02050007168 nội dung vấn Đề xây dựng Đảng trên báo chí của Đảng bộ thành phố hồ chí minh

02050007168 nội dung vấn Đề xây dựng Đảng trên báo chí của Đảng bộ thành phố hồ chí minh 02050007168 nội dung vấn Đề xây dựng Đảng trên báo chí của Đảng bộ thành phố hồ chí minh

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS MAI ĐỨC LỘC

Hà Nội-2022

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Tiến sĩ Mai Đức Lộc - người Thầy tận tình trong công việc, đã truyền thụ cho tôi nhiều kiến thức quý báu cũng như kinh nghiệm nghiên cứu khoa học trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu luận văn

Xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Thầy, Cô giáo Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình giảng dạy, tạo điều kiện tốt nhất để tôi thực hiện luận văn

Xin chân thành cảm ơn Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM, Văn phòng Ủy ban nhân dân TP.HCM, Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM, Trung tâm Báo chí TP.HCM và lãnh đạo một số cơ quan Báo chí TP.HCM đã tạo điều kiện, tận tình giúp đỡ và cung cấp nhiều tài liệu, thông tin vô cùng quý báu để tác giả hoàn thành luận văn

Tôi cũng xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới gia đình, bạn bè đã luôn động viên, giúp

đỡ tôi trong suốt thời gian qua

Do còn hạn chế về mặt kiến thức, luận văn còn nhiều khiếm khuyết Tôi mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các Thầy, Cô để luận văn hoàn thiện hơn

Chân thành cảm ơn và trân trọng

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 3

3 Lịch sử vấn đề nghiên cứu 3

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 8

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu 8

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 9

7 Kết cấu của luận văn 9

NỘI DUNG 11

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO CHÍ 11

1.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài 11

1.1.1 Báo chí 11

1.1.2 Công tác xây dựng Đảng 11

1.1.3 Nội dung chủ yếu của công tác xây dựng Đảng 12

1.2 Quan điểm của Mác - Ăngghen, Lê-nin, Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam đối với vấn đề xây dựng Đảng 14

1.2.1 Quan điểm Mác - Ăngghen về xây dựng Đảng 14

1.2.2 Quan điểm Lê-nin về xây dựng Đảng 15

1.2.3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng 16

1.2.4 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng Đảng 16

1.3 Đặc điểm các loại hình báo chí và vai trò, nhiệm vụ của báo chí đối với vấn đề xây dựng Đảng 18

1.3.1 Đặc điểm các loại hình báo chí 18

1.3.2 Vai trò, nhiệm vụ của báo chí đối với vấn đề xây dựng Đảng 21

Tiểu kết chương 1 23

Chương 2: KHẢO SÁT NỘI DUNG XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN CƠ QUAN BÁO CHÍ CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 24

2.1 Khái quát về Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh 24

2.2 Giới thiệu về các cơ quan báo chí trong diện khảo sát 27

2.2.1 Báo Sài Gòn Giải Phóng 27

2.2.2 Tạp chí Sổ tay Xây dựng Đảng 29

2.3 Tần suất, mật độ tin bài 31

2.4 Các nội dung chính được thể hiện 34

2.4.1 Xây dựng Đảng về tư tưởng, lý luận 34

2.4.2 Xây dựng Đảng về chính trị 36

2.4.3 Xây dựng Đảng về tổ chức, bộ máy, công tác cán bộ 38

2.4.4 Xây dựng Đảng về đạo đức 43

2.5 Hình thức chuyển tải thông điệp 45

2.5.1 Các thể loại chính được sử dụng 45

2.5.2 Ngôn ngữ thể hiện 49

2.6 Thành công và hạn chế, nguyên nhân thành công và hạn chế 51

2.6.1 Thành công và nguyên nhân của những thành công 51

2.6.2 Hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế 53

Tiểu kết chương 2 56

Chương 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THÔNG TIN XDĐ TRÊN BÁO CHÍ CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 57

3.1 Những vấn đề đặt ra về xây dựng Đảng trên báo chí của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh 57

3.2 Phương hướng nâng cao hiệu quả truyền thông về xây dựng Đảng trên báo chí của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh 59

3.3 Giải pháp nâng cao chất lượng thông tin về xây dựng Đảng trên báo chí của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh 60

3.3.1 Đổi mới quan điểm chỉ đạo tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí 60

3.3.2 Nâng cao năng lực tổ chức triển khai và thực hiện chủ đề xây dựng Đảng cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên 63

3.3.3 Nâng cao chất lượng nội dung thông tin về xây dựng Đảng 67

3.3.4 Đổi mới về hình thức tuyên truyền trong xây dựng Đảng 70

3.4 Kiến nghị 72

3.4.1 Nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng và quản lý Nhà nước về báo chí 72

3.4.2 Báo chí cần tích cực hơn trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực 73

3.4.3 Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí và cơ quan chủ quản 74

3.4.4 Cần chú trọng trong công tác tuyển dụng, đào tạo đội ngũ phóng viên 76

Tiểu kết chương 3 78

KẾT LUẬN 79

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 82

PHỤ LỤC 85

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Số lượng tin, bài về công tác XDĐ trên Báo Sài Gòn Giải Phóng và Tạp chí Sổ tay Xây dựng Đảng 32 Bảng 2.2 Các nội dung chính về công tác XDĐ trên Báo Sài Gòn Giải Phóng và Tạp chí Sổ tay Xây dựng Đảng 33

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ðảng bộ TP Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Ðịnh - Thành phố Hồ Chí Minh được thành lập từ rất sớm, là một trong những Ðảng bộ ra đời sớm nhất trên cả nước để lãnh đạo phong trào cách mạng tại địa phương Trong thời kỳ đấu tranh chống xâm lược, Ðảng bộ TP đã lãnh đạo toàn thể Nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Ðịnh đấu tranh chống lại thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược Sau năm 1975 khi đất nước được hòa bình, thống nhất đất nước, Ðảng bộ TP đã tiếp tục sự nghiệp lãnh đạo Nhân dân tiến hành công cuộc khắc phục hậu quả chiến tranh Ðảng bộ TP đã có nhiều chủ trương, quyết sách đúng đắn, sáng tạo, hợp lòng dân, từng bước khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳ đổi mới

Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng luôn được Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh qua các thời kỳ đặc biệt quan tâm, coi trọng và xem đây là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định đến sức mạnh và uy tín của Đảng Xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn, Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã ban

hành Nghị quyết số 12-NQ/TW về “Một số vấn đề cấp bách về XDĐ hiện nay”

Tiếp đó, Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đã ban hành

Nghị quyết số 04/NQ-TW về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”…

Để công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng đem lại hiệu quả cao thì báo chí có

vai trò đặc biệt quan trọng Nghị quyết Trung 4 khóa XII nhấn mạnh: “Phát huy vai trò, nêu cao trách nhiệm của các cơ quan báo chí, cơ quan chủ quản báo chí trong công tác đấu tranh phòng, chống suy thoái, quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"…; định hướng, cung cấp thông tin thường xuyên hoặc đột xuất; chú trọng tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ”

Hoạt động báo chí của Thành phố Hồ Chí Minh rất đa dạng với 161 cơ quan báo chí Trung ương đặt văn phòng đại diện; 10 chi nhánh đơn vị hoạt động truyền

hình trả tiền, 46 đơn vị hoạt động truyền hình thu qua vệ tinh Hoạt động báo chí TP gồm đầy đủ các loại như: báo in, truyền hình, phát thanh, báo điện tử Báo chí đã phổ biến nhanh chóng, kịp thời và đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước; thông tin về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội Trong những năm qua, báo chí TP phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng, hình thức và nội dung, đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng cao của Nhân dân; luôn đóng vai trò là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng - văn hóa của Đảng; cổ vũ kịp thời các phong trào hành động cách mạng và những tấm gương điển hình tiên tiến Đặc biệt, báo chí đã, đang và sẽ làm tốt chức năng phản biện xã hội; là cầu nối giữa Đảng và chính quyền với dân và dân

Nhiều vấn đề báo chí TP đã đưa ra nhằm đấu tranh phòng, chống tham nhũng, chống lãng phí, thực hành tiết kiệm, phòng, chống tệ nạn xã hội, những mặt trái, bức xúc mà dư luận xã hội quan tâm, tăng cường sự đồng thuận trong xã hội, giữ vững môi trường hòa bình, phản bác kịp thời những luận điệu xuyên tạc các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Trong thời gian qua, Đảng bộ Thành phố

Hồ Chí Minh đã luôn coi trọng, phát huy vai trò của hệ thống báo chí TP trong việc tuyên truyền, thực hiện nhiệm vụ công tác XDĐ và đã đạt được nhiều kết quả nổi bật Ban Chấp hành Đảng bộ TP, Ban Thường vụ Thành ủy đã chủ động, kịp thời ban hành nhiều Chỉ thị, Quy định để lãnh đạo báo chí TP làm tốt công tác này Tuy nhiên, báo chí TP cũng tồn tại những hạn chế Sự phát triển nhanh, mạnh của công nghệ thông tin và các phương tiện truyền thông điện tử đã làm thay đổi cơ cấu thông tin, dẫn đến hiện tượng trùng lặp, chất lượng thông tin của một số tờ báo, một số xuất bản phẩm chưa thực sự được nâng cao, chưa phát huy hết sức mạnh tuyên truyền, định hướng dư luận xã hội; việc đổi mới về nội dung đôi lúc chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu thông tin của công chúng, tính phản biện xã hội có lúc chưa cao Nội dung thông tin về vấn đề XDĐ trên báo chí của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh chưa thật sự đặc sắc, sáng tạo, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác XDĐ của Đảng bộ TP; chưa thật sự xứng với thế mạnh, tiềm năng của hệ thống Báo chí Thành phố Hồ Chí Minh - một trong những trung tâm báo chí lớn nhất của

cả nước

Xuất phát từ lý do trên, việc nghiên cứu đề tài “Vấn đề xây dựng Đảng trên báo chí của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh”, là rất cần thiết về lý luận và thực

tiễn, qua nghiên cứu sẽ chỉ ra những hạn chế còn tồn tại về công tác XDĐ trên báo chí, từ đó đề xuất một số giải pháp, nhằm nâng cao chất lượng nội dung thông tin về XDĐ của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh trên báo chí

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích

Trên cơ sở hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến đề tài, luận văn tiến hành khảo sát, đánh giá về tần suất, nội dung, hình thức của các bài báo viết về XDĐ tại trên báo Sài Gòn Giải Phóng và Tạp chí Sổ tay Xây dựng Đảng Qua đó, chỉ ra những thành tựu và hạn chế trong công tác XDĐ trên báo chí thời gian qua, từ đó, đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng thông tin, tuyên truyền về công tác XDĐ trên báo chí của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới

truyền về XDĐ trong tình hình mới Có thể nêu tên một số tác phẩm, tài liệu, công trình nghiên cứu liên quan trực tiếp đến nội dung đề tài như:

3.1 Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Các tác giả Tạ Ngọc Tấn, Đinh Thế Huy, Trần Đình Thắng, Đinh Văn Hường,

Lê Mạnh Bỉnh, Nguyễn Văn Dững, Dương Xuân Sơn, Trần Quang, Hoàng Đình

Cúc cùng biên soạn trong cuốn sách “Cơ sở lý luận báo chí”, “Cơ sở lý luận báo chí truyền thông”, “Truyền thông đại chúng và phát triển xã hội”, “Báo chí - Những vấn đề của báo chí hiện đại” gồm những kiến thức cơ bản về vai trò của báo chí

trong đời sống xã hội và trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa

Cuốn sách cung cấp lý luận cơ bản nhằm nghiên cứu các vấn đề trong sự vận hành của hệ thống báo chí; làm rõ các khái niệm cơ bản, chức năng, nguyên tắc của báo chí; tìm ra mối quan hệ qua lại giữa báo chí với các đối tượng, hoạt động xã hội khác Các tác giả đã phát hiện ra tính quy luật, phương pháp, nguyên tắc, và chỉ ra rằng cần nâng cao chất lượng hoạt động của mỗi nhà báo, mỗi cơ quan báo chí và

hệ thống các phương tiện truyền thông đại chúng

Cuốn “80 năm báo chí cách mạng Việt Nam” với 44 bài viết của các chuyên gia,

nhà báo lão thành và nhà lãnh đạo, quản lý báo chí đã đánh giá, phân tích những thành tựu đạt được và những mặt còn hạn chế của báo chí Việt Nam suốt chiều dài lịch sử, trong đó nhấn mạnh đến vai trò của báo chí với vấn đề XDĐ Báo chí ngày càng làm tốt chức năng “diễn đàn của nhân dân” và góp phần phê phán đắc lực cái xấu tồn tại ở những cơ quan, đơn vị, xí nghiệp, tổ chức đảng, trong mỗi cán bộ, đảng viên…

Có thể khẳng định, báo chí trong thời kỳ đổi mới khởi sắc nhất, cả về số lượng cũng như chất lượng Những thông tin, đánh giá của tác giả trong cuốn sách này đã gợi mở, góp phần quan trọng cho việc xây dựng, nhìn rõ quá trình phát triển của báo chí trong từng giai đoạn lịch sử, nhất là những quan niệm, định hướng của các cơ quan báo chí trong việc tiếp cận, phản ánh thông tin, bày tỏ quan điểm khi tuyên tuyền về XDĐ nói chung và tổ chức XDĐ nói riêng

Trong tác phẩm “80 năm báo chí cách mạng phát triển - một thành tựu quan trọng của cách mạng Việt Nam”, đăng Báo Nhân Dân số 21-6-2005, nhà báo Phạm

Khắc Hải, nêu rõ vai trò của báo chí nói chung trong XDĐ và báo Đảng tuyên truyền về XDĐ trong giai đoạn hiện nay Qua đó, nhận thấy báo chí có vai trò quan trọng trong phân tích, mổ xẻ, đánh giá mặt được, chưa được của XDĐ Sách

“Truyền thông đại chúng trong công tác lãnh đạo, quản lý” do Vũ Đình Hòa chủ

biên, đã phân tích vai trò của báo chí trong đời sống xã hội, là lực lượng quan trọng giúp Đảng lãnh đạo và Nhà nước quản lý tốt nhiệm vụ của mình, đưa xã hội phát

triển Cuốn sách “Vai trò của báo chí trong định hướng dư luận xã hội” của Đỗ Chí

Nghĩa đã chỉ ra báo chí có vai trò không thể thay thế trong định hướng dư luận xã hội, góp phần thúc đẩy giải quyết những vấn đề mới nảy sinh trong đời sống

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ “Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với báo chí nước ta hiện nay”, Ngô Mạnh Hà chủ biên năm 2004, là công trình

nghiên cứu về định hướng và phát triển báo chí ở nước ta Đã phân tích những vấn

đề cơ bản về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với báo chí ở địa phương

và một số bộ, ngành trong giai đoạn hiện nay; khẳng định các cơ quan chủ quản có vai trò rất lớn trong việc nâng cao chất lượng tuyên truyền của báo chí

Cuốn sách “Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với báo chí trong thời kỳ đổi mới”

(2005) của tác giả Nguyễn Vũ Tiến đã phân tích và làm rõ vai trò quan trọng của Đảng trong lãnh đạo đối với hoạt động báo chí, để báo chí nói chung, báo Đảng nói riêng đổi mới và phát triển trong thời kỳ hội nhập quốc tế Khẳng định sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí là tất yếu khách quan Quá trình trưởng thành và hoạt động của báo chí cách mạng luôn được sự quan tâm, lãnh đạo, định hướng kịp thời, sâu sát và tạo điều kiện của Đảng và Nhà nước Cuốn sách đánh giá thực trạng của báo chí và sự lãnh của Đảng đối với báo chí nước ta thời kỳ năm đổi mới Đó là sự đổi mới từ chính các cơ quan báo chí trên toàn quốc, từ hình thức đến nội dung; từ đội ngũ làm báo đến cơ sở vật chất

Năm 2015, tác giả Trần Đình Huỳnh xuất bản cuốn sách “Xây dựng Đảng - Những bài chính luận” Đây là quyển sách đã tập hợp những bài chính luận, nghiên

cứu tư tưởng, triết lý của những nhà kinh điển và những quan điểm chỉ đạo của Đảng ta, có giá trị thực tiễn, soi sáng cho công tác xây dựng, đổi mới, chỉnh đốn Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay

3.2 Các hội thảo liên quan đến đề tài nghiên cứu

- Hội thảo báo Đảng các tỉnh, TP phía Bắc tổ chức tại Thái Nguyên năm 2010,

với chủ đề “Làm gì để nâng cao tính hấp dẫn của báo Đảng địa phương”

- Hội thảo báo Đảng các tỉnh phía Bắc năm 2011, tại Hải Phòng, với chủ đề

“Báo Đảng tuyên truyền “đúng, trúng, hay” góp phần đưa Nghị quyết vào cuộc sống”

- Hội thảo báo Đảng các tỉnh phía Bắc năm 2012, tại Hà Nam, với chủ đề “Tập trung tuyên truyền thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI)”

- Hội thảo báo Đảng khu vực miền Trung - Tây Nguyên, tại Thừa Thiên Huế

(3/2014), với chủ đề “Tuyên truyền XDĐ trong tình hình mới”

- Hội thảo Hội Nhà báo các tỉnh duyên hải Đồng bằng Bắc Bộ năm 2015, tại

Ninh Bình, với chủ đề “Báo chí với đề tài XDĐ, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”

- Hội thảo báo Đảng các tỉnh, TP phía Bắc lần thứ 23 - vòng II, tại Quảng

Ninh (5/2015), với chủ đề “Báo Đảng địa phương tuyên truyền về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính trị, gắn với tuyên truyền về đại hội Đảng các cấp”

- Hội thảo báo Đảng khu vực miền Trung - Tây Nguyên lần thứ 6 - vòng IV,

tại TP Quy Nhơn (5/2016), với chủ đề “Nâng cao hiệu quả tuyên truyền XDĐ của các cơ quan báo Đảng ở địa phương”

- Hội thảo báo Đảng khu vực miền Đông Nam Bộ (mở rộng 6/2019), tại Long

An, với chủ đề “Báo chí trước thách thức từ mạng xã hội”, v.v…

Những Hội thảo này đã tập trung làm rõ chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan báo Đảng ở địa phương từ góc nhìn thực tiễn Từ đó, rút ra bài học kinh nghiệm và giải pháp để nâng cao hiệu quả tuyên truyền trên các lĩnh vực, nhất là tuyên truyền

về XDĐ Các bài viết, bài phát biểu trong các hội thảo là nguồn tài liệu tham khảo quý giá cho tác giả trong quá trình nghiên cứu

3.3 Các luận văn, luận án liên quan đến đề tài nghiên cứu

- Bài viết “Tạp chí Sổ tay Xây dựng Đảng qua 16 năm hoạt động (1994 - 2010): Nỗ lực góp phần vào công tác XDĐ của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh”

của TS Hoàng Văn Lễ (Tổng Biên tập Tạp chí), in trong tập “Báo chí Việt Nam, những dấu ấn đấu tranh cách mạng”, năm 2010

- Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên

truyền “Báo chí Kiên Giang tuyên truyền thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ tỉnh trong giai đoạn hiện nay” năm 2015, (khảo sát Báo Kiên Giang và Đài Phát

thanh - Truyền hình Kiên Giang năm 2014) của Lâm Văn Sển Luận văn đã làm rõ một số vấn đề lý luận và vai trò, nhiệm vụ của báo chí cách mạng và nội dung báo chí địa phương tuyên truyền thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ tỉnh, Tác giả đã phân tích, đánh giá thực trạng, nguyên nhân thành công, hạn chế và nêu những giải pháp, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của báo chí Kiên Giang trong thời gian tới

- Nguyễn Bá Sinh (2012) “Tính hấp dẫn của báo Đảng ở nước ta hiện nay”,

Luận án tiến sĩ, chuyên ngành Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, đã nêu

rõ vai trò của các tờ báo Đảng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam thời gian qua Đồng thời, đánh giá ưu điểm, hạn chế của các tờ báo Đảng địa phương - cơ quan ngôn luận của các đảng bộ tỉnh, TP trên cả nước tuyên truyền về các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có công tác XDĐ Luận án nghiên cứu mối quan hệ hai chiều giữa báo Đảng với các nhóm công chúng bạn đọc về nhu cầu tiếp nhận thông tin và hoạt động cung cấp thông tin, tuyên truyền Đánh giá thực trạng về sự hấp dẫn của báo Đảng hiện nay, chỉ ra những ưu điểm, khuyết điểm, thuận lợi, khó khăn của hoạt động báo Đảng trong cơ chế thị trường, phân tích những nguyên nhân ảnh hưởng đến tính hấp dẫn của báo Đảng Đề xuất một số giải pháp và những kiến nghị để góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của báo Đảng, nhằm thu hút đông đảo công chúng bạn đọc, bảo đảm tính định hướng, và nâng cao tính hấp dẫn của báo Đảng hiện nay và những năm tới

- Luận án tiến sĩ “Nâng cao năng lực cạnh tranh của các tạp chí ban đảng trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế” năm 2014 của Phạm Thị Thu Huyền, chỉ

rõ vị trí, vai trò, tác động tuyên truyền về XDĐ của các tờ tạp chí chuyên ngành của các ban XDĐ ở Trung ương - các cơ quan tham mưu của Đảng Luận án đã đề cập tới một phần thế mạnh và hạn chế của nội dung tuyên truyền về công tác XDĐ và

đề xuất một số giải pháp nâng cao vai trò, vị trí, chất lượng tuyên truyền

- Lê Thị Hương (2018), “Vấn đề XDĐ trên báo in hiện nay (Khảo sát Báo Nhân Dân, Hà Nội Mới, Sài Gòn Giải Phóng từ tháng 6/2017 đến tháng 6/2018)”, Luận

văn thạc sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Luận văn nghiên cứu thể loại báo in, phân tích làm rõ lý luận về vấn về XDĐ và thực trạng vấn đề XDĐ trên báo in hiện nay Trên cơ sở phân tích nguyên nhân của các ưu điểm, hạn chế tác giả kiến nghị những giải pháp để tăng cường vai trò của báo Đảng thời gian tới

Những công trình nghiên cứu này đã đánh giá được thực trạng báo Đảng cả nước, vấn đề tuyên truyền về XDĐ trên một cơ quan báo chí cụ thể, có cả đề tài đã tiến hành khảo sát vấn đề XDĐ trên báo in Sài Gòn Giải Phóng; đưa ra những giải pháp nâng cao chất lượng tuyên truyền của báo chí nói chung và tuyên truyền về

XDĐ nói riêng Tuy nhiên, đề tài “Vấn đề xây dựng Đảng trên báo chí của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh” là đề tài chưa có nghiên cứu trước đó

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Vấn đề XDĐ trên báo chí, của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh, là đối tượng nghiên cứu của luận văn

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Căn cứ hệ thống quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí

Minh; quan điểm của Đảng ta và Nhà nước ta, về công tác tư tưởng, báo chí, về sự lãnh đạo, quản lý báo chí Đồng thời, tác kế thừa những kết quả đã được nghiên cứu

ở các công trình khoa học có liên quan, đã công bố

5.2 Cơ sở thực tiễn

Cơ sở thực tiễn của luận văn là thực trạng nội dung về lĩnh vực XDĐ của các cơ quan báo chí Thành phố Hồ Chí Minh, trong đó tập trung khảo sát tại Báo Sài Gòn Giải Phóng và Tạp chí Sổ tay Xây dựng Đảng; tham khảo báo cáo, tư liệu liên quan

5.3 Phương pháp nghiên cứu

Tác giã đã sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu, cụ thể như sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp, được sử dụng để tiếp cận các tài liệu, công trình nghiên cứu từng công bố; các giáo trình phục vụ học tập và giảng dạy tại các học viện, nhà trường, để rút ra những vấn đề lý luận cần thiết

- Phương pháp phân tích thông điệp: Khảo sát thống kê tần suất số lượng tin, bài về vấn đề XDĐ trên báo chí Thành phố Hồ Chí Minh, phân tích đánh giá thành công và hạn chế của báo chí Thành phố Hồ Chí Minh trong việc tuyên truyền về vấn đề XDĐ

- Phương pháp phỏng vấn sâu để thu nhận những ý kiến đánh giá của những người có liên quan về những thành công, hạn chế của báo chí Thành phố Hồ Chí Minh với vấn đề tuyên truyền về XDĐ, trên cơ sở đó, đề xuất những giải pháp cần thiết để góp phần nâng cao chất lượng tuyên truyền vấn đề này

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể là tài liệu để các cơ quan báo chí TP nghiên cứu, vận dụng vào việc tuyên truyền thực hiện nhiệm vụ công tác XDĐ bằng các hình thức phù hợp, trong đó, có việc xây dựng các chuyên trang, chuyên mục XDĐ Ngoài ra, luận văn cũng có thể là tài liệu để cấp ủy các địa phương khác trong cả nước tham khảo, vận dụng lãnh đạo, chỉ đạo báo chí thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền về công tác XDĐ

7 Kết cấu của luận văn

Vội dung luận văn gồm có 3 chương:

- Chương 1: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác XDĐ trên báo chí

- Chương 2: Khảo sát nội dung XDĐ trên cơ quan báo chí của Đảng bộ Thành

phố Hồ Chí Minh

- Chương 3: Một số vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao chất lượng thông tin

XDĐ trên báo chí của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh

Ngoài ra trong luận văn còn có các phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục và Danh mục tài liệu tham khảo

NỘI DUNG Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC

XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO CHÍ 1.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài

1.1.1 Báo chí

Báo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, những vấn đề trong đời sống xã hội, được thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định

kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo

in, báo nói, báo hình, báo điện tử (Theo Luật Báo chí 2016) [27]

Báo chí là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội,

tổ chức chính trị, xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp,

là diễn đàn của Nhân dân; đồng thời, là phương tiện thông tin thiết yếu trong đời sống xã hội

1.1.2 Công tác xây dựng Đảng

Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập (3/2/1930) và rèn luyện, đã lãnh đạo cách mạng Việt Nam giành được những thắng lợi vĩ đại qua từng giai đoạn lịch sử Những thắng lợi đó đều gắn liền với quá trình xây dựng và phát triển của Đảng Đảng ta luôn xác định nhiệm vụ XDĐ là một trong những nhiệm vụ

trọng tâm, từ đó đề ra những quyết sách hết sức quan trọng, kịp thời như “Xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng” (Đại hội IX); xác

định yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của Đảng là việc xây dựng Đảng

trong sạch, vững mạnh, đây cũng là nhiệm vụ then chốt Liên tiếp tại các kỳ Đại

hội X, XI, XII, XIII Đảng ta tiếp tục khẳng định phải tập trung làm tốt công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về chính trị, tư tưởng,

tổ chức; có đạo đức, có phương thức lãnh đạo khoa học Các nghị quyết của Hội nghị Trung ương 4 các khóa XI, XII, XII đã thật sự tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của các tổ chức đảng và hệ thống chính trị; của cán

bộ, đảng viên và Nhân dân đối với nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững niềm tin, mối quan hệ gắn bó giữa Nhân dân với

Đảng, giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng Kết quả công tác xây dựng Đảng, từ khi thực hiện các nghị quyết nêu trên đã để lại những dấu ấn đặc biệt đối với bạn bè quốc tế, từ đó an tâm, tin tưởng hơn trong mở rộng các hoạt động giao lưu, hợp tác

và thiết lập các mối quan hệ toàn diện, lâu dài, mang tầm chiến lược

XDĐ là một lĩnh vực khoa học về sự lãnh đạo của Đảng, về những nguyên tắc

tổ chức, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; XDĐ còn là khoa học về những nguyên tắc và phương pháp lãnh đạo của Đảng; nguyên lý về tư tưởng và tổ chức, những cơ chế để thực hiện những nguyên tắc, tiêu chuẩn đó trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền… [16, tr 127]

XDĐ là nhiệm vụ của toàn Đảng, của cả hệ thống chính trị và của toàn dân, trong đó Đảng phải chủ động, thường xuyên quan tâm, chú làm tốt công tác xây dựng nội bộ Đảng trong sạch, vững mạnh

Từ những luận điểm trên, có thể đưa ra khái niệm về xây dựng Đảng như sau:

Xây dựng Đảng là việc xây dựng tổ chức và con người, nhằm làm cho Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh; không ngừng nâng cao sức chiến đầu và năng lực lãnh đạo của Đảng, để Đảng xứng đáng là đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc

1.1.3 Nội dung chủ yếu của công tác xây dựng Đảng

Nội dung cơ bản của công tác XDĐ hiện nay là phát huy truyền thống vẻ vang, giữ vững bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong của Đảng; XDĐ thật

sự vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức; không ngừng đổi mới phương thức lãnh đạo, tăng cường mối liên hệ giữa Đảng với Nhân dân, bảo đảm cho Đảng làm tròn trách nhiệm là đội tiên phong lãnh đạo sự nghiệp cách mạng Nội dung XDĐ luôn được Đảng ta kiên định, bám sát Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội năm 1991 và Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) Theo đó, Đảng phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, coi đây là quy luật tồn tại và phát triển của Đảng

Kể từ Đại hội XII, công tác XDĐ gồm 4 nội dung chủ yếu: XDĐ về chính trị,

về tư tưởng, về tổ chức và về đạo đức Trong công tác XDĐ còn có hoạt động kiểm

tra, giám sát, hoạt động lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội

XDĐ vững mạnh về chính trị: Là luôn kiên định chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư

tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, bản chất cách mạng và khoa học của giai cấp công nhân; phù hợp với quy luật khách quan và thực tiễn của đất nước trong từng thời kỳ của cách mạng; trong đó ý chí, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân luôn được quan tâm và là trung tâm của các hoạt động lãnh đạo

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đó, Đảng phải tập trung xây dựng đường lối, chính sách trên các lĩnh vực; xây dựng nội dung, phương thức lãnh đạo khoa học, thiết thực, hiệu quả; không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ của toàn Đảng, để đội ngũ cán bộ, đảng viên không hoang mang, dao động, hoài nghi và giảm sút lòng tin vào con đường mà Đảng, Bác Hồ đã lựa chọn, kể cả những lúc khó khăn, phức tạp nhất của tình hình thế giới

XDĐ về tư tưởng: Là bảo vệ vững chắc nền tảng tưởng của Đảng; nâng cao

phẩm chất cách mạng của đội ngũ cán bộ, đảng viên, tuyệt đối trung thành với chủ nghĩa Mác - Lê-nin, với lý tưởng cách mạng của Đảng; thông suốt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng Đấu tranh chống lại mọi biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, âm mưu hoạt động “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch… XDĐ về tư tưởng đòi hỏi cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức công tác tư tưởng; nâng cao sức chiến đấu, tính thuyết phục, hiệu quả của công tác tư tưởng; chủ động phòng ngừa và đấu tranh có hiệu quả với những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ ta…

XDĐ về tổ chức: Là xây dựng bộ máy, cơ cấu và hệ thống của Đảng từ cấp cơ

sở đến cấp Trung ương; là xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên; định rõ chức năng, mối quan hệ giữa Đảng với Nhà nước; mối quan hệ giữa Đảng và các tổ chức khác trong hệ thống chính trị XDĐ về tổ chức đòi hỏi phảo gắn chặt với việc thực hiện nhiệm vụ công tác tư tưởng Muốn chuyển biến nhận thức thành hành động, đường lối nhiệm vụ chính trị của Đảng mới trở thành hiện thực thì đòi hỏi phải làm tốt công tác tổ chức, với những nhiệm vụ hết sức nặng nề, phức tạp, từ việc xây dựng

và sử dụng bộ máy, bố trí cán bộ đến kiểm tra việc thực hiện…

XDĐ về đạo đức: Đại hội XIII xác định là “nền tảng”, là “cái gốc” cho Đảng

trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng Đây là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn to lớn, góp phần làm cho Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh, xứng đáng với sự tin cậy của nhân dân, giúp Đảng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, hoàn thành những trọng trách của mình trước dân tộc Việc giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên được xem là khâu then chốt, một mục tiêu mà Đảng ta cần phấn đấu, làm cho Đảng luôn xứng đáng với mong mỏi của toàn dân, thực sự tiêu biểu cho “trí tuệ, danh dự

và lương tâm của thời đại” Văn kiện XIII của Đảng khẳng định: “Nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện các giá trị đạo đức cách mạng theo tinh thần Đảng ta là đạo đức,

là văn minh cho phù hợp với điều kiện mới và truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc” [10 - tr 184]

1.2 Quan điểm của Mác - Ăngghen, Lê-nin, Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam đối với vấn đề xây dựng Đảng

1.2.1 Quan điểm Mác - Ăngghen về xây dựng Đảng

Ăngghen đã nhấn mạnh rằng, không có một đảng chính trị nào có thể tồn tại nếu không có tổ chức; Đảng Cộng sản là đội tiên phong có tổ chức và là tổ chức cao nhất; toàn bộ đời sống và hoạt động của Đảng phải được tổ chức rất chặ chẽ, trên cơ

sở lý luận của chủ nghĩa cộng sản khoa học Mác và Ăngghen đã quy định rõ hệ thống cơ cấu tổ chức của Liên đoàn những người cộng sản là một chỉnh thể thống nhất, tế bào cơ sở của Liên đoàn là công xã có từ 3 đến 20 đảng viên; các công xã hợp thành các khu, đứng đầu là ban chấp hành khu và cơ quan tối cao của Liên đoàn

là đại hội, giữa hai kỳ đại hội là ban chấp hành Trung ương Các ban chấp hành được bầu cử ra và có thể thay thế bất cứ lúc nào [34, tr.26]

Công tác XDĐ về tổ chức nói chung và xây dựng hệ thống tổ chức của Đảng nói riêng luôn có mối quan hệ biện chứng với các mặt XDĐ về chính trị và tư tưởng Việc xây dựng hệ thống tổ chức của Đảng và các tổ chức trong hệ thống chính trị xuất phát từ đường lối chính trị của Đảng, phục vụ thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ của sự nghiệp cách mạng trong mọi thời kỳ [34, tr 71 - 72]

1.2.2 Quan điểm Lê-nin về xây dựng Đảng

Lê-nin đã phát triển, xây dựng và hoàn chỉnh học thuyết về đảng kiểu mới của giai cấp công nhân, trên cơ sở kế thừa những tư tưởng cơ bản của Mác và Ăngghen

về XDĐ Trong học thuyết đó, Lê-nin đã đề ra và lý giải một cách hệ thống những luận điểm về XDĐ vô sản, các phương pháp và nguyên tắc chủ yếu của chiến lược, sách lược và tổ chức của đảng qua các giai đoạn phát triển khác nhau Trong hệ thống lý luận trên, những nguyên lý XDĐ về mặt chính trị, tư tưởng là những chuẩn mực mang tính nguyên tắc, là cơ sở tạo nên sự thống nhất về ý chí, thống nhất về tổ chức và hành động, cơ sở của sự đoàn kết trong nội bộ đảng, nội bộ giai cấp, đoàn kết quốc tế giữa phong trào công nhân và đoàn kết của Đảng với quần chúng XDĐ

về chính trị, tư tưởng còn là biện pháp để ngăn ngừa, làm thất bại những quan điểm thù địch, sự chia rẽ đảng về mặt tổ chức, bảo vệ đường lối đúng đắn của đảng trong bất luận hoàn cảnh và tình huống nào Chính vì vậy, XDĐ về chính trị, tư tưởng là tiền đề tạo ra sức mạnh cho tất cả các đảng Mác - Lê-nin chân chính Lênin đặc biệt nhấn mạnh XDĐ về mặt chính trị, tư tưởng, mà trước hết là xây dựng sự thống nhất

và vững chắc về tư tưởng, loại trừ những sự bất đồng ý kiến và mơ hồ về tư tưởng, xem đây là một nhân tố có ý nghĩa quyết định cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ nhà nước xã hội chủ nghĩa Nét nổi bật nhất, căn bản nhất trong công tác tư tưởng

và lý luận của Lê-nin trong cách mạng nói chung và trong cách mạng xã hội chủ nghĩa nói riêng là việc quán triệt một cách sâu sắc tính cách mạng và khoa học của

nó, vận dụng sáng tạo vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể của đất nước mình, nhằm giải quyết thắng lợi những nhiệm vụ mà cách mạng đang đặt ra và qua đó góp phần tích cực vào sự phát triển của cách mạng thế giới và làm giàu thêm kho tàng lý luận mácxít Người cho rằng chủ nghĩa Mác là một kim chỉ nam cho hành mọi hành

động, không giáo điều

Mọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước là nhằm không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân lao động, bảo đảm sự phát triển toàn diện trong mọi thành viên của xã hội mới, trên cơ sở đẩy mạnh sản xuất, nâng cao năng suất lao động xã hội bằng việc kết hợp nhiệt tình cách mạng

của Nhân dân với việc sử dụng những thành tựu khoa học tiên tiến của thời đại

1.2.3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng

Hồ Chí Minh đã khẳng định, cách mạng cần có Đảng và “Đảng muốn vững thì

phải có chủ nghĩa làm cốt” - đó là chủ nghĩa Mác - Lê-nin Người cho rằng XDĐ là

phải thực hiện tốt các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, gồm các nguyên tắc chủ

yếu là: (1) Tập trung dân chủ, là nguyên tắc cơ bản, quan trọng nhất, có thể coi đó là nguyên tắc xương sống chi phối mọi hoạt động của Đảng (2) Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, là hai vế làm thành một chỉnh thể thống nhất trong nguyên tắc sinh hoạt đảng (3) Tự phê bình và phê bình, là quy luật phát triển của Đảng, làm cho phần

tốt trong mỗi con người nảy nở và phần xấu bị mất dần đi; để tăng cường đoàn kết, thống nhất trong nội bộ Đảng phải được tiến hành thường xuyên, kiên quyết, có tính chất xây dựng, kỷ luật nghiêm, có “tinh thần đồng chí yêu thương lẫn nhau”,

thành khẩn, thành tâm, trung thực (4) Đoàn kết, thống nhất trong Đảng, là trách

nhiệm của toàn Đảng, dựa trên nền tảng tư tưởng, Cương lĩnh, Điều lệ, đường lối, quan điểm, nghị quyết của tổ chức đảng các cấp Đòi hỏi phải thực hành dân chủ rộng rãi trong Đảng để thực hiện tốt nguyên tắc này; cùng với thường xuyên, nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình, tu dưỡng đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân

Đặc biệt, Hồ Chí Minh yêu cầu Đảng phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn; đề phòng và khắc phục những biểu hiện tiêu cực, thoái hóa, biến chất; giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên có ý thức và tự giác toàn tâm, toàn ý phục

vụ Tổ quốc, phục vụ Nhân dân và sự nghiệp cách mạng [39, tr 61]

1.2.4 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng Đảng

Nhiệm vụ XDĐ luôn là một nhiệm vụ trọng tâm của Đảng qua các giai đoạn, thời kỳ phát triển Đảng luôn quan tâm, kịp thời xây dựng và ban hành chủ trương, nghị quyết về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, điển hình như tại các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, IX, X, XI, XII, XIII, Đảng đề ra các nhiệm vụ nặng nề và cấp bách, như: Xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; phải XDĐ ngang tầm nhiệm vụ chính trị của một Đảng cầm

quyền; coi trọng XDĐ trong sạch, vững mạnh, xây dựng và bảo vệ vững chắc thành trì cách mạng của Đảng, của Tổ quốc Xuất phát từ thực tiễn tình hình và

yêu cầu XDĐ những năm trước đây, cả hai Đại hội X và XI đều lấy “nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng” làm vế đầu của chủ đề Đại hội, đến Đại hội XII có sự điều chỉnh cần thiết, thay nội dung ấy bằng: “tăng cường XDĐ trong sạch, vững mạnh”

Tại Đại hội XIII (01/2021), Đảng đặc biệt coi trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng không chỉ được đề cập trong Báo cáo chính trị, mà còn được trình bày riêng trong Báo cáo tổng kết công tác XDĐ và thi hành Điều lệ Đảng Trước hết về chủ đề, Đại hội XIII của Đảng đã phát triển

thành tố “Tăng cường XDĐ trong sạch, vững mạnh” của Đại hội XII thành “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh”

Nhận thức mới là bổ sung nhiệm vụ “xây dựng hệ thống chính trị” cùng với XDĐ trong sạch, vững mạnh; và không chỉ đề cập đến XDĐ, mà còn cả chỉnh đốn Đảng

Từ thực tiễn công cuộc đổi mới, trực tiếp là 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, Báo cáo chính trị tại Đại hội XIII rút ra 5 bài học kinh nghiệm; trong đó, bài học kinh nghiệm về XDĐ, hệ thống chính trị, nhấn mạnh công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng phải được triển khai quyết liệt, toàn diện, đồng bộ, thường xuyên cả về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ So với Đại hội XII, Báo cáo chính trị trình Đại hội XIII, Đảng xác định công tác cán bộ phải thực sự là “then chốt của then chốt”, cần tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, trong đó, chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; cán bộ, đảng viên phải thực hiện trách nhiệm nêu gương, chức

vụ càng cao càng phải gương mẫu

Báo cáo tổng kết công tác XDĐ và thi hành Điều lệ Đảng nêu phương hướng công tác XDĐ thời gian tới Đại hội XIII đã xác định phải tiếp tục kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội và đường lối đổi mới của Đảng, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân; tăng cường công

tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng và hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước; tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng

Cần phát huy sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, trước hết là Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng, tạo sự thống nhất trong Đảng, đồng thuận trong xã hội; coi trọng hơn nữa công tác đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch Yêu cầu cán bộ, đảng viên phát huy tính tiên phong, gương mẫu, trọng dân, gần dân, học dân, tin dân, hiểu dân; kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”,

“tự chuyển hóa” trong nội bộ… Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; ngăn chặn, đẩy lùi, đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí ;

có cơ chế bảo vệ những cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đương đầu với khó khăn, thử thách, quyết liệt trong hành động vì lợi ích chung, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm

Báo cáo cũng chỉ ra nhiệm vụ hết sức quan trọng, nặng nề, là cần tăng cường hơn nữa mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, củng cố và không ngừng nâng cao niềm tin của Nhân dân đối với Đảng Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng và kiểm soát chặt chẽ quyền lực

1.3 Đặc điểm các loại hình báo chí và vai trò, nhiệm vụ của báo chí đối với vấn đề xây dựng Đảng

1.3.1 Đặc điểm các loại hình báo chí

Căn cứ vào tính chất kỹ thuật và phương thức thực hiện truyền thông hiện nay,

có thể chia các loại hình báo chí: Báo in, báo nói, báo hình, báo mạng điện tử:

1.3.1.1 Báo in

Là loại hình chuyển tải thông tin bằng ấn phẩm định kỳ và được phát hành rộng rãi trong xã hội; xuất hiện lâu đời nhất, vào cuối thế kỷ XVI ở châu Âu Tại Việt Nam, ngày 01/4/1865, tờ Gia Định báo ra đời, được xác định là thời điểm khởi đầu của lịch sử báo chí hiện đại

* Ưu điểm: Thường phản ánh khá nhanh sự kiện, hiện tượng, vấn đề mang

tính thời sự được xã hội quan tâm Tính phổ cập cao, tác động đến nhiều nhóm xã hội Người đọc có thể chủ động trong việc tiếp nhận thông tin và cũng là một trong những phương tiện lưu trữ thông tin tương đối tốt

* Hạn chế: Chậm đến tay người đọc ở nước ngoài, thông tin nhiều khi không

còn mang tính thời sự, giảm giá trị của thông tin Tin tức không thể cập nhật thường xuyên như các loại hình báo chí khác Khả năng tương tác hai chiều kém Đặc biệt, báo in đòi hỏi các chi phí in ấn, vận chuyển, phát hành tương đối lớn, khó khăn trong việc vận chuyển đến các vùng sâu, vùng xa và ra nước ngoài v.v…

1.3.1.2 Phát thanh (báo nói)

Là loại hình chuyển tải thông tin sử dụng âm thanh, các tiếng động làm nền hoặc minh họa cho lời nói Phát thanh có hai loại: Phát thanh qua làn sóng vô tuyến

và phát thanh qua hệ thống dây dẫn Hiện nay, loại hình phát thanh qua làn sóng vô tuyến điện được coi là ưu thế nhất

* Ưu điểm: Có khả năng truyền tải thông tin nhanh nhất về các sự việc, hiện

tượng trong xã hội, đặc biệt khi sử dụng loại hình phát thanh trực tiếp, có thể truyền cảm qua giọng nói Đối tượng tác động của phát thanh rất đông đảo, ở khắp mọi miền đất nước và khắp các châu lục trên thế giới Đặc biệt, phát thanh rất thích hợp đối với những địa điểm xa xôi, hiểm trở, cách xa trung tâm đô thị, trong hoàn cảnh khẩn cấp (thiên tai, bão lũ) Phương tiện để tiếp cận báo nói tương đối gọn nhẹ, giá thành thấp

* Hạn chế: Đối với báo phát thanh truyền thống công chúng chỉ tiếp nhận

thông tin qua duy nhất một giác quan là tai nghe, do đó nặng về tính độc thoại; khó diễn tả được những hình ảnh phức tạp, đồng thời thính giả khó nhớ được toàn bộ thông tin do tính chất hình tuyến; nghe càng nhiều, độ ghi nhớ càng giảm ; không trình bày được các thông tin bằng hình ảnh (phóng sự ảnh) hoặc các thông tin có hình ảnh minh họa; chất lượng tín hiệu thông tin phụ thuộc vào công suất phát sóng, nhiễu sóng do các yếu tố tự nhiên và con người Điều này ảnh hưởng đến việc tiếp thu, phân tích kỹ lưỡng vấn đề của thính giả

1.3.1.3 Truyền hình

Là loại hình chuyển tải thông tin sử dụng hình ảnh động và âm thanh, có thể tổng hợp tất cả thông tin có trong báo viết, báo nói hay phim ảnh

* Ưu điểm: Thông tin nhanh chóng về sự việc, hiện tượng trong xã hội

Truyền hình trực tiếp cho phép khán giả được trực tiếp chứng kiến sự việc, hiện tượng, thậm chí có thể tham gia vào sự kiện đó Tác động của truyền hình bằng cả thị giác và thính giác do vậy, truyền hình có sức hấp dẫn rất lớn… Ngày nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, kỹ thuật, truyền hình đã có mặt ở hầu khắp các vùng, khu vực, địa phương trong nước cũng như trên thế giới…

* Hạn chế: Phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố khoa học, kỹ thuật và điều kiện

kinh tế - xã hội của mỗi vùng, khu vực, địa phương, và của từng gia đình Sự chuyển tín hiệu sóng ra bên ngoài đòi hỏi chi phí khá lớn (thuê vệ tinh, thuê thời gian phát sóng…) Ngoài ra, truyền hình cũng là đối tượng bị các thế lực chống đối, thù địch quấy phá, gây mất sóng, khả năng tương tác hai chiều không cao

1.3.1.4 Báo điện tử

Là loại hình báo chí chuyển tải thông tin bằng mạng internet toàn cầu

* Ưu điểm: Có thể kết hợp được tất cả các loại hình thông tin báo chí khác

Đồng thời, báo điện tử cũng có thể truyền thông dưới dạng chữ, ảnh tĩnh (như báo viết), âm thanh (như báo nói), ảnh động (như báo hình) Khối lượng thông tin của báo điện tử rất phong phú, đa dạng, thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau Khi thông tin được đưa lên mạng, nó được phổ biến lập tức trên toàn thế giới và hầu như không

có giới hạn biên giới, quốc gia Thông tin được chia sẻ và chuyển tải đến bất kỳ địa chỉ nào trên mạng

Thông tin được chuyển tải nhanh chóng, dễ dàng cập nhật thường xuyên, có tính tương tác hai chiều cao Thông tin được lưu giữ lâu, người đọc có thể xem lại, tải về máy tính của mình khi cần thiết Người đọc có thể dễ dàng in thông tin ra giấy như một tập tài liệu khi cần Các thông tin được cấu trúc theo chiều sâu, thỏa mãn các nhu cầu khác nhau của người đọc Số lượng các trang thông tin lớn ở nhiều hình thức, nhiều cấp độ: từ quốc tế, quốc gia, các tổ chức đến từng cá nhân đều có thể có

trang thông tin riêng Chi phí lưu giữ và chuyển tải thông tin thấp, giá thành rẻ

* Hạn chế: Đầu tư ban đầu cao, đòi hỏi phải có thiết bị máy móc tốn kém, phụ

thuộc vào điều kiện kinh tế - xã hội của từng khu vực, địa phương và từng gia đình Đặc biệt, người sử dụng phải có trình độ và kiến thức cơ bản về máy tính cũng như mạng internet, do đó, nhóm đối tượng tác động hẹp hơn các loại hình khác Ngoài

ra, hệ thống máy chủ có thể bị tấn công do yếu tố chủ quan hoặc khách quan, làm thay đổi thông tin đăng tải Người đọc khó theo dõi, đặc biệt đối với những bài viết dài, khiến độc giả dễ bị mỏi mắt khi đọc trên máy tính…

1.3.2 Vai trò, nhiệm vụ của báo chí đối với vấn đề xây dựng Đảng

“XDĐ” luôn là mảng đề tài truyền thống và quan trọng, có vị trí vô cùng quan trọng và cốt lõi trong hoạt động của hệ thống báo chí cách mạng, trải qua suốt quá trình hơn 90 năm hình thành và phát triển; góp phần rất quan trọng trong việc truyền

bá chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; qua đó đã góp phần làm tốt công tác giáo dục lý tưởng cộng sản, ý thức giai cấp cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân; kịp thời phản ánh, cụ thể hóa đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước vào thực tiễn cuộc sống; phản ánh những cách làm hay, những mô hình tốt trong việc thực hiện chủ trương, nghị quyết của Đảng… Báo chí

đã và đang là kênh thông tin đáng tin cậy, để Nhân dân gửi gắm tâm tư, nguyện vọng, tham gia giám sát hoạt động XDĐ…; đã góp phần xây dựng thành trì vững chắc kết hợp “ý Đảng lòng dân”, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Đảng ta luôn đánh giá cao vị trí, vai trò của báo chí trong công tác XDĐ, xác định báo chí, công luận là một kênh giám sát cán bộ, đảng viên Trong thực tiễn hoạt động, các cơ quan báo chí nói chung của ta luôn coi trọng viết về công tác XDĐ, từ khâu tổ chức, cán bộ, đến xác định nội dung tuyên truyền, phương pháp thể hiện, theo dõi hiệu quả tác động của báo chí

Tuy nhiên, viết về XDĐ là lĩnh vực khó đối với các nhà báo Từ khâu xác định nội dung, phát hiện đề tài, khai thác tư liệu, cho đến việc thể hiện tác phẩm về công tác XDĐ, đều có những yêu cầu và đòi hỏi khắt khe nhất định; người viết về mảng

đề tài XDĐ phải có có nghiệp vụ tốt, có nhãn quan chính trị nhạy bén và bản lĩnh

chính trị vững vàng thì mới có thể viết được những tác phẩm báo chí sinh động, hấp dẫn, thu hút công chúng về đề tài XDĐ Chính vì vậy, đây cũng là lĩnh vực ít hấp dẫn đối với chính cán bộ, phóng viên, nhất là giai đoạn hiện nay Trong những năm vừa qua, việc phát huy vai trò của báo chí trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng chưa được như kỳ vọng Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII và Kết luận số 23-KL/TW, ngày 22/11/2017 của Ban Bí thư đều khẳng định việc phát huy vai trò báo chí, của các cơ quan truyền thông trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới và còn nhiều hạn chế, bất cập

Vai trò, vị trí của báo chí cách mạng Việt Nam ngày càng được thể hiện rõ và được Đảng ta đánh giá cao, thể hiện trong Nghị quyết 16-NQ/TW, ngày 18/3/2002 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX, Kết luận số 29-KL/TW ngày 25/8/2012 của Ban Bí thư, Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ

Chính trị khóa XII… Đảng ta xác định báo chí đã giữ vai trò quan trọng là lực

lượng tích cực trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, đã phát hiện, đưa ra trước công luận nhiều vụ tham nhũng lớn ở một số cơ quan Trung ương và địa phương Đánh giá về hiệu quả hoạt động của báo chí, Đảng nhìn nhận rằng, những vụ việc báo chí nêu lên đã làm cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân hiểu rõ và ủng hộ chủ trương của Đảng và Nhà nước kiên quyết chống tham nhũng, góp phần động viên,

cổ vũ quần chúng phát hiện và đấu tranh chống tham nhũng; đồng thời, báo chí thúc đẩy các cơ quan Đảng và Nhà nước xem xét, điều tra khẩn trương giải quyết các vụ việc; có tác dụng răn đe, ngăn chặn những hành vi tham nhũng đang có chiều hướng phát triển

Tại nhiều hội thảo về vai trò của báo Đảng địa phương với công tác XDĐ, nhiều tham luận, ý kiến khẳng định, những người làm báo Đảng nói chung và báo Đảng địa phương nói riêng luôn thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, là những chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng văn hóa để định hướng dư luận Nhận thức rõ vai trò của báo Đảng địa phương trong việc tuyên truyền góp phần đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, báo Đảng địa phương luôn nỗ lực thực hiện chức năng, nhiệm

vụ của mình; đã không ngừng được kiện toàn, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị cho đội ngũ phóng viên, biên tập

Đồng thời, luận văn cũng nêu những vấn đề lý luận về vai trò, nhiệm vụ của báo chí trong XDĐ Báo chí cách mạng Việt Nam đã thể hiện được vai trò của mình, là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, có nhiệm vụ truyền bá, giới thiệu chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đưa chủ trương, đường lối của Đảng vào thực tiễn, tạo sự thống nhất và hành động trong toàn Đảng, sự đồng thuận trong

xã hội, cổ vũ quần chúng thực hiện thắng lợi các mục tiêu mà Đảng đề ra; góp phần nâng cao sức chiến đấu của Đảng Báo chí cũng đã và đang là kênh thông tin đáng tin cậy, là diễn đàn của Nhân dân và công cụ để Nhân dân giám sát chặt chẽ hoạt động XDĐ Luận văn cũng đã giới thiệu về cơ cấu, chức năng và nhiệm vụ của các

tờ báo thuộc diện khảo sát

Chương 2:

KHẢO SÁT NỘI DUNG XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN CƠ QUAN BÁO CHÍ

CỦA ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2.1 Khái quát về Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh

Đảng bộ TP Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định - Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những Đảng bộ ra đời sớm nhất trên cả nước (tháng 3/1930), để lãnh đạo phong trào cách mạng tại địa phương Đảng bộ TP đã lãnh đạo toàn thể nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định cùng với miền Nam thành đồng Tổ quốc “đi trước, về sau” trong cuộc chiến đấu chống lại thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, để đến 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, đánh dấu thời khắc huy hoàng dân tộc ta toàn thắng, đất nước hòa bình, thống nhất, độc lập và tự do

Kể từ sau giờ phút lịch sử ấy, Đảng bộ TP lại tiếp tục sự nghiệp lãnh đạo nhân dân TP tiến hành công cuộc khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng lại quê hương ngày càng giàu đẹp

Trong hơn 45 năm đã qua, Đảng bộ TP đã trải qua 11 kỳ đại hội; mỗi kỳ đại hội là một chặng đường Đảng bộ phát triển và ngày càng hoàn thiện mình Phát huy truyền thống quý báu của thế hệ cha anh đi trước, Đảng bộ TP mang tên Bác Hồ kính yêu đã có nhiều chủ trương, quyết sách đúng đắn, sáng tạo, hợp lòng dân, từng bước khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội; vững vàng bước vào thời kỳ đổi mới

do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, ra sức phát triển sản xuất, từng bước khẳng định vị trí “đầu tàu kinh tế của cả nước”; phát huy tinh thần Thành phố Hồ Chí Minh cùng cả nước, vì cả nước, vì hạnh phúc của Nhân dân

Thành tựu trong từng nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ TP từng bước khẳng định tính đúng đắn đường lối đổi mới của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước và củng

cố lòng tin của Nhân dân Đảng bộ và Nhân dân TP có niềm vinh dự, tự hào là “đô thị đặc biệt, một trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ, đầu mối giao lưu và hội nhập quốc tế, là đầu tàu, động lực, có sức thu hút và

sức lan tỏa lớn của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có vị trí chính trị quan trọng của cả nước”; vinh dự, tự hào vì được đóng góp tích cực công sức, trí tuệ và kinh nghiệm của mình vào sự nghiệp chung, cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân xây dựng đất nước ngày càng “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” đúng như lời Bác Hồ kính yêu căn dặn

Tại lễ kỷ niệm 45 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2020), đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh các nhiệm vụ trọng tâm của

năm 2020 là: “Tiếp tục chủ động phát huy mọi nguồn lực để hoàn thành Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2016 - 2020, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ X, Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, Nghị quyết 16-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2020 và Nghị quyết 54 của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh”

Những thành tựu đạt được gắn liền với vai trò lãnh đạo của Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh, là sự gắn bó mật thiết với nhân dân, phát huy tiềm năng và sức mạnh to lớn của Nhân dân Các thế hệ lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh ngay từ thời kỳ đầu đã luôn sâu sát thực tiễn, lắng nghe và huy động mọi nguồn lực để vượt qua khó khăn, có cả khó khăn bên trong và bên ngoài; có việc mạnh dạn đề xuất với Trung ương những cơ chế, chính sách phù hợp Kiên định, vững vàng với mục tiêu lý tưởng; có tinh thần vượt khó; dám nghĩ, dám làm; dám chịu trách nhiệm; lạc quan cách mạng, không kiêu ngạo cộng sản, là bản lĩnh được khẳng định qua thời gian của Đảng bộ TP

Báo cáo chính trị tại Đại hội Đại biểu Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ

XI đặt mục tiêu đến năm 2025 Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị thông minh, giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế và đi đầu trong đổi mới sáng tạo, phấn đấu trở TP dịch

vụ, công nghiệp hiện đại; TP văn hóa, đầu tàu kinh tế số, xã hội số; là trung tâm về kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học - công nghệ và văn hóa của khu vực Đông Nam Á thành vào năm 2030, Thành phố Hồ Chí Minh là Tầm nhìn đến năm 2045,

Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm về kinh tế, tài chính của châu Á và là điểm đến hấp dẫn toàn cầu

Sự phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh có ý nghĩa quan trọng nhằm thực hiện khát vọng đưa đất nước vươn lên hùng cường, thịnh vượng Các cấp ủy Đảng

đã triển khai thực hiện Nghị quyết XI của Đảng bộ TP và Nghị quyết XIII của Đảng bằng chương trình hành động đưa nghị quyết vào cuộc sống, xem đây như một cam kết chính trị Có sự tập trung thực hiện thành công mô hình chính quyền

đô thị, cải thiện môi trường đầu tư cùng với xử lý tốt những vấn đề bức xúc của Nhân dân Cần đẩy nhanh tiến độ các công trình, nhất là công trình giao thông nhằm tạo sự kết nối giao thông thông thoáng Coi trọng phát triển kinh tế nhưng cần bảo đảm hài hòa những vấn đề về văn hóa, con người; quan tâm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; ở một số lĩnh vực, phấn đấu đào tạo đạt trình độ quốc tế Tiếp tục nghiên cứu đề xuất về thể chế, cơ chế, chính sách, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền nhằm thực hiện thành công xây dựng chính quyền đô thị,

TP thông minh, phục vụ tốt hơn cho doanh nghiệp và người dân, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống

Trong công tác XDĐ, mục tiêu tổng quát của Đại hội XI Đảng bộ TP đề ra là:

“Tăng cường xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, xứng đáng với niềm tin của nhân dân”, nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện của Đảng

bộ ngang tầm với nhiệm vụ Nắm chắc và dự báo đúng tình hình tư tưởng, giải quyết tốt các vấn đề bức xúc, các vấn đề nhạy cảm, phức tạp phát sinh Đảng bộ thành phố không ngừng đổi mới phương pháp nhằm làm tốt hơn nữa công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng, thực hiện tốt quy chế chất vấn trong Đảng, công tác cán bộ, nhất là việc đánh giá, sử dụng cán bộ Điểm then chốt nhất của TP chính là con người, nguồn nhân lực, trước hết là nhân lực lãnh đạo, quản lý

Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục đoàn kết, năng động, sáng tạo, đưa TP bước vào một giai đoạn phát triển mới với niềm tin và khí thế mới, xứng đáng với truyền thống của TP Anh hùng, TP mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh

2.2 Giới thiệu về các cơ quan báo chí trong diện khảo sát

2.2.1 Báo Sài Gòn Giải Phóng

2.2.1.1 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ, tôn chỉ mục đích

Báo Sài Gòn Giải Phóng được thành lập ngày 05/5/1975 - là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, là tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân TP, thực hiện một hoặc một số loại hình báo chí, có một hoặc một số sản phẩm báo chí theo quy định của Luật Báo chí Báo Sài Gòn Giải Phóng chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và hoạt động của Ban Thường vụ Thành ủy và sự chỉ đạo, định hướng về công tác tuyên truyền của Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Tuyên giáo Thành ủy; công tác quản

lý nhà nước về báo chí của các bộ, ngành Trung ương và Thành phố Hồ Chí Minh Báo thực hiện chức năng tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các quy định của Luật Báo chí theo tôn chỉ, mục đích phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Báo Sài Gòn Giải Phóng trên tất cả các nội dung, chuyên mục, vấn đề thông tin, tuyên truyền và phản ánh trên tất cả các ấn phẩm báo; bám sát định hướng, chỉ đạo nội dung hoạt động của Đảng bộ Thành phố

Hồ Chí Minh

Báo có nhiệm vụ XDĐ và các tổ chức chính trị - xã hội trong sạch, vững mạnh, xây dựng tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ của và chú công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng về lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, chú trọng giáo dục rèn luyện đạo đức cách mạng, xây dựng đội ngũ những người làm báo Đảng của TP

có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt và tinh thông nghiệp vụ

2.21.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy của báo

Trong những năm trước 1990, Báo Sài Gòn Giải Phóng có 02 ấn phẩm chính

là bản Sài Gòn Giải Phóng tiếng Việt và Sài Gòn Giải Phóng tiếng Hoa, trong đó, bản tiếng Hoa là bản dịch từ tiếng bản tiếng Việt Trong những năm 1990, báo phát triển thêm một số ấn phẩm phụ như Sài Gòn Giải Phóng thứ Bảy, Sài Gòn Giải Phóng Thể thao; trang tin điện tử; Báo tăng trang từ 4 lên 8 trang; tăng kỳ, mở rộng địa bàn phát hành… sau năm 2000, trong xu thế phát triển chung, có thời điểm, báo xuất bản đến 10 ấn phẩm các loại

Cơ cấu tổ chức của Báo được tổ chức thành 3 khối chính: Nội dung, Kinh tế báo chí - Trị sự và Chương trình xã hội

Báo Sài Gòn Giải Phóng tiếng Hoa, về tổ chức là một ấn phẩm của Báo Sài Gòn Giải Phóng, chịu sự lãnh đạo và chỉ đạo trực tiếp của Tổng Biên tập Tuy nhiên, do tính chất đặc thù về ngôn ngữ và lịch sử hình thành, tổ chức bộ máy của bản tiếng Hoa được tổ chức hoàn chỉnh tương tự như bản tiếng Việt, kèm theo đó là được phân cấp thẩm quyền trong thời gian dài về tổ chức bộ máy, bố trí nhân sự và

cơ chế tài chính tương đương như bản tiếng Việt Riêng Nhà in Báo Sài Gòn Giải Phóng, trước năm 2007, là đơn vị tương đương cấp phòng, ban, sau khi sáp nhập với Xí nghiệp in số 5, được chuyển đổi thành Công ty TNHH Một thành viên, hoạt động theo Luật Doanh nghiệp Nói chung, hệ thống tổ chức của Báo Sài Gòn Giải Phóng chủ yếu thay đổi về quy mô, có thời điểm, Báo Sài Gòn Giải Phóng tổ chức đến 37 phòng, ban, đơn vị trực thuộc với hơn 600 cán bộ, công nhân viên chức

Về tổ chức bộ máy: Báo hiện có 20 đơn vị trực thuộc, gồm: 13 phòng, ban, trung tâm; 05 văn phòng đại diện tại các tỉnh, TP gồm: Văn phòng đại diện khu vực phía Bắc tại Hà Nội, Văn phòng đại diện miền Trung tại Đà Nẵng, Văn phòng đại diện Tây Nguyên và Nam Trung bộ tại Đà Lạt, Văn phòng đại diện khu vực Đồng bằng sông Cửu Long tại Cần Thơ và Văn phòng đại diện miền Đông Nam bộ tại Đồng Nai; Tòa soạn Báo Sài Gòn Giải Phóng tiếng Hoa và 01 doanh nghiệp nhà nước (Công ty TNHH Một thành viên In Sài Gòn Giải Phóng) Tổng số cán bộ - công nhân viên chức là 423 người

2.2.1.4 Về các ấn phẩm

- Hiện nay, Báo Sài Gòn Giải Phóng xuất bản các ấn phẩm: Báo giấy gồm

có nhật báo Sài Gòn Giải Phóng tiếng Việt, nhật báo Sài Gòn Giải Phóng tiếng Hoa, Sài Gòn Giải Phóng Đầu tư tài chính xuất bản 01 kỳ/tuần Hiện nay, Báo điện tử Sài Gòn Giải Phóng phát hành bằng tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Hoa Từ tháng 08/2017, Báo Sài Gòn Giải Phóng có nguồn thu từ khai thác cho thuê Tòa nhà Văn hóa Nghiệp vụ tại số 432 - 438 Nguyễn Thị Minh Khai, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh

2.2.2 Tạp chí Sổ tay Xây dựng Đảng

2.2.2.1 Sơ nét về quá trình hình thành, phát triển của Tạp chí Sổ tay XDĐ Tạp chí Sổ tay Xây dựng Đảng ra đời từ năm 1972 với tên gọi là “Sổ tay công tác” Trong bối cảnh đó đòi hỏi Tạp chí phải có sự định hướng, chỉ dẫn kịp thời

cho các cơ sở cách mạng, Ban Tuyên huấn Đặc khu ủy Sài Gòn - Gia Định cho phát hành dưới dạng nội san, một tài liệu nội bộ (lưu hành khá hẹp) để hướng dẫn các trọng tâm công tác cho cơ sở cách mạng Sau ngày giải phóng 30/4/1975, Sổ tay công tác được tiếp tục phát hành đến cơ sở đảng, trong đó tập trung tuyên truyền đường lối lãnh đạo của Đảng, tăng cường công tác chính trị, lý luận trong công tác XDĐ

Từ ngày 10/11/1981, Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Quyết định số QĐ/TU chuyển tờ Sổ tay công tác của Ban Tuyên huấn thành “Sổ tay Xây dựng Đảng” chung cho 3 ban: Ban Tuyên huấn, Ban Tổ chức và Ủy ban Kiểm tra Thành

18-ủy Số lượng phát hành khoảng 3.000 bản, 2 tháng/kỳ; cho đến năm 1983, ấn phẩm này được bao cấp

Từ năm 1984 đến năm 1990, Sổ tay phát hành khoảng 6.000 bản/kỳ (10 số/năm), bắt đầu bán, nhưng giá chỉ bằng 1/2 giá thành, 1/2 còn lại ngân sách Thành

ủy bao cấp

Ngày 22/9/1994, Tạp chí Sổ tay Xây dựng Đảng được Bộ Văn hóa - Thông tin cấp phép hoạt động Từ đó, số lượng phát hành ngày một tăng, đến năm 1995, đạt 16.000 bản/kỳ và thực hiện 10 kỳ/năm Từ thời điểm này, Tạp chí cơ bản tự trang trải chi phí thực hiện và không còn nhận bao cấp của ngân sách đảng, nhưng không chủ trương thu lãi Từ năm 1996, Tạp chí thực hiện 12 số/năm và phát hành hằng

tháng, thường trước ngày 5 hằng tháng để kịp phục vụ sinh hoạt đảng trong tháng Bên cạnh ấn phẩm chính là “Sổ tay Xây dựng Đảng”, Tạp chí còn phát hành phụ trương “Thông tin tóm tắt” (1991 - 1998), sau đổi tên thành “Thông tin tham khảo” (1999 - 2020)

Từ năm 1989, Tạp chí in lại tài liệu “Thông báo nội bộ, tin trong nước và thế giới” (gọi tắt là “Thông báo nội bộ”), do Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (nay

là Ban Tuyên giáo Trung ương) biên soạn, gửi đến các chi bộ làm tài liệu sinh hoạt thường kỳ

Đến năm 2020, Tạp chí có các ấn phẩm và tài liệu như sau:

- Sổ tay Xây dựng Đảng (48 trang, khổ 18x27cm) tập trung vào nội dung

hướng dẫn và giới thiệu kinh nghiệm công tác XDĐ, chú ý các điển hình trong công tác đảng Chuyên mục ngày càng bám sát các chủ trương của cấp lãnh đạo Thành ủy và Trung ương, được sự cộng tác của các đồng chí nghỉ hưu nguyên là cán bộ công tác đảng, và ngày càng nhiều cán bộ đương chức viết bài theo yêu cầu của Tạp chí

Hằng năm, Tạp chí đều phát hành 3 số đặc biệt: Kỷ niệm Ngày thành lập Đảng gắn với mừng xuân dịp Tết Nguyên đán; kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 kết hợp với kỷ niệm Ngày sinh của Bác, ngày 1/5, ngày 7/5…; kỷ niệm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 Ở các số đặc biệt này, tập trung được nhiều bài viết

đa dạng, công phu, tư liệu và tăng trang in (từ 72 đến 88 trang)

- Thông tin tham khảo (48 trang, khổ 18x27cm): đăng tải những thông tin

chọn lọc có tính định hướng về tình hình thời sự trong và ngoài nước, đặc biệt tình hình thế giới Nguồn tài liệu từ Thông tấn xã Việt Nam (các bản tin đặc biệt), tài liệu dành cho lãnh đạo tuyên giáo, các kỷ yếu hội thảo và các các tạp chí chuyên ngành… Sự chọn lọc bài xuất phát từ yêu cầu thông tin cần thiết của cán bộ cấp ủy

cơ sở, có tính chất nội bộ, được biên tập lại sao cho gọn, dễ đọc và có trọng tâm

- Thông báo nội bộ (24 trang, khổ 13x19cm): từ năm 1989, tài liệu Thông báo

nội bộ do Ban Tuyên giáo Trung ương biên soạn, việc in ấn và phát hành được giao cho Ban Biên tập Tạp chí thực hiện Tạp chí in ấn và phát hành đến cơ sở theo đăng

ký với giá thấp nhằm phục vụ chung Ấn phẩm có giá trị tổng hợp và thời sự, được

cơ sở đảng mua từ nguồn đảng phí, là một kênh thông tin đến với đảng viên

- Thông tin tuyên truyền (28 trang, khổ 14,5x20cm): là tài liệu sinh hoạt tổ dân

phố do Phòng Tuyên truyền (sau này là Trung tâm Thông tin công tác tư tưởng) thực hiện biên soạn và Tạp chí giúp in ấn và phát hành từ năm 2003 đến năm 2020, với giá thấp theo đăng ký nhằm phục vụ chung Nội dung chọn lọc từ các chủ trương lớn và sát với cuộc sống người dân, tình hình thời sự trong nước và TP; là tư liệu cần thiết phục vụ cho sinh hoạt tổ dân phố và tổ nhân dân trên địa bàn

2.2.2.2 Tôn chỉ, mục đích của Tạp chí Sổ tay Xây dựng Đảng

Tôn chỉ, mục đích hoạt động của Tạp chí được ghi rõ trong Giấy phép do Bộ Văn - Thông tin (nay là Bộ Thông tin - Truyền thông) cấp:

- Tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật Nhà nước Tạp chí phổ biến các chỉ thị, nghị quyết và các nhiệm vụ của cấp ủy, chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh tới các tầng lớp Nhân dân

- Hướng dẫn, trao đổi nghiệp vụ công tác XDĐ cho các tổ chức cơ sở đảng trong toàn Đảng bộ thành phố

Đối tượng phục vụ được xác định theo Quyết định 18-QĐ/TU của Thành ủy năm 1981 là cấp ủy cơ sở đảng, đặc biệt là cơ sở đảng xã/phường Ngoài ra, còn có cán bộ công tác đảng, đoàn thể và đông đảo đảng viên được khuyến khích đọc trong sinh hoạt chi bộ, tổ đảng Đến năm 2000, mở rộng đối tượng cơ sở đảng ban, ngành

và doanh nghiệp, chú ý thêm cấp trên cơ sở

2.3 Tần suất, mật độ tin bài

XDĐ trên báo chí là nội dung quan trọng, nhằm tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, củng cố niềm tin trong Nhân dân với Đảng Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền, đảng lãnh đạo toàn diện, trực tiếp, tuyệt đối trên các mặt của đời sống xã hội Chính vì vậy, công tác XDĐ đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng bộ máy, tư tưởng, chính trị và tổ chức Trong bối cảnh hiện nay, hoạt động báo chí đã và đang diễn ra mạnh mẽ và đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong xây dựng nền tảng tư tưởng của Đảng Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018