BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI ---BÀI TẬP NHÓM MÔN HỌC: ĐỀ BÀI: Nhóm sinh viên tự chọn công việc làm bài tập nhóm của một môn học luật bất kì và phân tích quy trình làm việc, các
Trang 1BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
-BÀI TẬP NHÓM
MÔN HỌC:
ĐỀ BÀI: Nhóm sinh viên tự chọn công việc làm bài tập nhóm của một môn học luật bất kì và phân tích quy trình làm việc, các phương thức hợp tác để làm bài tập, những khó khăn và thuận lợi của nhóm kể từ khi bắt đầu chọn đề tài bài tập đến khi thuyết trình sản phẩm của nhóm, cách thức mà nhóm đã vượt qua các khó khăn ấy.
Hà Nội, 2025
Nhóm:
Lớp:
Trang 2
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 1
I Quy trình làm việc nhóm 1
1 Hình thành nhóm 2
2 Xác định đề tài và xây dựng đề cương 2
3 Lên kế hoạch và thiết lập bộ quy tắc làm việc nhóm 3
4 Triển khai công việc và hoàn thiện nội dung 4
5 Hoàn thiện bài tập nhóm 5
II Phương thức hợp tác làm bài tập nhóm 6
1 Khái niệm phương pháp hợp tác trong làm bài tập nhóm 6
2 Các hình thức hợp tác trong quá trình làm bài tập nhóm 7
3 Kỹ thuật hợp tác 8
III Thuận lợi và khó khăn trong quá trình làm bài tập nhóm 11
1 Thuận lợi 11
2 Khó khăn 12
IV Cách khắc phục khó khăn trong quá trình làm bài tập nhóm 13
1 Giải quyết xung đột xảy ra 14
2 Tổ chức cuộc họp định kỳ 14
3 Phân công nhiệm vụ rõ ràng 14
4 Tổng kết, đánh giá và rút kinh nghiệm sau mỗi giai đoạn 15
KÊT LUẬN 15
Trang 3
MỞ ĐẦU
Làm việc nhóm là một kỹ năng thiết yếu đối với sinh viên trong quá trình học tập và phát triển bản thân, đặc biệt là đối với các sinh viên theo học các ngành thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn như luật Việc tham gia các hoạt động nhóm không chỉ đơn thuần là sự phối hợp giữa các thành viên nhằm hoàn thiện một sản phẩm chung, mà còn là cơ hội để mỗi cá nhân học hỏi, trao đổi ý tưởng, trau dồi các kỹ năng mềm, phát triển tư duy phản biện, cùng nhau vượt qua những thách thức trong quá trình làm việc đồng thời đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng cho công việc thực tiễn sau này Tuy nhiên trong quá trình làm việc nhóm cũng đi kèm với nhiều khó khăn, thuận lợi khiến cho kết quả không như mong đợi Hiểu được điều đó nhóm đã chủ động chọn một đề tài phù hợp để giải quyết vấn đề trên Nhóm sẽ tập trung phân tích quá trình làm việc của môn Lịch sử Nhà nước và Pháp luật, từ khâu lựa chọn đề tài, phối hợp thực hiện đến khi thuyết trình kết quả Qua đó, sẽ làm rõ các phương thức hợp tác mà nhóm áp dụng, những thuận lợi và khó khăn phát sinh trong quá trình làm việc, cũng như cách thức nhóm đã vượt qua những trở ngại để hoàn thành nhiệm vụ một cách hiệu quả
NỘI DUNG
Quy trình làm việc nhóm là một chuỗi các bước được định nghĩa rõ ràng, nhằm hướng dẫn các thành viên trong nhóm phối hợp và cộng tác hiệu quả để hoàn thành mục tiêu chung.1 Việc tuân thủ quy trình không chỉ giúp nhóm duy trì sự nhất quán trong cách làm việc, mà còn tăng tính chủ động, giảm mâu thuẫn và nâng cao hiệu quả trong quá trình thực hiện nhiệm vụ Đây cũng là yếu tố quan trọng góp phần tạo nên sự gắn kết và tinh thần trách nhiệm giữa các thành viên
1 Hoàng Dũng, Chăm đọc sách (2024), “Quy trình Làm việc Nhóm: Khái niệm, Tầm quan trọng, các bước”
Trang 4
1 Hình thành nhóm
Thành viên nhóm: Việc hình thành nhóm thường phụ thuộc vào mục tiêu
và hình thức tổ chức của từng môn học Thông thường, các thành viên có thể được phân chia theo sự sắp xếp của giảng viên hoặc theo nguyện vọng cá nhân muốn hợp tác Trong môn Lịch sử Nhà nước và Pháp luật, nhóm chúng
em gồm 12 thành viên được ghép theo danh sách lớp, với mã số sinh viên liền
kề và do giảng viên phân công
Nhóm trưởng: giai đoạn này các thành viên trong nhóm còn lạ lẫm với
nhau và bắt đầu tìm hiểu nhau vì công việc trước mắt Đây là giai đoạn khó, khó để mọi người hoà hợp, khó để xác định rõ mục tiêu chung và chưa hiểu rõ nhiệm vụ cụ thể của từng thành viên trong nhóm Vì thế cần có một người điều phối và phân công công việc của nhóm đó chính là nhóm trưởng Nhóm trưởng phải xác định rõ mục tiêu rõ ràng và sẽ đầu tàu dẫn dắt các thành viên
đi đúng hướng Cụ thể nhóm trưởng được lựa chọn dựa trên sự tín nhiệm của các thành viên trong nhóm.
2 Xác định đề tài và xây dựng đề cương
Nhóm trưởng đã chủ trì cuộc họp đầu tiên nhằm giới thiệu các thành viên trong nhóm và thảo luận những nội dung quan trọng cần được thống nhất Cuộc họp diễn ra trực tiếp tại sảnh nhà A, Trường Đại học Luật Hà Nội, tạo điều kiện để các thành viên nhóm môn Lịch sử Nhà nước và Pháp luật trao đổi, làm rõ mục tiêu chung, cùng phân tích và xác định các nhiệm vụ cần
thực hiện cho bài tập nhóm với đề bài “Chứng minh pháp luật Việt Nam đã
ghi nhận và bảo vệ một số quyền của người phụ nữ trên các lĩnh vực.
Tiến hành xây dựng đề cương: Sau khi xác định được nhiệm vụ cũng
như mục tiêu mà nhóm cần đạt được các thành viên trong nhóm cho ý kiến để xây dựng đề cương một cách hợp lý nhất để có thể khai thác được toàn bộ
Trang 5
kiến thức mà đề bài yêu cầu Cụ thể nhóm đã xây dựng thành 3 luận điểm chính để chứng minh cho bài trên:
1) Ghi nhận và bảo vệ quyền phụ nữ trong lĩnh vực pháp luật hôn nhân - gia đình
2) Ghi nhận và bảo vệ quyền phụ nữ trong lĩnh vực pháp luật dân sự
3) Ghi nhận và bảo vệ quyền phụ nữ trong lĩnh vực pháp luật hình sự
3 Lên kế hoạch và thiết lập bộ quy tắc làm việc nhóm
Nhóm cần liệt kê ra các công việc cần phải thực hiện cũng như các nguồn lực cần thiết để đảm bảo hoàn thành hiệu quả từng công việc Nhóm trưởng cần xây dựng một “timeline” cụ thể để theo dõi tiến độ làm việc của từng thành viên trong nhóm, đồng thời giúp các thành viên chủ động sắp xếp thời gian để hoàn thành nhiệm vụ đúng hạn Việc đặt ra các “deadline” rõ ràng là cần thiết để đảm bảo toàn bộ công việc được triển khai và hoàn thành đúng tiến độ Khi lập kế hoạch thời gian, cần lưu ý sắp xếp theo trình tự hợp lý: ưu tiên hoàn thành các nội dung nhỏ trước, sau đó mới đến các phần nội dung lớn Đối với môn Lịch sử Nhà nước và Pháp luật – môn học chỉ diễn ra trong vòng 5 tuần, nhóm cần xác định mốc hoàn thành phần nội dung chính vào đầu tuần thứ 3, tiến hành tổng hợp và chỉnh sửa bản word vào thứ Năm của tuần thứ 3, thiết kế slide PowerPoint vào thứ Bảy của tuần thứ 4 Đến tuần học thứ 5, nhóm sẽ nộp bài tập và tổ chức một buổi họp mô phỏng nhằm đặt và trả lời các câu hỏi phản biện trong buổi thảo luận chính thức trên lớp
Từ kế hoạch trên nhóm trưởng tiến hành phân chia công việc cho các thành viên trong nhóm nhằm đẩy nhanh tiến trình làm việc, nâng cao năng suất và chất lượng công việc Bên cạnh đó, phân chia công việc còn nhằm tăng lên tinh thần kỷ luật, trách nhiệm cá nhân với tập thể, phát huy ưu điểm, khắc phục khuyết điểm của bản thân, trau dồi thêm kiến thức cũng như các kỹ năng khi làm việc nhóm
Trang 6
Trong quá trình thực hiện bài tập nhóm, việc phân tích cần được triển khai một cách logic, đi thẳng vào trọng tâm vấn đề, có liên hệ thực tiễn và thể hiện được tinh thần hợp tác, khả năng làm việc nhóm hiệu quả Mỗi thành viên cần đưa ra quan điểm rõ ràng, có lập luận chặt chẽ và thuyết phục, đặc biệt là từ góc nhìn pháp lý Bên cạnh đó, việc sử dụng nguồn tài liệu đa dạng, phong phú sẽ góp phần củng cố tính khách quan và độ tin cậy cho bài làm Ngôn ngữ trình bày phải đảm bảo sự chính xác, mạch lạc và rõ ràng Đồng thời, các tài liệu tham khảo cần được trích dẫn đầy đủ, đúng quy định để đảm bảo tính học thuật và minh bạch thông tin
4 Triển khai công việc và hoàn thiện nội dung
Sau khi phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, nhóm chính thức bước vào giai đoạn triển khai công việc Mỗi thành viên sẽ tiến hành tìm kiếm thông tin, tài liệu liên quan đến phần nội dung được giao Đây là bước
có tính chất nền tảng, đóng vai trò quyết định đến chất lượng của bài tập nhóm Các tài liệu được sử dụng bao gồm: giáo trình, sách chuyên khảo, các văn bản pháp luật hiện hành, bài viết học thuật, bản án, báo cáo thực tiễn từ các cơ quan nhà nước và tổ chức uy tín
Nhóm thống nhất sử dụng các nguồn thông tin có độ tin cậy cao, tránh trích dẫn từ các trang không rõ nguồn gốc Đối với các vấn đề liên quan đến thực tiễn hoặc có tính thời sự, nhóm ưu tiên tham khảo từ các bài báo, báo cáo nghiên cứu và số liệu chính thức từ các cơ quan chức năng Việc trích dẫn được thực hiện nghiêm túc theo quy định học thuật để đảm bảo tính minh bạch và học thuật cho bài làm
Sau quá trình thu thập tài liệu, mỗi thành viên tiến hành phân tích, chọn lọc và tổng hợp thông tin một cách có hệ thống, đảm bảo nội dung trình bày bám sát đề cương đã xây dựng Phân tích cần được thực hiện một cách logic,
đi thẳng vào trọng tâm vấn đề, có liên hệ thực tiễn rõ ràng, đồng thời thể hiện
Trang 7
khả năng làm việc nhóm thông qua việc thảo luận, hỗ trợ và chỉnh sửa nội dung cho nhau
Trong quá trình này, nhóm duy trì trao đổi thường xuyên qua các nền tảng trực tuyến như Zalo, Google Drive Việc chia sẻ tài liệu, góp ý lẫn nhau
và cập nhật tiến độ thường xuyên không chỉ tăng hiệu quả làm việc mà còn giúp nhóm kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh
5 Hoàn thiện bài tập nhóm
Sau khi hoàn thành các nội dung theo phân công, nhóm trưởng tiến hành tổng hợp toàn bộ phần viết của các thành viên thành một bản thống nhất Việc này bao gồm rà soát bố cục, kiểm tra sự trùng lặp, đảm bảo mạch lạc giữa các phần, đồng thời chỉnh sửa lỗi chính tả, ngữ pháp và cách hành văn nhằm nâng cao chất lượng bài làm.
Sau đó nhóm bắt đầu xây dựng slide trình chiếu PowerPoint Slide được thiết kế ngắn gọn, trực quan, tập trung vào các ý chính của từng luận điểm, đồng thời kết hợp với hình ảnh minh họa, biểu đồ hoặc trích dẫn pháp luật nhằm tăng tính sinh động, dễ hiểu cho người nghe Việc thiết kế slide được chia cho 2 thành viên có kỹ năng trình bày tốt đảm nhận, sau đó cả nhóm cùng họp lại để rà soát và góp ý chỉnh sửa
Bên cạnh việc hoàn thiện nội dung, nhóm cũng chuẩn bị kỹ lưỡng cho phần trình bày và phản biện trên lớp Nhóm tổ chức một buổi họp mô phỏng buổi thảo luận chính thức, cùng luyện tập kỹ năng trình bày, giải đáp câu hỏi Buổi họp này không chỉ giúp các thành viên tự tin hơn và từ đó đảm bảo buổi thuyết trình đạt được hiệu quả cao nhất
Cũng tại buổi họp, nhóm trưởng thực hiện đánh giá toàn diện về quá trình làm việc của từng thành viên Nội dung đánh giá tập trung vào mức độ tham gia, tinh thần hợp tác, khả năng phối hợp nhóm cũng như thái độ học tập
Trang 8
– bao gồm sự nghiêm túc, chủ động và tinh thần cầu tiến Từ đó, nhóm trưởng đưa ra nhận xét khách quan và công bố điểm đánh giá cá nhân một cách công khai, minh bạch, phản ánh đúng mức độ đóng góp của từng thành viên
1 Khái niệm phương pháp hợp tác trong làm bài tập nhóm
Phương pháp hợp tác được hiểu là phương pháp dạy học phức hợp được áp dụng cho một nhóm người, trong đó các thành viên của nhóm học tập, làm việc cùng nhau, hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau để nghiên cứu, giải quyết một vấn đề nhất định nhằm đạt được mục tiêu đề ra.2
Phương pháp hợp tác không chỉ là hình thức tổ chức học tập theo nhóm
để giải quyết vấn đề, mà còn nhấn mạnh vai trò của sự hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau giữa các thành viên Do đó, khi áp dụng phương pháp này, cần chú ý đến một số đặc điểm sau:
Sự hợp tác và phụ thuộc lẫn nhau giữa các thành viên: nơi mỗi cá
nhân ý thức được vai trò của mình trong tập thể và cùng hướng tới mục tiêu chung Sự hỗ trợ lẫn nhau giúp cá nhân và tập thể cùng phát triển.
Trách nhiệm cá nhân: mỗi thành viên cần tự giác, chủ động hoàn
thành phần việc được giao, vì kết quả chung phụ thuộc vào sự đóng góp của từng người Thành quả sẽ được chia đều, đồng thời nỗ lực cá nhân cần được ghi nhận và đánh giá công bằng
Thúc đẩy tương tác: Muốn hoàn thành mục tiêu của nhóm một cách tốt
nhất, tất cả các thành viên nhóm phải trao đổi với nhau, động viên, cùng thảo luận giải quyết vấn đề Mỗi nhóm sẽ có cách thức vận hành khác nhau, nên có thể sử dụng nhiều biện pháp để thúc đẩy sự tương tác hiệu quả giữa các thành viên
Kỹ năng làm việc nhóm: Các kỹ năng làm việc nhóm đóng vai trò
quan trọng để giúp nhóm làm việc hiệu quả Những kỹ năng này được thể
2 Viện Luật so sánh – Trường Đại học Luật Hà Nội (2021), Tài liệu tổng quát phương pháp học ngành luật, trang 31.
Trang 9
hiện thông qua nhiều hoạt động khác nhau như đảm nhiệm vai trò trưởng nhóm, cách thức và quá trình đưa ra quyết định, mức độ xây dựng sự tin tưởng lẫn nhau trong nhóm, mức độ thành công trong quản lý xung đột
Đánh giá hoạt động động nhóm: Cần khuyến khích các thành viên
thường xuyên đánh giá và thảo luận để kịp thời điều chỉnh, nâng cao hiệu quả làm việc Mặc dù những cuộc thảo luận này có thể tốn thêm thời gian, nhưng việc đánh giá khi tiến trình còn có thể thay đổi là yếu tố then chốt giúp nhóm đạt được mục tiêu.3
Tóm lại, phương pháp hợp tác không đơn thuần là cách tổ chức hoạt động nhóm, mà là một quá trình học tập tích cực, trong đó mỗi cá nhân vừa là người học vừa là người hỗ trợ người khác Việc hiểu và vận dụng đúng các đặc điểm của phương pháp này sẽ giúp tạo ra môi trường học tập hiệu quả, thúc đẩy sự phát triển toàn diện cả về kiến thức, kỹ năng lẫn thái độ cho người học
2 Các hình thức hợp tác trong quá trình làm bài tập nhóm
Phương pháp hợp tác có thể được triển khai dưới nhiều hình thức khác nhau với cách thức làm việc theo tập thể nhằm huy động sức mạnh của nhiều người, đồng thời giúp từng thành viên tham gia một cách chủ động, chia sẻ kiến thức, học hỏi lẫn nhau, hỗ trợ, tương tác để cùng nhau giải quyết nhiệm
vụ chung Trong quá trình làm bài tập nhóm thì nhóm đã áp dụng hai hình thức chủ yếu sau:
Một trong những hình thức phổ biến là thảo luận nhóm Hình thức này thường được áp dụng để cùng nhau làm sáng tỏ một vấn đề, nội dung học thuật cụ thể Các thành viên sẽ trình bày ý kiến, trao đổi lập luận, phản biện
và bổ sung kiến thức cho nhau Việc thảo luận giúp sinh viên chủ động tham
3 Viện Luật so sánh - Trường Đại học Luật Hà Nội (2021), Kỷ yếu hội thảo khoa học: Các phương pháp dạy
và học trong đào tạo luật trên thế giới và những đề xuất đối với Trường Đại học Luật Hà Nội, trang 187, 188.
Trang 10
gia vào quá trình học, từ đó tiếp thu kiến thức một cách sâu sắc và linh hoạt hơn
Hình thức thứ hai là hoạt động nhóm, trong đó các thành viên được chia thành nhóm nhỏ và mỗi nhóm được giao một nhiệm vụ cụ thể để giải quyết Quá trình này yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ, chia sẻ nhiệm vụ, phân công công việc rõ ràng và hỗ trợ lẫn nhau Các thành viên trong nhóm sẽ cùng lên kế hoạch thực hiện, triển khai, trao đổi và thống nhất phương án giải quyết vấn đề Đây là hình thức rèn luyện khả năng tổ chức, quản lý công việc nhóm
và thực hiện nhiệm vụ có tính thực tiễn cao
3 Kỹ thuật hợp tác
Để phương thức dạy học hợp tác có hiệu quả, đặc biệt với hình thức làm việc nhóm, giảng viên cũng như các thành viên của nhóm cần linh hoạt áp dụng các kỹ thuật hỗ trợ, dưới đây là một số kỹ thuật nhóm đã áp dụng:
Công não (Brainstorming): Đây là kỹ thuật giúp từng thành viên của
nhóm trong một thời gian ngắn nảy sinh được nhiều ý tưởng, nhiều giả định
về một vấn đề nào đó, trong đó có nhiều ý tưởng sáng tạo; từ đó, tất cả thành viên trao đổi, thảo luận để xây dựng cách thức giải quyết vấn đề hiệu quả.4
Khi áp dụng phương pháp này vào việc làm bài tập nhóm môn Lịch sử Nhà nước và Pháp Luật, nhóm trưởng đã chủ động lên lịch và tổ chức các buổi làm việc chung để các thành viên có thể cùng nhau thảo luận và trao đổi
ý kiến Trong thời gian đó, mỗi thành viên có những ý tưởng khác nhau để có thể giải quyết bài tập này như:
Quan điểm 1: Phân tích theo từng lĩnh vực cụ thể như hôn nhân và gia đình; tài sản và thừa kế; danh dự và nhân phẩm; lĩnh vực hình sự và tố tụng;
4 Viện Luật So sánh - Trường Đại học Luật Hà Nội (2021), Tài liệu tổng quát phương pháp học luật, trang 331.