Nghiên cứu tác Động nhận thức của sinh viên về yếu tố môi trường trong phát triển bền vững Ảnh hưởng Đến sự lựa chọn phương tiện giao thông công cộng

HỒ CHÍ MINHTRƯỜNG KINH DOANH KHOA TÀI CHÍNH DỰ ÁN KẾT THÚC HỌC PHẦN THỐNG KÊ ỨNG DỤNG TRONG KINH TẾ VÀ KINH DOANH ĐỀ TÀI: NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN VỀ YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG

GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN NGHIÊN CỨU THỐNG KÊ

Bối cảnh nghiên cứu

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường, phát triển bền vững trở thành mục tiêu cấp thiết Ngành giao thông vận tải, tiêu thụ năng lượng lớn và góp phần vào lượng khí thải nhà kính, cần khuyến khích sử dụng giao thông công cộng (GTCC) để giảm thiểu tác động tiêu cực Tại Việt Nam, tỷ lệ sử dụng GTCC còn thấp do chất lượng dịch vụ và hạ tầng hạn chế Nhận thức của người dân về vấn đề môi trường ảnh hưởng đến lựa chọn phương tiện giao thông Do đó, nghiên cứu nhận thức của sinh viên về yếu tố môi trường trong phát triển bền vững và tác động của nó đến việc lựa chọn GTCC là rất cần thiết.

Lý do lựa chọn đề tài

Sinh viên có khả năng thay đổi hành vi và thói quen tiêu dùng, đặc biệt là trong việc lựa chọn phương tiện giao thông Hành vi sử dụng giao thông công cộng của sinh viên có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến nhận thức của các nhóm khác Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về giao thông công cộng và bảo vệ môi trường trên thế giới, nhưng nghiên cứu về nhận thức của sinh viên về yếu tố môi trường trong phát triển bền vững và sự ảnh hưởng đến lựa chọn phương tiện giao thông công cộng tại Việt Nam vẫn còn hạn chế Do đó, nghiên cứu này sẽ mang lại giá trị thực tiễn cao.

Mục tiêu nghiên cứu

Dự án “Nghiên cứu tác động nhận thức của sinh viên về yếu tố môi trường trong phát triển bền vững ảnh hưởng đến sự lựa chọn giao thông công cộng” nhằm mục tiêu nghiên cứu sự ảnh hưởng của nhận thức sinh viên về môi trường đến quyết định sử dụng phương tiện giao thông công cộng.

- Đánh giá nhận thức của sinh viên về yếu tố môi trường trong phát triển bền vững

- Phân tích về sự lựa chọn phương tiện giao thông công cộng của sinh viên

- Xác định mối quan hệ giữa nhận thức của sinh viên về yếu tố môi trường trong phát triển bền vững và sự lựa chọn giao thông công cộng

Để thu hút sinh viên sử dụng giao thông công cộng, các nhà chính sách cần triển khai các biện pháp khuyến khích như giảm giá vé, cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng cường kết nối giữa các phương tiện Đồng thời, việc nâng cao nhận thức về lợi ích của giao thông xanh và bền vững cũng rất quan trọng Các chương trình giáo dục và sự kiện cộng đồng có thể giúp sinh viên hiểu rõ hơn về tác động tích cực của việc sử dụng phương tiện công cộng đối với môi trường Hơn nữa, việc phát triển cơ sở hạ tầng giao thông công cộng an toàn và tiện lợi sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên trong việc lựa chọn phương thức di chuyển này.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Địa điểm: Online trên nền tảng Google Forms

- Phạm vi khảo sát: Toàn quốc

- Đối tượng khảo sát: Sinh viên chính quy biết về “phát triển bền vững” và có sử dụng phương tiện giao thông công cộng.

Giả thuyết của dự án

Giả thuyết 1: Trung bình mức độ quan tâm của sinh viên về phát triển bền vững là 4/5 trở lên.

Giả thuyết 2: Tỷ lệ sinh viên sử dụng phương tiện giao thông công cộng nhiều hơn 4 ngày/tuần chiếm ít nhất 50%.

Giả thuyết 3: Tỷ lệ sinh viên lựa chọn sử dụng phương tiện giao thông công cộng vì Bảo vệ môi trường chiếm 60%.

Giả thuyết 4: Ít nhất 30% sinh viên gặp khó khăn Cảm thấy không thoải mái/ không an toàn khi sử dụng phương tiện công cộng để đi lại.

Giả thuyết 5: Tỷ lệ sinh viên Xem xét lỹ lưỡng và Có xem xét khi lựa chọn phương tiện di chuyển chiếm 85%.

Giả thuyết 6: Ít nhất 97% sinh viên lựa chọn Có thay đổi thói quen sử dụng phương tiện giao thông công cộng.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT

Khái niệm “Phát triển bền vững”

Theo Ủy ban Thế giới về Môi trường và Phát triển của Liên hợp quốc, "Phát triển bền vững" được định nghĩa là sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.

Phát triển bền vững là quá trình cân bằng ba yếu tố chính: kinh tế tăng trưởng ổn định, xã hội thịnh vượng và môi trường trong lành Điều này đòi hỏi một hệ thống nguyên tắc đạo đức hoàn chỉnh, đảm bảo sự bền vững trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội và môi trường, đồng thời duy trì tài nguyên và bảo tồn văn hóa bản sắc đa dạng.

Yếu tố “Môi trường” trong “Phát triển bền vững” ở Việt Nam

Bền vững về môi trường trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển nông nghiệp và du lịch là yếu tố quan trọng Đặc biệt, trong quá trình đô thị hóa và xây dựng nông thôn mới, cần đảm bảo chất lượng môi trường sống cho con người Điều này bao gồm việc duy trì sự trong sạch của không khí, nước, đất, không gian địa lý và cảnh quan.

Phát triển bền vững về môi trường bao gồm các nội dung chính như sau: sử dụng hiệu quả tài nguyên, đặc biệt là tài nguyên không tái tạo; phát triển trong giới hạn chịu tải của hệ sinh thái; bảo vệ đa dạng sinh học và tầng ôzôn; kiểm soát và giảm thiểu phát thải khí nhà kính; bảo vệ các hệ sinh thái nhạy cảm; và giảm thiểu ô nhiễm nước, không khí, đất, cũng như cải thiện và khôi phục môi trường ở những khu vực bị ô nhiễm.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Phương pháp thu thập dữ liệu

Nhóm đã thực hiện việc chọn mẫu phi xác suất bằng phương pháp thuận tiện và thiết kế bảng câu hỏi để khảo sát 204 sinh viên chính quy trên toàn quốc thông qua hình thức trực tuyến qua Google Forms.

Phương pháp phân tích dữ liệu

Sau khi hoàn tất khảo sát, nhóm đã xử lý dữ liệu bằng các phương pháp thống kê mô tả và suy diễn để rút ra kết luận về tác động của nhận thức về yếu tố môi trường trong phát triển bền vững đối với sự lựa chọn phương tiện giao thông công cộng của sinh viên Từ đó, nhóm đề xuất các kiến nghị cho các nhà chính sách nhằm thúc đẩy sinh viên sử dụng hệ thống giao thông công cộng thông qua các chiến dịch phát triển bền vững.

Bảng câu hỏi và Thang đo

TT Câu hỏi Thang đo

PHẦN 1: CÂU HỎI GẠN LỌC

1 Bạn là sinh viên năm mấy?

 Không phải là sinh viên

2 Bạn đã từng sử dụng phương tiện giao thông công cộng chưa? Đã từng

Quan sát tình hình thực tế Đặt vấn đề nghiên cứu Đưa ra mục tiêu nghiên cứu Xây dựng bảng câu hỏi khảo sát

Thu thập mẫu khảo sát (n 4)

Xử lý, phân tích dữ liệu Đưa ra kết quả nghiên cứu Kết luận giả thuyết

PHẦN 2: NHẬN THỨC CỦA GIỚI TRẺ VỀ “PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG”

1 Bạn biết đến phát triển bền vững từ đâu?

 Do người thân, bạn bè đề cập

 Qua các nền tảng mạng xã hội

2 Theo bạn, phát triển bền vững bao gồm những yếu tố nào?

3 Bạn hiểu thế nào là phát triển bền vững?

 Giảm thiểu tác động đến môi trường

 Đảm bảo công bằng xã hội

 Cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường

 Kết hợp giữa yếu tố xã hội, môi trường và kinh tế để đảm bảo sự phát triển lâu dài.

 Quá trình phát triển mà không làm tổn hại đến môi trường.

4 Theo bạn, những hành vi nào đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững?

 Tái chế và phân loại rác thải đúng cách

 Hạn chế tiêu dùng quá mức, ưu tiên mua sắm bền vững

 Tham gia các hoạt động, chiến dịch bảo vệ môi trường (trồng cây, dọn rác, tuyên truyền)

 Giảm sử dụng đồ nhựa dùng một lần

 Giảm xả thải ra môi trường

5 Bạn đánh giá mức độ quan tâm của bản thân về phát triển bền vững như thế nào?

6 Bạn nghĩ rằng phát triển bền vững quan trọng đối với tương lai của thế giới như thế nào?

7 Theo bạn, đâu là thách thức đối với phát triển bền vững ngày nay?

 Nhận thức của sinh viên về tầm quan trọng của phát triển bền vững còn hạn chế

 Chính sách và quy định từ Chính phủ chưa được thi hành nghiêm ngặt

 Mục tiêu giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường còn vướng nhiều mâu thuẫn

 Tốc độ đô thị hóa nhanh chóng

 Duy trì công bằng xã hội trong quá trình phát triển còn gặp nhiều khó khăn

 Thiếu hụt về nguồn tài chính và đầu tư cho các dự án bền vững

 Khả năng thích ứng của người dân đối với thay đổi xã hội còn hạn chế

PHẦN 3: SỰ TÁC ĐỘNG CỦA MÔI TRƯỜNG ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

1 Bạn có đồng ý rằng việc giảm xả thải ra môi trường là một phần quan trọng của phát triển bền vững không?

2 Bạn có đồng ý rằng sự thay đổi khí hậu đang ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển bền vững không?

Nhận thức về môi trường đóng vai trò quan trọng trong phát triển bền vững, ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phương tiện công cộng của bạn.

4 Bạn có sẵn sàng thay đổi thói quen sử dụng phương tiện giao thông để bảo vệ môi trường không?

5 Bạn có sẵn sàng sử dụng phương tiện giao thông công cộng vì mục tiêu phát triển bền vững không?

PHẦN 4: SỰ LỰA CHỌN SỬ DỤNG PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG CÔNG CỘNG

1 Một tuần bạn sử dụng phương tiện công cộng bao nhiêu ngày?

2 Yếu tố nào quan trọng nhất khi bạn quyết định chọn phương tiện di chuyển hàng ngày?

 Thời gian di chuyển nhanh

 Tiện lợi, không phải chờ đợi lâu

 An toàn khi tham gia giao thông

 Thân thiện với môi trường

3 Lý do khiến bạn lựa chọn phương tiện giao thông công cộng?

 Không có phương tiện cá nhân

 Tránh ùn tắc giao thông

 Nhận được khuyến khích từ các nhà chính sách

4 Bạn gặp phải khó khăn gì khi sử dụng phương tiện giao thông công cộng để đi lại?

 Lịch trình không phù hợp

 Chất lượng dịch vụ kém

 Cảm thấy không thoải mái/ không an toàn

 Thời gian chờ đợi lâu

 Trạm dừng xa với nơi muốn đến

 Giá vé chưa thực sự phù hợp với chất lượng

5 Bạn có đồng ý rằng sử dụng giao thông công cộng giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường không?

6 Bạn đánh giá mức độ hài lòng về phương tiện giao thông công cộng nơi bạn sống

7 Yếu tố nào sẽ khuyến khích bạn sử dụng giao thông công cộng nhiều hơn?

 Giá vé hợp lý hơn

 Cải thiện chất lượng dịch vụ (xe sạch sẽ, ghế thoải mái, có máy lạnh, wifi )

 Tăng tần suất chuyến, giảm thời gian chờ đợi

 Mở rộng và đa dạng hóa tuyến đường

 Tăng cường an ninh và an toàn trên phương tiện công cộng

 Xây dựng thêm bãi gửi xe miễn phí hoặc giá rẻ gần trạm xe buýt/tàu điện

 Hạn chế phương tiện cá nhân (thu phí xe máy/ô tô vào trung tâm, tăng giá giữ xe)

PHẦN 5: ẢNH HƯỞNG CỦA NHẬN THỨC VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG ĐẾN SỰ LỰA CHỌN GIAO THÔNG CÔNG CỘNG

1 Khi quyết định lựa chọn phương tiện di chuyển, bạn có xem xét tác động đến môi trường không?

2 Bạn có cảm thấy rằng lựa chọn phương tiện giao thông công cộng là một hành động ủng hộ phát triển bền vững không?

3 Bạn có đồng ý biết rằng việc sử dụng phương tiện giao thông công cộng giúp giảm lượng khí thải CO2 không?

4 Nếu bạn biết rõ lợi ích môi trường khi sử dụng giao thông công cộng, bạn có thay đổi thói quen di chuyển của mình không?

 Có, sẽ sử dụng thường xuyên hơn

 Có, nhưng vẫn ưu tiên sử dụng phương tiện cá nhân

 Không, vẫn giữ nguyên thói quen sử dụng phương tiện cá nhân

Nâng cao nhận thức về phát triển bền vững trong cộng đồng có thể thúc đẩy hành vi tích cực trong việc sử dụng phương tiện công cộng Việc giáo dục và truyền thông về lợi ích của phát triển bền vững sẽ khuyến khích mọi người lựa chọn phương tiện giao thông thân thiện với môi trường hơn.

Bạn có sẵn sàng sử dụng phương tiện công cộng nhiều hơn nếu có chính sách khuyến khích như giá cả hợp lý và các chương trình khuyến mãi? Ngoài ra, việc cải thiện dịch vụ khách hàng và thái độ phục vụ cũng sẽ ảnh hưởng đến quyết định của bạn.

PHẦN 6: THÔNG TIN CÁ NHÂN

3 Bạn là sinh viên trường nào?

 Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh

 Khối Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

Đặc điểm của mẫu khảo sát

Với mẫu khảo sát có 204 đối tượng tham gia, nhóm tác giả thu được kết quả như sau:

Tỷ lệ người tham gia khảo sát có giới tính nữ chiếm 62.7%, gần gấp ba lần so với tỷ lệ người tham gia nam chỉ đạt 37.3%.

- Xét về niên khóa: Tỷ lệ sinh viên đang học năm 1 là cao nhất chiếm 71.6%, tiếp đó là sinh viên năm 2 (14.7%), sinh viên năm 3 (6.9%) và sinh viên năm 4 (6.9%)

Người tham gia khảo sát chủ yếu nằm trong độ tuổi từ 18 đến 23, với độ tuổi trung bình là 19,03 Tỷ lệ sinh viên 18 và 19 tuổi chiếm ưu thế, lần lượt đạt 41% và 38%.

Mode 18 Độ lệch chuẩn 1.2194 Phương sai mẫu 1.4868

Phân tích, xử lý kết quả của dữ liệu

2.1 Đánh giá nhận thức của sinh viên về yếu tố môi trường trong phát triển bền vững

2.1.1 Bạn biết đến “phát triển bền vững” từ đâu?

Theo khảo sát, 48.5% sinh viên biết đến khái niệm "phát triển bền vững" chủ yếu từ việc học ở trường, trong khi 34.3% thông qua các trang mạng xã hội Chỉ một thiểu số nhỏ biết đến từ thời sự (8.8%) hoặc từ người thân, bạn bè (8.3%).

2.1.2 Bạn hiểu thế nào là “phát triển bền vững”? Đảm bảo công bằng xã hội Quá trình phát triển mà không làm tổn hại đến môi trường

Giảm thiểu tác động đến môi trường Cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường

Kết hợp giữa yếu tố xã hội, môi trường và kinh tế để đảm bảo sự phát triển lâu dài

Dữ liệu từ khảo sát cho thấy phần lớn sinh viên (65.7%) định nghĩa "phát triển bền vững" là sự kết hợp giữa yếu tố xã hội, môi trường và kinh tế để đảm bảo sự phát triển lâu dài 18.1% sinh viên cho rằng đó là sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, trong khi 10.3% nhấn mạnh việc giảm thiểu tác động đến môi trường Chỉ 4.4% sinh viên cho rằng "phát triển bền vững" là một quá trình phát triển.

34.3% Được học ở trường Thời sự

Ba sinh viên, chiếm 1.5% tổng số, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo công bằng xã hội trong khi người thân và bạn bè đề cập đến việc sử dụng các nền tảng mạng xã hội mà không gây hại cho môi trường.

2.1.3 Bạn đánh giá mức độ quan tâm của bản thân về “phát triển bền vững” như thế nào?

Hệ số Skewness -0.9795 Độ tin cậy(95.0%) 0.1296

Sau khi phân tích dữ liệu, nhóm tác giả thu được một số đặc điểm, cụ thể:

- Mức độ quan tâm về “phát triển bền vững” của sinh viên tham gia khảo sát trung bình là 3.9314/5, đồng thời trung vị và mode đều là 4/5.

- Độ lệch chuẩn 0.9391 cho thấy mức độ phân tán vừa phải xung quanh giá trị trung bình.

Hệ số Skewness âm (-0.9795) cho thấy biểu đồ phân bố dữ liệu lệch trái, cho thấy phần lớn sinh viên có mức độ quan tâm từ trung bình đến cao.

Sinh viên tham gia khảo sát thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ đến "phát triển bền vững", với phần lớn đánh giá đạt 4/5.

Giả thuyết 1: Trung bình mức độ quan tâm của sinh viên về “phát triển bền vững” là 4 trở lên.

Phát triển giả thuyết: { Ho: Ha : μ ≥ μ