Dò tìm mô thức gắn DNA của các nhân tố điều hòa phiên mã thông qua dữ liệu genome Một câu hỏi thường được đặt ra cho các nhà nghiên cứu phân tích dữ liệu bộ gene là khi thực hiện lọat
Trang 1Dò tìm mô thức gắn DNA của các nhân tố điều hòa phiên mã thông
qua dữ liệu genome
Một câu hỏi thường được đặt ra cho các nhà nghiên cứu phân tích
dữ liệu bộ gene là khi thực hiện lọat thí nghiệm microarray trong
đó hoạt tính của các protein điều hoà theo dạng cis luôn thay thì
liệu có thể dự đoán được các mô thức gắn kết giữa các protein này
và DNA vùng thượng nguồn của
Trang 2các gene đang chịu sự điều hoà của chính các protein này hay
không? Một bài bào công bố trên
tạp chí Microbiology (151, 3197–
3213, 2005) mô tả một nghiên
cứu chuyên sâu về nội dung này
Trang 3Trong một kỉ nguyên mà những dữ liệu đồ sộ về gene và chức năng
của genome đang được tạo ra hàng ngày, một thách thức cho các nhà sinh học là phải phát triển những kĩ thuật cho phép trích xuất các thông tin hữu dụng mà từ đó có thể cung cấp các tin tức và hướng dẫn các nghiên cứu thực nghiệm xa hơn
Trong nghiên cứu này, Haluk
Reasat và các đồng sự đã tập trung trên bộ gene của vi khuẩn quang
hợp Rhodobacter
sphaeroides nhằm tìm kiếm mô
thức DNA mà ba nhân tố điều hòa
Trang 4phiên mã PrrA, PpsR và FnrL có
thể gắn lên Các nhân tố này được biết chính là các yếu tố điều hòa sự biểu hiện của gene quang tổng
hợp
Hướng nghiên cứu của tác giả có
thể chia làm hai bước Bước đầu
tiên tác giả cho biểu hiện các cụm gene vốn được chọn lọc theo một thuật tóan xác định sao cho sự biểu hiện của chúng tương tự nhau,
thông qua phổ biểu hiện mRNA các tác giả từ đó nhận biết các gene thể hiện các mô hình biểu hiện tương
tự nhau trong các điều kiện thí
nghiệm khác nhau Bước kế tiếp,
các trình tự DNA thượng nguồn
Trang 5của những gene này được phân tích
để tìm ra những vị trí nhận diện mà
nó có thể đóng vai trò như các yếu
tố đồng điều hoà Những vị trí này sau đó được dùng để tạo ra những trình tự liên ứng tiên đóan; các
trình tự liên ứng này sau đó sẽ tạo nên nền tảng cho việc tìm kiếm ở cấp độ toàn bộ bộ gene để xác định những gene đích mới cũng có cùng kiểu tương tác với các nhân tố điều hoà nói trên
Như là một xác nhận có tính giá trị đối với phương pháp này, Mao và cộng sự đã độc lập xác định những trình tự gắn với PpsR và FnrL mà
nó tương thích với những trình tự
Trang 6liên ứng đã được công bố trước đó đối với những nhân tố phiên mã
này Các tác gỉa cũng đã mở rộng
số lượng gene đích có thể được
điều hoà bởi các protein trên
Những phân tích kĩ hơn về trình tự gắn lên DNA của PrrA chỉ ra rằng
nó gồm hai vùng bảo tồn với một vùng đệm nằm giữa có kích thước khá biến đổi Sau cùng, sử dụng ba trình tự liên ứng, khi phân tích toàn
phần genome của R sphaeroides đã
hé mở rằng đơn vị điều hòa PrrA
lớn hơn nhiều so với PpsR và FnrL,
từ đó cung cấp bằng chúng cho
rằng PrrA là một yếu tố điều hoà
phổ quát đối với sự biểu hiện của gene trong sinh vật
Trang 7Các tác gỉa chú ý rằng, tất cả những
kĩ thuật dự đoán đều có thể sinh ra những kết qủa âm tính gỉahay
dương tính gỉa; tuy nhiên kĩ thuật này đủ hiệu quả để giúp cho việc
tiên đoán hữu dụng của những gene được điều hòa bởi những nhân tố phiên mã này Phương pháp này
cũng nên được áp dụng với những nhóm gene khác nữa từ các dữ liệu microarray và thuận tiện cho việc xác định những nhân tố điều hòa
cốt lõi đối với những qúa trình sinh học khác