phức

BẢN XÁC NHẠN CHỈNH SỬA LUẬN VĂN THẠC SĨ

'Tác giả luận văn: Riêu Thị Lan Hương

Ti tải luận văn: Nghiên cứu, phát triển kinh té du lịch theo hướng bên

vững trên địa bản tỉnh Tuyên Quang

Ngành: Quân lý linh tế

Mã số học viên: 20202977MI

'Tác giả, người hướng dẫn khoa hợc và Hội đẳng chim luận văn xác nhận

táo giả đã sửa chữa, bổ sung luận vấn theo biên bản hop Hội dng ngày 14/10/2022 với các nội đụng sau:

1 Hoàn thiện lại phẫn mở đầu: Viết lại lỗng quan nghiên cửu, mục đích,

phạm vị, phương pháp nghiên cửa

3 Chương 1: Làm lại các trích dẫn theo đúng uuẫu vá chính xác hóa, Bê

sung, nguồn tải liệu dã sử dụng, để tăng độ tin cậy, hoàn thiện các lỗi kĩ thuật, 'bỗ sung tiểu kết cương, thông nhất khái niêm và chỉ tiêu dánh giá và phát triển

CHỦ TỊCH HỘI ĐÔNG

Tran Thi Bich Ngoc

LOLCAM DOAN

Tôi xim cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu độc lập của riêng

tôi, chưa được công bố trong bắt kỳ công trình nghiền cửu khoa học nào trước dây Mọi số liệu, kết quá nghiên cửu nêu trong luận văn là trưng thục và có nguồn gốc

trích dâm rõ rang Neu sai lôi xin hoàn loàn chịu trách nhiệm ¿

Hà Nội ngày - tháng - năm 2022

Tác giả

Rigu Thi Lan Hương

LOI CAM ON

Trong quá trinh thực hiện luận văn nay, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp

đỡ của các thầy giáo, cổ giáo Viên Kinh tế và Quân lý, Trường Đại học Bach Khoa

Hà Nội Xin trân trọng cảm on

Nguyễn Thị Mai Chỉ, người hưởng dân khoa

học của luận văn đã hướng dẫn tận tình và giúp đỡ em về mọi mặt đề hoàn thanh

luận vẫn,

Xin trân trọng cảm ơn các thây, cô giáo trong Hội đồng châm luận văn đã có những góp ý về những tiểu sót của luận văn này, giúp luận văn càng hoàn thiên

hơn

Xin trên trọng căm ơn các vị lãnh đạo và lập thể lãnh đạo cán bộ công chức

So Van hỏa, Thể thao va Du lich, Cue Théng ké tinh Tuyên Quang đã cung cấp

thông tin tải liệu và hop tac trong qua trinh thực hiện luận van

Va sau cing, dé có được kiến thức như ngảy hôm nay, cho phép era gữi lời cảm ơn sâu sắc đến các thây, cô giáo của trường Đại học Bách Khoa Hà Nội trong thời gian qua đã truyền đạt cho cm những kiến thức quý báu./

MUC LUC

DANH MỤC BẢNG 0522222211 Lee eerec Ma

CHƯƠNG l: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN VÉ PHÁT TRIẾY 8

1.1 Khái niệm, vai trò của du lịch và kinh tế đu lịch - §

1.1.1 Khái niệm về du lịch và phát triển kinh tế đu lịch bên vững §

3 Vai trò của dụ lịch trong phát triển kinh tế - xã hội - 13

1.2 Nội đung của phát triển kinh tế du lịch theo hướng bên vững - 16 1.3 Những nguyễn tắc phát triển du lịch bền vững - 7 1.4 Tiêu chí đánh giá phái triển kinh tế du lịch bên vững 18

1

1.4.3 Sự bên vững về mâi trường

1.5.1, Nhân tổ bên trong

1.5.2 Nhân lỗ bên ngoài:

1.6 Kinh nghiệm của một số dịa phương về phát triển kinh tế du lịch theo hướng

én ving va bai hoc cho tính Tuyên Quang „33 1.6.1, Kinh nghiệm phát triển kinh lẾ dụ lịch theo hưởng bần vững của tình Phú

1.6.3 Bài học kinh _nghiện về ` phát triển kinh tê Âu lịch theo o hướng b bẩn vững cho

tinh Tuyên Quang

TÓM TAT CLIUGNG

CHUONG 2: THUC TRANG PIIAT TRIEN KINII TE DU LIcII THEO

2.1 Giới thiệu tổng chan về điều kiện tự nhiên ở tỉnh Tuyền Quang 39 2.1.1 Diéu kibn ty nhiền và tải nguyên du lịch tự nhiên 3g

2.1.8 Giới thiệu chung về tài nguyên du lịch Tuyên Quang - - 43

2.2 Thue trang phát triển kinh tế du lịch theo hướng bên vững cửa tình Tuyên

2.3.1 Phát triển kinh lễ du lịch bên vững về kinh lá 44 2.2.2 Phát triễn kinh tế du lịch bên vững về văn hóa, xã bội - S54

2.2.3 Phát triển kinh tế du lịch bên vững về môi trường

3.3 Định giá công tác phát triểu kinh tế du lịch theo hướng bền vững 60

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỀN KINH TE DU LICH THEO HUGNG BEN VUNG 6 TINH TUYEN QUANG 6

3.1 Quan dim va myc ti8U occa ecsseecssecinsersnsscnseeee

3.2.1 Dịnh hướng phát triển vùng đu lịch cecneeeeiieeeee G7

3.2.3 Định hướng phái triển thị trường khách du lich 68

3.3 Cac giải pháp phát triển kinh tế du lịch theo hướng bên vũng ở tỉnh Tuyên

3.3.1 Nhóm giải pháp phái iriễn du lịch bến vững về kinh tá 7Q 3.3.2 Nhóm giải pháp phát triển kinh tê du lịch bên vững về xã hội 82 3.3.3 Nhôm giải pháp phát triển kinh tê âu lịch bằn vững vỀ tài nguyên, môi trường

DANH MUC BANG

Bang 2.1 $6 luot khach du lich giai doan 2017-2021 45

Bang 2.2 Tốc độ tăng trưởng số lượt khách du lịch giai đoạn 2017 -2021 45

Bang 2.3 Thị trường khách du lịch Quốc tế đến du lịch tại Tuyên Quang 46

Bang 2.4 Khách du lịch rong nước đến Tuyên Quang giai đoạn 201 7-2031: AT

Bang 2.5 Số ngày khách lưu trú trung bình tại Tuyên Quang giai doạn 2017-2021 48

AG

Tăng 2.6 Tổng thu từ du lịch Tuyên Quang giai đoạn 2017-2021

Bảng 2.7 Cơ câu tổng thu từ các hoại động, du lịch của tỉnh Tuyên Quang giai down

2017-2021 eo XE HH gu ggberrưec -ae 40 Tăng 2.8 Số cơ sở lưu trú du lịch giai đoạn 2017-2021 - _.ãI

Bang 2.9 Chal lueng nguồn lao động du lịch năm 2021 32

Bảng 2.10, Lượng thải ngành du lịch Tuyên Quang giai đoạn 201 E - 2021 5E

Bảng 2.11 Tốc độ gia tăng lượng chât thải ngành du lịch Tuyên Quang

"-DANH MUC BIFU BO Biéu: dé 2.1 Biéu dé Gia ting luong khach da lich dén Tuyên Quang giai doan 2017 -

giai đoạn 2017 - 2021 - - - 46

Biểu dò 2.3, 7ï lệ khách du lịch trong rước qua các năm ¬ iều đã 2.1, Diều đồ thu ngành du lịch qua các năm giai doan 2017-2021 .49 Tiểu dễ 2.5 Biểu để cơ cầu nguồn thụ từ các hoại động du lịch: 30 _iều đề 2.6 Cơ câu chất lượng nguồn nhân lực du lịch năm 2021 33

Điển đồ 2.7 Tổo độ gia tăng lượng chất thải du lịch Tuyên Quang giai đoạn 2018 -

MOPAU

1 Tính cấp thiết của dé tai

Trong lịch sử nhân loại, đu lịch dã được ghi nhận như là một số thích, mội hoạt động nghứ ngơi tích cực của con người Ngày nay, du lịch đã trở thành một

thu cầu không thế thiểu được trong, đời sống văn hóa, xã hội ở các nước Về mật

kinh tế, du lịch đã trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng đối với nên kinh tế của mỗi quốc gia, sự phát triển của ngành du lịch tại một số nước đã góp phan tich cue vio sự tăng trưởng kinh tế Các chuyên gia kinh tế trên thê giới đã đánh giá du lịch quốc lế là một loại hình xuất khâu đặc biệt, sân phẩm và dich va được cung cấp cho người nước ngoài nhưng lại được tiêu thụ ở ngay tại nước sở

tại và đem lại nguồn thu ngoại tệ cho quốc gia Chính vi thể, nhiều nước trên thê

giới rất quan tâm câu tư phải triển du lịch, nhằm góp phân thủ

31.200 Iỹ đông Cùng với đỏ, hệ thống cơ số vật chất kỹ thuật của ngành du

lịch ngày cảng phát triển cả vẻ số lượng và chất lượng; cộng déng đoanh nghiệp

đu lịch ngày càng lớn mạnh Du lịch đã thực sự góp phan quan trong vào phát

triển kinh tế, xã hội đất nước

'Tuy nhiên, do tình hình dịch bệnh Covid 19 diễn biển phức tạp, việc khai

Thác tài nguyên không hop ly, thiển khoa học, dẫn đến môi trường va tài nguyên

dụ lịch phải chịu nhiều tác động tiêu cực Tải nguyên thiên nhiên ngày cảng bị cạn

kiệt, õ nhiễm môi trưởng ngày cảng gia tăng, dịch bệnh có ảnh hướng nghiềm trọng, đến kích câu du lịch nội địa và khách nước ngoài đến, sản nhắm đu lịch chưa đáp

ứng yêu cầu của du khách; liên Lục trong nhiều tháng trong năm 2020 vũ năm 2021,

lượng khách quốc tế và khách nội dịa sụt giäm so với cũng kỳ Việt Nam cũng như nhiều nước trên thể giới đang đặt ra nhiêu van dé để nghiên cứn làm sao vừa khai

thác có hiệu quả tải nguyên thiên nhiên một các hợp lý, khoa học, thích ứng lĩnh

hoạt với dịch bệnh, vừa phỏng chóng dịch vừa phát triển kinh tế để phát triển kinh

tế du lịch một cách bền vững

Thực hiện quan điểm, chủ trương của Đăng, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản nhằm phát triển kinh tế du lịch, trong, dò có Quyết dịnh số 201/QĐ-TTg ngày 22/01/2013 của Thủ tướng Chính phủ phê đuyệt “Quy hoạch tổng thê phát

triển du lịch Việt Nam dễn năm 2020, lâm nhìn đến năm 2030" Tại điều 1, muục 1,

điểm d của Quy hoạch nảy có nêu rổ: "Pháý iển du lịch bên vững gắn chặt với

việc bảo tấn và phát huy các giá trị văn hóa dân lộc; giữ gìn cảnh quan, bảo vệ

môi trường, bảo đâm an nình, quốc phòng, trật tự an toàn xã hội; đầm bảo hài

hòa tương tác giữn khai thác, phát triển du lịch với bÃo vệ giá trị tài nguyên và

nhân văn" Ngày 08/12/2014, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị quyết số 93/NQ-

CP về một số giải pháp đây mạnh phát triển âu lịch trong thời kỳ mới

Tuyên Quang là một tỉnh giàu truyền thống cách mạng, là nơi khởi phát, hôi tụ, giao thoa của những sắc thái văn hoá riêng của các đân tậc thiếu số ở miễn

ôi truyền thống dic

núi phía Bắc, với lễ ắc, những truyền thuyết, những lần điệu dân ca ngọt ngáo, những cánh đẹp nên thơ do thiên nhiễn ban tặng vá 467 dị tích

Tịch sử trên địa bàn - Tuyên Quang là một bảo tàng cách mạng, mội điểm đến hap

dẫn dói với khách du lịch Đặc biệt, Tuyên Quang có Khu du lịch Văn hoá - Lịch

sử và Sinh thải Quốc gia Tân Trào - Thủ đô khu Giái phóng và Thú đồ Kháng

chiến, nơi Chủ tịch Hồ Chi Minh, Trung ương Đăng và hậu hết các bộ, bạn, ngành,

cơ quan Trung wong dã sóng vả làm việc rong thời ký kháng chiến gian khé Nơi

đây, có nhiêu di tích lịch sử năm giữa những cánh rùng đại ngàn mãi mãi đi vào

lich sử hảo hùng của dân tộc Việt Nam như: Đình Hỏng Thái, cây đa Tân Trào, Lán Na Nưa Thiên nhiên đã ban tặng cho Tuyên Quang nhiều hang động, hồ,

thác nước đẹp, những cánh rùng nguyên sinh, có suối mước khoáng thiên nhiên nồi

tiếng; người Tuyên Quang nhân hận, mễn khách, thiếu nữ Tuyên Quang thanh lịch, dju dang và duyên dáng đó chính là những tiểm năng lớn để phát triển du lịch Tuy

nhiên, trên thực tế kết quả phát triển kinh tế đu lịch ở Tuyên Quang còn nhiều bạn:

chế chưa lương xứng với tiềm ning, thé mant của lĩnh Nhận thức rõ tiểm răng, lợi thế đỏ, Nghị quyết Đại hội đại biêu Đăng bộ tính lần thử XVII, nhiệm kỳ 2020-

2025 đã đưa việc phát triển kinh tế du lịch là một trang 3 khâu đột phá của tỉnh

Đổ góp phân thực hiện khâu đội phá về du lịch, dôi hỏi phải phân tích đúng

thực trạng tìm ra những mặt tích cực, những mặt yêu kém, những tiểm năng, lợi

thé dé phat trién du lich của tỉnh, từ đó đưa ra những giải pháp có tính kha thi cao

2

để phát triển kinh tế du lịch theo hướng bên vững, Vi

ý nghia đó, việc lựa chọn

dé tai nay là một việc làm cần thiết, không, chí có ý nghữa lý luận mà còn có giá trị thục tiễn to lớn, Từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Vgiiên cứu, phát triển kinh

1é du lich thea hưởng bần vững trên dịu bàn tĩnh Tuyên Quang” làm hiện văn

thạc sĩ, chuyên ngành Quản lý kinh tế

2 Tổng quan nghiên cứu có liên quan đến dé tai

Trong những năm qua, đã có nhiều dễ tài, công trình khoa học, luận án, luận văn nghiên cứu về du lịch của Việt Nam nói chung và của tỉnh Tuyên Quang nói

riêng, Tuy nhiên, mỗi công trình khoa học, mỗi nhả nghiên cứu dêu xem xét ở những góc độ và khía cạnh khác nhau, có thế nêu ra một số cổng trình tiêu biểu

như sau:

Hà Văn Hội (2014), dã cho rằng “Du lịch không chỉ là một hoạt động kinh

tế - xã hội thuận túy mã còn là một hoạt động văn hóa, trở thành một oông cụ quan

trọng irong việc nâng cao mức sống, giảm nghèo, từng bước thu hẹp khoảng cách giữa người giàu và người nghèo Trong 20 nắm qua, nhờ tiên trình đối mới và những chính sách mở cửa hợp lý, Việt Nam đã tiến một bước dái trong việc thục hiện chiến lược trên Thực tế tại Việt Nam trong thời gian cho thấy ở đâu có du lịch phát triển, ở đó chất lượng cuộc sống của người đân được cải thiện Hoạt động

du lịch trong nước diễn ra khắp nơi, từ dó thị dễn nóng thỏn, từ vùng sâu đến những

vùng cao nguyên đã về nên một điện mạo lạc quan về sự phát triển của đu lịch

Viét Nam” [12], Bui Dai Dũng (2011), đã khẳng định: “lu lịch có vai trỏ đặc

biệt quan trọng đối với nên kinh tổ nói chung và đời sông của nhàn dan từng dia

phương nói riêng với những ảnh hưởng đặc biệt tích cực đến chuyên đối eơ câu

kinh tế, phát triển nên kinh tế sạch và dối phỏ với biến đối khí hậu toàn cầu Đề

phát triển đu lịch, việc bảo tấn các di sản văn hóa vô hình và hữu hình là yêu câu

tiên quyết, dỏi hỏi sự quản lý thống nhất của Nhà nước một cách khoa học, văn hóa, Đây là một hình thức hàng hỏa công thuân tủy, đòi hỏi có sự đầu tư thích dang

và phân cập quản lý phủ hợp giữa chính quyển trưng trơng với địa phương” [L6Ƒ:

Đây là những công trình nghiên cứu chung vẻ vấn để quy hoạch du l¿eh, kinh tế du lịch, vẫn để tác động của môi trường với du lịch, tuy nhiên chưa đi sâu nghiên cứu

vẻ du lịch bên vững,

Một số công trình nghiên cứu về phảt triển du lịch ở một số địa phương

như: "Kinh tế du lịch ở Thanh IIóa-Thục trạng và giải pháp phát triển" Luận văn

“Thạo sĩ kinh tế của Nguyễn Thị Hồng Tâm, 2005, bảo vệ lại Học Viện Chỉnh trị

Quốc gia Hà Chi Minh: "M6 réng khu du lịch Tam Cốc:

du lịch khu vực", 2006 của táo giá Quê Võ- Viện Nghiên cứu phát triển lu lịch;

ích Đông dé phat triển

“Tiềm măng khu đu lịch sinh thái Vấn Lương gớp phần phái triển du lịch Ninh Bình",

2006 của Sở Du lịch tỉnh Kinh Binh: Dây là những công trinh nghiên cứu cụ thể

ca

m để liên quan đến phát triển kính tế du lịch đưới góc độ kinh tế chính trị và mới để cập đến khía cạnh phát triển du lịch sinh thái, chưa để cập cự thể đến phát triển du lịch theo hướng bên vững

Ở Tuyên Quang cũng ob mdb ng trình nghiên cứu về du lịch như: "Du: lịch- Tiểm năng, dễ phát triển kinh tế Tuyến Quang" của 1.8 Nguyễn Vũ Phan- Nguyên quyền Giám đốc Sở Văn hóa, Thé thao va Du lich tinh Tuyên Quang;

“Phát triển du lịch Tuyên Quang trong xu thể hội nhập" của Nguyễn Việt Thanh,

Kỹ yếu Hội thảo “Du lich thành phổ Tuyên Quang tiêm năng và giải pháp phát

triển”: "Du lịch Tuyén Quang: Tiềm răng và phát triển" của Thu Hà Dây la những

công trình nghiên cứu về khai thác tiểm năng đề phái triển kinh lễ du lịch của tỉnh, chua nghiên cửu đi sâu phát triển kinh tế du lịch theo hướng bên vững

Thìn chung, các công trình nghiên cứu và các bài viết nêu trên chỉ đề cấp

đến vấn để du lịch dưới góc độ và phạm ví rộng hẹp khác nhau, chưa có công trình

nảo nghiên cửu chuyên sâu về phát triển kinh tế du lịch theo hướng bên vững tại tỉnh Tuyên Quang đưới góc độ khoa học kinh tế

Đổ lài: “Nghiên cửu, phát triển kinh tỄ du tịch theo kưởng bền vững trên

địa bàn tĩnh Tuyên Quang” không trùng lắp với bắt cũ luận văn hoặc đề tài khoa

học nào đã được công bổ

3 Mục dích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục địch

Trên cơ sở hệ thông hóa những vẫn đề lý luận và thực tiến về phát triển kinh

†ế đu lịch trên dịa bản một tỉnh dông thời phân tích, đánh giá thực trạng phát triển kinh tế du lịch của tỉnh Tuyên Quang thời gian qua, tác giả đề xuất nhiệm vụ và một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triền kinh tế đu lịch của tỉnh theo hướng bên vững từ nay cho tới năm 2025, tim nhìn đến răm 2030

- Dé xuất phương hướng vả một số

4 Dối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Đái tượng nghiên cứu

- Dổi tượng nghiên cứu: Tập trung vào thực trạng phát triển kinh tế du lich theo hướng bên vững trên địa bản tĩnh Tuyên Quang,

42 Phạm vĩ nghiên cứu

- VỀ nội dung: Luận văn đã sâu nghiên cứu quan miệm, đặc điểm, vai trỏ,

nội dung, tiêu chỉ đảnh giá và các yêu tổ ảnh hướng đến phát triển kinh tế du lịch theo hướng bên vững Việc nghiên cứu tập trung vào việc phân tích, đánh giá thành tựu và hạn chế của phát triển kinh tế du lịch theo hướng bên vững đề từ đó tìm ra giải pháp thúc kinh tế du lịch bên vững

- Về không gian: Dễ tải được thực hiện trong phạm vi tính Tuyên Quang

~ Về thời gian: Tận văn nghiên cứu phát triển kinh tế du lịch từ năm 2017

dén nim 2021, dễ xuất phương hưởng, giải pháp phát triển du lịch theo hướng bên

vững của tỉnh Tuyển Quang giai đoạn 2021 - 2025

5 Phương pháp nghiên cứu

%1 Phương pháp thu thập dữ li

3.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

Tác giả thu thập từ nhiêu nguiễn khác nhau nhì các Nghị quyết, Quyết định,

Kế hoạch, các văn bản quân lý của Ủy ban nhân dâu lỉnh Tuyên Quang, Sở văn hóa, thể thao vả du lịch tính Tuyên Quang; các số liệu bảo cáo của các Số, ngành liên quan dén phat triển du lịch trên địa bàn tỉnh giai doan 201 7-2021, Tham khảo,

Danh giá các kết quả nghiên cứu trước đây của cão tác giả khác bám sát vào

Trục Liêu, quan điển, phương hướng dấu tư phải triển

xời gọi đầu tư phát triển đu lịch và định hướng phát triển chưng của tính về phat

triển kinh lễ

3.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp

Để tải thực hiện khảo sát 100 mẫu quan sát, phân tích, so sánh, phương pháp định tính, trong phần phỏng vẫn nhà dâu tư du lịch, lãnh đạo các ban ngành liên

5

tình Tuyên Quang trong

A hoi

quan, hộ dân (xung quanh khu vực 06 du lịch gồm có thụ nhập từ du lich và không,

có thu nhập từ du lịch) và khách du lịch, sứ dụng bộ câu hỏi bằng cách chọn đáp

án

3.2 Phương pháp xứ lý và phân tích số liệu

3.2.1 Phương pháp xử ly sd liệu

Kiểm tra phiêu diễu tra nhằm phát hiện, bổ sung kịp thời những sai sót trong phiếu

thông tin, chỉnh sửa số liệu đề có đơn vị thông nhất Tiến hành mã hóa thông tin,

chuyển các thông tin thu thập ở các phiếu điều tra, nội dụng tã lời các câu hồi thành các chỉ tiêu phủ hợp cho phân tích số liệu Nhập dữ liệu vào phần mềm

du lịch, các chỉnh sách mời gọi đầu tu, công tác phổi kết hợp giữa các ngành hữu

quan rong việc phát triển, quảng bả du lịch Tác giả i

liệu đã được thu thập liên quan dén phat trién du lich, thang tin thu thap duge tién hanh phân nhóm các nội dung theo dự kiến ban dau, str dung các số tuyệt đôi,

ảnh phân tích các

tương đối, số trung binh dễ sơ sánh và mô tả chính xác số liệu đã thu thập để cỏ

thé đi đến kết luận chính xác nhật

Phương pháp phân tích số liêu đối với mục

trạng công tác đầu tư, phát triển du lịch trên địa bản tính Tuyên Quang giai đoạn

2017-2021

Phương pháp phân tích số liệu đổi với mục tiểu cụ thể 3; Đề xuất giái pháp

phát triển đu lịch bên vững trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang thời gian tới Đề đạt được mục tiêu này, để tài sử đụng phương pháp thống kế mô tả, ý kiến chuyên gia,

sử đụng kết quả định tính đưa ra một số giải pháp nâng cao liệu quả đầu tư kinh

doanh từ hộ gia đình, hỗ trợ từ nhà nước và thu hút khách tham quan mô hình du

lịch Tù kết quả phân tích số liệu để có cái nhìn tắng quan về tỉnh hình đầu tư, phát triển du lịch trên dịa bản tỉnh Tuyên Quang Tử đỏ, dễ xuất một số giải pháp phát

cự 3: Phân tích thực

triển du lịch bẻn ving trên địa bản tỉnh Tuyên Quang trong thời gian tới

6 Đóng góp của luận văn

- Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế du lịch của tỉnh Tuyên Quang, đặc

biệt là tim ra những tiểm năng, lợi thể về đu lịch của tỉnh, từ đỏ để xuất phương, hưởng, giải pháp chủ yêu nhằm phát triển kinh lễ dự lịch của tĩnh theo hướng bên

vững

- Luin van 6 thé lama tai lidu tham khao che các nhà quan lý, các cơ quan

chuyên môn, các cắp, cáo ngành trong hoạch dịnh chỉnh sách phát triển dụ lịch bên vững và dùng tài liệu cho những người quan tâm đến lĩnh vực phát triển đu lịch

Chương 3: Phương hướng và giâi pháp phát triển kinh tế đu lịch theo hướng

biển vững ở tính Tuyên Quang

CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ [LUẬN VẢ THỰC TIEN VE PHAT TRIEN

KINH TE DU LICH THEO HƯỚNG BEN VUNG

1.1 Khai niém, vai trd cita du lịch và kinh tế du lịch

1.1.1 Khải niệm về du lịch và phát triển kinh tỄ đu lich ben vitag

1.1.1.1 Khải niệm về đu lịch

Du lich la một hiện tượng kinh tế - xã hội phức tạp và rong quá trình phát

triển, nội dung của nó không ngừng được mở rộng Do vậy, để đưa ra một khái

niệm vẻ du lịch vừa mang tính bao quát, vừa mang tỉnh lý luận và thực tiễn là +không đơn giãn Do phạm vi và góc độ nghiên cứu đa dạng và phong phú, niên trên

thể giới cũng như ở Việt Nam, khái niệm du lịch được để cập rất khác nhau:

Học giả người Thụy S¥-Kuns cho ring: “Du địch là hiện tượng những người

khác đi đến nơi không phải thường xuyên cứ trú của họ bằng phương tiện vận tải

và dùng các dịch vụ đu lich" [12,4r.13]

‘Michael Coltman cia My thi dinh nghia: "Du lich lở sự kết hợp và tương

tác của 4 nhóm nhân tá trong quả trình phục vụ du khách bao gém: Dukhdch, nha

cung ứng, dịch vụ du lịch, cư dân sở tại và chinh quyén noi don khách du lịnh"[12/t.151

Từ điễn Bách khoa quéc té vé du lich do Viện Hàn lâm khoa hoe quốc tế về

du lịch định nghĩa nhụ sau: "2u lịch là tập hợp các hoạt động tích cực của con

người nhằm thực hiện một dạng bành bình, là một ngành công nghiệp liên kết

nhằm thôa mãn các nhủ cầu của khách âu lịch" [13,tr.157

Tổ chức du lịch thể giới (UNWTO), dưa ra khải niệm như sau: “2 lịch là

hoạt động về chuyên di đến một nơi khác với môi trường sống thường xuyên của con người và ở lại đó để thăm quan, nghỉ ngơi, vải chơi, giải trí, hay các mục đích khác ngoài các hoạt động dễ có thù lao ở nơi dễn với thời gian liên tục ít hơn một

năm" Ƒ38, tr.ố]

Từ điển Bách khoa Việt Nam, đưa ra khái niệm: "2u lịch là mội dạng nghĩ dưỡng súc, tham quan tích cực của con người ngoài nơi cụ trú với mục đích: nghĩ ngơi, giải trí, xem danh lam, thẳng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hóa, nghệ thuật " [13,0r.9)

Tại Điều 4, L.uật Du lịch Việt Nam tăm 2005, có đưa ra khải niệm nhu sau:

“Đụ lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyên Ãi của con người ngoài nơi cục trú thường xuyên của mình nhằm dúp ứng như cầu thăm quan, lừa hiểu, giải trí, nghũ dưỡng trong một khaảng thời gian nhất định" [16,tr.9J

‘Ter su viện dẫn các khái niệm, định nghĩa nêu trên cho thấy, cò quan niệm

xuất phái từ mục đích, đặc điểm dì chuyển của khách du lịch, có quan niềm cho

ring du lich là lĩnh vực kinh doanh, là một ngành công nghiệp Như vậy, có thể

định nghĩa về du lịch như sau

Du lich là một hoạt động của con người ở ngoài nơi cư trú thường xuyên

của mình nhằm thóa mãn như cầu về mặt tỉnh thân nhụ: tham quan, âu ngoạn, giái

bí, nghĩ dưỡng và tiêu đừng các sẵn phẩm du lịch khác trong một khoảng thời gian

nhất định

1.1.1.2 Khái niệm về kinh tá Au lịch

* Quan niệm về kính lễ dụ lịch

' Nhà nước Liệt Nam xác định du lịch là ngành kinh tế tổng hợp quan trong,

zmang nội dung văn hóa sâu sắc, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao" [12,tr 167-168]

Điều 38, Luật Du lịch Việt Nam năm 2005 định nghữa:

Kinh đoanh du lịch là kinh doanh dich vu, bao gồm các ngành, nghệ sau

đây: (1) Kinh đoảnh lữ hành, (2) Kinh đoanh lưu trủ du lịch; (3) Kinh doanh vận

lành, kinh doanh lưu trú âu lịch, kinh doanh vận chuyễn khách du lịch, kinh doanh phat trién khu du lịch, điểm du lịch và kinh doanh dịch vụ du lịch khác nhằm thôa

mẫn nhụ cầu tình thần của du khách, dem lại lợi ích kinh tế, chính trị, xã hội thiết

thực cho nhà nước làm đu lịch và bản thân doanh nghiệp du lịch Kinh tẾ đu lịch

là ngánh công nghiệp không khói, ngành sản xuất phủ vật chất nhưng mang lại

những giá trị vật chất và tình thần rất cao.

* Đặc điểm của kinh tế dụ lịch

kinh tế du lịch là ngành kinh tế dịch vụ, có các dặc diễm như sau:

Thử nhấi, kinh tế du lịch có tính nhạy cám cao: Kinh tế dụ lịch có tính nhạy cảm cao hơn so với các ngành kinh tế khác Do kinh tế du lịch gồm nhiều bộ phận

tạo thành nên trong quá trình cưng cập dịch vụ đối với du khách nhà cung ứng cẩn

bổ trí chính xác về thời gian, có kế hoạch chu đáo, chỉ tiết vẻ nội dung các hoạt động, cẩn kết hợp một cách hữu cơ, liên hệ chặt chế giữa các khâu vận chuyển trành khách, du ngoạn, ăn uống, lưu trú, vtú chơi, giải trí, mua sắm

"Mặt khác, các nhân tỏ thiên nhiên, chính trị, kinh tế và xã hội đều sö ảnh

thưởng đến kinh tế du lịch như: chiến tranh, động đất, khủng bồ kinh tế, bật én về chính trị, đại dịch đều ảnh hướng đến phát triển lánh tẻ du lịch Do đó, để khắc

phục tính nhạy câm mày, kinh tế du tịch cân có lầm nhìn, có chiến lược đứng đấn

trong hoạt dộng kinh doanh của mình

Thứ hai, kinh tế du lịch có tính tổng hợp cao: Kinh tế du lịch là ngành có tính tổng hợp cao, là vi trong quá trình hoạt động du lịch, khách du lịch cỏ nhủ câu

về ăn, ở, đi lại, du ngoạn, vui chơi giải trí, mua sắm để đáp ứng như câu khác

nhau đó, nhà cung ứng đu lịch cân cung cấp các thông tỉn như: tuyển du lịch, tư van Lin ite, phuony tiện giao thông, nhà nghĩ, khách sạn, nhà hàng, bưu điện cho

du khách Vì vậy, sản phẩm của kinh tế da lịch là sẵn vật có tác dụng chúng của

nhiều bộ phận, là sản phẩm tổng hợp dược biểu hiện ra bằng nhiều loại dịch vụ

Phạm vị hoạt động của kinh tế du lịch bao gồm các khách sạn du lịch, sông ty đu

lịch, giao thông du lịch, đơn vị bán hàng lưu niệm du lịch

Nắm được đặc điểm tổng hợp của kính tế du lịch có ý nghĩa thực tế vô cửng, quan trong déi với việc quản lý, kinh doanh của ngành Các bộ phận trơng kinh tế

du lịch phải hỗ trợ lẫn nhau và cần thiết phải hợp tác liên kết kinh đoanl Nếu các doanh nghiệp du lịch theo đuôi lợi ich cục bộ, không, có sự phối hợp nhịp nhảng

với các doanh nghiệp đu lịch khác thì hiệu quả kinh tế của toàn ngành sẽ bị suy

giảm Vi vậy, thực hiện quản lý ngành nghề trong kinh tế du lịch là hết sức cần thiết

Thứ ba, kính tế đu lịch có tính da ngành: Tinh đa ngành được thê hiện ở đỗi tượng khai thác phục vụ cho các hoạt động du lịch như: sự hắp din về cảnh

10

quan thiên nhiên; giá trị lịch sử, văn hỏa; kết câu hạ tầng và các địch vụ kèm:

tế du lịch dòi hỏi các cấp, các ngành, các địa phương phải có những chính sách phối hợp chặt chẽ, nhằm tạo ra "xung đột" mạnh mẽ cho sự phảt triển của nền kinh

tế

Thứ tị, kinh tê Âu lịch có tính đa thành phan: Dic điểm này được thé hiện

ở tính đa thành phẩn khách du lịch, những người phục vụ khách du ch, các công,

đồng dân cư trong khu du lịch, các tổ chức chỉnh phú và phi chính phú tham gia

vào ngành kinh tế du lịch Da đó, nhiều loại hinh du lich và địch vụ đu lịch khác

xrhan ra đời nhằm đập ứng nhủ cầu phong phú và đa dạng của đu khách Tuy nhiễn, đặc tính đa thành phần trong kinh tế đu lịch nếu không được khai thác một cách

hop ly sẽ đẫn sự bắt đồng quan điểm giữa một số cả nhân, thậm chí nhiễu cả nhân trong đoàn du lịch, cũng như mẫu thuẫn trong nội bộ những người làm du lịch

Thứ năm, cầu của du khách có tính chỉ phí: Như chúng ta biết, mục đích

của khách đi du lịch là hướng Thụ các sân phẩm dụ lịch, chứ không phải mục tiêu

kiếm tiên Du khách sẵn sang trả những khoản chỉ phí trong chuyến đi của mình

về cáo khoản dich vụ như: ăn, uống, ở, đi lại và các chỉ phi khác nhằm thóa mẫn

xuục đích vui chơi, giải tri, hưởng thụ của mình

Hiểu rõ dặc tính nảy, các quốc gia, các nhá kinh doanh đu lịch cần có những giải pháp để nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch, đa dạng các loại hình

địch vụ đu lịch nhằm thu hút khách và kéo dài thời gian lưn trú của khách đu lịch

Thú sâu, kinh tô Âu lịch có tính liên vùng: Dặc điểm này được thế hiện thông,

qua các luyến du lịch với một quân thể các điểm du lich trong mot khu vue, mot quốc gia hay giữa các quốc gia với nhau Mỗi một diễm du lịch có nét độc dáo,

tấp dẫn riêng, song nó không thể tách khỏi xu thể thời đại và sự phát triển chưng

của khu vực và quốc gia Vì vậy, bất cứ một khu vực, một quốc gia nào muốn phát

11

triển kinh tế du lịch đều phải đựa vào quỹ đạo chimg của khu vực và quốc tế Kinh

tế du lịch ở một vùng, một quốc gia khỏ có thể phát triển dược néu không có sự liên kết với các tuyến, điểm đu lịch trong phạm vi quốc gia, khu vực vả toàn thé

1.1.1.3 Khải mềm về phát triển kinh tế du lịch bên vững

Trong quá trinh phát triển, các quốc gia trên thể giới dêu đặt ra mục tiểu phát triển bản vững cho các chương trình hành động của minh Khải niệm “Phat triển bền vững" phần anh xu thế của thời đại và định hưởng tương lai của nhân loại Trên thế giới đã đưa ra nhiều khải niệm khác nhau về phát triển bên vững

“Theo 116i đểng thể giới về môi trưởng và phát triển (WCLD): "Phat triển bên vững là sự phát triển dap ứng các yêu câu hiện tại mà không làm tôn hại khả năng của các thê hệ tương lai trong dap ứng các nhưi cầu của họ" Hội nghỉ môi trường toàn cầu Rio de janerio (6/1992) dựa ra thuyết phát triển bên vững, nghĩa

là: "Sử dung hop If va có hiệu quả các nguồn tài nguyên, bảo vệ mỗi trường một

cách khoa học đồng thời với sự phát triển kinh KẾ"

Nhu vay, "Phát triển bên vững" là quá trình phát triển có sự kết hợp hợp lý, hải hòa giữa 3 mặt của sự phát triển gốm: phát triên kinh tế, phát triển xã hội và bao vệ môi trường Tiếu chỉ cơ bản dé dinh giả sự phát triển bên vững là sự tăng, trưởng kinh tế én định; thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội; khai thác hợp lý, sử dụng tiết kiệm tải nguyên thiên nhiên, báo vệ vả nâng cao chất lượng môi trường,

12

sống Ở Việt Nam, trơng quâ trình thực hiện công nghiệp hóa,

xâc định những tiíu chí của phât triển bín vững lă hướng đi đúng đẫn, lă yíu cầu

iín đại hóa cũng,

tắt yếu để phât triển Phâi triển bằn vững lă mục tiín vả giải phâp của câc lỗ chức,

cả nhđn khi tham gia văo quâ trình sđn xuất, kinh doanh, tạo ra sự phât triển đề đâp từng cho như cầu hiện tại mă không giảm bót đi khâ năng trong việc đâp ứng nhụ cầu của thế hệ mai sau Quan điểm của Đăng vă Nhă nước ta về phât triển bín vững được khẳng định từ Dại hội đại biểu toăn quốc lần thứ IX, X, đặc bị

kiện Đại hội XI, XII của Đảng cảng dược chú trọng vă nhđn mạnh nhiều lần ở

lă văn

ac

góc đô khâc nhau Trong Chiến lược phât triển kinh tế - xê hội 201 1-2020, Đảng

ta đê đưa ra 5 quan điểm phât triển, trong đỏ quan diĩm dau tiĩn la: "Phat tridn nhanh gắn liền với phâi triển bền văng, phâi triển bín vững lă yíu cầu xuyín suốt trong Chiến lược" Tại Diễu 4, Luật Du lich Việt Nam năm 2005 đê nói “Du lịch bín vững lă sự phải triển du lịch đâp ứng được câc như cđu hiện tại mă không lă tấn bại lín khả năng đâp ứng như cầu về du lịch của lương lai"

Tổ chức Du lịch thể giới (UNWTO), định nghĩa về du lich bển vững như sau: "2w lịch bền vững lă câc hình thức du lịch Ôúp ứng như cầu hiện tại của

khâch du lịch, ngănh du lịch vă cộng đồng địa phương nhưng không ảnh hướng

tới khả năng dâp ứng câc như cầu của câc thế hệ mai sau [Du lịch khả tả về kinh

tế nhưng không phâ bảy tăi nguyín mă tương lai của du lich phụ thuộc văo đê, đặc biệt lă môi trường tự nhiín vă kết cầu xê hội của cộng đẳng địa phương"

Qua những định nghĩa vă phđn tích trín, tôi đồng tình vă thông nhất khâi

tiệm về phât triển kinh tế du lịch bín vững nhu sau: Phat triển kinh lễ du lịch bền vững lă sự tăng về số lượng vă chất lượng khâch du lịch cũng như lăng về doanh thu trong nhiều năm liín tục, mă không ảnh huớng đến tăi nguyín môi trường vă nhu cầu của thế hệ tương lai

1.1.2 Vai trò cũu đu lịch trong phút triễn lình tế - xê hội

1.1.2.1, Đồng góp văo GDP vă phât triển kết cđu hạ tđng

"Theo 116i đồng du lịch vă lữ bănh thế giới (The World Travel & Tourism Council), tang mic đóng góp của ngănh năy cho nín kinh tế toăn cầu đạt khoảng

nghìn tỷ USD, chiếm 10.4% GDP năm 2019 Mặc dủ không cỏ tỷ trọng lớn nhưng đđy lă ngănh tăng trưởng nhanh hơn cả những ngănh quan trọng khâc như

dich vu kinh doanh, tăi chính, vận lêi vă sản xual

13

Tự báo du lịch thể giới sẽ tiếp tục tặng trưởng ruột cách bổn vig trong

những mất tới với 1,8 tỷ hượt khách vào năm 2030,

Đổi với Việt Nam, năm 2019 mức đóng góp trực tiếp của ngành du lịch và

lữ hành Việt Nam lá 9,2% GDP, tương dương 755 nghìn tỷ đồng

Thông qua phát triển du lịch đã bể sung đáng kề vào nguồn ngân sách của

các địa phương đo đóng góp của các đơn vị kinh doanh đu lịch, từ đó tạo điều kiện

đề đầu tư phát triển y tế, giáo đục và kết cầu hạ tầng

1.1.3.2 Góp phần thúc đây quá trình chuyển địch cơ cầu kinh tế

Phát triển du lịch là một trong những biên pháp quan trọng dé chuyến đổi

cơ câu kinh tế nông thôn, từ kinh tế nông nghiệp độc canh sang kinh tế nông nghiệp

đá canh và phát triển thành kinh tế hàng hóa đa ngành nghề, dưa tỷ trọng GDP các ngành tiêu thu công nghiệp, dịch vụ gắn liền với kinh tẾ nông nghiệp và nông thôn: phát triển

Thu nhập của người dân ở khu vực cỏ nguồn tải nguyên du lịch được chuyển

tử sản xuất nông, lâm nghiệp sang tiểu thú công nghiệp va dich vu Trong đó, thu

nhập từ các hoạt động phục vụ khách du lịch như: lưu trú, ăn uống, hướng đẫn viên, sản xuất cung cấp các sản phẩm hàng hóa địa phương chiếm tỷ trọng lớn Tiểu này làm cho đời sống của đân cư địa phương ngày cảng được cải thiện, cuộc

sống ngày cảng lôi hơn

Đôi với loại hình du lịch sính thái, du khách ngoài việc đã du lịch để được

sống trong môi trường trong lành, được khám phá các nên văn hòa, phong tục tập quan dặc sắc, độc đáo, dậm đà bản sắc dân tộc, thưởng thức những món ăn dic sản địa phương vả mua sắm điều này sẽ tạo ra việc làm, phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp, thúc đẫy phát triển các ngành nghề thú công truyền thông

Chúng 1a biết rằng văn hỏa vàng miễn, văn hỏa địa phương luôn lạo sự hấp

dẫn cho khách du lịch, bi du khách luôn muốn được xem, được tim hiểu khám

phả sự khác biệt vẻ văn hóa dân tộc Do dó khi du lịch phát triển, nó vừa góp phan giữ gìn, bảo tân bân sắc văn hóa bản địa, vừa tạo thu nhập cho người đân địa phương Du lịch làm thay đổi cơ cầu kinh tế, cơ cầu ngành ng hệ, cơ cầu thu nhập

của cư đân địa phương, làm cho người dân địa phương chuyển dẫn lừ kinh tế tự

cưng, tự cấp sang lanh tế hàng hỏa, dịch vụ với tý trọng GP của các ngành nghề

phí nông nghiệp ngày một tăng cao

14

1.1.2.3 Gáp phần xoá đối, giảm nghèo, tăng thu nhập; cỗi thiện phúc lợi cho người dân

Ngày nay thế giới xác định du lịch không chỉ là ngành kinh tế đơn thuận Trang lại nguồn ngoại tệ cho quốc gia, mà nó còn có những tác động nhiều mất đến kinh tế - xã hội, xóa đói giám nghéo cho cộng đồng dân cư và bảo vệ mỗi trưởng Hội nghị Thượng đình của tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) lại Joharmesbug

xăm 2002, đã đi tiên phong trong lĩnh vực xóa đói giảm nghèo thông qua hoạt động

du lịch bằng việc dua sáng kiến về du lịch bẳn vững - Loại trừ đói nghèo (ST-ET),

Trhằm phát triển đu lịch bên vững như một công cụ xóa bô tình trạng đói nghèo trên thể giới

Thực

du khu du lịch phát triển người đân được vào làm bai cáo cơ sở kinh doanh du lịch, trở thành hướng dẫn viên du lịch, hoặc tham gia phục vụ địch vụ ấu lịch tại địa phương, Du lịch phát triển không những dem lại

kính lế trong vùng, mà góp phần nâng cao đời sống văn hóa vá trình độ đân trí của người dân nhờ được thông qua các hoạt động giao tiếp, giao lưu với du

khác từ đó có thể học hỏi nhiều hơn và trí thức ngày cảng được mổ rang,

Có thể khẳng định, phát triển du lịch là giải pháp tốt để phát triển kinh tế -

xã hội, góp phần tích cực vào công tác xóa đổi giảm nghèo, cải thiện đời sống và nâng cao phúc lợi xã hội cho công đẳng dan cu

1.1.3.4 Góp phân giải quyết được việc làm cho người lao động

Ngoài những đồng góp ấn tượng nêu trên, đu lịch được đánh giá là ngành

tạo nhiều việc làm cho xã hội, chiếm 8% lao động toàn cầu Ở Việt Nam, nắm

2020 lượng công việc dược tạo ra trực liếp bởi ngành du lịch là 1,3 triệu lao

động, chiếm khoáng 2,5% tổng số việc làm và dự tính đạt 2,4 triệu lao động,

tương đương 4% vào năm 2025

1.1.2.5 Bao tén va phat huy bán sắc văn hoá dân tốc

Tây là một trong những nguyên tắc quan trọng mà hoạt động du lịch mang,

lại thông qua việc phát triển các loại hình đu lịch sinh thái, áu lịch văn hóa, đu

tịch làng nghệ, du lịch lịch sở, đu lịch tâm lính, các lễ hội ở một nơi cự thể

‘Mus liêu cuối củng của du lịch là sự phát hiện, tiếp nhận và nâng cao giá trị vẫn

hơn với thể giới và làm việc có hiệu quả hơn Bởi thế du khach ngoai nu cau muốn thưởng Thức không khi trong lánh, tìm hiểu, kháun phá thiên nhiên hoang

dã họ cón có nhủ cầu tìm hiểu nên văn hóa bản địa nơi họ dến thăm Nên van

hỏa cảng lâu đời, dộc đảo cảng thu hút va hap dẫn du khách Ví thể các don vi

làm đu lịch phải hợp tăe với các cơ quan nghiên cứu và quản lý văn hóa tìm

cách khởi phục và phát triển nó đề phục vụ du khách, coi đó là một lợi thể của

một điểm đu lịch để thu hút đu khách

Mặt khác, phát triển du lịch giúp cho việc bảo vệ và tôn tạo cáo đi sản vẫn hóa lich sé, lam tang niềm tự hào của địa phương vào ý thức công đồng, gop phan lam ting đanh tiếng địa phương, giúp cho du khách khám phá những

ý tưởng mới, giá trị mới, cách sêng mới, tạo điều kiện giao lưu, hiển biết lẫn

nhau giữa các cộng đồng, các quốc gia, pha vỡ ngần cách về văn hóa và đân tộc

thông qua quan hệ này

Trong chiến lược phát triển đu lịch người ta luôn đặt vẫn để bảo tổn và phát huy nên văn hóa đậm đà bân sắc dân Lộc là vỉ: Văn hóa địa phương mang, xuâu sắc riêng và bồn tại cùng với các hệ sinh thái của môi trường thiên nhiên xung quanh; chính các giá trị văn hóa địa phương là yêu tổ thu hút sự tìm hiếu

của khách du lịch dối với mmôi trường thiên nhiên

1.2 Nội dụng của nhát triển hình tễ du lịch theo hướng bền vững

Theo Tế chức Du lịch Thế

ới của Liên hợp quốc, du lịch bên vững là du

lịch đáp ứng nhu cầu của khách du lịch hiện tại vả các khu vực tiếp nhận dông thời bảo vệ và nâng cao cơ hội cho tương lai Mục tiêu là duy trí các lợi thể kinh tế và

xã hội khi phát triển du lịch đồng thời giản thiểu bất kỳ tác động không mơng muốn nảo dến môi trường tự nhiên, lịch sử, văn hỏa xã hội tại dịa bản liên quan Diều đỏ có nghĩa là để du lịch thực sự bên vững, duy trì hiệu quả lâu đải cân hải

hòa, quan tâm tôi việc thực hiện cỗ hai mục tiêu chính là vừa mang đến lợi ich kinh

tế, xã hội đồng thời vẫn đám báo su dong góp cho bão tồn vá tôn tạo các nguồn

tải nguyên, duy trì được sự toản vẹn về văn hóa đề phát triển hoạt động đu lịch

trong tương lại, cho công tác bão vệ môi trường và gop phan nang cao me

sống

của cong déng dia phương

Theo Lién minh Bao tan thé gidi (World Conservation Union, 1996): “Du

lịch bên vững la vie di chuén và tham quan đến các vùng tự nhiên một cách có

16

trách nhiệm với môi trường dé tin hưởng và đính giá cao tự nhiên, các đặc điểm

văn hỏa kèm theo (có thể là cả trong quả khử và hiện tại theo cách khuyến cáo về bảo tồn, có tác động thấp từ âu khách và mang lại những lợi ích cho sự tham gia chủ động về kinh lễ - xã hội của cộng dằng dịa phương "

Khải niệm về phát triển du lịch bên vững ở Việt Nam đã được đưa ra trong

Tmật Du lịch Việt Nam (2014): “phat triển đu lịch bên vững là sự phát triển du

lịch đáp ứng đồng thời các yêu cầu về kinh lá - xã hội và môi trường, bảo dim hai hòa lợi ich của các chủ thể tham gia hoạt động du lịch, không làm tốn hại đến khá năng đáp ứng nhu cầu về du lịch trong tương lai”

Một vẫn dé quan trong trong phát điển du lịch bền vững đó là phải gắn phát triển du lịch bên vững với phát triển bên vững Do du lịch là một ngành kinh

†ê tắng hợp có định hướng tài nguyên rõ rệt (bao gêm tải nguyên tự nhiên và tài

+ Giảm thiêu sự tiêu thụ quá mức tài nguyên thiên nhiên: Việc tiêu thụ tài

nguyên thiên nhiên ở mức vừa đủ một mặt giúp cho việc phục hỏi tài nguyên thiên nhiên, mặt khác giảm chất thải ra môi trường, Cúc tải nguyên thiên nhiên cản được

quy hoạch, quản lý tránh sự khai thác một quá mức nhằm sử dụng tài nguyên hiệu quả, vừa phải, tạo cơ hội phục hội thiêu nhiên

++ Duy trị bảo tồn sự đa dạng thiên nhiên, xã hội và nhân văn : Dựa trên việc

tôn trọng, bảo vệ sự đa đạng của thiên nhiên, xã hội, môi trường của điểm đến,

đấm bão rửäp độ, quy mô và loại hình phát triển du lịch, để bão vệ tính đa dang

của văn hóa dịa phương,

1 Phát triển du lịch phải đặt trong quy hoạch tống thể của kinh tế xã hội: nrglứa là phối gắn với chiến lược của quốc gia, vùng, địa phương về kinh tế - xã

hội

17

+ Phát triển du lịch phải hỗ trợ kinh tế cho địa phương: Nghĩa là du lịch phải giúp địa phương tạo ra giả trị kinh tế và tải sử dụng các giá tị dĩ cho việc báo tổn, phát triển du lịch

+ Thu hot su tham gia ca céng dang dia phương vào phát triển bên vững

du lịch: gắn quyền lợi và trách nhiệm của mỗi cư dân đổi với sự phát triển chung,

ẩn định trong HHời gian đài, tối uà hĩa đồng gĩp của ngành du lịch vào thư nhập

quốc dân, gĩp phần thúc đây các ngảnh kinh tế khác phát triển

Phat triển kinh tế du lịch bên vững tức là phải bão đảm sự tăng trưởng liên

tạc, ổn dinh lâu đải của các chỉ tiếu kinh tế như Khách du lịch, thu nhập, GDP,

lao động việc làm, cơ sở vật chất kỷ thuật heo xu thể phát triển hiện nay, các chỉ

tiêu trên phải phát triển liên tục trong nhiều năm (trên dưới 10 năm) ở mức trưng,

bình khộng 7-10%/nim thì được coi là phát triển bền vững Tuy nhiên do trình

độ phát triển và mức khởi điểm của các chỉ tiêu kinh tẻ của mỗi nước hay mỗi địa

phương khách nhau thi mức độ tăng trưởng sẽ cao hay thập khác nhan được lựa

chon để đánh giá tình bền vững vê mặt kinh tế, cụ thể nÏnư sau:

1.4.L1 Về chỉ tiêu khách du lich:

Đây chính là chỉ tiêu quan trọng hang đâu đổi với quá trình phát triển kinh

té du lich, Chi tiêu khách dư lịch quyết định sự thánh cơng hay thất bại, quyết định

sự phát triển bên vững hay khơng bên vững của ngành du lịch Trong chỉ tiêu khách

du ích, ngồi số lượng tuyệt đối về khách, các chỉ Hiệu khá cần phải tính đến trong

quả trình phát triển bên vũng đĩ là: số ngày lưu trủ trung bình, khá năng thanh

tốn, mức độ hải lịng và số khách quay trở lại Sẽ tốt hơn, cị hiệu quả kinh tế hơn

và đảm bảo sự phát triển bên vững hơn, tuy lượng khách du lich cĩ thể ít hơn

(khơng gây áp lục đến tài nguyên mơi trường), nhưng thời gian lưu trú đài hơn và

cĩ khả năng thanh tốn cao hơn Thực lrạng hiện nay ở nhiều nơi, trong chiến lược

18

hơn về cáo phí Liêu như: tức

phát triển kinh tế du lịch đã cọ trong, quan Lama nb

chỉ tiêu và thời gian lưu trú trung bình của khách du lịch hơn là chỉ tiêu về số lượng, Điều này cho thấy, vẫn đảm bảo cho sự lăng truởng về thu nhập du lịch

nguyên du lịch do áp lực về quả tái về số lượng khách du lịch

Tiện nay, vấn để sự quay trở lại cđa khách đu lịch cũng là một trong các chỉ tiêu đánh gia mức độ phát triển bên vững của kinh tế du lịch Chất lượng dịch

vụ du lịch, chất hượng dội ngĩi lao động du lịch, chất lượng sân phẩm du lịch sẽ đấm bảo mức độ hải lịng của khách du lich, làm cho họ muốn quay trở lại và đẳng thời họ lại là người quảng cáo tốt nhất cho hoạt động du lich Chi tiêu vẻ khách du

lịch quay trở lại cịn chứng tơ hoạt động du lịch đang phát triển đúng hướng, cĩ

thiệu quả Diều này đặc biệt quan trọng đổi với khách du lịch đến từ các thị trường

khách du lich cĩ khả năng [hanh tốn cao, cĩ thời gian lưu trú dai

1.4.1.2 VỀ chỉ tiêu thu nhập, GDP du lịch:

Chỉ tiêu thu nhập du lịch liên quan chặt chế đến chí tiêu khách du lịch, sự tăng,

ế kéo [hoo sự lăng trudng vé thi

trưởng liên tục của khách đu lịch trong nhiều nắm

thập và sẽ đĩng gớp quan trọng cho sự phát triển bên vững Thu nhập du lịch là chỉ

tiêu quan trọng hàng dẫu dối với sự phát triển kinh lễ du lịch của cả nước nĩi chung

và của tùng địa phương nĩi riêng

Thu nhập du lịch (của một địa phương, quốc gia nảo đĩ) là bao gồm tắt cả

cáo khốn thu được đo khách du lịch chỉ trả (khi đến địa phương, quốc gia đĩ), từ vận chuyển khách, lưu trú, ăn uống, mua sắn, vựi chơi giải tri và cáo dịch vụ khác Ngồi ra cịn cĩ một số ngành dịch vụ khác cũng tham gia phục vụ các đu khách

như: địch vụ y tế, ngân hảng, bảo hiểm, giao thơng cơng cơng, bưu điện thực tế các khoản thu này khơng phải do ngành du lịch trực Hếp thu mà dơ nhiều ngành, nhiều thành phản khác tham gia vào các hoạt dộng, du lịch thu Như vậy, cáo khoản

†hu từ khách đu lịch khơng phải đo ngành đu lịch trực tiếp thu đều được tính vào tổng thu nhập du lịch

Giá trị tổng sản phẩm quốc nội (GDP) là chỉ tiêu quan trọng hàng đầu, là

thước đo sự phát triển kính tế nĩi chưng và của từng, ngành nĩi riêng Sự gia tăng

liên Lục gủa chỉ tiêu GIP sé phan ánh trình độ phát triển của nên kinh tễ cĩ bên vững hay khơng Dối với ngành du lịch, việc tăng trưởng thường xuyên, liên tục

19

của chỉ tiêu GP không những chỉ đầm bảo cho sự phat tiga bén vimg vé mit kinh tế, mả còn cho thấy vị trí của ngành trong tổng thẻ ngảnh kinh tế quốc dân

“Tỷ trọng GDP du lịch phản ánh tình trạng phát triển thực tế của ngành du lịch trong, tiên kinh tế quốc đâm Tỷ Irong cảng cao, ẩn định và tầng trưởng theo thời gian thì ngành du lịch cảng phát triển gân với mục tiêu phát triển bên vững,

Như vậy, chỉ tiêu thu nhập du lịch và tổng sản phẩm quốc nội là những,

tiêu chí quan trọng, đâm bão cho sự phát triển du lịch bên vững về mặt kinh tế

1.4.1.3 Về chỉ tiều nguân nhân lực du lịch:

Du lich Ja một ngành đôi hỏi cao về chất lượng ngudn lao động, là yêu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến sụ phát triển Điều này cảng trở nên cấp tết trong bồi cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, bởi chát lượng nguồn lao động ảnh

thưởng trực tiếp đến chất lượng địch vụ du lịch, chất lượng sản phẩm du lich, ma

kết quả cuối cùng là hiệu quả kinh đo«nh và sự tăng trưởng các chỉ tiêu dịch vụ du lịch khác Do đó, chất lượng nguồn nhân lực du lịch phải được quan tâm đảo tạo bai ban khong chi dé ng cao uy tín cửa ngành đu lịch mà còn là yếu tổ quan trọng

để cạnh tranh thu lút khách đu lịch và góp phần tích cực vào quá trình phát triển kinh tế du lịch bên vững,

1.4.1.4 VỀ chỉ tiêu cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch:

Đây là diễu kiện không thé thiếu đễ phát triển du lịch Cơ sở vật chất kỹ

thuật tốt, đồng bộ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển đu lịch; ngược lại sẽ gây

khó khăn lâm chậm bước phát triển của ngành du lịch

Hệ thông cơ sở vật chất kỹ thuật trong, du lịch bao gồm: Các cơ sở lưu trú,

nhà hàng, phương tiện giao thông, các khu vui chơi giải tri, các khu đu lịch, các văn phòng lữ hành, hệ thống giao thông, hệ thông thông tín là thước đa phẩn ảnh

trình độ phát triển của ngành du lịch Sự phát triển cả về số lượng và chất lượng,

chủng loại của hệ thống cơ sở vật chất đu lịch, một mặt đáp ứng được nhu cầu của

xuợi đối Lượng khách, mặt khác góp phần quan trọng vào việc thu hút dư khách, dâm bảo cho sự phát triển bền vững cúa ngành

độ nhú cầu của du khách; đồng thời bảo lên cáo giá trị về văn hóa, xã hội (giữ gin bản sắc văn hóa truyền thông) Phát triển kinh tế du lịch bên vững doi héi nganh du lịch phải có những đóng góp cụ thể cho sự phát triển của xã hội như: Tạo việc làm cho người lao déng, thar gia xda déi giảm nghèo, nắng cao chất lượng cuộc sống

của người dân nơi cỏ tải nguyên du lich, chia sẻ lợi ích từ các hoạt động du lịch, đám

bảo sự công bằng trong phát triển, góp phản hỗ trợ các ngành khác cùng phát triển

1.4.2.1 Mức độ phải triển các doanh nghiệp du lịch vừa và nh:

Phát triển du lịch trong bối cảnh cúa nên kinh tế thị trường đòi hói phải cò

sự thích nghỉ nhanh đối với những thay đổi bởi nhiều yếu tổ khách quan và chủ

quan dé han ché được những rỗi ro Điều này có thể thực hiện nhờ vào việc phát triển hệ thống các đoanh nghiệp du lịch nhỏ và vừa Lả một ngành kinh tẻ, các hoạt

động kinh doanh phát triển du lịch cẩn phải quan tâm đến vẫn để này để đâm bao cho sự phát triển bên vững vừa dưới góc độ kinh tế,

ữn dưới góc dỗ xã hội Điều nảy cảng, có ý nghĩa đối với những nơi đang phát triển, năng lực quản lý ở quy mô lớn còn nhiều hạn chế

Ngoài mục dích kinh tế, việc phát triển hệ thông các doanh nghiệp du lich nhỏ và vừa còn có ý nghĩa cao về mặt xã hội, tạo điều kiện để người dân địa phương

có việc làm, cỗi thiện đời sống, nâng cao dân trí Bên cạnh đó, đây còn là môi trường thu hút các nguồn lực to lớn của xã hội (hân lực, vật lực, trí lực) cho phát

triển du lịch, phủ hợp với tỉnh chất xã hội hóa cao của du lịch, đảm bảo cho sự phát

triển du lịch bẻn vững,

1.4.2.2 Tác động đến xã hội từ các hoạt động du lịch:

Như chúng ta đã biết, du lịch là một ngành kinh tế mang tỉnh xã hội hóa

cao, vì vậy các hoạt động phái triển du lịch có tác động mạnh mẽ đến nhiều rặt

của đời sống xã hội, hoạt động du lịch một mặt mang lại hiệu quả tích cực cho kinh

tế - xã hội của địa phương, mặt khảo cũng đề lại những hậu qua tiéu cure cho tải

Trguyên môi trường và xã hội của địa phương, Để đâm bão cho sự phát triển du lịch bởn vững về mặt xã hội, vẫn đẻ dặt ra là phải kiểm soat va quan ly dược các tác động tiêu cực của du lịch đến xã hội Đề làm được điêu nảy, cân phải hoàn thiện thệ thống văn bản pháp hiật của Nhà nước, các quy định của chính quyền dia phương vá năng lực của bộ máy quản lý đề thực hiện

21

1.4.2.3 Sự tham gia, chỉa sẻ lợi ích và tranh thủ ý kiến của cộng đồng địa phương dối với các hoạt dộng du lịch:

Việc tham gia của cộng đồng địa phương vào du lịch không chỉ mang lại loi ich cho ho và môi trưởng; ruà côn góp phần đuy trì, phát triển du lịch, da đang hỏa và nàng cao chất lượng sản phẩm du lịch, tạo sự hập dẫn với du khách Sự

tham gia của cộng đồng địa phương là cần thiết cho ngành đu lịch Dân cư, nên

văn hóa, môi trường, lỗi sống và truyền thông của địa phương là những nhân Lỗ

quan trọng thu hút khách du lịch tới điểm du lịch Sự tham gia thật sự của cộng

đẳng có thẻ làm phong phú thêm kinh nghiệm và sản phẩm đu lịch Khi cộng, đồng được tham gia vào các hoạt đông du hch thì họ trở thành đối tác tích cực, tạo sự kiêm chứng và có trách nhiệm, nghĩa vụ với môi trường Sự phát triển du

lịch đã mạng lại lợi ích kinh tế - xã hội cho công đồng và ngược lại chính sự tham

g đồng cịa phương làm phong phú thêm tải nguyên và sân phẩm du

Trên thực tế, một địa bản địa phương hay lãnh thổ nêu mỗi ngành chỉ biết đến lợi ích của mình mã không có sự hỗ trợ, chia sẽ lợi ích với công đồng thi sẽ là cho kinh tế và đời sống của người dân địa phương gặp nhiều khó khăn, kém phát

địa phương trong đó có ngành du lịch Chính vì vậy, việc chia sẽ lợi ích với công,

đồng địa phương là nguyên tắc quan trọng trong, phát triển kinh tế du lịch bên vững

Việc lây ý kiến của cộng đẳng địa phương là rất cân thiết, đây là một bước

thẳm năng cao nhận thức của người đân lau gia vào sự phát triển của ngành dục lịch, cùng nhau giải quyết các màu thuẫn tiểm ẩn về quyền lợi Déng thời, điều

nảy giúp cho cáo bên tham gia ủng hộ cho việc thực hiện các dự án du lich, de vay

trong quả trình triển khai các đự án cần vận dung nguyên tắc này tương việc điều tra xã hội học, lấy ý kiến của các đối tượng có liên quan vừa dễ giải téa cdc mau thuẫn tiên ấn, vừa tìm thay các nguyên nhân bật đẳng, những vẫn để cân giâi quyết;

góp phân thụ hút các bên tích cục Iam gia vào việc thực hiện các dự án, hay các

hoạt động du lịch.

Thực lế cho thấy, luôn tôn tại những rnâu thuần về quyền lợi ở mức độ khác nhau trong khai thác tài nguyễn phục vụ phát triển giữa du lịch với cong ding dia phương, giữa du lịch với các ngành kinh tế Kết quả là sự thiểu trách nhiệm với tải Trguyên và môi trường và sự phái triển thiếu tính bền vĩmg dối với kinh tế - xã hội của địa phương cũng như đổi với mỗi ngành kinh tế trong đó có ngành du lịch

Chính vì thể, thường xuyên trao đối, xin ý kiên của cộng đẳng địa phương và các

đổi tượng liên quan để cùng nhau giải quyết các mâu thuận nay sinh trong qua tink phat triển du lịch là hết sức cần thiết Diễu nảy sẽ đám báo sự gắn kết và có trách nhiệm hơn giữa các thành phân trinh tế với địa phương và các ngành với nhau góp phân tich cực cho sự phái triển bền vững của mỗi ngành trong đó có du lịch

1.4.2.4 Ilaạt động xúc tiễn quảng bá phải được thực hiện có trách nhiệm:

Xúc tiến quảng bá đu lịch là một khâu quan trọng hàng đầu trong việc tạo

ra khách hèng, lắng cường khả năng gạnh tranh của các sân phẩm du lịch Hoại

động xủc tiến quảng bả thiếu trách nhiệm thì tạo cho du khách những hy vọng

không thực tế do thiếu thông ti hoặc thông lin không day đủ din dén su that vong của du khách về các sân phẩm du lịch dược quảng cáo Kết quả của hoạt dộng nảy

sẽ là thải độ tây chay của du khách đổi với sản phẩm du lịch được quản cáo, ảnh

hướng đến sự phát triển lâu dài của du lịch Do vậy, việc quảng bá, liếp thị có trách

nhiệm sẽ nâng cao sự tôn trọng của du khách đôi vei môi trường, văn hóa, xã hội

và các giá trị nhân văn nơi thăm quan, đồng thời làm tăng đáng để tiêu chí về sự

thôa mãn của đu khách đổi với các sân phẩm du lịch Điều này sẽ góp phân làm

gidm những tác động tiêu cực từ hoạt động thu hút khách, đám báo cho tính bên

vững trong phát triển kinh tế đu lịch

1.43 Sự bến vững về mỗi tường

Phải sử dụng báo vệ tài nguyên vá môi trường du lịch theo hướng tiết kiệm,

"bên vững, đảm bảo sự tái tạo và phục hỏi của tài nguyên, nâng cao chất lượng của

{ai nguyễn và môi trường, thu bút cộng đồng và du khách vào các hoạt động bão

tốn, tôn tạo tải nguyên

1.4.3.1 Khai thác, sử dụng các nguân tài nguyên một cách hợp by: Các hoạt

động kih tế - xã hội nói chứng và các hoạt động du lịch nói riêng điêu có Lắc dộng đến tải nguyên vá môi trường, Những tác động này có thẻ là tích cực, song cũng,

có nhiều tác động tiêu cực đền tài nguyên và mỗi trường, nhất là trong trường hợp

23

không cỏ giải pháp hợp lý về tổ chức, quản lý, sử dụng, bão vé tai nguyên mỗi

trường hợp lý và hữu hiệu

Chính vỉ vậy việc khai thác, sử dụng hợp lý các nguồn tài nguyên là nguyên tắc quan trọng hàng đâu, mặc dù phản lớn các tài nguyên du lich được xem là có khá năng tải tạo hoặc ít bị biến đổi Nếu các tải nguyên du lịch được khai thắc một

cách hợp lý và sử dụng bên vững đảm bảo quả trình tự đuy trì, bố sang được diễn

Ta theo quy luậi tự nhiên, hoặc Lhuận lợi hơn đo có sự tác động của con người thong

việc đầu tu, tôn tạo thì sẽ đáp ủng được như cầu phát triển lâu dài của các thể hệ

tương lai

Sự phát triển kh tế đu lịch bên vững

m phải đâm bảo việc luu Tai cho thé

hệ tương lai nguồn tải nguyên không kém hơn so với những thế hệ đang được hưởng, Điều này có nghĩa là trong quá trình khai thác sử dụng các nguồn tài nguyên cẩn phải Lính đến giải pháp ngắn chăn sự mất đi của các loài động vật, thực vật, sư suy giám của các hệ sinh thái có gia tri du lịch như: Các khu rừng nguyên sinh, ác

khu bảo tên thiên nhiên, các vùng đái ngập nước và khả năng bao lồn các giá trì van hóa truyền thông của các dân tộc

1.3.3.2 Giấm tiêu thụ quá mức tài nguyên và chất thải ra môi trường:

Sự liêu thụ quá múc lải nguyên thiên thiên và các tải nguyên khác không,

chi din dén sy hủy hoại mỗi trường làm cạn kiệt tài nguyên má côn khéng dam

bảo nguồn tài nguyên cho sự phát triển làu dài của ngành du lịch Các chất thải

của phương tiện vận chuyên hành khách, chất tẩy rửa, đâu ăn, nước thải từ địch

vụ giặt đỏ vả nấu ăn, cùng, với lượng chất thải từ các dịch vụ phục vụ du khách,

cũng như của đu khách Nền chủng không được thu gom xử lý đúng yêu câu kỹ

thuật, hoặc tái chế sẽ là nguyên nhãn gây ô nhiễm môi trường Do vậy, đổi với các địa phương và các quốc gia hoạt động du lịch cảng phát triển thị luợng du

khách cảng nhiều dẫn đến lượng chất thải từ hoạt động nảy cũng cảng nhiễn

Các dự án quy hoạch, kế hoạch phát triển du leh được triển khai không có đánh giả tác dộng môi trường hoặc không thục thi những kiến nghị về dánh gia tac đông của môi trường đã dẫn đến sự tiêu đùng lãng phí tài nguyên Chính điều

nay đã gây ô nhiễm môi trường, suy thoải tài nguyễn và xáo trộn về văn hỏa-

xã hội Nhiều dy an quy hoạch phát triển du lịch không, có kế hoạch hay lập kế

hoạch kém đã dẫn đến việo các công đồng địa phương cùng với các cơ quan nhà nước phải làm công việc phục hỏi tổn thất về môi trường

Do vậy, việc quy hoạch phát triển du lịch đứng đẫn ngay từ khi thánh lập dự

ám phải Hiến hành: đánh giá tác động từ hoạt động du lịch đến tải nguyên tôi trường,

từ đó dự kiến những biện pháp phỏng ngửa hữu hiệu nhằm giảm tiêu thụ quả nức

tai nguyén va giảm lượng chất thải vào môi trường là rất cần thiết

1.4.3.3 Hợp nhất quy hoạch dẫu lịch vào quả trình quy hoạch phat triển kinh

tế - xã hội:

Du lich là một ngành kinh tế mang tính liên ngành, nó cé mối quan hệ qua lai chặt chế với nhiều ngành kinh lế - xã hội Ngành du lịch mang lại hiệu quả trực tiếp và gián tiếp đối với các ngành kinh tế -xã hội Do vậy, cân hợp nhất phát triển

du lịch vào trong khuôn khế hoạch định chiến lược của địa phương và quốc gia

Quy hoạch phái triển du lịch là một bộ phân của quy hoạch kmh

ä hội, nó lắm

tăng khá năng tên tại, phát triển lâu đài của ngành du lịch

Khi su phát triển du lịch là một bộ phận hợp nhất của quy hoạch, kế hoạch phat triển cấp quốc gia hoặc địa phương, nếu coi việc phát triển du lịch là một tổng, thể thi sẽ mang lại lợi ich tối đa và dải hạn hơn cho kinh tế - xã hội quốc gia và địa phương và cho cả phát triển đu lịch Điều nảy sẽ khuyến khích việc bão lồn, tôm tạo vả khai thác tải nguyên môi trường, du lịch hiệu quả hơn, vừa góp phân hấp din

du khách và nâng cao đời sống cộng đông địa phương Khi hòa nhập phát triển quy

hoạch du lịch vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia và địa phương,

ngành du lịch sẽ được đầu tư, phát triển phủ hợp, đồng thời tạo điều kiện thúc dây

cáo ngành kinh tế khác phát triển Do vậy, quá trình phát triển kinh tế đu lịch can

phải tính đến sự hòa hợp với quy hoạch phái triển kinh tê - xã hội

1.4.3.4 Phát triển kinh tổ du lịch bằn vững gắn lién voi bdo vé duy tri tinh

da dang:

'Việc đuy trì và tăng cường tỉnh đã dạng của thiên nhiên, văn hóa - xã hội là

hết sức quan trọng đổi với du lịch bên vững lâu đài; là cơ sở cho việc tên tại, phát

triển của ngành đu lịch Trong quá trình phát triển ngành đu lịch do nhiều nguyên nhân khác nhau nên đễ mắt di tính đa đạng của thiên nhiên, văn héa - xã hội Vì vậy, trong quả trình phát triển du leh cân phải xây dựng, thực hiện các phương

25

cách, chiến lược nhằm duy trì bão tổn được tính da dang của tư nhiên và văn hóa

~ xã hội

Trong thục tế, nếu phát triển kinh tẻ du lịch dúng nguyễn tắc, sẽ đăm báo

chơ hoạt động, du lịch trở thành một động lực dòng góp tích cực váo duy trì sự da

dang của thiên nhiên Diễn hình là ở các vuèn quốc gia, các khu bảo tồn thiên nhiên ở nhiều nước trên thể giới đều nhận được sự hỗ trợ, đóng góp to lớn về tài

chính từ các hoạt động du lịch sinh thái, tạo ra cơ hội làng thu nhập cho cộng đồng

qua đó đóng góp cho bao tén da dang sinh hoc

Tu lịch cfng góp phan bảo tồn các giá trị văn hóa bằng viée kbuyén khich các hoạt động văn hóa dân gian, thúc đẩy việc sân xuất các mắt hàng truyền thông,

chia sé loi ich tù nguồn thu cho việc tôn lao, bau vé cae di lich lịch sử văn hóa Bên cạnh đó, du lich còn tạo ra việc làm, góp phản làm da dạng hóa xã hội

1.4.3.5 Quan tâm, chú trọng việc đào rạo nâng cao nhận thức về tài nguuÊn

và môi trường:

Tu lịch cững như các ngành kinh tế khác, yếu tổ con người luôn đóng vai trỏ quyết định của sự phát triển Lao động đu lịch nêu được đảo tạo có trình độ

chuyên môn nghiệp vụ cao sẽ không chi dem lại lợi ich kinh lế chủ ngành mà còn

nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch Sự phát triển bên vững của ngành du lịch

đòi hồi đội ngũ những người làm đu lịch không chỉ giỏi vẻ chuyên môn nghiệp vụ

xả côn phải có nhận thức đúng dẫn về tâm quan trọng của việc bảo về lỗi nguyên

vả môi trường Một nhân viên du lịch được trang bị tốt những kiền thức về môi

trường, văn hóa sẽ có thể lắm cho du khách có ý thúc trách nhiệm và nhận thúc

đúng về môi trường, về những giá trị văn hỏa truyền thống, Điều này sẽ góp phân tích cực vào việc đăm báo cho sự phát triển bên vững vẻ kinh tế du lịch Chỉnh vì

vay, vide chil trong dao tao phút triển nguồn nhận lực có trình độ là một trong

những nguyên tắc then chốt dỗi với sự phát triển bên vững của Việt Nam hiện nay 1.5 Những nhân tổ ảnh hướng đến phát triển du lịch theo hướng bằn vững Thát triển đu lịch bên vững là sự phát triển du lịch đáp ứng đồng thời các yêu cầu

về kinh tế xã hội vả môi trường, bảo đảm hải hỏa lợi ích của các chú thể tham

gia hoạt động du lịch, không làm tổn hại đến khả năng đáp ủng nhu câu về du lich

trong lương Jai Nhu vậy các yêu cầu được đặt ra bên cạnh cả những nhân Lố có

mỗi liên hệ mật thiết

1.S.1 Nhan té bén trong

1.3.1.1, Tiêm năng, lợi thê về đu lịch

Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên: Diễu kiện tự nhiên (vị trí địa lý, địa hình ), tải nguyên thiên nhiền là một nhân tổ cơ bản, đóng vai trò rất lớn trong 'phát triển du lich, vi đu lịch luên gắn liên với thiên nhiên, là tài nguyên thiên nhiên

ban tặng để cho con người tiến hành các hoạt động đu lịch như nghĩ ngơi, điều

đưỡng, tham quan, du ngoạn bao gêm: Sông, hồ, hang, động, thác, rừng, động thực vật quy hiểm có thế nói đó là do thuận lợi của vị trí dịa lý mang lại cho mỗi quốc gia, vùng uiền nhất dị Như vậy, quốc gia nao cé vi trí địa lý thuận lợi, tài nguyên thiên nhiên phong phú quốc gia đó có Liểm năng lớn dé phat uiển du

quốc gia, còn chính sách của chính quyền dịa phương sở tại giữ vại trò quyết định

đến hoạt động du lịch ở địa phương đó Thực tế mặc dù nhiều nước, nhiều quốc gia, ving lãnh thế có tiêm năng rất lớn về đu lịch, nhưng sự nhỉn nhận của các cấp lãnh đạo, các nhà hoạch định chính sách còn hạn chế, thiểu cơ chế chính sách, không cỏ

sự đầu tư, hỗ trợ đúng mức đẫn đền hoạt động du lịch khó phát triển, thậm chi con Jan Hang phi nguồn tải nguyên hoặc bị tân phá do không có cơ quan, đơn vị quân lý Chính sách phát triển du lịch không chỉ là hỗ trợ cho hoạt động du lịch, mà phải

quan tâm đầu tư về cơ sở vật chât, kết câu hạ tẳng, tạo điền kiện cho các loại hình

du lịch phát triểu

Chú trương, chính sách phát triển dư lịch là xaột bộ phận trong tổng thẻ đường lỗi phát triển kinh tế - xã hội, giùa chứng có quan hệ biện chứng chặt chế tác động qua lại lẫn nhau thúc đây nhan cùng phát triển Tuy vậy, chủ trương, chính sách phát triển du lịch eo tỉnh độc lập tương đổi của nó Đường lỗi, chủ trương,

27

chỉnh sách phát triển du lịch thể biện trọng việc xác định vị trí chiến lược của ngành đu lịch trong toàn bộ nên kinh tế - xã hội; xác dịnh dược phương hưởng, Trục tiêu phát triển du lịch và các chủ trương, chính sách, biện pháp cụ thể Những, vấn để quan trọng được hoạch định bằng các chỉ tiêu, biên pháp rong các kế hoạch dài hạn, trưng hạn và ngắn hạn 'Trước sự phát triển mạnh mê của du lịch vả nguồn

Thu từ hoạt động đu lịch ngày càng tăng mà nhiều quốc gia trên thế giới đã đặt đu

lịch vào vị trí mũi nhọn trong phát triển kinh tế của nước mình Tương ứng với nó

là một hệ thống chủ trương, chính sách và biện pháp thực thị có hiệu quá Với bán chất của mình, đu lịch cần sự phối kết hợp đồng bộ với nhiều ngành khác nhau như: Nông nghiệp, giao thông vận lãi, xây đựng, viễn thông cho nôn trong đường

lối, chủ trương, chính sách phát triển du lịch phải mang tính tông hợp để đảm bảo

sự phối hợp nhịp nhàng giữa các ngành nhằm mục tiêu phát triển đu lịch theo

hướng bền vững,

1.3.1.3 Tải nguyên nhân văn:

Tiểm nắng du lịch nhân văn là đối tượng và hiện tượng văn hóa lịch sử do cơn nigười gắng lao ra trong đời sống, So với tiềm nắng du lịch tự nhiên, Hiểm năng,

du lịch nhân văn có tác đựng nhận thức nhiêu hơn, giá trị giải trí là thứ yêu Túc la

tài nguyên nhân văn là những giá trị lịch sử, văn hóa, các thành tựu về kinh tế,

chính trị có ý nghĩa đặc trưng cho từng vùng

Tải nguyên du lịch nhân vẫn do con người tạo ra nêu chịu tác động, của thời

gian, thiên nhiên và đo chính con người Vì vậy đễ bị suy thoái, hủy hoại và không,

có khả năng tự phục hỏi ngay cả khi không có sự tác động của cơn người Vị vậy,

dị tích lịch sử văn hóa khi bị bỏ hoang cũng bị xuống cấp nhanh chóng; những giá trị vẫn hóa phi vật thể như những làn diệu dân ca, các lễ hội, các nghề truyền thống,

các vũ khúc, phong tục, lập quán khi không được bão tổn và phát huy có hiệu quâ

lồn tạo tài

sẽ bị mai một hoặc biến mất Do vậy, việc quan tâm đâu tư cho bão tổ

nguyên nhân văn một cách thường xuyên, khoa học va có hiệu quả sẽ là yếu tố quan trọng dễ phát triển kinh tế du lịch bền vững,

Tài nguyên nhân văn ở mỗi vùng, mỗi quốc gia thường nung những đặc sắc riêng Do điểu kiện tư nhiên và điền kiện kinh tế - xã hội là những yên tê nuôi dưỡng

tạo thành tải nguyên du lịch nhân văn ở rỗi địa phương, mỗi quốc gia không giảng

nhu nên tài nguyên nhân văn cũng có những già trị dặc sắc riêng, góp phản tạo nên

những sân phẩm du lịch độc đáo có sức cạnh tranh va hap din du khách riêng Do vậy, trong quả trình khai thắc, bão tên tài nguyên nhân văn cần coi trọng việc bão

vệ, phát huy giá trị độc đáo của tài nguyên

Quy mô hoạt déng du lich của mót điểm, một khu, một vùng, một quốc

gia du lịch được xáo định trên cơ sở khối lượng, chất lượng nguồn tài nguyên

du lich Tai nguyên đu lịch nhân văn là yếu tổ cơ bản tạo ra sâu phẩm du lịch

và nỗ cũng tham gia vàu việc tạo ra tính mùa vụ trong hoạt dộng du lịch, quyết định tính nhịp điều của đồng khách, thị trường du lịch

Thực tế cho thấy tài nguyên đu lịch nhân văn cảng phong phú, cảng đặc

sắc bao nhiêu thì sức hap dan và hiệu quả hoạt động đu lịch cảng cao

1.52 Nhân tỗ bên ngoài:

1.5.2.1 Sự phát triển về kinh tễ

Đây là một trong những yêu tổ quan trong anh hưởng đến sự hình thành và phát triển của du lịch Bởi du lịch là hoạt động mang tính liên ngành, liên ving, do

vậy yêu tổ kinh tế ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển của du lịch Sự phát triển

của du lịch phụ thuộc vào hiệu quả của các ngành kinh tế khác Trong các ngành

kinh tế, sự phát triển của ngành nông nghiệp, công nghiệp chế biển thực phẩm có

nghĩa quan trọng đến ngành du lịch Do ngành đu lịch tiêu thụ một khối hượng lớn lương thực thực phẩm

1.5.2.1.1 Sự phát triển hệ thống kết câu hạ tầng giao thông:

Khi nói đến nên kinh tế của đất mước, không thể không nói đến giao thông

vận lãi Tù xã xưa giao thông vận lôi đã trở thành một Irong những nhận tổ chủnh

cho sự phát triển của đu lịch, đặc biệt là đu lịch quốc tế Giao thông vận tải ảnh thưởng đến sự phát triển du lịch trên hai phương điện: Số lượng vả chất lượng Sự phát triển về số lượng làm cho mạng lưới giao thông vươn tới mọi ruiỀn của Irải đất, Chất lượng của phương tiện giao thông anh hướng tới chuyển đu lịch ở các

qmail: tốc độ, độ an loàn, tiện nghỉ, giá cả

1.5.2.1.2 Sự tiễn bộ về khoa học, công nghệ

Chúng ta có thể khẳng định ngày nay với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật,

hiên thành tựa được áp dụng vào sản xưất Điều dé đồng nghĩa với điều kiện kinh

†ế của con người dược nâng, cao rõ rệt và vấn dẻ ăn, mặc trở thành thử yếu Nhụ cầu được nghỉ ngơi, giải trí và giao lưu tỉnh cảm xuất hiện IIiện nay các nước kinh

29

tế phát triển, du lịch 6 thanh nhu cầu không thể thiểu trong cuộc sống của họ Các nhà nghiên cửu kinh tế du lịch dã dưa ra nhận dịnh lá ở các nước kinh tế phát triển nhu câu quốc dân trên raỗi người tầng lên 1% thị chỉ phí đu lịch tăng lên 1,5%, Xu hướng ngày nay là hầu hết ở các nước phát triển đều thích tham quan ở các nước dang phát triển Điều nảy rất dễ hiểu vị chị phi ở các nước đang phát triển thấp,

pha hop với điều kiện kinh tể của người đân hạng trưng lưu và nghẻo ở cáo nước

phát triển

Phat triển du lịch nhằm thỏa mãn nhu cầu tham quan, giải trị, nghỉ ngơi, đồng thời nó cũng gop phân nâng cao đời sống vật chất, tạo việc làm, góp phan phát triển kinh tế - xã hội Cho niên hoại động du lịch có mối liễn quan Lương lắc với ngành linh tế và các ngành khác

Điều kiện kinh tế có vai trò hết sức quan trọng đổi với phát triển du lịch Điển này cũng dõi hồi ngành dụ lịch trong quá trình phát triển cửa mình phải quảng

bá, góp phẩn xây dựng kinh tế Có như vậy, mỗi quan hệ tác động qua lại với nhau mới bu vững,

15,

Suc phat trién về Văn hoá, xế hội Trinh độ văn hóa cao tạo điểu kiện cho việc phát triển du lịch Phân lớn

những người tham gia vào cuộc hành trình du lịch là những người có trình độ văn

hòa nhất định, nhất lá những người di du lịch nước ngoải Bởi vì họ có sở thích

(tu cầu) đối với việc tìm hiểu các danh lam thang cảnh, đi tích lịch sủ, bản sắc

văn hóa đân tộc hay nói đứng hơn là tải nguyên Phải có trình độ văn hóa mới hiểu

hết giá trị của chuyến thăm quan du lịch Irong sác nước mà người dân có trình

độ văn hóa cao thì số người đi du lịch ra ngoài tăng lên không ngừng với cường,

độ cao Bên cạnh đó, trình độ của người đân rước sở lại, nơi đón khách cũng phải

chủ ý Nếu trình độ văn hóa thấp ánh hưởng đến phát triển du lịch (như: nạn ăn

xin, cướp giật, ép khách mua hàng )

Việc phát triển dư lịch phải mang đâu ân của con người, tức là gom người thông qua trì tuệ của minh dưa ra những, biện pháp, cảch thức dễ phát triển du lịch Một quốc gia giàu có về tải nguyên du lịch nhưng niêu không biết sử dụng trí óc của cơn người dễ phát huy hết giá trị của tải nguyên thì coi như "nuôi bộ bế", Ngược lại những quốc gia nghèo tải nguyên du lịch nhưng biết phát huy hợp lý sẽ thu hút được

lượng khách đu lich rất lớn và ngành du lịch sẽ phát triển bên vững,

30