02050007164 nộidung công tác quản lý nhà nước về hoạt Động tín ngưỡng, tôn giáo tại tỉnh nam Định hiện nay 02050007164 nộidung công tác quản lý nhà nước về hoạt Động tín ngưỡng, tôn giáo tại tỉnh nam Định hiện nay
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐỀ TÀI VÀ THỰC TIỄN ĐỜI SỐNG TÍN NGƯỠNG, TÔN GIÁO TẠI NAM ĐỊNH
Lý luận về công tác quản lý nhà nước về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo
1.1.1 Khái niệm về tín ngưỡng, tôn giáo, hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo và quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo
Tôn giáo, một khái niệm đa diện, được nhìn nhận khác nhau qua các góc độ lịch sử và lĩnh vực nghiên cứu Các nhà thần học xem tôn giáo là mối liên hệ giữa thần thánh và con người, hoặc niềm tin vào siêu nhiên Trong khi đó, các nhà tâm lý học lại nhấn mạnh khía cạnh cá nhân, coi tôn giáo là sự sáng tạo trong cô đơn.
Theo Các Mác, tôn giáo là "tiếng thở dài của chúng sinh bị áp bức," đóng vai trò như một điểm tựa tinh thần và "liều thuốc phiện" giúp con người vượt qua đau khổ hiện tại bằng cách hi vọng vào một tương lai tốt đẹp hơn.
Tôn giáo là hệ thống niềm tin và hoạt động của con người, bao gồm đối tượng tôn thờ, giáo lý, giáo luật, lễ nghi và tổ chức.
Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (2016)
Tín ngưỡng là niềm tin sâu sắc của con người, thể hiện qua các nghi lễ truyền thống, nhằm tìm kiếm sự bình an tinh thần cho cả cá nhân và cộng đồng.
Hoạt động tín ngưỡng là hình thức thờ cúng tổ tiên và các biểu tượng linh thiêng, thể hiện sự tưởng niệm và tôn vinh những người có công với đất nước, cộng đồng, đồng thời bao gồm các lễ nghi dân gian tiêu biểu, phản ánh giá trị lịch sử, văn hóa và đạo đức xã hội.
Khái niệm về hoạt động tôn giáo: Là hoạt động truyền bá tôn giáo, sinh hoạt tôn giáo và quản lý về tổ chức tôn giáo (5)
Quản lý là quá trình tác động có tổ chức và có ý thức, sử dụng quyền lực của chủ thể quản lý đối với đối tượng quản lý, nhằm đạt được mục đích đã định trong những điều kiện cụ thể.
Khái niệm quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo
Quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo là quá trình sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng của tổ chức và cá nhân, đảm bảo tuân thủ pháp luật và đạt được các mục tiêu quản lý cụ thể.
Quản lý nhà nước về tôn giáo, theo nghĩa hẹp, là một dạng quản lý xã hội mang tính chất nhà nước, thực hiện chức năng và nhiệm vụ của nhà nước thông qua việc chấp hành và tổ chức thực hiện pháp luật Quá trình này được thực hiện bởi các cơ quan trong hệ thống hành pháp, nhằm điều chỉnh các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo của tổ chức và cá nhân, đảm bảo tuân thủ theo quy định của pháp luật.
Quản lý Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước Nhà nước sử dụng pháp luật và chính sách để điều chỉnh hành vi trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo Mục tiêu là phục vụ nhân dân, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, duy trì sự ổn định và phát triển bền vững của xã hội.
1.1.2 Quan điểm, chủ trương của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác tôn giáo và quản lý nhà nước về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo
1.1.2.1 Quan điểm, chủ trương của Đảng về tôn giáo và công tác tôn giáo
Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn quan tâm đến tôn giáo từ năm 1946, ban hành các chính sách tạo điều kiện cho hoạt động tôn giáo tuân thủ pháp luật Quan điểm nhất quán là tôn trọng tự do tín ngưỡng, tôn giáo, bảo đảm bình đẳng và không phân biệt đối xử vì lý do tôn giáo, tín ngưỡng, đồng thời bảo hộ hoạt động của các tổ chức tôn giáo bằng pháp luật.
Quan điểm về tôn giáo được thể hiện cụ thể trong Nghị quyết 24-NQ-
TW năm 1990 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 25- NQ/TW năm 2003 của Ban chấp hành trung ương Đảng khóa IX về công tác tôn giáo:
Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần thiết yếu của một bộ phận nhân dân và sẽ tiếp tục đồng hành cùng dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Đảng và Nhà nước nhất quán thực hiện chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc, coi đồng bào các tôn giáo là bộ phận không thể tách rời Đồng thời, nghiêm cấm mọi hành vi kích động chia rẽ dân tộc, gây rối, xâm phạm an ninh quốc gia, đảm bảo sự thống nhất và ổn định xã hội.
Thứ ba: Nội dung cốt lõi của công tác tôn giáo là công tác vận động quần chúng;
Công tác tôn giáo là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, đảm bảo mọi tín đồ được tự do hành đạo tại gia đình và cơ sở thờ tự hợp pháp theo quy định của pháp luật, đồng thời tuân thủ hiến pháp và pháp luật Cốt lõi của công tác tôn giáo là vận động quần chúng, giải thích, thuyết phục người dân hiểu và thực hiện đúng chính sách, pháp luật về tôn giáo Công tác này đòi hỏi sự chung tay của tất cả các cấp, các ngành trong hệ thống chính trị.
Nhiệm vụ của Công tác tôn giáo được thể hiện trong nghị quyết 25 của Đảng gồm:
Thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội là yếu tố then chốt để nâng cao đời sống vật chất và văn hóa cho toàn dân, đặc biệt là đồng bào các tôn giáo, góp phần vào sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước.
- Tạo điều kiện cho các tôn giáo hoạt động bình thường theo đúng chính sách và pháp luật của Nhà nước
Thực tiễn đời sống tín ngưỡng, tôn giáo ở tỉnh Nam Định
1.2.1 Đặc điểm lịch sử, tự nhiên và tình hình kinh tế, xã hội tỉnh Nam Định 1.2.1.1 Đặc điểm lịch sử, tự nhiên
Nam Định, tỉnh duyên hải thuộc đồng bằng châu thổ Sông Hồng, nằm ở vị trí địa lý từ 19°55' đến 20°16' vĩ độ bắc, là điểm đến hấp dẫn với bờ biển trải dài và nền văn hóa đặc sắc.
106 độ đến 106 độ 33 phút kinh độ đông
Nam Định có diện tích tự nhiên khoảng 1.637,4km², chiếm 0,5% diện tích cả nước, với dân số 1.826.300 người, tương đương 2,47% dân số cả nước và mật độ dân số đạt 1105 người/km².
Nam Định, nằm ở hạ lưu sông Hồng và sông Đáy, có vị trí địa lý chiến lược tại Đồng bằng Bắc Bộ Sông Hồng tạo thành ranh giới tự nhiên phía đông bắc với Thái Bình, trong khi sông Đáy phân chia Nam Định với Ninh Bình ở phía tây Tỉnh này giáp biển Đông ở phía nam và đông nam, và Hà Nam ở phía bắc, cùng với các chi lưu sông như sông Đào và sông Ninh Cơ, tạo nên mạng lưới thủy văn phong phú.
Nam Định sở hữu đường biển dài 72 km cùng hệ thống sông lớn, tạo điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển giao thông đường thủy, thúc đẩy giao lưu văn hóa và tôn giáo, đặc biệt tại các cửa biển như Hà Lạn và Ba Lạt.
Về mặt hành chính, tỉnh Nam Định hiện có 1 thành phố là Nam Định và 9 huyện trực thuộc, bao gồm Mỹ Lộc, Nam Trực, Trực Ninh, Xuân Trường, Giao Thủy, Hải Hậu, Nghĩa Hưng, Ý Yên và Vụ Bản.
1.2.1.2 Tình hình kinh tế, xã hội
Nam Định sở hữu vị trí địa lý chiến lược với hệ thống giao thông đồng bộ, bao gồm tuyến đường sắt xuyên Việt dài 42 km và các quốc lộ huyết mạch như quốc lộ 10, quốc lộ 21, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế và giao thương.
Hệ thống sông ngòi đa dạng như sông Hồng, sông Đào, sông Đáy và sông Ninh Cơ với tổng chiều dài 251 km tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển vận tải hàng hóa và giao lưu kinh tế, văn hóa - xã hội tại Nam Định Các cảng sông và cảng biển như Thịnh Long đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối Nam Định với các tỉnh thành khác, thúc đẩy giao lưu văn hóa và phát triển kinh tế vùng.
Nằm trong vùng ảnh hưởng của khu vực tăng trưởng kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, cách thủ đô Hà Nội 90 km, cách cảng Hải Phòng
Các thành phố lớn cách nhau 100 km đóng vai trò trọng điểm trong giao lưu kinh tế, thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa, trao đổi kỹ thuật, công nghệ, thông tin và kinh nghiệm quản lý kinh doanh.
Năm 2022, kinh tế Nam Định tăng trưởng ấn tượng 9,0%, vượt mức trung bình cả nước nhờ kiểm soát dịch bệnh hiệu quả Sản xuất công nghiệp tăng 14,3%, nông nghiệp ổn định, và chương trình xây dựng nông thôn mới đạt kết quả nổi bật với 182/204 xã đạt chuẩn Cải cách hành chính và chuyển đổi số được đẩy mạnh, cùng với các hoạt động văn hóa, xã hội sôi nổi và an ninh được đảm bảo, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế.
Nam Định có vị trí địa lý thuận lợi cho giao lưu và phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội thông qua đường bộ, đường thủy (sông, biển) và đường sắt.
1.2.2 Đời sống tín ngưỡng tôn giáo và hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo ở tỉnh Nam Định
1.2.2.1 Đời sống tín ngưỡng, tôn giáo tỉnh ở tỉnh Nam Định
Nam Định, một tỉnh thuần nhất về dân tộc nhưng đa dạng về tôn giáo, có lịch sử hình thành và phát triển lâu đời của Phật giáo và Công giáo Công giáo ghi nhận Nam Định là điểm dừng chân đầu tiên của các nhà truyền giáo vào năm 1533 Phật giáo tại Nam Định cũng có nhiều cơ sở được xây dựng sớm, đồng thời là quê hương của Trần Nhân Tông, người sáng lập Thiền phái Trúc lâm Yên Tử Sự tồn tại và phát triển của các tôn giáo đã để lại dấu ấn đậm nét trong đời sống tâm linh và văn hóa, kiến trúc nghệ thuật, thu hút du khách đến tham quan.
Trên địa bàn tỉnh hiện có 2.699 cơ sở tín ngưỡng đa dạng như đình, đền, miếu, và từ đường, phân bố rộng khắp 10 huyện, thành phố Tính đến tháng 6/2022, có 1.356 cơ sở tín ngưỡng nằm trong danh mục kiểm kê di tích được UBND tỉnh phê duyệt.
Toàn tỉnh hiện có 390 cơ sở được xếp hạng di tích, bao gồm các di tích có giá trị lịch sử và văn hóa đặc biệt như chùa Keo Hành Thiện và khu di tích lịch sử đền Trần được xếp hạng cấp Quốc gia đặc biệt, cùng với 87 di tích cấp Quốc gia và 301 di tích cấp tỉnh, tạo nên một mạng lưới di sản phong phú và đa dạng.
Các hình thức sinh hoạt tín ngưỡng trên địa bàn tỉnh Nam Định rất phong phú, đa dạng với các loại hình tín ngưỡngchính như:
Tín ngưỡng sùng bái tự nhiên là một nét văn hóa đặc trưng, thể hiện qua việc thờ cúng các vị thần tự nhiên như thần Đá, thần Cầu, Sơn thần, và thần Cây tại nhiều địa phương Mục đích của tín ngưỡng này là cầu mong sự che chở, mùa màng bội thu và bình an cho cộng đồng.
Tín ngưỡng thờ nhân thần là một loại hình tín ngưỡng dân gian phổ biến tại Nam Định, được thờ tại các đình, đền, miếu Tín ngưỡng này tôn thờ các danh thần, danh tướng, anh hùng dân tộc, những người có công khai hoang, lập ấp, xây dựng và bảo vệ đất nước Việc tôn thờ này cũng được thực hiện tại một số gia đình, thể hiện lòng biết ơn đối với những người có công với quê hương.