1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam

120 1 0
Tài liệu được quét OCR, nội dung có thể không chính xác
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại Việt Nam
Người hướng dẫn TS. Phạm Thị Thanh Hỏng
Trường học Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
Chuyên ngành Quản Trị Kinh Doanh
Thể loại Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản 2014
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 120
Dung lượng 9,31 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Bảng 2.3: Bảng tổng hợp các nghiên cứu tham khảo Đảng 2.4: Thang đo các thành phần trong mô hình Bang 2.5: Bang kết quả phân tích Cronbach’s Alpha Bảng 2.6: Bảng tỷ lệ lứa tuổi sử dụng

Trang 1

VIEN KINH TE VA QUAN LY

VŨ TRỌNG TOAN

LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THANH TOÁN

TRỰC TUYẾN CHO CÁC NHÀ CUNG CÁP DỊCH VỤ

TRÒ CHƠI TRỰC TUYẾN TẠI VIỆT NAM

Người hướng dẫn khoa học: TS PHẠM THỊ THANH HỎNG

Hà Nội - 2014

Trang 2

CHƯƠNG L CƠ SỞ LÝ THUYÊT VỀ DỊCH VỤ THANH TOÁN TRỰC TUYẾN

VÀ ĐẶC ĐIỂM THỊ TRƯỜNG DỊCH VỤ TRÒ CHƠI TRỰC TUYẾN 1

1.1 Tổng quan về thanh toán điện tử sonenevensee xesetersspE 1.11 Khái niêm thanh toán điện tử

1.1.2 Lợi ích của thanh toán điện tử

1⁄2 Thanh toán trực tuyến —

12.1 Cơ sởra đời của thanh toán trực tuyến

1.2.2 Khải niệm thanh toản trực tuyến cee

123 Đặc điểm, vai trò, ý nghĩa của thanh toán trực tuyến

13 Nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến

13.1 Phân loại nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến

1.3.2 Vai trỏ, ý nghĩa của nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến

1.4 Một số hình thức thanh toán trực tuyến

1.4.1 Thanh toán trực tuyển bằng các loại thẻ

1⁄42 Thanh toán qua séc điện tử §

1.4.4 Thanh toán qua thư điện tử seen 8

1.4.6 Thanh toán qua Internet Banking 9 1⁄47 Thanh toán qua Mobile Banking

Trang 3

1.49 _ Thanh toán qua cổng thanh toán trực tuyến 12

1.5 Những nhân tố ảnh hưởng tới dịch vụ thanh toán trực tuyến uae ĐỂ

ce) Các yếu tố liên quan đến hạ tầng mạng viễn thông 14

d) Các yếu tổ liên quan đến hạ tầng pháp luật nears janes DA

1.6.1 Khái niệm trò chơi trực tuyến ' = ce seer DS

1.6.2 Phân loại trỏ chơi trực tuyển - ee;

163 Một số thị trường trỏ chơi trực tuyển tiêu biểu trên thể giới 18

1.6.4 Đặc điểm thị trường trò chơi trực tuyến SồHjEYš 6 kiskisisigis-uvat SN)

16.5 _ Cơ chế quản lý Nhà nước về trỏ chơi trực tuyến ee 21

1.6.6 Khả năng tăng trưởng của thị trường trò chơi dịch vụ trực tuyến 22

17 Mô hình dịch vụ thanh toán trực tuyến của các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyên S8 doE2 Là š 46 g8108080 388151583580 \091v21a044:127

CHUONG II PHAN TÍCH THỰC TRẠNG DỊCH VỤ THANH TOÁN TRỰC TUYẾN CHO CÁC NHÀ CUNG CÁP TRÒ CHƠI TRỰC TUYẾN 25

21 Tổng quan về thị trường trò chơi trực tuyến ở Việt Nam là spa 229) 2.1.1 Lịch sử của trỏ chơi trực tuyến sto xásktosobG)

212 Đối tượng người sử dụng các trò chơi trực tuyến ở Việt Nam 29

2.13 Thị hiểu của người sử dụng các trỏ chơi trực tuyến ở Việt Nam 30

2.1.4 Đặc điểm của các nhà cung cấp các sản phẩm trò chơi trực tuyến ở Việt

2.2 Thiết kế nghiên cứu lơ "ốc

2.2.2 Thu thập và xử lý dữ liệu juianugudaptatdoaasttaan€fÃ

Trang 4

2.3 Đặc điểm nhân khẩu học của mẫu saci

2.4 Kết quả điều tra về thực trạng thanh toán trực tuyến 57

2.4.1 Chất lượng dịch vụ thanh toán trực tuyển lv slvnlmili

2.4.2 Chất lượng phục vụ của dịch vụ thanh toán trực tuyến 59 2.43 Cảm nhận về rủi ro của dịch vụ thanh toán trực tuyến 61

244 Camnhanvé sự thuận tiện của dịch vụ thanh toán trực tuyến -)

2.45 Cảm nhận về lợi ích khi sử dụng dịch vụ thanh toán trực tuyến 3

2.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến dịch vụ thanh toán trực tuyến os 64 2.5.1 Các dang hình thức thanh toán trực tuyến của nhà cung cấp dịch vụ trò

chơi trực tuyên tại Việt Nam ¬— _—— "— :

2.5.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến dịch vụ thanh toán trực tuyến của nhà cung

cấp sản phẩm trò chơi trực tuyến tại Việt Nam 69

2.6 Hàm ý đối với nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến có sử dụng các hình thức thanh toán trực tuyến trong thanh toán Ũ x

CHUONG III MOT SO GIAI PHAP PHAT TRIEN DICH VU THANH

TOAN TRUC TUYEN CHO CAC NHA CUNG CAP DICH VU TRO CHOI

3.1 Xu hướng sử dụng dịch vụ thanh toán trực tuyến 80

3.2 Chiến lược chung phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến của Nhà

3.3 Một số giải pháp phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến 83

3.3.1 Giải pháp Ì: Cải thiên chất lượng chăm sóc khách hàng 84

3.3.2 Giải pháp 2: Tăng tính bảo mật thông tin khách hàng cho dịch vụ thanh

3.3.3 Giải pháp 3: Tăng sô lượng người sử dụng và giao dịch thông qua hợp

tác với các nhà phân phối điện thoại di động : os 91

Trang 5

3.34 Giải pháp 4: Tăng số lượng người chơi và giao dịch thông qua việc kết

nối dịch vụ trò chơi trực tuyển Với các cổng game lớn của các nhà mạng viễn thông các mạng xã hội - 5 2222212212 212211 11 terrrrrrerrrde 92

3.4 Kiến nghị đối với Nhà nước seerress TR

TAI LIEU THAM KHAO

PHU LUC

Phu luc 1: Bang danh sach cac nha cung cap dich vu tro choi truc tuyén

Phu luc 2: Phiéu diéu tra gửi khách hàng sử dụng dịch vu trỏ chơi trực tuyến

Trang 6

Bảng 2.3: Bảng tổng hợp các nghiên cứu tham khảo

Đảng 2.4: Thang đo các thành phần trong mô hình

Bang 2.5: Bang kết quả phân tích Cronbach’s Alpha

Bảng 2.6: Bảng tỷ lệ lứa tuổi sử dụng các hình thức thanh toán trực tuyến

Bảng 2.7: Bảng thống kê chỉ tiết doanh thu từ các giao dịch trực tuyến khi nhà

cung cấp thực hiện chương trình khuyến mãi, sự kiên (2013)

Bảng 2.8: Bảng tỷ lệ giới tính sử dụng các hình thức thanh toán trực tuyến

Bảng 2.9: Bảng đánh giá của khách hàng về chất lượng dịch vụ thanh toán

trực tuyển của nhà cung cấp

Bảng 2.10: Bảng đánh giá của khách hàng về chất lượng phục vụ thanh toán

trực tuyến của nhà cung cấp

Bảng 2.11: Bảng đánh giá cảm nhận của khách hàng về rủi ro của dịch vụ

thanh toán trực tuyến

Đảng 2.12: Bảng đánh giá cảm nhận của khách hàng về sự thuận tiện của dịch

vụ thanh toán trực tuyến

Bảng 2.13: Bảng đánh giá cảm nhận của khách hàng về lợi ích khi sử dụng

dịch vụ thanh toán trực tuyến

Bảng 2.14: Tình hình phát triển internet Việt Nam 2013

Bang 2.15: Danh sách thiết bị kỹ thuật hệ thống thanh toán trực tuyến của nhà

phát hành CMN Online

Đảng 2.16: Khung pháp lý cơ bản cho giao dịch điện tử tại Việt Nam

Bang 2.17: Du báo nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực thương mại điện tử cho

các trường đại học, cao đẳng 2012 ~ 2015, định hướng đến năm 2020

Bang 2.18: Bảng cơ cau lao động của một số nhà phát hành sản phẩm trò chơi

trực tuyến có ứng dụng thanh toán trực tuyến tại Việt Nam

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2

Trang 7

Bảng 3.1: Bảng kết quả dự kiên biên pháp cải thiện chăm sóc khách hang

Đảng 3.2: Bảng số lượng người chơi qua một số website lớn tại Việt Nam

Bảng 3.3: Bảng số liệu trên kênh cổng game online Vinaphone của CMN

Online (2013)

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2

Trang 8

DANH MỤC HÌNH VẼ

Hình 1.1: Mô hình giao dịch qua hệ thống thanh toán trực tuyến

Hình 2.1: Thông tin đăng tải về việc Fifa Online 2 đóng cửa

Hình 2.2: Mẫu phân chia theo giới tính

Hình 2.3: Mẫu phân chia theo độ tuổi

Hình 2.4: Mẫu phân chia theo ngành nghề

Hình 2.5: Biểu đồ thể hiện số lượng giao dịch của 7 nhà cung cấp dịch vụ trò chơi

trực tuyến (2013)

Hình 2.6: Nghiên cứu điều tra cảm nhận rủi ro của khách hang NgânLượng.vn

Hình 2.7: Quy trình thanh toán qua đầu số ngắn

Hình 2.8: Quy trình tích hợp thanh toán trực tiếp qua thẻ điện thoại

Hình 2.9: Quy trình tích hợp thanh toán qua ví điện tử của Ngân lượng

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2

Trang 9

eS

LOI MO DAU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong nền kinh tế toàn cầu, thương mại điện tử đã trở thành một yếu tố cần thiết của chiến lược kinh doanh và là một chất xúc tác mạnh mẽ cho sự

phát triển kinh tế Trong những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của

thương mại điện tử trên thế giới đã góp phân thay đổi cách thức kinh doanh,

giao dịch truyền thống và đem lại những lợi ích to lớn cho xã hội

Một trong những điều kiên cơ bản và có ý nghĩa quyết định trong việc phát triển thương mại điện tử là việc hoàn thiên các dịch vụ thanh toán trực

tuyến Thực tế đã chứng minh thanh toán trực tuyển là một trong những vấn

đề cốt lõi để phát triển thương mại điện tử, với vai trò là một khâu không thé

tách rời của quy trình giao dịch

Hiện nay, trong nước hầu như chưa có tài liêu nào hay công trình

nghiên cửu khoa học trực tiếp nào về thanh toán trực tuyến và các mô hình

nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến được công bố chính thức Chủ yếu

vẫn là các doanh nghiệp tự chủ động tìm hiểu từ các nguồn tài liệu khác nhau

trên thế giới và ứng dụng hợp tác triển khai các mô hình nhà cung cấp dịch vụ

thanh toán trực tuyến tại Việt Nam

Bản thân ngay cả các trường đại học tại Việt Nam đào tạo chuyên

ngành về thương mại điện tử cũng chưa có giáo trình đảo tạo chính thức về

thanh toán trực tuyến mà vẫn là các tài liệu tổng hợp và dịch từ các trường đại

học quốc tế, các tổ chức nghiên cứu quốc tế hay của chính các doanh nghiệp

về thương mại điện tử nói chung vả thanh toán trực tuyến nói riêng trên thế

giới Các giáo trình thương mại điện tử căn bản của trường Đại học Thương

mai, Đại học Ngoại thương cũng chỉ dành một phần rất nhỏ để giới thiêu về

các hình thức thanh toán điện tử hiện nay đang có trên thé giới

Xuất phát từ thực tế đó, luận văn chọn đề tài “Nghiên cứu phát triển

dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực

tuyến tại Việt Nam” với mong muốn có những đóng góp vao su phát triển

khoa học vả công nghệ chung của đất nước

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của Luận văn bao gồm:

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2

Trang 10

eS

- Hé théng hoá cơ sở lý luận cơ bản về thanh toán trực tuyến và hình

thức thanh toán trực tuyến của các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi

trực tuyển,

~_ Khão sát, nghiên cứu làm rõ thực trạng về dịch vụ thanh toán trực

tuyển cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại Việt

Nam;

Phạm vi nghiên cứu của Luận văn bao gồm:

- Pham vi nghiên cứu của đề tài là nghiên cửu lý luận, thực trạng dịch

vụ thanh toán trực tuyến của các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại Việt Nam

-_ Giới hạn nghiên cửu về mặt thời gian của đề tài luận văn là các số liệu được khảo sát năm 2013 ~ 2014

3 Mục tiêu nghiên cứu

Đề xuất giải pháp nhằm phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại Việt Nam

4 Bố cục của luận văn Ngoài các phần mục lục, danh mục bảng biểu, sơ đồ, hình vẽ, danh mục

từ viết tắt, tài liêu tham khảo và các phần phụ lục khác thì kết cấu đề tài

nghiên cứu của luận văn gồm có 3 chương

ChươngI ˆ Khái quát cơ sở lý thuyết về dịch vụ thanh toán trực tuyến

ChươngII Phân tích thực trạng dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà

cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến

Chương II Một số giải pháp phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho

các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2

Trang 11

eS

CHƯƠNG L CO SO LY THUYET VE DICH VU THANH TOÁN TRUC TUYEN VA DAC DIEM THI TRUONG DICH

VU TRO CHOI TRUC TUYEN

Trong những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện

tử trên thế giới đã góp phần thay đổi cách thức kinh doanh, giao dịch truyền

thống và đem lại những lợi ích to lớn cho xã hội Sự ra đời của thương mại

điện tử đã đánh dau su bắt đầu của một hệ thống tạo ra của cải vật chất mới, là

cơ hội thương mại tuyệt vời để phát triển kinh tế Một trong những điều kiện

cơ bản và có ý nghĩa quyết định trong việc phát triển thương mại điện tử là

việc hoàn thiện các dịch vụ thanh toán trực tuyến Thue té da chimg minh,

thanh toán trực tuyến la một trong những điều kiên cốt lõi để phát triển

thương mại điện tử, với vai trò là một khâu không thể tách rời của quy trình

giao dịch và trong nhiều trường hợp còn là biện pháp xác thực ký kết hợp

đồng giữa người bán và người mua trong một giao dịch thương mại điện tử

trên môi trường Internet

Ở Việt Nam hiện có một số phương thức thanh toán đang được áp dụng

đó là trả tiền mặt khi giao hàng, mở tải khoản ở nước ngoài để nhận tiền trả

bằng thẻ tín dụng, chuyển khoản qua Ngân hàng, gửi tiền qua Bưu điện,

chuyển qua hệ thống chuyển tiền quốc tế, phát hành thẻ trả trước Với chừng

ấy phương thức thanh toán, vẫn chưa đủ khi thiếu hình thức thanh toán trực

tuyến

Vậy thanh toán trực tuyến là gì và nó có ý nghĩa như thể nào với sự

phát triển của các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại Việt Nam?

Chương I sẽ trình bảy những vấn đề này một cách cụ thể hơn ngay sau đây:

1.1 Tổng quan về thanh toán điện tử

1.1.1 Khái niệm thanh toán điện tử

Theo nghĩa rộng: Thanh toán điện tử là việc thanh toán tiền thông qua các thông điệp điện tử thay cho việc trao tay tiền mặt (guồn: Báo cáo quốc

gia về Kỹ thuật thương mại điện tử của Bộ Thương mại)

Theo nghĩa hẹp: Thanh toán trong thương mại điện tử có thể hiểu là

mua và bán trên mạng, hay mua bán thông qua các phương tiện điện tử

(Nguồn: Giáo trình thương mại điện tử căn bản — Đại học Kinh tế quốc dân)

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 1

Trang 12

eS

1.1.2 Lợi ích của thanh toán điện tử

Hoàn thiện và phát triên thương mại điện tử: Xét trên nhiều phương

diện, thanh toán trực tuyến là nền tảng của các hệ thống thương mại điện tử,

khả năng thanh toản trực tuyến đã tạo nên sự khác biệt cơ bản giữa thương

mại điện tử với các ứng dụng khác cung cấp trên Internet Do vậy, việc phát

triển thanh toán trực tuyến sẽ hoản thiện hóa thương mại điện tử theo đúng

nghĩa của nó: giao dịch hoàn toàn qua mạng Một khi thanh toán trong thương

mại điện tử an toàn, tiện lợi, việc phát triển thương mại trên toàn cầu là một

điều tất yếu với dân số đông đảo và không ngừng tăng của mạng Internet

Tăng quá trình lưu thông tiền tệ và hàng hóa: Thanh toán điên tử giúp thực hiện thanh toán nhanh, an toàn, đảm bảo quyên lợi cho các bên tham gia

thanh toán, hạn chế rủi ro so với thanh toán bằng tiền mặt, mở rông thanh toán

không dùng tiền mặt, tao lập thói quen mới trong dân chúng về thanh toán

hiện đại

Hiên đại hóa hê thống thanh toán: Thanh toán điện tử tạo ra một loại tiền mới - tiền số hóa - không chỉ thỏa mãn các tài khoản ngân hàng mà hoàn

toàn có thể dùng để mua hàng hóa thông thường Quá trình giao dịch đơn giản

và nhanh chóng, chi phí giao dịch giảm bớt đáng kể, và giao dịch sẽ trở nên

an toàn hơn

1.2 Thanh toán trực tuyến

1.2.1 Cơ sở ra đời của thanh toán trực tuyến

Từ khi ra đời, thương mại điện tử trở thành nơi trao đổi thông tin,

quảng cáo sản phẩm của các doanh nghiệp trên toàn thể giới Cùng với làn

sóng phát triển về công nghệ thông tin dang ngay càng lan rộng khắp toàn

cầu, việc thúc đẩy, cải tiến các hình thức thương mại điện tử trở thành một xu

the tat yếu để đáp ứng nhu cầu ngày cảng cao của người tiêu dùng Việc công

nghệ hóa đời sông biến mọi giao dịch hàng ngày đều được thực hiện qua

Internet

Chính vì thế, Internet với lượng dân cư ngày càng đông đảo trở thành

mảnh đất mảu mỡ cho các doanh nghiệp có thể tiêu thụ sản phẩm của mình

một cách nhanh chóng Chính nhu cầu đó đã làm xuất hiện các giao dịch mua

bán qua mạng, và điều tất yếu xảy ra là sự xuất hiện của các hình thức thanh

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 2

Trang 13

eS

toán điện tử, trong đó thanh toán trực tuyến phát triển nhanh chóng để hỗ trợ

cho sự phát triển ngày càng cao của thương mại điện tử

Trên thể giới, các website thương mại điện tử có khả năng thanh toán trực tuyến bằng thẻ tín dụng rất phổ biến Tại Việt Nam — với thói quen sử

dụng tiền mặt cùng các giới hạn về hành lang pháp lý, về công nghê, về sự hỗ

trợ của các ngân bàng thì khái niêm thanh toán trực tuyến vẫn khá xa lạ với

hầu hết mọi người

Với một món hàng lớn, công kềnh thì ngoài việc xem mẫu hàng trên

website, khách thường đến trực tiếp nơi bán để xem tận mắt, sờ tận tay và để

kiểm nghiệm độ tin tưởng đồng thời thanh toán đơn hàng ngay bằng tiền mặt

Nhung với những món hàng nhỏ — đặc biệt là các hàng hóa thuộc dạng thông

tin như download bài hát, tải hình ảnh, hosting, domain thì việc khách hàng

đến tận nơi mua bán là không hiệu quả về mặt kinh doanh, thời gian va ca tién

bạc cho bên mua và cả bên bán Đây chính là mảnh đất màu mỡ để thanh toán

trực tuyến ra đời

1.2.2 Khái niệm thanh toán trực tuyến

Tiếp cân với khái niêm thanh toán trực tuyến, chúng ta cần hiểu rõ hơn các khái niêm về thanh toán điện tử trong thương mai truyền thống và trong

thương mại điện tử ngày nay Theo Uỷ ban Châu Âu, thanh toán điện tử được

hiểu là việc thực hiện các hoạt động thanh toán thông qua các phương tiên

điện tử dựa trên việc xử lý truyền đữ liệu điện tử Từ định nghĩa trên, chúng ta

có thể tìm hiểu các khái niệm về thanh toán trực tuyển

Theo báo cáo quốc gia về kỹ thuật thương mại điện tử của Bộ Thương

mại (cũ) thì “7hanh toán trực tuyến là việc trả tiền và nhận tiền hàng cho các

hàng hoá, địch vụ được mua bản trên Internet thông qua các thông điệp điện

tử thay cho việc trao tay tiền mặt”

Ngoài ra cũng có những khái niêm khác về thanh toán trực tuyến như

sau

® Theo Net-builder - một công ty cung cấp các dịch vụ trực tuyến

(Nguồn: hittp://www.netbuilder.com.my/home/) thì “Thanh toán trực

tuyến là giao địch trao đổi giữa hàng và tiền theo những chuẩn nhất

định thông qua các phương tiện truyền thông trực tuyển”

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 3

Trang 14

eS

© Theo khai niém BBVietnam (Nguén: http://bbvietnam.com/) — Céng

déng BlackBerry Viét Nam hop tac voi VTC dua ra: “Thanh toan truc tuyén hay còn gọi là thanh toán online là một hình thức của thanh toản

điện tử có thể hiểu đơn giản là hình thức trao đổi mua bán sản phẩm,

dịch vụ được thực hiện trên môi trường internet Tiền được sử dụng

trong thanh toán không phải là tiền mặt”

s« Theo tà liêu được đăng tải trên Docstoc (Nguồn:

bttp:/auww: docstoc.com/) của Trường Cao đẳng kinh tế đối ngoại, khái

niệm thanh toán trực tuyến: “7hanh toán trực tuyển là 1 hình thức của thanh toán điện tử, có thể hiểu là việc trả tiền và nhận tiền hàng cho các hàng hóa và dịch vụ được mua ban trén internet.”

Trong toàn bộ đề tài luận văn này định nghĩa về thanh toán trực tuyển

sẽ được hiểu theo định nghĩa trong báo cáo quốc gia về kỹ thuật thương mại

điện tử của Bộ Thương mại (cũ) vì định nghĩa đã thể hiện được sự bao quát,

đầy đủ về bản chất của thanh toán trực tuyến

1.2.3 Đặc điểm, vai trò, ý nghĩa của thanh toán trực tuyến

a) Đặc điểm của thanh toán trực tuyển

“Thanh toán không bị giới hạn bởi không gian và thời gian: Dưới góc độ của thương mại điện tử, hoạt động thanh toán trực tuyến không còn bị hạn chế

trong phạm vi một quốc gia, một khu vực mà được kết nối trên phạm vi toàn

cầu trong suốt 24h/ngày và 7ngày/tuần

Thanh toán với thời gian thực: thanh toán trực tuyến là hệ thống thanh toán thông qua mạng máy tính và internet đạt được tốc độ thanh toán với thời

gian thực Một giao dịch thanh toán giữa người dùng và đơn vị chấp nhận thẻ

ở hai quốc gia cách xa nhau có thể thực hiện trong vài chục giây kể từ khi

nhắn nút hoàn thành giao dịch

Các phương thức trong thanh toán trực tuyến đa dạng, phủ hợp với

nhiều nhóm khách hàng khác nhau và nhiều loại thẻ khác nhau như thẻ tín

dụng, thẻ ghi nợ, thẻ trả trước, thẻ thông minh, tiền điện tử hay các dịch vụ

thanh toán đa phương tiên khác

b) Vai trò, ý nghĩa của thanh toán trực tuyên Bằng việc ứng dụng công nghệ thông tin, internet và mang máy tính liên ngân hàng trong kinh doanh, các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trực

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 +

Trang 15

eS

tuyến đã tạo được một kênh thanh toán hữu hiệu trong thương mại điện tử

Qua đó các doanh nghiệp thương mại điện tử có thể dễ dàng xây dựng hoàn

chỉnh một quy trình bán hàng trong thương mại điện tử Hơn thế nữa, thanh

toán trực tuyến ngảy cảng đóng vai trò quan trọng trong sư phát triển của nền

kinh tế số

Thanh toán trực tuyến có vai trỏ quan trọng đối với các hoạt động

thương mại điện tử, nó được xem như điều kiện cần để thương mại điện tử có

thể phát triển toàn diện Thực tế cho thấy thương mại điện tử khó có thể phát

huy được hết ưu điểm của mình khi chưa có các hé thống thanh toán trực

tuyến với năng lực đủ mạnh Tốc đô phát triển của thương mại điện tử nhanh

hay chậm còn phụ thuộc rất nhiều vào thanh toán trực tuyến để có thể hỗ trợ

các doanh nghiệp vả người tiêu dùng tận dụng tối đa lợi ích của phương thức

kinh doanh này

Hơn thế nữa thanh toán trực tuyến không những được xem như một nhân tố thúc đây thương mại điện tử mà nó còn đóng một vai trỏ quan trong

trong công tác hiên đại hoá hệ thống thanh toán, từ đó nâng cao năng lực cạnh

tranh của các doanh nghiệp, các ngân hàng thương mại, các tổ chức tín dụng

trong ngành dịch vụ ngân hàng tài chính

Đối với nền kinh tế nói chung, thanh toán trực tuyến được xem như một kênh thanh toán quan trọng, góp phần thúc đây sự phát triển của nền kinh

tế không dùng tiền mặt Thanh toán trực tuyển sẽ góp phần làm giảm khối

lượng tiền mặt trong lưu thông, giảm chỉ phí các khâu in ấn và phát hành tiền

giấy, góp phần kiềm chế lạm phát và đáp ứng hiệu quả thanh toán trong nền

kinh tế để thúc đẩy sản xuất hàng hoá và thương mại điện tử phát triển hơn

1.3 Nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến

1.3.1 Phân loại nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến

Có ba loại hình nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến là nhà cung cấp trực tiếp dịch vụ thanh toán trực tuyến, nhà cung cấp trung gian dịch vụ

thanh toán trực tuyến và bên thứ ba cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyển

Nhà cung cấp trực tiếp dịch vụ thanh toán trực tuyển thường là các đơn

vị trực tiếp đứng ra cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến như các ngân hàng

thương mại hay tổ chức tín dụng Các đơn đặt hàng đã hoàn tất sẽ được gửi từ

Trang 16

eS

website người bán đến ngân hàng thông qua cổng thanh toán Payment

Gateway

Nha cung cap trung gian dịch vụ thanh toán trực tuyến hoạt động với tư

cách là một trung gian giữa doanh nghiệp và nhà cung cấp trực tiếp Doanh

nghiệp có thể sử dụng dich vụ này và phải trả một tỷ lệ chiết khấu từ 2% -

5%

Bên thứ ba cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến là một doanh nghiệp

hay tổ chức chuyên chuyển quá trình thanh toán thẻ tín dụng từ đơn đặt hàng

trên trang web bằng chính tài khoản của họ, khi đó việc thanh toán của khách

hàng sẽ được thực hiện thông qua tài khoản của nhà cung cấp Merchant

account Doanh nghiệp sẽ không cần phải quan tâm đến tính chân thực của

những người sở hữu thẻ tín dụng vì các nhà cung cấp dịch vụ sẽ là những

người trực tiếp bán hàng, còn người bán lúc này đã trở thành một đại lý cung

cấp hàng

1.3.2 Vai trò, ý nghĩa của nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến

Nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến có vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển thương mại điện tử và đẩy nhanh tiến độ triển

khai để án kinh tế không dùng tiền mặt của chính phủ Đối với một doanh

nghiệp thương mại điện tử, thanh toán trực tuyển được xem là một khâu then

chốt nhất để có thể hoàn thiện được quá trình thương mại điện tử một cách

chuyên nghiệp Với các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và

vừa thi việc tự triển khai một hệ thống thanh toán trực tuyến gần như là không

thể khi họ thiếu vả yếu cả về nguồn lực con người, công nghệ vả ngân sách

Sự có mặt của các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến đã mở ra một

hướng đi mới, một giải pháp mới cho phát triển thương mại điện tử của các

doanh nghiệp Họ có thể không phải đầu tư nhiều tiền bạc và công sức nhưng

vẫn có được một hệ thông thanh toán trực tuyến có năng lực, tính bảo mật và

an toàn cao

Một vai trò khác vô cùng quan trọng của các nhà cung cấp dịch vụ

thanh toán trực tuyến là một trung gian kết nối giữa các bên gồm chủ thẻ,

ngân hàng phát hành thẻ, tổ chức thẻ quốc tế, đơn vị chấp nhận thẻ và ngân

hàng thanh toán Nó giúp cho quá trình thanh toán diễn ra đơn giản, nhanh

chóng, thuân tiện, an toàn và kinh tế

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 6

Trang 17

eS

Đối với một nền kinh tế, các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trực

tuyến là một mắt xích quan trọng để tạo nên một kênh thanh toán mới tiên lợi,

hợp lý và an toàn bên cạnh khối các ngân hàng tài chính, các hức tín

dụng góp phần thúc day nhanh qua trinh hién dai hoa nền kinh tế và tạo ra

một môi trường văn minh, minh bạch trong thanh toán

1.4 Một số hình thức thanh toán trực tuyến

1.4.1 Thanh toán trực tuyến bằng các loại thẻ

Thanh toán trực tuyến bằng thẻ thanh toán là hình thức thanh toán đơn

giản nhất và cũng phổ biển nhất hiện nay Các loại thẻ có thể thanh toán trực

tuyến là:

© Thé tin dung: 1a loại thẻ được sử dụng phổ biển nhất, theo đó người

chủ thẻ được phép sử dụng một hạn mức tín dụng không phải trả lãi

để mua sắm hàng hoá dịch vụ tại những cơ sở kinh doanh chấp nhận

loại thẻ này

® Thẻ ghi nợ: là loại thẻ có quan hệ trực tiếp va gin liền với tài khoản

tiền gửi Loại thẻ này khi được sử dụng để mua hàng hoá hay dịch

vụ, giá trị những giao dịch sẽ được khẩu trừ ngay lập tức vào tài khoản của chủ thẻ thông qua những thiết bị điện tử đặt tại cửa hàng, khách sạn đồng thời chuyển ngân ngay lập tức vào tài khoản của cửa hàng khách sạn Thẻ ghi nợ còn hay được sử dụng để rút tiền

mặt tại máy rút tiền tự động Có hai loại thẻ ghi nợ cơ bản là thẻ

online và offline Thẻ online là loại thẻ mà giá trị những giao dịch

được khấu trừ ngay lập tức vào tải khoản chủ thẻ Thẻ offline là loại

thẻ mà giá trị những giao dịch được khẩu trừ vào tài khoản chủ thẻ

sau đó vài ngày

© Thé rit tién mặt: là loại thẻ rút tiền tại các máy rút tiền tự đông hoặc

ở ngân hàng Với chức năng chuyên biệt chỉ dùng để rút tiền, yêu cầu đặt ra đối với loại thẻ này là chủ thẻ phải ký quỹ tiền gửi vào tài

khoản ngân hàng hoặc chủ thẻ được cấp tín dụng thấu chi mới được

sử dụng Thẻ rút tiền mặt có hai loại, một loại chỉ có thể rút được ở

cac may ATM của ngân hàng phát hành, loại thứ hai có thể rút tiền

ở các ngân hàng khác tham gia vảo liên minh thanh toản

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 7

Trang 18

eS

1.4.2 Thanh toán qua séc điện tử

Séc điện tử là một phương tiện thanh toán mới kết hợp sự an toàn, tốc

đô và hiệu quả xử lý của tất cả các phương tiên nghiệp vụ điện tử Séc điện tử

hoạt động như séc giấy nhưng dưới dạng điện tử thuần tuý với rất ít các bước

bằng tay Séc điện tử là một công cụ thanh toán quan trọng trong việc chuyển

đổi và dẫn dắt các doanh nghiệp và người tiêu dùng vào thế giới mới nổi của

thương mại điện tử

Ưu điểm

~_ Đỡ tốn nhiều công sức hơn gửi séc thông thường;

~_ Tránh gặp những trường hợp phiền phức ví dụ như khi khách hàng

người mua và người bán không có cùng tải khoản tại một ngân hàng, buộc các ngân hàng phải thông qua hệ thống thanh toán bù trừ của Ngân hàng Nhà nước Mỗi ngày chỉ có hai phiên thanh toán bù

trừ (vào lúc 10h sáng và 15h) và việc kiểm tra séc ở Ngân hàng Nha

nước vẫn chủ yếu là thủ công Và nếu các ngân hàng phát hang may

chục ngàn tờ séc mỗi ngày thì việc thực hiện thanh toán bủ trừ trong

ngày gặp rất nhiều khó khăn;

-_ Thông tin của khách hàng được đăng tải ngay lập tức trên mạng và những tờ séc luôn có giá trị

Nhược điểm: Phương thức này khá phức tạp vì sau khi giao dịch trực tuyến được thực hiện người mua phải ra khỏi mạng gửi séc qua thư đến cho

người bán

1.4.3 Thanh toán qua két điện tử

“Tiền điện tử” hay “két điện tử” có thể được hiểu là một két ảo, nó có

thể lưu trữ rất nhiều thông tin về thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, mật khẩu, thẻ hôi

viên và tất cả các số thẻ hiện có của khách hàng Nó tạo thuận lợi cho khách

hàng khi mua hàng trực tuyến bởi số thẻ tín dụng của khách hàng có thể được

sao chép từ két điên tử và dán vào một đơn hang trực tuyến mà không cần

phải nhập số từ bàn phím Két điện tử sử dụng một phần mềm để thực hiện

các bước thanh toán

1.4.4 Thanh toán qua thư điện tử

Thanh toán qua thư điện tử cho phép các cá nhân có thể sử dụng thẻ tín

dụng hoặc tài khoản ngân hàng của họ để thanh toán qua thư điện tử Để thực

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 8

Trang 19

eS

hiện phương pháp nay người thanh toán cần cung cấp số tài khoản trực tuyển

của công ty; sau đó nhấp chuột vào đường dẫn đến trang thanh toán qua thư

điện tử Người gửi cần nhập các thông tin về người nhận, trị giá giao dịch, số

thẻ tín dụng hay tài khoản nơi tiền được rút Sau khi người thanh toán nhập đủ

tại hòm thư của mình thì người nhân sẽ nhân được thông báo tiền đã được gửi

và được cung cấp một siêu liên kết để nhận tiền

Thuận tiện của phương pháp này là người thanh toán không cần phải

trực tiếp cung cấp số thẻ tín dụng của mình cho người bán hàng, vì vậy sẽ

tránh được nhiều rủi ro khi thanh toán trực tuyến

1.4.5 Thanh toán ngang hàng — P2P payment

Thanh toán P2P là một trong những phương thức thanh toán trực tuyến phát triển nhanh nhất khi mà nó có khả năng chuyền khoản trực tuyến giữa

hai cá nhân Người dùng có thể mở một tài khoản của một nhả cung cấp dịch

vụ kết nối với tài khoản ngân hàng Sau đó người dùng sẽ chuyển tiền vào vào

tài khoản P2P và có thể thực hiện thanh toán với các cá nhân khác cũng có tài

khoản ở nhà cung cấp dịch vụ đó

1.4.6 Thanh toán qua Internet Banking

Internet banking đề cập đến các dịch vụ ngân hàng được cung cấp bởi các ngân hàng qua internet Một số các dịch vụ bao gồm trả tiền hóa đơn,

chuyển tiền, xem báo cáo tải khoản Ngân hàng trên internet được thực hiện

thông qua một hệ thống máy tính hoặc các thiết bị tương tự có thể kết nối với

trang web ngân hàng thông qua internet Ngày nay, khách hàng có thể sử

dụng ngân hàng trực tuyến trên smartphone bằng cách sử dụng wi-fi hoặc kết

nối 3G

Ưu điểm

Internet Banking có nhiều lợi thế hơn ngân hàng truyền thống là làm

cho hoạt động tài khoản trở nên đơn giản và thuận tién Internet banking cho

phép khách hàng thực hiện các giao dịch khác nhau khi sử dụng trang web

của ngân hàng Một trong những lợi thế của ngân hàng điện tử là:

~_ Tài khoản ngân hàng trực tuyến là đơn giản để mở vả dễ dàng để

Trang 20

eS

cần phải ra ngân hàng cũng như không cần giữ biên nhận của tất cả hóa đơn của bạn Khách hàng có thể xem các giao dịch của mình đã

từng thực hiện

~_ Khách hàng có thể sử dung internet banking 24/7 và thực hiện bat

cứ nơi đâu và bắt cứ khi nào, ngay cả trong đêm khi ngân hàng đóng

cửa hoặc ngày lễ

- Internet banking nhanh chóng và hiệu quả Tiền được chuyền từ một tài khoản khác rất nhanh và bạn có thể quản lý nhiều tài khoản dễ

đàng thông qua dịch vụ này

-_ Thông qua ngân hàng trực tuyến, khách hàng sẽ dễ dàng theo dõi tai

khoản của mình bất kỳ lúc nào, khách hảng có thể nhận biết về bất

kỳ hoạt động gian lân hoặc mối đe dọa cho tài khoản của mình trước khi nó có thể gây ra rủi ro

Nhược điểm

Mặc dù có rất nhiều điểm lợi thế nhưng dịch vụ này vẫn có những

nhược điểm nhất định Những khó khăn của ngân hàng điện tử bao gồm

~_ §ẽ là khó khăn với những người mới bắt đầu dùng đầu tiên Mặc dù

có một số trang web cung cấp bản demo về cách sử dụng dịch vụ này

~_ Khách hàng không có quyền truy cập vào dịch vụ ngân hàng điện tử nếu không có kết nồi internet,

-_ An toàn giao dịch là một vấn để lớn “Thông tin tài khoản của khách

hàng có thể bị tấn công bởi những người trái phép thông qua

internet;

- Bao mat mat khẩu là điều hết sức quan trọng Sau khi nhận được

mật khẩu ngân hàng điện tử của mình, khách hàng nên thay đổi và

ghi nhớ nếu không dễ bị lộ và sẽ bị lạm dụng bởi một người biết mật

khẩu đó

-_ Một vấn đề khác là đôi khi trở nên khó khăn trong giao dịch của

khách hàng đó là có thể do mất kết nối internet ở giữa hoặc kết nối

chậm cũng sẽ khiến giao dịch không thành công

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 10

Trang 21

eS

1.4.7 Thanh toán qua Mobile Banking

Mobile Banking 14 phuong thức thanh toán thực tế và hiện đại với việc

khai thác các dịch vụ của ngân hàng trên điện thoại di động thông qua phần

mềm ứng dụng chuyên biệt Việc người tiêu dùng sử dụng điên thoại di đông

để thực hiện các giao dịch ngân hàng (Mobile Banking) đang trở nên phổ biến

tại nhiều nước Đặc biệt ở Việt Nam đang bước đầu trở thành một hình thức

thanh toán tiềm năng trong tương lai

Ưu điểm

-_ Đây là một kênh giao dịch thật sự thuận tiện vì tắt cả các giao dịch

được thực hiện trên điện thoại ở mọi lúc mọi nơi chỉ cần điện thoại

có kết nối GPRS/Wif,

~_ Giảm đi chỉ phí lắp đặt hệ thống và phí giao dịch;

~_ Nhanh chóng, tiết kiệm thời gian

Nhược điểm

~ _ Thực hiện giao dịch với hạn mức giao dịch thấp;

-_ Phải cài đặt phần mềm do ngân hảng cung cấp để thực hiện giao

dịch;

~ Đây là một loại hình thanh toán với mức an toàn cao vì để một giao

dịch qua mobile banking thành công cần bảo đảm ba yếu tố, đó là thẻ SIM điện thoại — chính là thiết bị để nhận dạng khách hàng, mật

khẩu (password) do ngân hàng cung cấp mà khách phải ghi nhớ, và thẻ xác thực chứa các thông tin ngẫu nhiên ngân hàng sẽ cung cấp khi phát sinh giao dich chuyền khoản và khách cần điền đúng thông tin được yêu cầu

1.4.8 Thanh toán qua SMS Banking

Dịch vụ SMS banking là dịch vụ cho phép khách hàng thực hiện giao dịch với ngân hảng qua tin nhắn điện thoại di đông, giúp khách hàng giao

dịch với ngân hàng 24h x 7 ngày bằng cách nhắn tin theo cú pháp quy định

của ngân hàng

Ưu điểm

Thực hiện giao dịch nhanh chóng, tiện lợivì có thể thực hiện giao dịch

ở mọi lức mọi nơi chỉ với chiếc điện thoại có cài GPRS/Wifi

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 11

Trang 22

eS

Nhược điểm:

-_ Khó sử dụng vì phải nhớ các cú pháp của ngân hàng để thực hiện

giao dịch, số lượng kí tự truyền đi trên một tin nhắn hạn chế,

- D6 bao mật thap đo nội dung tin nhắn thường được lưu trữ trong hộp thư gửi đi của máy điện thoại, dữ liệu gửi từ máy điện thoại đến ngân hàng không được mã hóa và ký điện tử nên độ an toàn không

Cao

1.4.9 Thanh toán qua cổng thanh toán trực tuyến

Cổng thanh toán điện tử, thực chất là một hệ thông phần mềm cho phép

các website thương mại điện tử có thể kết nối được với các kênh thanh toán

như ngân hàng, nhằm cung cắp công cụ giúp cho khách hang, có tài khoản tín

dụng hoặc các loại thẻ tín dụng có thể thực hiện các thủ tục thanh toán hang

hoá, dịch vụ ngay trên website khi mua hàng Như vậy, thay vì phải ra ngân

hàng chuyển tiền hoặc nộp tiền mặt trực tiếp, thì khách hàng chỉ cần xác nhận

thanh toán là xong, tiết kiệm chi phí và thời gian đi lại Cổng thanh toán điện

tử tương đương như một điểm bán hàng

1.5 Những nhân tố ảnh hưởng tới dịch vụ thanh toán trực tuyến

a) Nhân tổ về mặt kinh tế

Trong môi trường hoạt động thương mại, các yếu tố kinh tế dù ở bất kỳ cấp độ nào cũng có vai trò quan trọng và quyết định hàng đầu Bởi lẽ, sự hình

thành hệ thống tổ chức quản lý và các thể chế của hê thống đó có ảnh hưởng

trực tiếp và quyết định đến chiều hướng và cường độ của các hoạt động kinh

tế trong nền kinh tế nói chung vả lĩnh vực hoạt động thương mại nói riêng

Những yếu tố kinh tế chủ yếu có ảnh hưởng mạnh mẽ đến hoạt động thanh

toán trực tuyến gồm

-_ Tiềm năng của nền kinh tế: Đây là yếu tố tổng quát, phản ánh các nguồn lực có thể huy động được vao phát triển nền kinh tế Yếu tố nay liên quan đến các định hướng lớn về phát triển thương mại, do

đó đến phát triển thương mại điện tử và các cơ hội kinh doanh

- Tốc độ tăng trưởng kinh tế và sự thay đổi cơ cau kinh tế của nền kinh tế quốc dân: Yếu tố này liên quan trực tiếp đến sự tăng trưởng

hoặc thu hẹp quy mô phát triển cũng như cơ cấu phát triển của

ngành thương mại, thể hiện ở tổng mức lưu chuyển và cơ cầu hàng

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 12

Trang 23

eS

hóa lưu chuyển trên thị trường Chính sự gia tăng quy mô và cơ

cầu hàng hóa kinh doanh sẽ ảnh hưởng và làm thay đổi phương thức giao dịch kinh doanh trong đó có thanh toán trực tuyển

~_ Lạm phát và khả năng kiềm chế lạm phát của nền kinh tế quốc dân

Yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến xu hướng đầu tư, xu hướng tiêu

dùng, đến thu nhập, tích lũy và khả năng cân đối tiền — hang trong thương mại

-_ Tỷ giá hối đoái và khả năng chuyển đổi của đồng tiền: Yếu tố này

chứng tỏ sự ôn định của đồng tiền nội địa cũng như việc lựa chong

ngoai tệ trong giao dịch thương mại sẽ ảnh hưởng rất lớn đến khả

năng thực thi của chiến lược phát triển thương mại và thanh toán trực tuyến

-_ Thu nhập và phân bố của dân cư: Thu nhập là lượng tiền mà người

tiêu dùng có thể thỏa mãn nhu cầu cá nhân của họ trong một khoảng thời gian nhất định Lượng tiền thu được của dân cư sẽ được trang

trải cho những nhu cầu khác nhau với những tỷ lê khác nhau, mức

độ ưu tiên khác nhau Điều này ảnh hưởng mạnh mẽ đến khả năng thanh toán tạo ra cơ sở vật chất cần thiết cho thực hiện thương mại

điện tử

b) Người tiêu dùng

Người tiêu dùng là mắt xích cuối cùng tham gia trong quá trình thanh

toán của một giao dịch và có vai trò quan trọng đối với việc triển khai hệ

thống thanh toán trực tuyến của doanh nghiệp Những đặc điểm sau của người

tiêu dùng có ảnh hưởng đến thanh toán trực tuyến như:

~_ Thói quen sử dụng tiền mặt Đối với một xã hội hay một nên kinh tế

ở đó việc thanh toán bằng tiền mặt trong dân chiếm đến 90% thì việc từ bỏ thói quen tiêu dùng tiền mặt và chuyển dần sang một phương thức thanh toán khác là thanh toán điện tử và thanh toán trực tuyến sẽ rất khó khăn và đỏi hỏi nhiều nỗ lực có gắng từ nhiều

phía để thúc đây kinh tế không dùng tiền mặt

-_ Tâm lý của người tiêu dùng về rủi ro trong thanh toán trực tuyến Hiện nay trên thực tế, mức độ rủi ro trong thanh toán trực tuyến trên

toàn thể giới chỉ khoảng 29% trên tổng giá trị thanh toán và đây được xem là mức độ rủi ro có thể chấp nhận được Tuy nhiên, do việc ít

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 13

Trang 24

eS

sử dụng các dịch vụ thanh toán trực tuyến dẫn đến người tiêu dùng

ít kinh nghiệm và luôn có tâm lý sợ rủi ro sẽ rơi vào mình Chính vì

thể tâm lý là một rào cản lớn, có tác động không nhỏ đến hoạt động

cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến của các nhả cung ửng dịch

vụ

-_ Cơ câu dân số theo độ tuổi và theo vùng địa lý của mỗi quốc gia

Trong khi thể hệ những người trẻ rất năng đông, thích tiếp cận với

công nghệ và những cái mới thì những người lớn tuổi thường có xu

hướng bảo thủ, quen với những cái đã dùng Ngoài ra việc phân bổ

dân cư giữa các vùng, cơ cầu dân số theo vùng địa lý cũng rất quan trọng, nó đo lường khả năng tiếp cân với Internet, thương mại điện

tử vả thanh toán trực tuyến của người tiêu dùng

e) Các yếu tô liên quan đến hạ tầng mạng viễn thông Các yếu tố liên quan đến hạ tầng mạng viễn thông có ảnh hưởng đến

hoạt đông cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến như

- Tốc độ phát triển các dịch vụ ADSL: Sự phát triển của dịch vụ

ADSL sẽ tạo ra một môi trường cạnh tranh cao, giá cả thấp và chất

lượng luôn được nâng cao, cho phép người dùng tiếp cận với băng

thông rộng và chi phí hợp lý -_ Dung lượng kết nối internet quốc tế: Mỗi một quốc gia khi kết nối internet với quốc tế đều phải thông qua những trạm kết nối quốc tế,

và dung lượng của các tuyến cáp này cho phép các kết nối ra quốc tế

thực hiện được nhanh hay chậm

- Tốc đô của hệ thống trung chuyển internet quốc gia: Cũng giống

như dung lượng kết nối internet quốc tế, các hệ thống trung chuyển

internet quốc gia cũng đóng vai trò quan trọng, tác động đến chất lượng các giao dịch thanh toán trực tuyến trên internet nói riêng, các giao dich thương mại điện tử và truy cập Internet nói chung

d) Các yêu tố liên quan đến ha tang pháp luật

Các yếu tố về hạ tầng luật pháp cho thương mại điện tử nói chung và

thanh toán trực tuyến nói riêng là khung pháp lý, có tính chất định hướng,

giúp cho các doanh nghiệp ứng dụng và triển khai thanh toán trực tuyên vào

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 14

Trang 25

eS

trong hoạt động thương mại điện tử của mình một cách hợp pháp, có được sự:

cạnh tranh công băng, lành mạnh trên thị trường

Những đặc điểm về hạ tầng luật pháp ảnh hưởng đến hoạt động cung

cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến

- Dinh hướng của Chính phủ về phát triển thanh toán trực tuyến như

xây dựng kế hoạch tổng thể phát triển kinh tế không dùng tiền mặt

và kế hoạch phát triển thương mại điện tử qua các giai đoạn

- Téc dé ban hành các chính sách và văn bản quy phạm pháp luật, các

nghị định, thông tư hướng dẫn việc triển khai thực thi các luật liên

quan đến thanh toán trong thương mại điện tử và điều chỉnh các khía canh liên quan đến thương mại điện tử như Luật Giao dịch điện tử, luật Thương mại, luật Hải quan, luật Sở hữu trí tuệ, luật công nghệ thông tin

- Các chính sách hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp phát triển thương mại điện tử nói chung vả thanh toán trực tuyến nói riêng trên

cơ sở hợp tác quốc tế và chuyển giao công nghệ

1.6 Thị trường trò chơi trực tuyến

1.6.1 Khái niệm trò chơi trực tuyến

Theo từ điển Bách khoa toàn thư Wikipedia: Tré choi true tuyén (game online) là một dạng trò chơi được chơi thông qua mạng máy tính Mạng này

hông thường là Internet hoặc các công nghệ tương đương Tuy nhiên, các trò

chơi vẫn luôn sử dụng những công nghệ hiện hữu: trước thời internet

là modem, trước thời của modem là các thiết bị đầu cuối

Theo Thông tư liên tịch của Bộ Văn hóa - Thông tin, Bộ Bưu chính

Viễn thông, Bộ Công an số 60/2006/TTLT-BVHTT-BBCVT-BCA ngày 1

tháng 6 năm 2006 về quản lý trò chơi trực tuyến (từ nay gọi tắt là Thông tư

60) quy định: Trò chơi trực tuyến là trò chơi trên mạng Internet có sự tương

tác giữa những người chơi với hệ thống máy chủ của doanh nghiệp cung cấp

địch vụ trò chơi trực huyễn và giữa người chơi với nhau

Trong Dự thảo lần thứ 7 Quy chế quản lý trỏ chơi trực tuyến của Thủ

tướng Chính phủ do Bộ Thông tin Truyền thông soạn thảo định nghĩa về trỏ

chơi trực tuyến như sau: 7zò chơi trực tuyến (game online) là trò chơi điện tử

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 15

Trang 26

eS

trên mạng Internet có sự tương tác giữa những người chơi thông qua thiết bị

đâu cuối với hệ thông máy chủ của doanh nghiệp cung cắp địch vụ trò chơi

1.6.2 Phân loại trò chơi trực tuyến

Có khá nhiều cách phân loại trò chơi trực tuyến dựa trên những cơ sở

và mục đích khác nhau Một vài ba cách phân loại như sau:

a) Theo Thông tư 60

Thông tư 60 chỉ điều chỉnh những trò chơi trực tuyến có nhiều người

chơi và chia thành hai loại nhỏ là trò chơi trực tuyến nhập vai và trò chơi trực

tuyến thông thường

b) Theo Dự thảo lần thứ 7 Quy chế quản lý trò chơi truc tuyén

Điều 13 của Dự thảo này đưa ra 3 cách phân loại căn cứ trên các tiêu

chí khác nhau

s Cách phân loại thứ nhất dựa trên loại hình trò chơi: Trò chơi trực

tuyến được chia thành 2 loại như sau

Trò chơi trực tuyến đơn giản là trò chơi trực tuyến có nội dung kịch bản đơn giản, có sự giới hạn số lượng người chơi tham gia đồng thời một trò chơi; sự tương tác giữa các người chơi chỉ ở mức độ đơn giản theo các quy tắc đơn giản

Trò chơi trực tuyển bình thường là những trò chơi trực tuyến còn lại (không phải đơn giản)

s* Cách phân loại thứ hai dựa trên đối tượng người chơi: Được chia

làm 2 loại gồm trò chơi trực tuyến chỉ dành cho người chơi từ 1§

tuổi trở lên và trỏ chơi trực tuyến không han chế tuổi người chơi

% Cách phân loại thứ ba dựa trên điều kiện ưu tiên:

~_ Trò chơi trực tuyến được ưu tiên là trỏ chơi không hạn chế về độ tuổi

người chơi, có nội dung kịch bản thể hiện rõ ràng mục đích giáo dục, quảng bá truyền thống lịch sử, văn hóa của dân tôc, giới thiệu đất

nước, con người Việt Nam

- Tro choi truce tuyén không được ưu tiên là các trò chơi còn lại

€ Theo cách nhìn của người chơi: Có thể nêu ra 4 loại trò chơi trực tuyến

phổ biến hiện nay là thể loại hành động nhập vai, phiêu lưu và chiến

thuật

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 16

Trang 27

eS

d) Theo Winkipedia

Tuy Game Online chi được biết đến với tên gọi chung là trò chơi trực tuyến nhưng hiện tại có tới 15 thể loại Game Online

« MMORPG (Viết tắt của MMO Role Playing Games): Tức là game

nhập vai trực tuyến nhiều người chơi Đây là thể loại game online phổ biến nhất và có số lượng người chơi đông đảo nhất

« MMOBA (Viết tắt của MMO Battle Arena): Tức là các trò chơi trực

tuyến mô phỏng các trận chiến

+ MMORTS (Viét tit cla MMO Real Time Strategy Games): Day là thể

loại game online có lối chơi chiến thuật thời gian thực

+ MMOEFPS (Viet tat của MMO Eirst Person Shooter Games): Tức là thể game online bắn súng trực tuyển

» MMOSG (Viết tắt của MMO Sports Games): Déng game online thé

thao nhu FIFA, PES

+ MMOR (Viét tat cia MMO Racing Games): Day 1a dong game online đua xe trực tuyên

« MMORG/MMODG (Viết tắt của MMO Rythm/Music Games hoặc

MMO Dancing Games): Những game online lấy đề tài về âm nhạc và

vũ đạo

» MMOMG (Viết tắt của MMO Management Games): Dòng game online

thích hợp đến những game thủ muốn nâng cao kỹ năng quản lý của

minh

« MMOSG (viet tắt cla MMO Social Games) Thể loại game online

nhấn mạnh đến yếu tố xã hội

«_ MMOBBG/MMOBBRPG (Viết tắt cia MMO Bulletin Board Games

hay MMO Bulletin Board Role Playing Games): Đây là thể loại game online có lối chơi giống các trò chơi bảng (Board Game) tại các nước phương Tây

+ MMOPG (Viết tắt của MMO Puzzle Games): Thể loại game giải đố

Trang 28

eS

+ Cac game online thuéc thé loai m6 phỏng đời sống thực tai

«_ Các game online thuộc thể loại chiến thuật theo lượt

«_ Thể loại game online mô phỏng

1.6.3 Một số thị trường trò chơi trực tuyến tiêu biểu trên thế giới

Để có cái nhìn sâu hơn về thị trường trò chơi trực tuyến thể giới cũng như tìm hiểu sự phát triển game online ở những quốc gia không những có nền

công nghiệp game phát triển mạnh mà còn có nhiều điều kiện tương đồng với

Việt Nam

a) Hàn Quốc

Hàn Quốc được coi là “anh cả” trong ngành công nghiệp game online với tư cách là quốc gia đi đầu trong cả sản xuất và phát hành game Game

online Hàn Quốc được biết đến với tính thích nghi cao, có khả năng gây

nghiên mạnh, và đem lại lơi nhuận rất lớn Đã phổ biến rông rãi ở Nhật Bản,

Hoa Kỳ, Trung Quốc và những quốc gia châu Á khác, game online Hàn Quốc

cũng đang chiếm lĩnh ngày càng nhiều thị trường ở châu Âu và Nam Mỹ

Hiện nay, game online Hàn Quốc đã được xuất khẩu sang khoảng 70 quốc gia

trên thế giới

Những trò chơi trực tuyến hiện đại của Hàn Quốc đã được phổ biến

rộng rãi và thâm nhập ngày càng sâu vào những thị trường như Hoa Kỳ (với

Maple Story), Nhat Ban (Aion), Dai Loan (Kart Rider), Tro choi trực tuyén

Hàn Quốc cũng nhận được sự ưa thích rộng rãi ở Trung Quốc, Malaysia, Thái

Lan, và Châu Âu

Thị trường game online của Hàn Quốc phát triển 20% mỗi năm trong những năm gần đây Trong năm 2008, thị trường này thu được 2,6 nghìn tỉ

won và 1 tỉ USD là doanh thu nước ngoài Con số đó đã tăng lên thành 1,5 tỷ

vào năm 2009 Theo hãng Shinhan Investment, tính chung thị trường game

online Hàn Quốc năm 2010 tăng trưởng lên 4,14 nghìn tỷ won, tương đương

3,19 tỷ USD, tăng 21% so với giá trị năm 2009 là 3,42 nghìn tỷ won (2,63 tỷ

USD)

Có thể nói chính những chính sách của chính phủ Hàn Quốc đã khuyến

khích sự phát triển của ngành công nghiệp game online vừa như một ngành

kinh tế thế mạnh vừa như một chuẩn mực văn hóa, qua đó thiết lập những mối

quan hệ giữa game online và xã hội Hàn Quốc Do chỉnh là cách mà nganh

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 18

Trang 29

eS

công nghiệp game online của Hàn Quốc trở thành những người dẫn đầu trên

thị trường trò chơi trực tuyến toàn cầu

b) Trung Quốc

Sư kiên đánh dấu sự ra đời của ngành công nghiệp trò chơi trực tuyến Trung Quốc là việc Chen Tiangiao, người thành lập công ty trách nhiệm hữu

hạn giải trí tương tác Shanda, được nhượng quyền game “Legend” với

300.000 đô la Mỹ từ hãng phát triển game online Hàn Quốc Wemade (1999)

Đến năm 2003, Trung Quốc có game online đầu tiên Từ đó đến nay,

dưới sự trợ giúp về mặt chính sách của chính phủ, các công ty game Trung

Quốc lần lượt đánh bại các đối thủ ngoài nước

Đến cuối năm 2009, thị trường game online Trung Quốc đạt doanh thu 25,8 tỷ Nhân Dân tê, theo báo cáo về thị trường game online năm 2009 được

Bộ Văn Hóa Trung Quốc phát hành: Về lượng người chơi, năm 2009, Trung

Quốc có khoảng 68 triệu người chơi game online Dự báo con số này có thể

đạt tới 141 triệu người vào năm 2014

Không chỉ thành công ở thị trường trong nước, những năm gần đây,

việc xuất khẩu các trò chơi trực tuyến của Trung Quốc cũng cỏ những bước

phát triển rõ rệt, chỉnh phục được cả những thị trường khó tính như Nhật Bản,

Hàn Quốc, và đang có tham vọng xâm chiếm thị trường các nước phương

Tây

Theo báo cáo của PriceWaterhouseCoopers (PWC), tính cho tới giữa

năm 2010, Trung Quốc đã được coi là thị trường trò chơi trực tuyến lớn nhất

thế giới, đóng góp 1⁄3 tổng doanh thu của thị trường thế giới trong năm 2009

hay 56% của châu Á - Thái Bình Dương

Đến nay có thể khẳng định Trung Quốc là một cường quốc game online của châu Á và chính phủ nước này cũng đang vạch ra cho lĩnh vực này những

bước đi rất thành công, khiến cho nhiều quốc gia khác trong khu vực phải nể

phục

1.6.4 Đặc điểm thị trường trò chơi trực tuyến

Thị trường trò chơi trực tuyến là nơi phát hành các trò chơi trực tuyến,

nơi diễn ra sự mua bán, trao đổi thẻ game, vật phẩm ảo (game items), tài

khoản game (game accounts) giữa người chơi với nhà phát hành và giữa

người chơi với nhau

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 19

Trang 30

eS

a) M6t sé khai niém

¢ Nha phat hanh tré choi true tuyén Nhà phát hành trò chơi trực tuyến là đơn vị cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến từ tay các nhà sản xuất đến tay những người tiêu dùng thông qua

việc duy trì các cụm máy chủ Công việc của các nhà phát hành trò chơi trực

tuyến bắt đầu từ việc khảo sát thị trường, lựa chọn trò chơi trực tuyến phủ hợp

với sở thích, thị hiếu của khách hàng cũng như điều kiện của công ty, đàm

phán và mua bản quyền phát hành trò chơi trực tuyển, quảng cáo, chạy thử trỏ

chơi trực tuyến với một nhóm các đối tượng (có thê chạy thử 1 hoặc nhiều

lần), chính thức phát hành trò chơi trực tuyên rộng rãi, thương mại hóa trỏ

chơi trực tuyến, dịch vụ hậu mãi và chăm sóc khách hàng, các hoạt động PR

và tổ chức các sự kiện

Công việc của các nhà phát hành có điểm khởi đầu là nghiên cứu thị

trường, nhưng không có điểm kết thúc (trừ khi công ty đóng cửa), quá trình

đó lặp đi lặp lại thay thế các trò chơi trực tuyến cũ bằng các trò chơi trực

tuyến mới hơn

© _ Nhà phát triển trò chơi trực tuyến Nhà phát triển trò chơi trực tuyến là đơn vị thực hiện công việc nghiên cứu, đưa ra giải pháp nhằm phát triển hoặc sáng tạo ra trò chơi trực tuyến mới

và được thương mại hóa trên thị trường

Điều đó có nghĩa các nhà phát triển chính là người sản xuất ra hàng hóa

là trò chơi trực tuyển và được đưa tới tay khách hàng thông qua các nhà phát

hành

Trong một số trường hợp, nhà phát hành và phát triển là một Trong

công ty phát hành có bộ phân phát triển trò chơi trực tuyến, và ngược lại trong

công ty phát triển có bộ phân phát hành trò chơi trực tuyến "Tính chuyên môn

hóa của thị trường trong những trường hợp như vậy thường không cao

b) Số lượng khách hàng

Việc tìm hiểu để có những số liệu chính xác về số lượng người chơi trò chơi trực tuyến không chỉ giúp nắm được thực trang của thị trường trò chơi

trực tuyến nước nhà mà còn là công cụ giúp các công ty phát hành trò chơi

trực tuyển xác định được đối tượng khách hàng mục tiêu cũng như giúp các

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 20

Trang 31

eS

cơ quan quản lý Nhà nước đề ra những chính sách quan lý phù hợp với từng

đối tượng

Theo hội thảo bàn về vấn đề quản lý trò chơi thực tuyến do Bộ Thông

tin và Truyền thông (Bộ TT&TT) tổ chức ngảy 03/07/2013, thị trường trỏ

chơi trực tuyến Việt Nam cũng đã xây dựng được cộng đồng khá hủng hậu

với hơn 20 triệu khách hang (Ngudn; http://gosu.vn/)

Theo khảo sát của Google tháng 9/2013, số lượng người sử dụng smartphone ở Việt Nam là khoảng 17 triệu người, trong đó có 31% sử dụng

để chơi trò chơi trực tuyến (Nguồn : htp:/0Icgame.vw/)

1.6.5 Co chế quản lý Nhà nước về trò chơi trực tuyến

a) Cơ quan quản lý cấp Trung ương

© Co quan tham định điều kiện kỹ thuật, nghiệp vụ Theo thông tư 60, Bộ Thông tin Truyền thông chủ trì, phối hợp với Bô

Công an là những cơ quan đảm trách nhiệm vụ tiến hành kiểm tra thực tế triển

khai hê thống thiết bi và phương án kỹ thuật, nghiệp vụ của doanh nghiệp khi

doanh nghiệp đăng ký xin cấp phép phát hành game online

Trường hợp doanh nghiệp đáp ứng đủ các điều kiện cung cấp dịch vụ

quy định tại Khoản I, Điều 7 thông tư 60, Bộ Thông tin Truyền thông sẽ có

văn bản xác nhận việc đáp ứng các điều kiên kỹ thuật, nghiệp vụ

© Co quan kiểm duyệt nội dung kịch bản trò chơi trực tuyến Khoản 2, điều 6, Thông tư 60 quy định: Bộ Văn hóa Thông tin là cơ quan tiếp nhận hồ sơ thâm định và phê duyệt nôi dung kịch bản của các trỏ

chơi trực tuyến Sau khi tách, sáp nhập một số Bộ, hiên nay hoạt động kiểm

duyệt nội dung kịch bản trò chơi trực tuyến được quy về một mỗi là Bộ

"Thông tin Truyền thông

b) Cơ quan quản lý cấp địa phương

Co quan quan lý dịch vụ thi trường trò chơi trực tuyển ở địa phương là

Sở Thông tin Truyền thông tỉnh (thành phổ) trực thuộc Trung ương Tuy

nhiên, hoạt động quản lý Nhà nước với thị trường trò chơi trực tuyến ở cấp Sở

còn có nhiều bắt cập Vai trỏ của các Sở này với thị trường game online có vẻ

như là "hữu danh vô thực” Trong khi quản lý đại lý internet là trách nhiệm

của UBND cấp quân, huyện, còn quản lý hoạt động phát hành trò chơi trực

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 21

Trang 32

eS

tuyến lại là trách nhiệm của cấp Bộ Thông tin Truyền thông, các Sở Thông tin

Truyền thông dường như đang lúng túng về vai trò của mình trong hoạt động

quản lý game online,

1.6.6 Khả năng tăng trưởng của thị trường trò chơi dịch vụ trực tuyến

Theo mẫu báo cáo chuẩn 2012 về nghiên cứu thị trường trò chơi trực

tuyến có tên DFC - Niko Emerging Markets, Viét Nam la 1 trong 10 quéc gia

có tốc độ phát triển về thị trường trò chơi trực tuyến lớn nhất thể giới

Năm 2012 Việt Nam đang có khoảng 16Š triệu thuê bao di động, mỗi

người dân sở hữu hơn 1,5 thuê bao, tỷ lệ tăng trưởng lên đến 183% Hơn nữa,

với tốc độ bủng nỗ mạnh smartphone, dự đoán từ năm 2013 - 2015,

smartphone sẽ áp đảo so với điện thoại truyền thống, 42% người sử dụng Việt

Nam muốn thay đổi sang smartphone, theo số liệu của Eriesson Với số lượng

người sử dụng điện thoại di động còn nhiều hơn cả số lượng người sử dụng

internet, công thêm việc dân số trẻ, thì thị trường nội dung số dành cho thiết

bị di đông là một thị trường cực kỳ tiềm năng (Nguồn: htip:/infoq.vn/)

Trong những năm gần đây, ngành công nghiệp trò chơi trực tuyển và nội dung số đã phát triển với tốc đô rất nhanh Số lượng các doanh nghiệp

phát hành trỏ chơi trực tuyến tại Việt Nam tuy chưa nhiều nhưng với doanh số

lớn và tăng trưởng nhanh đã góp phần quan trọng vào sự phát triển doanh thu

của ngành công nghiệp nội dung số: tăng trung bình khoảng 45%/năm

(Nguồn: Bộ Thông tin và truyền thông)

Cũng theo báo cáo của Bộ thông tin và truyền thông về quy mô thị trường, doanh thu của thị trường trỏ chơi trực tuyến Việt Nam trong năm

2013 khoảng 5.000 tỷ đồng Doanh thu trong mảng trò chơi trực tuyến trên

thiết bị di động khoảng 1.000 tỷ đồng Doanh thu gián tiếp từ thị trường nay

lên đến 20.000 tỷ đồng Việt Nam trở thành thị trường trò chơi trực tuyến lớn

nhất khu vực Đông Nam Á và trở thành 1 trong 10 thị trường game online có

tốc đô phát triển nhanh nhất thể giới

Thị trường trò chơi trực tuyến Việt Nam được đánh giá lả có tiềm năng

rất lớn Theo Pearl Research, công ty tư vấn kinh doanh về thị trường công

nghệ và Internet, có trụ sở tại bang California, Mỹ thì Việt Nam và Ân Độ là

2 quốc gia có tốc độ phát triển nhanh trong thị trường giải trí số hóa và trò

chơi trực tuyển, với dự đoán số người chơi trò chơi trực tuyến sẽ lên tới 25

triệu người năm 2015 bởi mức thu nhập tăng cao, số máy tính ngày càng

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 22

Trang 33

eS

nhiều, hệ số truy cập Internet cũng tăng và có đông thanh niên, những người

luôn chủ động tìm kiếm những hình thức giải trí mới (Nguồn: Vinagame)

Những con số này chứng tỏ thị trường trò chơi trực tuyến thực sự hửa

hen nhiều tiềm năng tăng trưởng

1.7 Mô hình dịch vụ thanh toán trực tuyến của các nhà cung cấp

dịch vụ trò chơi trực tuyến

Mô hình thanh toán được thể hiện qua hình 1.1

Hình 1.1: Mô hình giao dịch qua hệ thống thanh toán trực tuyến

Dich vụ thanh toán trực tuyến của các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi

trực tuyển là dịch vụ thanh toán trực tuyến sử dụng các loại thẻ cào, tin nhắn

SMS, ví điện tử cho phép người mua thanh toán, chuyển đổi từ nhiều

nguồn khác nhau để nhận được một lượng tiền tương ứng trong tài khoản của

mình trong các trò chơi trực tuyến để thanh toán trực tuyến chung cho các sản

phẩm, dịch vụ các sản phẩm dịch vụ hợp tác khác

s* Thanh toán Khách hảng sử dụng dịch vụ thanh toán trực tuyến có thể thanh toán:

- Dich vu tai Nội dung số,

- Dich vu tai Game,

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 23

Trang 34

~ _ Nhận từ một hoặc nhiều tài khoản khác nhau;

~_ Nạp từ tài khoản ngân hàng;

- Nap tién tir quay giao dich viễn thông,

- Cae hình thức khác

Vũ Trọng Toản - 2012A - QTKD2 24

Trang 35

———ễ—-——-—_——

CHƯƠNG II PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG DỊCH VỤ THANH

TOÁN TRỰC TUYẾN CHO CÁC NHÀ CUNG CÁP TRÒ

CHƠI TRỰC TUYẾN

Trong những năm trở lại đây khi mà internet đã quá phổ biến và quen

thuộc với người dân Việt Nam thì việc phát triển của công nghệ thông tin và

thương mại điện tử tại việt Nam dường như là một điều tất yếu Đi đôi với sự

phát triển của thương mại điện tử là sự nở rộ của các hình thức thanh toán

trực tuyến Tuy nhiên với một nước mới phát triển và quy mô phát triển chưa

lớn thì các hình thức thanh toán trực tuyến tại Việt Nam còn có rất nhiều bất

cập

Tại Việt Nam với một nền kinh tế mới phát triển hệ thống quản lý,

thanh toán còn non kém công thêm với thói quen của người tiều dùng sử dụng

tiền mặt trong thanh toán thì việc thanh toán trực tuyến còn gặp khá nhiều khó

khăn

2.1 Tổng quan về thị trường trò chơi trực tuyến ở Việt Nam

Chơi các trò chơi trực tuyến có lẽ đã trở thành một trong những trò giải

trí phổ biến nhất trong giới học sinh, sinh viên, và cả nhiều cán bộ văn phòng

Sự phát triển manh mẽ của internet cũng như công nghệ di động tại Việt Nam

trong những năm vừa qua càng làm cho trò chơi trực tuyến ngày một nở rộ, và

làm cho nó trở thành trò giải trí không thể thiếu của nhiều người

Tuy nhiên, thị trường trỏ chơi trực tuyến Việt Nam cũng đang đứng

trước những thách thức không nhỏ:

~ _ Thứ nhất, hầu hết các trò chơi đang phát hành đều là các trò chơi nhập

khẩu từ nước ngoài, nhất là từ Trung Quốc và Hàn Quốc Doanh thu

của nhà phát hành vì thế đều phải chia sẻ cho đối tác nước ngoài Hơn

nữa, vi là các trò chơi nhập ngoại nên nội dung chưa hẳn đã phủ hợp

với văn hóa Việt Nam Cũng vì thể mà nhiều ý kiến còn quan ngại rằng

Việt Nam chưa thực sự có một ngành công nghiệp trỏ chơi trực tuyến

đúng nghĩa

- Tht hai, sự khốc liệt trong kinh doanh trò chơi trực tuyến đã thực sự

bắt đầu mà điền hình là việc không phải tất cả các trò chơi trực tuyến

nhập về đều phát hành thành công

=——————

Trang 36

eS

- _ Thứ ba là sự thiếu hụt trầm trọng nguồn nhân lực Số lượng nhân lực có chất lượng làm trong lĩnh vực gia công phát triển trò chơi trực tuyến

chưa nhiều Đó cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc các

nhà cung cấp cử phải đi nhập trò chơi trực tuyển ngoại mà chưa có

được những trò chơi trực tuyến thuần Việt có chất lượng

- _ Thứ tư là sự bất cập trong quản lý nhả nước và sự thiếu hụt các văn bản

pháp lý điều chỉnh thị trường trò chơi trực tuyến Việt Nam

2.1.1 Lịch sử của trò chơi trực tuyến

Dưới đây là những mốc quan trọng đánh dấu sự thâm nhập và phát

triển trò chơi trực tuyến tại Việt Nam:

¢ Thang 06/2003 - dịch vụ ADSL đầu tiên ra đời: Sự kiên đáng chú ý đầu

tiên trong quá trình phát triển của trò chơi trực tuyến tại Việt Nam lại không phải là một sự kiện của ngành công nghiệp trỏ chơi trực tuyến Dịch vụ ADSL đầu tiên được cung cấp vào tháng 06/2003 xứng đáng là mốc thời gian đầu tiên được nhắc đến Việc dịch vu ADSL phát triển

mạnh mẽ với giá thành ngày càng ha đã là một tiền đề quan trọng để trỏ

chơi trực tuyến phát triển mạnh mẽ như ngày hôm nay

s- Năm 2003 - MU " bản lậu" hoành hành: Được biết tới như trỏ chơi trực

tuyến đầu tiên về Việt Nam phục vụ người chơi nước nhà, MU online

phát triển và tạo ra “cơn sốt” trò chơi trực tuyến lúc bấy giờ

© Thang 01/2004 - Gunbound ra đời: Gunbound là sản phẩm bắn súng

theo lượt trực tuyến của nhà phát hành Asiasoft, là trò chơi trực tuyến chính thức đầu tiên có mặt tại thị trường Việt Nam Với đồ họa đẹp và

gameplay gan như hoàn hảo, trò chơi đã nhanh chóng chinh phục đa

phần người chơi Có thể nói rằng Gunbound đã giành được những

thành công lớn trong việc định hình và giới thiêu khái niêm "game

online chính thức" tại Việt Nam

s Đầu năm 2005 - Võ Lâm Truyền Kỷ ra mắt người chơi: Võ Lâm

Truyền Kỳ với cầu hình nhẹ, đồ họa dễ nhìn, lối chơi hấp dẫn đã nhanh chóng vươn mình trở thành trỏ chơi trực tuyến số một Việt Nam suốt

một thời gian dải

e Thang 06/2005 - game 3D dau tién tai Viét Nam ra doi PTV (Priston

Tale) chính thức được phát hành tại Việt Nam bởi FPT Online Sản

Trang 37

eS

phẩm đầu tay nảy bị đánh giá thấp bởi lối chơi chưa thu hút, đồ họa 3D

nhưng chưa thực sự đẹp mắt Tiếp theo đó là hàng loạt các trò chơi

được nhà phát hành đưa vào Việt Nam như Audition của VTC Game,

TS online của Asiasoft, rồi việc xử lý MU lậu và đưa bản MU chỉnh

thức được phát hành tại Việt Nam

©_ Cuối tháng 09/2005 - Xã hội phản đối các trò chơi trực tuyến: Từ tháng

9/2005, loạt bài "Tệ nan game online" với hơn 1000 bài báo trên khắp

các mặt báo đã mở đầu cho làn sóng phản đối thậm chí là "bài trừ" trò chơi trực tuyến Có thể nói, tại thời điểm nay trong mắt da phan các bậc

phụ huynh cũng như xã hội, trỏ chơi trực tuyến lả một tệ nạn Đây có thể nói là giai đoạn khó khăn nhất của những trò chơi trực tuyển tại

Việt Nam

© Tháng 06/2006 - Thông tư 60 ra đời: Thông tư 60 với tư cách là văn bản pháp luật cao nhất điều chỉnh hoạt động của thị trường trỏ chơi trực tuyển tại Việt Nam đã đánh dẫu một bước phát triển mới trong hoạt đông quản lý trò chơi trực tuyến

© Thang 10/2006 - Trò chơi trực tuyến đầu tiên đóng cửa: Nạn nhân đầu tiên của cuộc cạnh tranh khốc liệt trên thị trường Việt Nam là trò chơi

“Con đường để vương” - trò chơi gốc có tên Risk Your Life Day là

một lời cảnh báo cho các nhà phát hành trò chơi trực tuyến tại Việt

Nam về vấn đề lựa chọn và cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến sao cho phủ hợp

© Cuối 2006 - Cộng đồng người chơi các trò chơi trực tuyến bước đầu được hình thành có tổ chức: Các nhà phát hành không còn chỉ tập trung vào việc phát triển các hình thức chơi mà mà đã chuyển sang một giai

đoạn không kém phần quan trọng đó là tổ chức các sự kiện, thực hiện

các chiến lược PR Xuất hiện các cuộc thi như Miss Audition, các giải

đầu lớn như Thiên hạ đệ nhất bang của võ lâm truyền kỳ, các buổi offline giữa những người chơi và các nhà phát hành làm cho cộng đồng những người chơi các trò chơi trực tuyến đã bước đầu được hình thành

có tổ chức

® Năm 2008 - năm của các trò chơi trên website (web game) và trò chơi

2D: Mặc dù xu thể trên thể giới dần chuyền sang các trò chơi có đồ họa đẹp yêu cầu cấu hình cao như trò chơi 3D, tuy nhiên ở Việt Nam các

Trang 38

eS

trò choi 3D được phát hành gần như thất bại hoàn toàn và phải đóng cửa trò chơi Đầu năm 2008 cũng là năm mà giải đấu thể thao điện tử

VEC chính thức chảo đời Với khởi điểm là giải đầu dành riêng cho sản

phẩm CrossFire, sau 2 năm phát triển, VEC đã trở thành giải đầu thể

thao điện tử lớn nhất Việt Nam Sư ra đời của VEC cũng minh chứng

cho "tiềm năng" thị đấu của các trò chơi trực tuyến - thể loại mà trước

đó theo nhiều người chơi chỉ nhằm mục đích giải trí Năm 2008 còn

chứng kiến sự phát triển như vũ bão của các trò chơi trực tuyến thể loại bắn súng góc nhìn người thứ nhất (MMOFPS) với 3 trò chơi là Special Force, Cross Fire, Sudden Attack của 3 nhà phát hành lớn Việt Nam là VinaGame, VTC Game, FPT Online Thế nhưng với lượng người chơi

ít, doanh số thấp thậm chí cả việc để hack tràn lan là nguyên nhân dẫn tới “thảm họa” đóng cửa của 3 trò chơi đỉnh đám này Đây là bài học đất giá cho các nhà phát hành trong nước về chuyên thị hiếu người chơi

ở Việt Nam Thay thể vào đó, webgame dần chiếm xu thể với tính năng vượt trội, người chơi không cần cài đặt và có thể chơi ở bất cứ đâu

Một số web game, trò chơi thể thao bắt đầu xuất hiện, làm quen với

người chơi Việt Nam và có chỗ đứng trong cộng đồng người chơi

© Tháng 08/2009 ~ Trò chơi trực tuyến “Thuận thiên kiếm” chào đời Giành được quá nhiều mối quan tâm từ phía người chơi ngay từ khi dự

án được thành lập, cuối cùng trò chơi trực tuyến đầu tiên có công sức của người Việt xây dựng đã ra đời Thâm chi trong nhiều giờ đồng hỗ

đầu tiên, thể giới Thuận thiên kiếm còn quá tải tài khoản đăng nhập Có

thể nói Thuận thiên kiếm chính là bước đi đầu tiên của các nhà phát

triển trò chơi Việt Nam trong quá trình hội nhập với thế giới Tuy

nhiên, còn quá nhiều điều khiến người chơi Việt chưa hài long về trò chơi trực tuyển này

© Tháng 10/2009 — Tré chơi trực tuyến “Kiếm thế" trình làng: Được coi

là phiên bản 2D cuối cùng và hoàn hảo nhất của dòng trò chơi trực

tuyến 2D đã làm nên danh tiếng của Vinagame — Nhà phát hành lớn

nhất Việt Nam, Kiếm thế đã chính thức ra mắt người chơi sau một thời

gian ngắn thử nghiệm như là phiên bản thay thế cho một Võ lâm truyền

kì đã già cỗi Với chiến lược marketing đúng đắn, mạnh mẽ cộng thêm sức hút của trỏ chơi, Kiếm thế đã nhanh chóng thu được thành công to

=————————

Trang 39

-_ Nhiều trò chơi được đánh giá cao trên thé giới sẽ được các nhà phát

hành đưa về Việt Nam;

~ _ Trò chơi trực tuyến và những tác động của nó tới người chơi trở thành

một vấn đề nóng hồi trên nhiều diễn đản;

- Bé6 Thông tin truyền thông tỏ ra quyết tâm trong việc xiết chặt quản lý

trỏ chơi trực tuyến và đưa ra lay y kiến cho Dự thảo quy định quản lý

trò chơi trực tuyến của Thủ tướng Chính phủ

Tất cả những vần đề đó hứa hẹn sẽ tạo nên một thị trường trỏ chơi trực

tuyến sôi đông trong năm 2010 và cả những năm tiếp theo

2.1.2 Đối tượng người sử dụng các trò chơi trực tuyến ở Việt Nam

Một đặc điểm dễ thấy là hiện nay, trò chơi trực tuyến đã trở thành hình

thức giải trí phổ cập nhất đối với giới trẻ, đặc biệt là ở lứa tuổi học sinh, sinh

viên Qua trỏ chơi trực tuyến, người chơi có thể giao lưu, gặp gỡ, trò chuyên

và thậm chí là trở thành bạn thân với nhau

Theo đề tài “Khdo sát xã hội về dịch vụ trò chơi trực tuyển ở Liệt Nam trong bồi cảnh hội nhập quốc tế" của Viên Xã hội học (Viên khoa học xã hội

Việt Nam) do TS Trinh Hòa Bình làm chủ nhiệm, 2/3 đối tượng sử dụng các

trò chơi trực tuyến đang đi học Bản báo cáo chỉ ra rằng tỷ lê người chơi nhiều

nhất tập trung vào các đối tượng từ 16 -20 tuổi (chiếm 42,1%), các lứa tuổi

khác đều dưới 30% nghĩa là đã là đã có khả năng nhận thức đầy đủ về hành vi

của mình Những người chơi đa số là những người có trình đô, từ cao đẳng

đến đại học trở lên, nhóm này chiếm tới 30,1%, các nhóm trình độ khác chiếm

dưới 20% Người chơi hầu hết còn độc thân chiếm 78,3% Tỷ lệ nữ giới có

chơi các trò chơi trực tuyến cũng rất cao cụ thé trong độ tuổi 10 — 30, nam

chiếm 59.5%, nữ chiếm 40.5% Đặc biệt, đối tượng ngồi trên ghế nhà trường

chơi trò chơi trực tuyến chiếm đến hai phần ba (71,7%), tiếp đến là nhóm

nhân viên văn phòng (6.5%), nghề tự do (5,2%), buôn bán dịch vụ (3,9%),

cán bô nhà nước (3,5%), thất nghiệp/ở nhà/nội trợ (3,0%), công nhân (3,1%)

Trang 40

eS

Ngoài ra, những người chơi trò chơi trực tuyến không có thu nhập hoặc thu

nhập không cao, bởi phần lớn rơi vào đối tượng học sinh, sinh viên

Kết quả khảo sát trên được Viện Xã hội học (Viện khoa học xã hội Việt

Nam) công bố ngày 19/10/2010, từ đó đến nay chưa có một văn bản cụ thể

nào hoặc một cuộc khảo sát nào về đối tượng người sử dụng các trò chơi trực

tuyến ở Việt Nam được công bố

2.1.3 Thị hiếu của người sử dụng các trò chơi trực tuyến ở Việt Nam

Trong thị trường trò chơi trực tuyển tại Việt Nam có khá nhiều trỏ chơi

Dưới đây là bản danh sách các trò chơi trực tuyến được cộng đồng đánh giá

cao bởi nó có cốt truyện hấp dẫn, hình ảnh đồ họa đẹp, cuốn hút người chơi

Danh sách được sắp xếp theo thứ tự trỏ chơi trực tuyến có lượt bình trọn từ

1 | Độtkích MMOFPS VTC Game | Han Quốc

4 | Thiên long bát bộ MMORPG | FPTOnline | Trung Quốc

5 _ | Liên minh huyền thoại MOBA Garena My

6 | Audition Casual game | VTC Game | Hàn Quốc

7 | V6 lam chi méng Webgame VNG Trung Quéc

8 | Độc cô cửu kiếm MMORPG §oha Game | Trung Quốc

9| Độc cô cầu bại MMORPG VTC Game | Trung Quốc

Nguén: http://endgame.vn/

=———————

Ngày đăng: 06/06/2025, 20:37

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
1. CMN Online (2012), Báo cáo chiến lược kinh doanh giai đoạn 2013 — 2015 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Báo cáo chiến lược kinh doanh giai đoạn 2013 — 2015
Tác giả: CMN Online
Năm: 2012
2. Công ty TNHH Digicash Việt Nam (2013), Báo cáo đánh giá khảo sát về dịch vụ thanh toán trực tuyễn Sách, tạp chí
Tiêu đề: Báo cáo đánh giá khảo sát về dịch vụ thanh toán trực tuyễn
Tác giả: Công ty TNHH Digicash Việt Nam
Năm: 2013
3. Dennis va Papamatthaiou, Nghiên cứu về động cơ mua sắm trực tuyến 4. Eliasson Malin va céng su (2009), Nghiên cứu về hành vi mua hàngtrực tuyễn của phụ nữt Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nghiên cứu về động cơ mua sắm trực tuyến
Tác giả: Dennis va Papamatthaiou, Eliasson Malin
Năm: 2009
6. Hoảng Quốc Cường (2010), Nghiên cứu các yếu tổ ảnh hưởng đến ý' định sử dụng dịch vụ nha hàng điện tử qua mạng Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý' định sử dụng dịch vụ nha hàng điện tử qua mạng
Tác giả: Hoảng Quốc Cường
Năm: 2010
7. Hoàng Văn Cường, Phạm Hoàng Anh, Nguyễn Thị Nhung và Nguyễn Quang Vinh (2010), Thị trường trò chơi trực huyền: Thực trạng và giải pháp, Đại học Ngoại Thương Sách, tạp chí
Tiêu đề: Thị trường trò chơi trực huyền: Thực trạng và giải pháp
Tác giả: Hoàng Văn Cường, Phạm Hoàng Anh, Nguyễn Thị Nhung, Nguyễn Quang Vinh
Nhà XB: Đại học Ngoại Thương
Năm: 2010
9. Moon Ji Won va Kim Young Gul (2001), A#ở rộng mô hình TAM cho béi canh World -Wide — Web Sách, tạp chí
Tiêu đề: A#ở rộng mô hình TAM cho béi canh World -Wide — Web
Tác giả: Moon Ji Won, Kim Young Gul
Năm: 2001
10. Ts. Pham Thi Thanh Hồng, Bài giảng thương mại điện tử, Viên Kinh tế và Quản lý Đại học Bách Khoa Hà Nôi Sách, tạp chí
Tiêu đề: Bài giảng thương mại điện tử
Tác giả: Ts. Pham Thi Thanh Hồng
Nhà XB: Viên Kinh tế và Quản lý Đại học Bách Khoa Hà Nôi
11. Ts. Pham Thi Thanh Hồng (2010), Hệ thống thông tin chiến lược, Viện Kinh tế và Quản lý Đại học Bách Khoa Hà Nội - NXB Giáo dục Sách, tạp chí
Tiêu đề: Hệ thống thông tin chiến lược
Tác giả: Ts. Pham Thi Thanh Hồng
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2010
12. Phan Bá Huy (2004), Khảo sát các yếu tổ tác động đến sự sẵn sàng của thương mại điện tử Sách, tạp chí
Tiêu đề: Khảo sát các yếu tố tác động đến sự sẵn sàng của thương mại điện tử
Tác giả: Phan Bá Huy
Năm: 2004
13. Ts. Trần Văn Hòe (2007), Giáo trình thương mại điện tử căn bản Đại học Kinh tế quốc dân14.http:/game.tech24.vn/ Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo trình thương mại điện tử căn bản
Tác giả: Ts. Trần Văn Hòe
Nhà XB: Đại học Kinh tế quốc dân
Năm: 2007

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình  1.1:  Mô  hình  giao  dịch  qua  hệ thống  thanh  toán  trực  tuyến - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
nh 1.1: Mô hình giao dịch qua hệ thống thanh toán trực tuyến (Trang 33)
Hình  2.1:  Thông  tin  đăng  tải  về  việc  Fifa  Online  2  đóng  cửa - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
nh 2.1: Thông tin đăng tải về việc Fifa Online 2 đóng cửa (Trang 48)
Bảng  2.4:  Thang  đo  các  thành  phần  trong  mô  hình - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
ng 2.4: Thang đo các thành phần trong mô hình (Trang 54)
Hình  thức  thanh  toán  |-  SMS - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
nh thức thanh toán |- SMS (Trang 55)
Hình  2.2:  Mẫu  phân  chia  theo  giới  tính - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
nh 2.2: Mẫu phân chia theo giới tính (Trang 61)
Hình  2.3:  Mẫu  phân  chia  theo  độ  tuổi - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
nh 2.3: Mẫu phân chia theo độ tuổi (Trang 62)
Hình  thức  thanh  toán  trong  các  trò  chơi  trực  tuyến  chiếm  nhiều  nhất  với  158 - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
nh thức thanh toán trong các trò chơi trực tuyến chiếm nhiều nhất với 158 (Trang 62)
Hình  2.5:  Biểu  đồ  thể  hiện  số  lượng  giao  dịch  của  7  nhà  cung  cấp  dịch  vụ  trò  chơi  trực  tuyến  (2013) - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
nh 2.5: Biểu đồ thể hiện số lượng giao dịch của 7 nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến (2013) (Trang 64)
Bảng  2.8:  Bảng  tỷ  lệ  giới  tinh  sử  dụng  các  hình  thức  thanh  toán  trực - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
ng 2.8: Bảng tỷ lệ giới tinh sử dụng các hình thức thanh toán trực (Trang 67)
Hình  2.6:  Nghiên  cứu  điều  tra  cảm  nhận  rủi  ro  của  khách  hàng - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
nh 2.6: Nghiên cứu điều tra cảm nhận rủi ro của khách hàng (Trang 72)
Hình  thức  thanh  toán  cho  họ  lựa  chọn.  Tỷ  lệ  đánh  giá  nhân  định  dịch  vụ  thanh - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
nh thức thanh toán cho họ lựa chọn. Tỷ lệ đánh giá nhân định dịch vụ thanh (Trang 74)
Hình  2.8  :  Quy  trình  tích  hợp  thanh  toán  trực  tiếp  qua  thẻ  điện  thoại - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
nh 2.8 : Quy trình tích hợp thanh toán trực tiếp qua thẻ điện thoại (Trang 76)
Bảng  2.17:  Dự  báo  nhu  cầu  đào  tạo  nguồn  nhân  lực  thương  mại  điện  tử - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
ng 2.17: Dự báo nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực thương mại điện tử (Trang 83)
Bảng  cơ  câu  lao  động  của  một  số  nhà  nhà  phát  hành  được  thể  hiện  qua - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
ng cơ câu lao động của một số nhà nhà phát hành được thể hiện qua (Trang 84)
Bảng  3.2:  Bảng  số  lượng  người  chơi  qua  một  số  website  lớn  tại  Việt  Nam - Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển dịch vụ thanh toán trực tuyến cho các nhà cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến tại việt nam
ng 3.2: Bảng số lượng người chơi qua một số website lớn tại Việt Nam (Trang 104)

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w