02050007165 nội dung truyền thông về hoạt Động hội Đồng nhân dân các cấp trên báo chí quốc hội (khảo sát báo Đại biểu nhân dân và truyền hình quốc hội việt nam từ 1/1 /2021-31/12/2021)
Lịch sử nghiên cứu đề tài
Nghiên cứu cho thấy các đề tài về HĐND và báo chí Quốc hội chủ yếu tập trung vào hoạt động giám sát của HĐND các địa phương, theo khảo sát tại thư viện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn và Học viện Báo chí và Tuyên truyền.
2.1 Một số công trình nghiên cứu về Quốc Hội, HĐND
Luận án “Nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp của Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, 2007” Tác giả
Trần Hồng Nguyên từ Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đã nghiên cứu về lý luận và chất lượng hoạt động lập pháp của Quốc hội Nghiên cứu này phân tích hoạt động lập pháp của Quốc hội Việt Nam qua các giai đoạn khác nhau Đồng thời, nghiên cứu đề xuất các yêu cầu và giải pháp để nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp của Quốc hội Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.
Luận án của Nguyễn Hải Long đã xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân (HĐND), đồng thời đề xuất các phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về quyền giám sát và hoạt động giám sát của HĐND, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan này.
Luận án“ Chất lượng hoạt động của hội đồng nhân dân cấp tỉnh theo yêu cầu của nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, 2011” Tác giả
Luận văn của Nguyễn Nam Hà từ Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh tập trung vào việc hoàn thiện cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân (HĐND) cấp tỉnh, nhằm đáp ứng yêu cầu của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phát huy quyền làm chủ của nhân dân.
“Nâng cao hiệu quả hoạt động của hội đồng nhân dân tỉnh thái bình trong giai đoạn hiện nay” – Tác giả Đào Đình Hùng
“Hoạt động giám sát của hội đồng nhân dân tỉnh bắc kạn hiện nay” –
Tác giả Nguyễn Thùy Dương
“Chất lượng đại biểu hội đồng nhân dân phường ở quận nam từ liêm, thành phố hà nội hiện nay” – Tác giả Nguyễn Thị Ý Lan
“Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Kạn hiện nay”,
2016 - Tác giả Nguyễn Thùy Dương
2.2 Nghiên cứu về báo chí Quốc hội, truyền thông về HĐND các cấp trên báo chí Quốc hội
Nghiên cứu của Lê Hải Yến về "Chất lượng thông tin về Quốc hội trên kênh truyền hình Quốc hội Việt Nam" năm 2017 đã khảo sát chương trình Thời sự, Quốc hội với cử tri và bản tin Quốc hội, nhằm đánh giá chất lượng thông tin được truyền tải.
“Quản lý thông tin chuyên đề trên báo Đại Biểu Nhân Dân”, 2020 Tác giả Lương Việt Anh
Bài viết "Quản lý thông tin về Quốc hội trên sóng truyền hình" khảo sát chương trình *Quốc hội với cử tri* trên VTV1 và kênh truyền hình Quốc hội năm 2019, tập trung vào việc quản lý và truyền tải thông tin về hoạt động của Quốc hội đến cử tri cả nước, qua đó đánh giá hiệu quả của các chương trình truyền hình trong việc kết nối Quốc hội với người dân.
“Truyền thông đại chúng và dư luận xã hội về hoạt động Quốc hội”,
2018 - Tác giả Vũ Tuấn Hà
Các công trình khoa học này là tài liệu tham khảo giá trị, giúp tác giả luận văn nghiên cứu sâu hơn về truyền thông hoạt động của HĐND trên báo chí Quốc hội Các nghiên cứu này chỉ là một phần nhỏ trong bức tranh tổng thể về truyền thông hoạt động của QH và HĐND.
Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn này được xây dựng trên nền tảng pháp lý vững chắc, bao gồm quy định hoạt động của Quốc hội, HĐND và các cơ quan dân cử, cùng Luật Báo chí 2016, đồng thời bám sát cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về báo chí, đảm bảo tính chính xác và phù hợp với đường lối chính trị.
5.2 Phương pháp nghiên cứu công cụ
Nghiên cứu tài liệu là phương pháp then chốt, giúp tác giả hệ thống hóa kiến thức về hoạt động Quốc hội, HĐND, truyền thông nhà nước và quy định pháp luật liên quan Phương pháp này kế thừa các nghiên cứu trước, xây dựng khung lý thuyết vững chắc, làm cơ sở phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp hiệu quả.
Phương pháp khảo sát, thống kê: Tác giả đã khảo sát Chuyên mục
Chuyên mục "Quốc hội-HĐND" trên truyền hình Quốc hội có tổng cộng 882 tác phẩm trong năm 2021, trong khi Chuyên mục HĐND của báo ĐBND có hơn 300 tin bài Kết quả này giúp đánh giá độ dàn trải thông tin về QH, HĐND trên cả hai tờ báo trong một năm.
Phương pháp phân tích nội dung, bao gồm tổng hợp và thống kê các bản tin liên quan đến hoạt động của HĐND, giúp rút ra quy tắc chung về thông tin và ngôn ngữ điển hình Đây là phương pháp chính được sử dụng để đánh giá thực trạng công tác thông tin về hoạt động của Quốc hội và HĐND Thông qua đó, tác giả có thể đánh giá cụ thể thông tin trên báo chí, khái quát ưu điểm và hạn chế còn tồn tại, góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền và thông tin về hoạt động của các cơ quan này.
Phương pháp phỏng vấn chuyên gia được thực hiện với hai nhóm đối tượng chính: đại biểu HĐND, đặc biệt là chủ tịch HĐND, và các nhà báo có kinh nghiệm tuyên truyền về hoạt động HĐND Việc lựa chọn hai nhóm chuyên gia này giúp tác giả có được cái nhìn đa chiều về hoạt động của Quốc hội và HĐND Góc nhìn đa chiều này rất quan trọng để đảm bảo tính khách quan trong quá trình đánh giá và nhận định của tác giả.
Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của đề tài
Luận văn này tập trung làm rõ các vấn đề liên quan đến truyền thông hoạt động của HĐND trên báo chí Quốc hội, với hy vọng đóng góp vào việc nghiên cứu và hiểu sâu hơn về lĩnh vực này.
Khẳng định báo chí giữ vai trò quan trọng trong công tác tuyên truyền về Quốc hội và HĐND
Góp phần nâng cao hiểu biết về cơ chế đưa tin của báo chí Quốc hội về hoạt động HĐND các cấp, giúp cử tri, đại biểu HĐND và người làm báo nắm bắt cốt yếu thông tin trên báo chí về HĐND, từ đó tăng cường tương tác và hiệu quả giám sát.
Công tác tuyên truyền hoạt động của HĐND trên báo chí ngày càng phát triển, bám sát tôn chỉ mục đích của Đảng và Nhà nước thông qua các kiến nghị và giải pháp.
Luận văn hướng đến mục tiêu trở thành tài liệu tham khảo uy tín cho những nhà nghiên cứu về báo chí trong lĩnh vực truyền thông chính sách, đóng góp vào việc nghiên cứu và ứng dụng kiến thức chuyên sâu.
Kết cấu luận văn
Chương 1: Cơ sở lý luận về truyền thông HĐND các cấp trên báo chí
Chương 2: Thực trạng truyền thông về HĐND các cấp trên báo chí Quốc hội
Chương 3: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong tuyên truyền cho hoạt động của HĐND
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRUYỀN THÔNG HĐND CÁC CẤP TRÊN BÁO CHÍ
Các khái niệm cơ bản
Thông tin đóng vai trò thiết yếu trong việc kiến tạo sự thấu hiểu lẫn nhau giữa các cá nhân và thúc đẩy quá trình xã hội hóa tri thức, biến những hiểu biết độc quyền thành tài sản chung của toàn xã hội.
Thông tin, theo định nghĩa từ điển, là khái niệm về tri thức thu được qua nghiên cứu và trao đổi Về bản chất, thông tin bao gồm kiến thức, trí thức, tín hiệu có ý nghĩa đối với xã hội, được truyền bá giữa con người và tổ chức Quá trình thông tin diễn ra tuần tự với nguồn phát, thông điệp, kênh truyền tải và đối tượng tiếp nhận.
Thông tin đóng vai trò then chốt trong việc hình thành sự hiểu biết và gắn kết cộng đồng Sự phát triển của thông tin hiện đại thúc đẩy tiến bộ nhân loại và tạo ra diễn đàn công khai quan trọng Hệ thống thông tin toàn cầu bùng nổ thúc đẩy giao lưu, hợp tác giữa các quốc gia trên mọi lĩnh vực.
Sự hình thành các thông tin hết sức đa dạng, đa chiều với vô số “kênh”,
Trong các luồng thông tin đa dạng, luồng phát đi từ các phương tiện thông tin đại chúng chiếm vị trí chủ đạo, thể hiện sức mạnh của báo chí trong đời sống xã hội hiện đại.
Thông tin chính thức từ các cơ quan báo chí đóng vai trò quan trọng nhất trong hệ thống thông tin, đảm bảo tính xác thực và độ tin cậy cao.
Báo chí sử dụng thuật ngữ thông tin theo nhiều cách, phổ biến nhất là "thông tin sự kiện" và "thông tin lý luận." Thông tin có khả năng định hướng nhận thức, giáo dục đạo đức và hướng dẫn hành động đúng đắn cho công chúng Thông tin là công cụ quan trọng để thực hiện mục đích của nhà báo Thông tin là tri thức được sử dụng để định hướng, tác động đến hành động tích cực và quản lý xã hội, duy trì và phát triển hệ thống.
Theo Tạ Ngọc Tấn, báo chí chỉ xuất hiện khi nhu cầu thông tin và giao tiếp phát triển đến một trình độ nhất định Thông tin trong phạm trù báo chí liên quan trực tiếp đến tính hiệu quả của các phương tiện thông tin đại chúng và sự tác động qua lại giữa báo chí và công chúng Thông tin báo chí được thể hiện xuyên suốt trong hành trình của một tác phẩm báo chí, từ "thông tin khả năng" đến "thông tin thực tế" mà công chúng tiếp nhận Thông tin báo chí là tri thức, tư tưởng do nhà báo tái tạo và sáng tạo từ hiện thực cuộc sống, phản ánh các vấn đề, sự kiện, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội, đồng thời là phương tiện chuyển tải tác phẩm báo chí tới công chúng.
PGS TS Nguyễn Văn Dũng nhấn mạnh rằng việc nhận diện đặc điểm thông tin báo chí hiện đại giúp hiểu rõ bản chất của hiện tượng này, hỗ trợ quá trình hành nghề hiệu quả hơn Thông tin báo chí vừa là sản phẩm sáng tạo, vừa là công cụ tác động xã hội, do đó, nhận thức rõ các đặc điểm cơ bản sẽ giúp quy trình sáng tạo tác phẩm tự giác và tinh tế hơn Thông tin báo chí mang tính thời sự, hướng đến đông đảo công chúng, đảm bảo tính công khai và mục đích chính trị, đồng thời có tính định kỳ và đa dạng Thông tin báo chí cần dễ hiểu, dễ nhớ và dễ làm theo Thông tin, khi được xem là một hoạt động, là quá trình truyền đạt tin tức đến xã hội; khi là một khái niệm, là tri thức, thông điệp dẫn đến thay đổi hành vi, thái độ của cá nhân hoặc nhóm người.
Thông tin là yếu tố cơ bản, quyết định hiệu quả của báo chí và phương tiện truyền thông đại chúng Nó ảnh hưởng đến phương pháp sáng tạo của nhà báo, biên tập viên, cũng như nguyên tắc tương tác giữa báo chí và công chúng Mọi lý luận và thực tiễn báo chí đều xoay quanh định nghĩa và vai trò của thông tin.
“cầu nối” giữa nhà báo và công chúng Thông tin là dụng cụ làm việc của nhà báo - biên tập viên
Truyền thông, xuất phát từ tiếng Latinh "communicare", mang ý nghĩa chia sẻ và truyền tải thông tin, là quá trình tương tác, trao đổi thông tin về các vấn đề trong đời sống Qua đó, mỗi cá nhân có thể tích lũy tri thức, hình thành hoặc thay đổi nhận thức và hành vi, đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội.
Truyền thông, theo Frank Dance, là quá trình biến thông tin độc quyền thành thông tin chung, có khả năng gia tăng hoặc phá vỡ tính độc quyền Dean C Barnlund lại nhấn mạnh truyền thông như một quá trình liên tục giảm thiểu sự không rõ ràng, từ đó thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và hành vi hiệu quả hơn.
Truyền thông là quá trình liên tục trao đổi thông tin, kiến thức, tư tưởng, tình cảm, kỹ năng và kinh nghiệm giữa hai hoặc nhiều người nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, thay đổi nhận thức, tiến tới điều chỉnh hành vi và thái độ phù hợp Về bản chất, truyền thông là quá trình chia sẻ trao đổi hai chiều, diễn ra liên tục giữa chủ thể truyền thông và đối tượng truyền thông, và chỉ kết thúc khi đạt được sự cân bằng trong nhận thức Mục đích của truyền thông là hướng đến những hiểu biết chung nhằm thay đổi thái độ, nhận thức, hành vi của đối tượng truyền thông và tạo định hướng giá trị cho công chúng.
Mô hình truyền thông của Shannon:
Mô hình truyền thông này mô tả quá trình thông tin từ nguồn phát (S) qua kênh truyền thông (C) đến chủ thể nhận (R), với hiệu quả tiếp nhận (E) là yếu tố then chốt Thông điệp (M) được truyền tải, nhưng yếu tố gây nhiễu (N) có thể ảnh hưởng đến độ chính xác Phản hồi ngược lại (F) đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh và cải thiện quá trình truyền thông.
Mô hình truyền thông Shannon (1949) là một mô hình cơ bản và phổ biến, mô tả quá trình thông tin từ nguồn phát, mã hóa, truyền tải qua kênh truyền thông, giải mã và đến người nhận Mô hình này bổ sung yếu tố nhiễu ảnh hưởng đến tính chính xác của thông điệp và đặc biệt nhấn mạnh yếu tố "phản hồi", khẳng định truyền thông là quá trình trao đổi thông tin hai chiều Sự phát triển của xã hội và công nghệ đã thúc đẩy sự ra đời của mô hình truyền thông đại chúng hai chiều mềm dẻo.
- Quan niệm về báo chí
Theo Điều 3 Luật Báo chí 2016, báo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, vấn đề trong đời sống xã hội, được thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh và truyền tải đến công chúng qua nhiều loại hình khác nhau như báo in, báo nói, báo viết và báo điện tử Hiểu một cách đơn giản, báo chí ở đây chính là tác phẩm báo chí.
Quan điểm của Đảng về báo chí
Nghị quyết Trung ương 5 (khóa X) khẳng định báo chí là bộ phận cấu thành hữu cơ trong bộ máy hoạt động của Đảng, là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng Đảng lãnh đạo báo chí bằng việc định hướng chính trị, thông qua nhà nước, công tác tổ chức - cán bộ, giám sát, kiểm tra hoạt động thường xuyên Nghị quyết Hội nghị lần thứ Mười Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI (tháng 1/2015) nêu rõ quan điểm định hướng cho sự phát triển của báo chí Việt Nam, nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm ban hành và tổ chức thực hiện Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí đến năm 2025.
Báo chí là phương tiện thông tin và công cụ tuyên truyền quan trọng của Đảng và Nhà nước, đồng thời là diễn đàn của nhân dân, hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước theo pháp luật.
Phát triển báo chí cần đi đôi với quản lý hiệu quả, nâng cao năng lực để xây dựng nền báo chí cách mạng, chuyên nghiệp, hiện đại và nhân văn Báo chí có nhiệm vụ tuyên truyền đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đồng thời phản ánh thành tựu đổi mới, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Bên cạnh đó, báo chí cần đáp ứng nhu cầu thông tin của nhân dân, tạo sự đoàn kết và đồng thuận trong xã hội, định hướng tư tưởng và thẩm mỹ, nâng cao dân trí, phát triển văn hóa và con người Việt Nam.
Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ báo chí thông qua cơ chế tài chính và đào tạo, tạo điều kiện để hoàn thành nhiệm vụ chính trị Đồng thời, khuyến khích huy động nguồn lực phát triển, đảm bảo tôn chỉ mục đích và ngăn chặn tư nhân sở hữu hoặc nhóm lợi ích chi phối báo chí, tránh chạy theo lợi nhuận thuần túy.
Bốn là, phát triển báo chí phù hợp với xu thế phát triển khoa học – công nghệ và xu thế phát triển thông tin, truyền thông thế giới
Chủ động cung cấp thông tin chính thống và có định hướng là yếu tố then chốt, kết hợp đa dạng các loại hình báo chí và phát huy lợi thế của Internet để tăng cường độ bao phủ thông tin trong nước và quốc tế, đồng thời bảo đảm an toàn, an ninh thông tin mạng, hạn chế tối đa ảnh hưởng tiêu cực.
Theo Nghị quyết 16-NQ/TW, công tác tư tưởng, lý luận và báo chí cần đáp ứng những yêu cầu mới của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X).
Công tác tư tưởng, lý luận và báo chí đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội X của Đảng Nhiệm vụ trọng tâm là củng cố sự thống nhất tư tưởng, chính trị trong Đảng, tạo đồng thuận trong nhân dân, giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng, bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Đồng thời, phát huy sức mạnh dân chủ xã hội chủ nghĩa, đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao ý chí phấn đấu cho sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá, hội nhập kinh tế quốc tế, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Công tác tư tưởng, lý luận và báo chí đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện hiệu quả cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng Mục tiêu là nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên và các tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh Hướng tới Đại hội, những nỗ lực này cần được đẩy mạnh để đạt được những kết quả cụ thể và thiết thực.
Đảng Cộng sản Việt Nam, đặc biệt dưới sự lãnh đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, đã đạt được những thành tựu quan trọng trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân và ổn định chính trị - xã hội Các biện pháp quyết liệt đã từng bước ngăn chặn và đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, đồng thời khắc phục tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Công tác tư tưởng, lý luận cần khắc phục tình trạng lạc hậu, yếu kém, đồng thời công tác báo chí cần đổi mới để nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động Mục tiêu là củng cố tư tưởng, phát triển trình độ lý luận chính trị, tri thức của toàn Đảng và hệ thống chính trị, khẳng định vai trò tiên phong của Đảng.
Tài liệu từ ban Tuyên giáo trung ương nhấn mạnh rằng báo chí phải tuân thủ đường lối của Đảng, tích cực bảo vệ và phát triển tư tưởng, mục tiêu của Đảng và nhân dân, đồng thời là cầu nối quan trọng giữa Đảng với nhân dân và Việt Nam với quốc tế.
Trong thời kỳ đổi mới, Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của báo chí và xuất bản thông qua việc ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, và thông báo chỉ đạo công tác.
Trên cơ sở các văn kiện đã ban hành, việc nhận thức và quán triệt các quan điểm chỉ đạo, quản lý báo chí, xuất bản là vô cùng quan trọng.
Báo chí và xuất bản Việt Nam có nhiệm vụ tuyên truyền lý luận Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng và chính sách của Nhà nước Đồng thời, góp phần xây dựng lý tưởng xã hội "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh", ổn định chính trị, tư tưởng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Báo chí hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước, tuân thủ pháp luật Sự lãnh đạo này không hạn chế tự do sáng tạo mà định hướng báo chí hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Hội Đồng Nhân Dân
Hội đồng nhân dân, theo Hiến pháp 2013, là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân địa phương Hội đồng nhân dân do nhân dân địa phương bầu ra và chịu trách nhiệm trước nhân dân cũng như cơ quan nhà nước cấp trên Chức năng chính của Hội đồng nhân dân là quyết định các vấn đề của địa phương theo luật định, giám sát việc tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, và thực hiện nghị quyết của Hội đồng nhân dân.
1.3.1 Hoạt động của HĐND Điều 6 - Luật số: 77/2015/QH13 - Luật tổ chức chính quyền địa phương
Hội đồng nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, được bầu bởi cử tri và đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân Đại biểu Hội đồng nhân dân chịu trách nhiệm trước cử tri và Hội đồng nhân dân về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình, đồng thời bình đẳng trong thảo luận và quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền của Hội đồng nhân dân.
Thường trực Hội đồng nhân dân, cơ quan thường trực của Hội đồng nhân dân, có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn theo luật định, đồng thời chịu trách nhiệm báo cáo công tác trước Hội đồng nhân dân, đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình Thành viên của Thường trực Hội đồng nhân dân không được kiêm nhiệm vị trí trong Ủy ban nhân dân cùng cấp, duy trì tính độc lập và khách quan trong hoạt động.
Ban của Hội đồng nhân dân là cơ quan trực thuộc Hội đồng nhân dân, có trách nhiệm thẩm tra các dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án trước khi trình lên Hội đồng nhân dân Đồng thời, Ban thực hiện giám sát và đưa ra kiến nghị về các vấn đề liên quan đến lĩnh vực mà Ban phụ trách Ban chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Hội đồng nhân dân.
Theo điều 1 Luật số 11/2003/QH11 của Quốc hội : Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân
Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân Được bầu ra bởi nhân dân địa phương, Hội đồng nhân dân chịu trách nhiệm trước nhân dân và cơ quan nhà nước cấp trên, đảm bảo thực thi quyền lực nhà nước một cách hiệu quả và minh bạch.
Hội đồng nhân dân đóng vai trò then chốt trong việc định hướng phát triển kinh tế - xã hội địa phương, thông qua các quyết định về chủ trương và biện pháp quan trọng Mục tiêu là khai thác tối đa tiềm năng của địa phương, củng cố quốc phòng, an ninh, và nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần cho người dân Đồng thời, Hội đồng nhân dân đảm bảo địa phương thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với quốc gia.
Hội đồng nhân dân thực hiện quyền giám sát đối với các hoạt động của Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp, đảm bảo tính pháp luật và hiệu quả Việc giám sát này bao gồm việc thực hiện các nghị quyết đã được Hội đồng nhân dân thông qua, cũng như việc tuân thủ pháp luật của các cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và công dân trên địa bàn.
Hình thức hoạt động của Hội đồng nhân dân
Kỳ họp Hội đồng nhân dân
Kỳ họp Hội đồng nhân dân là hình thức hoạt động định kỳ chủ yếu, nơi đại biểu HĐND thảo luận và quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương theo chương trình nghị sự.
Kỳ họp Hội đồng nhân dân là cầu nối hiện thực hóa ý chí, nguyện vọng của nhân dân thành quyết định pháp lý có tính bắt buộc chung, đồng thời giám sát việc thực thi các nghị quyết và hoạt động của cơ quan trực thuộc, đảm bảo tuân thủ pháp luật và thực hiện quyền làm chủ của nhân dân địa phương.
Theo quy đinh về hoạt động của HĐND, cần có 2/3 tổng số đại biểu HĐND tham dự thì Kỳ họp HĐND được tiến hành,
Các kỳ họp Hội đồng nhân dân có nội dung làm việc đa dạng tùy thuộc vào tính chất và yêu cầu công việc Kỳ họp đầu tiên tập trung vào công tác tổ chức, xây dựng bộ máy Kỳ họp đầu năm thảo luận và quyết định kế hoạch ngân sách, chương trình hoạt động năm, và các vấn đề kinh tế - xã hội quan trọng Kỳ họp cuối năm xem xét báo cáo kiểm điểm công tác của các cơ quan chức năng Ngoài ra, có các kỳ họp chuyên đề tập trung vào các vấn đề cụ thể như quản lý đất đai, an ninh trật tự Cuối nhiệm kỳ, Hội đồng nhân dân kiểm điểm toàn bộ hoạt động.
Chất vấn là hình thức giám sát quan trọng của Hội đồng nhân dân đối với hoạt động của các cơ quan thuộc Hội đồng và các tổ chức khác Đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền chất vấn về mọi vấn đề thuộc thẩm quyền xem xét của Hội đồng Chất vấn là đòi hỏi làm rõ các sự việc "có vấn đề", như việc không chấp hành nghị quyết hoặc vi phạm pháp luật Chất vấn được Hội đồng nhân dân chấp nhận sẽ trở thành một vấn đề trong chương trình nghị sự.
Hội đồng nhân dân thông qua các quyết định dưới hình thức nghị quyết khi có quá nửa tổng số đại biểu tán thành, trừ trường hợp bãi miễn đại biểu cần 2/3 số đại biểu chấp thuận Các nghị quyết về bầu cử, miễn nhiệm, bãi nhiệm Ủy ban nhân dân, giải tán Hội đồng nhân dân cấp dưới và một số nghị quyết khác cần phê chuẩn của cấp trên trước khi thi hành.
Nghị quyết của Hội đồng nhân dân có hiệu lực ngay sau khi thông qua hoặc phê chuẩn, một số nghị quyết quy định rõ thời gian thi hành Nghị quyết hết hiệu lực khi hoàn thành, sửa đổi, hủy bỏ bởi Hội đồng nhân dân, hoặc bị đình chỉ, bãi bỏ bởi cấp trên.
1.3.2.Thông tin về HĐND trên báo chí
Báo chí đóng vai trò then chốt trong việc tuyên truyền hoạt động của Hội đồng nhân dân (HĐND), kết nối cơ quan dân cử với cử tri, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp Thông tin về HĐND được lan tỏa rộng rãi trên các loại hình báo chí khác nhau, với tần suất dày đặc và đa dạng thể loại như tin, bài phản ánh, phóng sự, trên cả báo in, báo điện tử, phát thanh và truyền hình.
Trong tập huấn về tuyên truyền bầu cử, đồng chí Lưu Đình Phúc nhấn mạnh vai trò quan trọng của báo chí trong việc lựa chọn đại biểu đức, tài, xứng đáng đại diện cho ý chí của nhân dân Công tác thông tin báo chí góp phần vào thành công của bầu cử, giúp toàn dân nhận thức rõ ý nghĩa của sự kiện chính trị này trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Báo chí Quốc hội
Quốc hội Việt Nam, từ khi ra đời, luôn nhận được sự đồng hành sát sao của báo chí, đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa Quốc hội và cử tri, tăng cường tính minh bạch và dân chủ trong hoạt động lập pháp.
Báo Người Đại Biểu ra đời năm 1987 đánh dấu lần đầu tiên Quốc hội có cơ quan ngôn luận, đặt nền móng cho dòng báo chí Quốc hội Năm 2017, truyền hình Quốc hội Việt Nam ra đời, mở rộng độ phủ sóng thông tin và củng cố vai trò quan trọng của báo chí Quốc hội trong việc đưa chính sách đến gần hơn với độc giả.
Quốc hội, theo Hiến pháp, là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân và cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền lập hiến, lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.
Năm 1946, sự ra đời của Quốc hội Việt Nam đánh dấu bước phát triển thể chế dân chủ đầu tiên, với báo chí đóng vai trò cầu nối quan trọng Năm 1987, báo Người Đại Biểu ra đời, chính thức trở thành cơ quan ngôn luận của Quốc hội, đặt nền móng cho dòng báo chí chuyên biệt về Quốc hội Đến năm 2017, truyền hình Quốc hội Việt Nam ra đời, mở rộng phạm vi thông tin và củng cố vai trò quan trọng của báo chí Quốc hội trong việc đưa chính sách đến gần hơn với người dân.
Báo chí Quốc hội đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin đa chiều, kịp thời về hoạt động của Quốc hội đến cử tri, đồng thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của cử tri trên toàn quốc Bên cạnh việc thông tin về hoạt động của lãnh đạo Quốc hội và các cơ quan liên quan, các chương trình chuyên đề của Báo chí Quốc hội cũng được đánh giá cao.
- Tiêu chí đánh giá hiệu quả truyền thông về HĐND các cấp trên báo chí Quốc hội
Để xây dựng hình ảnh Quốc hội và HĐND, việc sử dụng hiệu quả hệ thống báo chí, truyền thông và mạng xã hội là vô cùng quan trọng Cần thiết lập các tiêu chí đánh giá hiệu quả truyền thông về HĐND trên báo chí Quốc hội để nắm bắt những điểm mạnh và điểm yếu trong công tác này.
Có thể nêu một số tiêu chí đánh giá hiệu quả truyền thông về hoạt động của HĐND các cấp trên báo chí Quốc hội như sau:
Công chúng cần nắm bắt thông tin chính xác và kịp thời về mọi hoạt động của HĐND, cả thường kỳ lẫn bất thường, để đảm bảo hiệu quả truyền thông và độ phủ sóng rộng rãi của thông tin.
Mức độ hài lòng của bạn đọc về nội dung và hình thức báo chí Quốc hội trong việc truyền thông về hoạt động của HĐND các cấp là một yếu tố quan trọng cần được xem xét.
Các yếu tố đánh giá bao gồm mức độ liên quan thông tin tới đời sống cử tri, tính tin cậy, chính xác, mới, khách quan và dễ hiểu.
Để đánh giá hình thức của một trang web, cần xem xét tốc độ cập nhật thông tin, giao diện trực quan, các kết nối hữu ích, trải nghiệm người dùng mượt mà và cách trình bày các sản phẩm đa phương tiện một cách hấp dẫn.
Thứ ba, nhu cầu của cử tri khi tiếp cận thông tin về HĐND các cấp
Theo học thuyết Sử dụng và Thỏa mãn (Uses and Gratifications), cử tri tiếp cận thông tin để thỏa mãn các nhu cầu như thông tin, xác định giá trị, kết nối xã hội và được cảnh báo.
Hiệu quả truyền thông về HĐND được đánh giá qua mức độ tiếp nhận và sử dụng thông tin của cử tri Khi công chúng tiếp cận thông tin để nắm bắt tình hình xã hội và nhận diện các cảnh báo, họ có xu hướng gắn bó hơn với báo chí Quốc hội Điều này tạo điều kiện thuận lợi để báo chí Quốc hội truyền tải thông điệp, thuyết phục và gây ảnh hưởng đến công chúng.
Thứ tư, mức độ giới thiệu của cử tri đối với báo chí Quốc hội
Báo chí Quốc hội đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin cho cử tri, và việc cử tri chia sẻ thông tin này trong mạng lưới xã hội của họ giúp lan tỏa thông tin, mở rộng phạm vi tiếp cận của báo chí Số lượng chia sẻ bài báo phản ánh sự quan tâm của công chúng và nâng cao hiệu quả truyền thông của tờ báo.
Thứ năm, sự lý giải của cử tri về thông tin
Thông điệp truyền thông đa nghĩa đòi hỏi công chúng lý giải dựa trên đặc điểm cá nhân Sự thành công của truyền thông nằm ở việc công chúng nắm bắt được thông điệp mà tác giả lồng ghép, hoàn thành chu trình truyền thông.
Báo chí đóng vai trò then chốt như một kênh thông tin quan trọng, kết nối cơ quan dân cử và cử tri, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp Nghiên cứu về công tác tuyên truyền của HĐND trên báo chí giúp phát huy ưu điểm, đồng thời khắc phục các khuyết điểm, để báo chí hoàn thành tốt chức năng thông tin về HĐND.
